1 of 92

Up to date

H θέση της χειρουργικής

στο μη μικροκυτταρικό

καρκίνο του πνεύμονα

με προσβολή των ομόπλευρων μεσοθωρακικών λεμφαδένων

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

Copyright 2017

2 of 92

Εισαγωγή

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

… περισσότερες από το 75% των περιπτώσεων

μη μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα

διαγιγνώσκονται

σε προχωρημένα στάδια ΙΙΙΑ - ΙV

… More than 75% of the cases of non-small cell lung cancer (NSCLC) are diagnosed in advanced stages (IIIA-IV)…

Surgical management of advanced non-small cell lung cancer

Gonzalo Varela, Pascal Alexandre Thomas

J Thorac Dis 2014;6(S2):S217-S223

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

3 of 92

Εισαγωγή

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

4 of 92

Εισαγωγή

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Δεν μπορώ να σας πω σε πόσα πολλά ακροατήρια έχω βρεθεί ενώπιος

που ακράδαντα πιστεύουν τον μύθο

ότι η χειρουργική δεν παίζει κανένα ρόλο στην αντιμετώπιση

του σταδίου ΙΙΙΑ του μη μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα .

Dr. Stephen G. Swisher

MD Anderson

STS Annual Meeting

2015

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

5 of 92

Εισαγωγή

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

… προχωρώντας στον 2ο μύθο: ότι η χειρουργική δεν παίζει ρόλο

στην αντιμετώπιση της υπολειπόμενης νόσου

μετά από την εφαρμογή εισαγωγικής θεραπείας

Dr. Stephen G. Swisher

MD Anderson

STS Annual Meeting

2015

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

6 of 92

Εισαγωγή

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

From: Rusch VW, Crowley J, Giroux DJ et al. The IASLC lung cancer project: proposals for the revision of the N descriptors in the forthcoming seventh edition of the TNM classification for lung cancer. J Thorac Oncol 2007; 2: 603-612

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

7 of 92

Εισαγωγή

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

From: Rusch VW, Crowley J, Giroux DJ et al. The IASLC lung cancer project: proposals for the revision of the N descriptors in the forthcoming seventh edition of the TNM classification for lung cancer. J Thorac Oncol 2007; 2: 603-612

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

8 of 92

Εισαγωγή

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

9 of 92

Εισαγωγή

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

https://en.wikipedia.org/wiki/Lung_cancer_staging

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

10 of 92

Εισαγωγή

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Where is the Place of Surgery for N2 Disease?

Paul Van Schil, Corinne Faivre-Finn

2017 Journal of Thoracic Oncology Vol. 12 No. 1S

Multi Station (Differ Zone)

Multi Station (Single Zone)

Single Station

Bulky

Micro meta

Non

Bulky

Skip 10-11

Skip

One station

Skip

Multi

station

N2

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

11 of 92

Εισαγωγή

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

https://cancerstaging.org/About/news/Documents/NCRA/AJCC/Update.pdf

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

12 of 92

Εισαγωγή

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

https://cancerstaging.org/About/news/Documents/NCRA/AJCC/Update.pdf

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

13 of 92

Εισαγωγή

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

The Eighth Edition Lung Cancer Stage Classification

Frank C. Detterbeck, Daniel J. Boffa, Anthony W. Kim, Lynn T. Tanoue

CHEST 2017; 151(1):193-203

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

14 of 92

Εισαγωγή

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

The Eighth Edition Lung Cancer Stage Classification

Frank C. Detterbeck, Daniel J. Boffa, Anthony W. Kim, Lynn T. Tanoue

CHEST 2017; 151(1):193-203

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

15 of 92

Εισαγωγή

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

The Eighth Edition Lung Cancer Stage Classification

Frank C. Detterbeck, Daniel J. Boffa, Anthony W. Kim, Lynn T. Tanoue

CHEST 2017; 151(1):193-203

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

16 of 92

Εισαγωγή

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

The Eighth Edition Lung Cancer Stage Classification

Frank C. Detterbeck, Daniel J. Boffa, Anthony W. Kim, Lynn T. Tanoue

CHEST 2017; 151(1):193-203

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

17 of 92

Εισαγωγή

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

The Eighth Edition Lung Cancer Stage Classification

Frank C. Detterbeck, Daniel J. Boffa, Anthony W. Kim, Lynn T. Tanoue

CHEST 2017; 151(1):193-203

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

18 of 92

Εισαγωγή

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

The Eighth Edition Lung Cancer Stage Classification

Frank C. Detterbeck, Daniel J. Boffa, Anthony W. Kim, Lynn T. Tanoue

CHEST 2017; 151(1):193-203

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

19 of 92

Ορισμοί

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Reconsidering Prognostic Value and Significance of N2 Metastases

Marc Riquet et al. The Annals of Thoracic Surgery Volume 84,

Issue 6, December 2007, Pages 1818-1824

Micrometastases (G1) : Μικρομεταστάσεις

Μακροσκοπικά ο λεμφαδένας φαίνεται χωρίς διήθηση, ενώ μικροσκοπικά διαγιγνώσκεται διήθηση από κακοήθη κύτταρα

Νonbulky metastases (G2) : Μη ογκώδεις μεταστάσεις

Μακροσκοπικά και μικροσκοπικά ο λεμφαδένας είναι καθολικά διηθημένος και η μέγιστη διάμετρός του είναι < 2cm

Bulky metastases (G3) : Ογκώδεις μεταστάσεις

Μακροσκοπικά και μικροσκοπικά ο λεμφαδένας είναι καθολικά διηθημένος και η μέγιστη διάμετρός του είναι > 2cm

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

20 of 92

Ορισμοί

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Reconsidering Prognostic Value and Significance of N2 Metastases

Marc Riquet et al. The Annals of Thoracic Surgery Volume 84,

Issue 6, December 2007, Pages 1818-1824

Single (one) station : Ένας λεμφαδενικός σταθμός

Διήθηση ενός μόνο λεμφαδενικού σταθμού

Multi station : Πολλαπλοί λεμφαδενικοί σταθμοί

Διήθηση πολλαπλών λεμφαδενικών σταθμών

Single (one) zone : Mία λεμφαδενική ζώνη

Διήθηση μιας μόνο λεμφαδενικής ζώνης

Multi zone : Πολλαπλές λεμφαδενικές ζώνες

Διήθηση πολλαπλών λεμφαδενικών ζωνών

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

21 of 92

Ορισμοί

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Reconsidering Prognostic Value and Significance of N2 Metastases

Marc Riquet et al. The Annals of Thoracic Surgery Volume 84,

Issue 6, December 2007, Pages 1818-1824

Skip metastases: Παρακάμπτουσα μετάσταση

Διήθηση πιο απομακρυσμένου λεμφαδένα, ενώ οι εγγύτεροι στην πρωτοπαθή βλάβη λεμφαδένες δεν εμφανίζουν μεταστάσεις

Occult metastases: Κρυπτογενής μετάσταση

Μετάσταση που δεν ανιχνεύεται κλινικά με τις απεικονιστικές τεχνικές, αλλά ανευρίσκεται κατά την μικροσκόπηση

Lymph Node Ratio (LNR) : Πηλίκο Λεμφαδένων

Ο λόγος του αριθμού των διηθημένων λεμφαδένων προς τον συνολικό αριθμό των παρασκευασθέντων λεμφαδένων

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

22 of 92

Ορισμοί

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Reconsidering Prognostic Value and Significance of N2 Metastases

Marc Riquet et al. The Annals of Thoracic Surgery Volume 84,

Issue 6, December 2007, Pages 1818-1824

Incidental, unsuspected, unforeseen or “surprise” N2: Απρόσμενη Ν2 νόσος

Η Ν2 νόσος που αποκαλύπτεται μόνο μετά από χειρουργική διερεύνηση

Salvage (or rescue) surgery:

Χειρουργική επέμβαση διάσωσης

Η χειρουργική θεραπεία μετά από την αποτυχία της αρχικής θεραπείας, σε περιπτώσεις τοπικής υποτροπής ή προόδου της νόσου

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

23 of 92

Ορισμοί

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Long-Term Survival of Patients With pN2 Lung Cancer According to the Pattern of Lymphatic Spread. Antoine Legras et al.

Ann Thorac Surg 2014;97:1156–62 (France)

Διαφορετικοί τρόποι λεμφαδενικής διασποράς

N¹0-N²S1 (skip 1S)

N¹0-N²S2 (skip 2S)

N¹2-N²S1 (1S)

N¹2-N²S2 (2S)

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

24 of 92

Up to Date

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

The Eighth Edition Lung Cancer Stage Classification

Frank C. Detterbeck, Daniel J. Boffa, Anthony W. Kim, Lynn T. Tanoue

CHEST 2017; 151(1):193-203

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

25 of 92

Up to Date

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

PubMed

Συνολικά 78

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

26 of 92

Μελέτες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Role of surgery in clinical N2 non-small-cell lung cancer: a pro and con debate; the ‘con’ viewpoint . Hideyuki Harada

Japanese Journal of Clinical Oncology, 2016, 46(11) 1022–1025

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

27 of 92

Μελέτες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Radiotherapy plus Chemotherapy with or without Surgical Resection for Stage III Non-Small Cell Lung Cancer. Kathy S. Albain et al

Lancet. 2009 August 1; 374(9687): 379–386. (USA – Canada)

1993 – 2015

396 pt

T1-3pN2M0

194 pt

Chemo + RT

202 pt

Chemo + RT

PFS

Εν ζωή χωρίς πρόοδο της νόσου

(p:0.01)

+

Χειρουργείο

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

28 of 92

Μελέτες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Radiotherapy plus Chemotherapy with or without Surgical Resection for Stage III Non-Small Cell Lung Cancer. Kathy S. Albain et al

Lancet. 2009 August 1; 374(9687): 379–386. (USA – Canada)

1993 – 2015

396 pt

T1-3pN2M0

194 pt

Chemo + RT

202 pt

Chemo + RT

Συνολική επιβίωση (OS)

(p:0.24)

+

Χειρουργείο

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

29 of 92

Μελέτες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Radiotherapy plus Chemotherapy with or without Surgical Resection for Stage III Non-Small Cell Lung Cancer. Kathy S. Albain et al

Lancet. 2009 August 1; 374(9687): 379–386. (USA – Canada)

1993 – 2015

396 pt

T1-3pN2M0

194 pt

Chemo + RT

202 pt

Chemo + RT

+

Χειρουργείο

Συνολική επιβίωση (OS)

Lobectomy (OS)

(p:0.002)

Pneumonectomy (OS)

(p:NS)

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

30 of 92

Μελέτες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

75 pt : IIIA

171 pt : IIIB

Εισαγωγική ΧΜΘ-Α/Θ + ριζική ΧΜΘ-Α/Θ

Εισαγωγική ΧΜΘ-Α/Θ + χειρουργείο

ESPATUE

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

31 of 92

Μελέτες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Improved Survival Associated with Neoadjuvant Chemoradiation in Patients with Clinical Stage IIIA(N2) Non–Small-Cell Lung Cancer

J Thorac Oncol. 2013;8: 915-922) (USA)

1998 – 2004

11242 pt

ACS

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

32 of 92

Μελέτες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

N2-IIIA non-small cell lung cancer: a plea for surgery!

Gilbert Massard et al

J Thorac Dis 2016;8(Suppl 11):S849-S854 (France)

1980 – 2013

Meta analysis

868 pt - pN2

Χειρουργείο

154 pt (46%)

Ακτινοθεραπεία

154 pt (46%)

Εισαγωγική ΧΜΘ

Συνολική Επιβίωση (OS)

Διάστημα χωρίς πρόοδο νόσου (PFS)

50% ατελείς εκτομές (R2)

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

33 of 92

Μελέτες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Long-Term Survival of Patients With pN2 Lung Cancer According to the Pattern of Lymphatic Spread. Antoine Legras et al.

Ann Thorac Surg 2014;97:1156–62 (France)

1980 – 2009

871 pt

T1-3pN2M0

Χειρουργείο

Συνολική επιβίωση (OS)

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

34 of 92

Μελέτες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Long-Term Survival of Patients With pN2 Lung Cancer According to the Pattern of Lymphatic Spread. Antoine Legras et al.

Ann Thorac Surg 2014;97:1156–62 (France)

1980 – 2009

871 pt

T1-3pN2M0

Χειρουργείο

Συνολική επιβίωση (OS)

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

35 of 92

Μελέτες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Lymph node ratio as a prognostic factor in patients with pathological N2 non-small cell lung cancer. Masaya Tamura et al.

World Journal of Surgical Oncology (2016) 14:295 (Japan)

1990 – 2010

227 pt

T1-3pN2M0

Χειρουργείο

Συνολική επιβίωση (OS)

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

36 of 92

Μελέτες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Lymph node ratio as a prognostic factor in patients with pathological N2 non-small cell lung cancer. Masaya Tamura et al.

World Journal of Surgical Oncology (2016) 14:295 (Japan)

1990 – 2010

227 pt

T1-3pN2M0

Χειρουργείο

Συνολική επιβίωση (OS)

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

37 of 92

Μελέτες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Microscopic N2 disease exhibits a better prognosis in resected

non-small-cell lung cancer . Elena Garelli et al.

European Journal of Cardio-Thoracic Surgery 50 (2016) 322–328 (France)

1996 – 2015

982 pt

T1-3pN2M0

Χειρουργείο

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

38 of 92

Μελέτες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Microscopic N2 disease exhibits a better prognosis in resected

non-small-cell lung cancer . Elena Garelli et al.

European Journal of Cardio-Thoracic Surgery 50 (2016) 322–328 (France)

1996 – 2015

982 pt

T1-3pN2M0

Χειρουργείο

Συνολική επιβίωση (OS)

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

39 of 92

Μελέτες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Management of Stage IIIA (N2) Non-Small Cell Lung Cancer:

A Transatlantic Perspective . Gaetano Rocco et al.

Ann Thorac Surg 2016;101:1247–50

… οι Αμερικανοί συνηθίζουν να σταδιοποιούν χειρουργικά το μεσοθωράκιο και προσφέρουν λιγότερο συχνά χειρουργική θεραπεία, όταν η Ν2 πιστοποιηθεί προεγχειρητικά,

… ενώ οι Ευρωπαίοι προτιμούν την χειρουργική ως αρχική θεραπεία, ακολουθούμενη από επικουρική θεραπεία σε επιλεγμένους ασθενείς και εκτελούν πιο επιθετικά ριζικό λεμφαδενικό καθαρισμό.

Όλοι συμφωνούν ότι η χειρουργική πρέπει να είναι μέρος μιας πολυπαραγοντικής θεραπείας …

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

40 of 92

Μελέτες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Role of surgery in N2 NSCLC: pros

Kazuhiko Shien, Shinichi Toyooka

Japanese Journal of Clinical Oncology, 2016, 46(12) 1168–1173

… οι ασθενείς μπορούν να ωφεληθούν από την χειρουργική,

όταν μπορεί να επιτευχθεί ριζική εκτομή

με χαμηλή νοσηρότητα και θνητότητα.

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

41 of 92

Κατευθυντήριες Οδηγίες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Treatment of stage III non-small cell lung cancer: Diagnosis and management of lung cancer, 3rd ed: ACCP evidence-based clinical practice guidelines. Ramnath N etal. Chest. 2013 May;143(5 Suppl):e314S-e340S

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

42 of 92

Κατευθυντήριες Οδηγίες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Treatment of stage III non-small cell lung cancer: Diagnosis and management of lung cancer, 3rd ed: ACCP evidence-based clinical practice guidelines. Ramnath N etal. Chest. 2013 May;143(5 Suppl):e314S-e340S

Εισαγωγική ΧΜΘ + Χειρουργείο ≈ Χειρουργείο

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

43 of 92

Κατευθυντήριες Οδηγίες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Treatment of stage III non-small cell lung cancer: Diagnosis and management of lung cancer, 3rd ed: ACCP evidence-based clinical practice guidelines. Ramnath N etal. Chest. 2013 May;143(5 Suppl):e314S-e340S

3.5.1. Οι ασθενείς που εμφανίζουν διακριτή Ν2 προεγχειρητικά, συστήνεται το θεραπευτικό πλάνο να σχεδιάζεται από μία διεπιστημονική ομάδα. (Grade 1C)

Σημειώσεις: Η διεπιστημονική ομάδα θα πρέπει κατ’ ελάχιστο να αποτελείται από ένα θωρακοχειρουργό, έναν ογκολόγο και έναν ακτινοθεραπευτή.

Η απόφαση της ομάδα θα πρέπει να είναι συλλογική και να προκύπτει ως αποτέλεσμα συνεργασίας.

Το θεραπευτικό πλάνο πρέπει να συμπεριλαμβάνει όλα τα επιμέρους στάδια της θεραπείας μαζί με τα αποτελέσματα και τις επανεκτιμήσεις και να παρακολουθείται από όλους.

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

44 of 92

Κατευθυντήριες Οδηγίες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Treatment of stage III non-small cell lung cancer: Diagnosis and management of lung cancer, 3rd ed: ACCP evidence-based clinical practice guidelines. Ramnath N etal. Chest. 2013 May;143(5 Suppl):e314S-e340S

3.5.2. Οι ασθενείς που εμφανίζουν διακριτή Ν2 προεγχειρητικά, θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ή με ριζική ΧΜΘ+Α/Θ ή με εισαγωγική θεραπεία ακολουθούμενη από χειρουργείο, τα οποία υπερέχουν από μόνη την χειρουργική επέμβαση ή μόνη της την Α/Θ. (Grade 1Α)

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

45 of 92

Κατευθυντήριες Οδηγίες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Treatment of stage III non-small cell lung cancer: Diagnosis and management of lung cancer, 3rd ed: ACCP evidence-based clinical practice guidelines. Ramnath N etal. Chest. 2013 May;143(5 Suppl):e314S-e340S

3.5.3. Οι ασθενείς που εμφανίζουν διακριτή Ν2 προεγχειρητικά, δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με χειρουργείο ακολουθούμενο από επικουρική θεραπεία (εκτός εάν πρόκειται για κλινική μελέτη).

(Grade 1C)

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

46 of 92

Κατευθυντήριες Οδηγίες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Treatment of stage III non-small cell lung cancer: Diagnosis and management of lung cancer, 3rd ed: ACCP evidence-based clinical practice guidelines. Ramnath N etal. Chest. 2013 May;143(5 Suppl):e314S-e340S

4.5.2. Στους ασθενείς, όπου διενεργείται χειρουργική εκτομή, προτείνεται να συνοδεύεται από ριζικό, συστηματικό λεμφαδενικό καθαρισμό μεσοθωρακίου ή συστηματική δειγματοληψία (Grade 2B).

Σημείωση: Δεν είναι ξεκάθαρο εάν ο ριζικός, συστηματικός, λεμφαδενικός καθαρισμός του μεσοθωρακίου υπερέχει όσον αφορά την συνολική επιβίωση συγκριτικά με την δειγματοληψία στην Ν2, αλλά γενικά προτείνεται ο ριζικός, συστηματικός, λεμφαδενικός καθαρισμός .

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

47 of 92

Κατευθυντήριες Οδηγίες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Treatment of stage III non-small cell lung cancer: Diagnosis and management of lung cancer, 3rd ed: ACCP evidence-based clinical practice guidelines. Ramnath N etal. Chest. 2013 May;143(5 Suppl):e314S-e340S

4.5.2. Στους ασθενείς, όπου διεγχειρητικά ανευρίσκεται κρυπτογενής Ν2, εάν τεχνικά είναι εφικτή η επίτευξη R0 εκτομής, τότε πρέπει να ολοκληρώνεται το χειρουργείο με ανατομική εκτομή και ριζικό, συστηματικό λεμφαδενικό καθαρισμό μεσοθωρακίου (Grade 2C).

Σημείωση: Στους ασθενείς, όπου δεν έχει διενεργηθεί προεγχειρητική επεμβατική σταδιοποίηση, αλλά υπάρχει υψηλή απεικονιστική υποψία Ν2 (κεντρικοί όγκοι, διήθηση Ν1), όταν διεγχειρητικά ανευρίσκεται κρυπτογενής Ν2, θα πρέπει να εγκαταλείπεται η χειρουργική επέμβαση και να διενεργείται μόνο διεγχειρητική σταδιοποίηση.

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

48 of 92

Κατευθυντήριες Οδηγίες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Treatment of stage III non-small cell lung cancer: Diagnosis and management of lung cancer, 3rd ed: ACCP evidence-based clinical practice guidelines. Ramnath N etal. Chest. 2013 May;143(5 Suppl):e314S-e340S

Επιβίωση χωρίς πρόοδο νόσου (PFS)

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

49 of 92

Κατευθυντήριες Οδηγίες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Treatment of stage III non-small cell lung cancer: Diagnosis and management of lung cancer, 3rd ed: ACCP evidence-based clinical practice guidelines. Ramnath N etal. Chest. 2013 May;143(5 Suppl):e314S-e340S

Συνολική επιβίωση (OS)

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

50 of 92

Κατευθυντήριες Οδηγίες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Why IIIA stage NSCLC should still be considered a surgical disease.

Backhus et al.

2015 University of Washington

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

51 of 92

Κατευθυντήριες Οδηγίες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

2nd ESMO Consensus Conference in Lung Cancer: locally advanced stage III non-small-cell lung cancer . W. Eberhardt et al

Annals of Oncology 26: 1573–1588, 2015

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

52 of 92

Κατευθυντήριες Οδηγίες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Στους ασθενείς, όπου διεγχειρητικά ανευρίσκεται κρυπτογενής Ν2, θα πρέπει να ολοκληρώνεται το χειρουργείο με ανατομική εκτομή και ριζικό, συστηματικό λεμφαδενικό καθαρισμό μεσοθωρακίου.

Σε παρόμοια περίπτωση θωρακοσκοπικής όμως προσέγγισης θα πρέπει να διακόπτεται το χειρουργείο κι ο ασθενής να λαμβάνει εισαγωγική θεραπεία. Παρά ταύτα θα μπορούσε και να συνεχιστεί το χειρουργείο.

Ο καθορισμός του ρόλου της χειρουργικής θεραπείας σε ασθενείς με Ν2 θα πρέπει να γίνεται εξ’ αρχής στα πλαίσια διεπιστημονικής ομάδας, όπου θα συμμετέχει θωρακοχειρουργός, εξειδικευμένος στην ογκολογία του θώρακα.

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

53 of 92

Κατευθυντήριες Οδηγίες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Θάνατος στην 5ετία είτε υπεβλήθησαν σε ΧΜΘ είτε όχι

Adjuvant Systemic Therapy and Adjuvant Radiation Therapy for Stage I to IIIA Completely Resected Non–Small-Cell Lung Cancers: ASCO/Cancer Care Ontario Clinical Practice Guideline Update

JOURNAL OF CLINICAL ONCOLOGY VOLUME 35 • NUMBER 25 • 2017

Αυτοί που επέζησαν στην 5ετία χωρίς να υποβληθούν σε ΧΜΘ

Αυτοί που επέζησαν στην 5ετία επειδή υπεβλήθησαν σε ΧΜΘ

Επιβίωση μετά από Χειρουργείο ± ΧΜΘ

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

54 of 92

Κατευθυντήριες Οδηγίες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Αναφορικά με το στάδιο ΙΙΙΑ, η επικουρική ακτινοθεραπεία δεν προτείνεται για συνήθη εφαρμογή. Αντίθετα προτείνεται μια μετεγχειρητική, διεπιστημονική εκτίμηση, όπου θα συμπεριλαμβάνεται κι ένας ακτινοθεραπευτής, ώστε να σταθμίζονται τα πλεονεκτήματα και οι κίνδυνοι της επικουρικής ακτινοθεραπείας για κάθε ένα ασθενή.

Adjuvant Systemic Therapy and Adjuvant Radiation Therapy for Stage I to IIIA Completely Resected Non–Small-Cell Lung Cancers: ASCO/Cancer Care Ontario Clinical Practice Guideline Update

JOURNAL OF CLINICAL ONCOLOGY VOLUME 35 • NUMBER 25 • 2017

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

55 of 92

Κατευθυντήριες Οδηγίες

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Η χειρουργική εκτομή αποτελεί μια θεραπευτική επιλογή για ασθενείς με Ν2 σε μία ζώνη, αφού η επιβίωσή τους είναι παρόμοια με αυτή των ασθενών με Ν1 πολλαπλών ζωνών.

Ακόμη η χειρουργική μπορεί να παίξει ρόλο σε ασθενείς όπου ο πρωτοπαθής όγκος μαζί με την λεμφαδενοπάθεια δεν μπορούν να συμπεριληφθούν σε ένα ενιαίο πεδίο για την εφαρμογή ριζικής ακτινοθεραπείας.

Guidelines on the Radical Management of Patients with Lung Cancer

British Thoracic Society and the Society for Cardiothoracic Surgery in Great Britain and Ireland Volume 65 Issue Suppl III | THORAX October 2010

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

56 of 92

Θωρακοχειρουργική Κλινική

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

2002 - 2017

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

57 of 92

Θωρακοχειρουργική Κλινική

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

(2002 – 2017) Dr Δημήτριος Φιλίππου

948

860

88

Συνολικά 1535 περιστατικά

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

58 of 92

Θωρακοχειρουργική Κλινική

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Δημογραφικά στοιχεία

Ηλικία

61±8 έτη

Φύλο

Άνδρες

84%

Θήλυ

16%

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

(2002 – 2017) Dr Δημήτριος Φιλίππου

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

59 of 92

Θωρακοχειρουργική Κλινική

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

(2002 – 2017) Dr Δημήτριος Φιλίππου

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

60 of 92

Θωρακοχειρουργική Κλινική

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

(2002 – 2017) Dr Δημήτριος Φιλίππου

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

61 of 92

Θωρακοχειρουργική Κλινική

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

(2002 – 2017) Dr Δημήτριος Φιλίππου

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

62 of 92

Θωρακοχειρουργική Κλινική

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Μέγιστη διάμετρος

56±26mm

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

(2002 – 2017) Dr Δημήτριος Φιλίππου

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

63 of 92

Θωρακοχειρουργική Κλινική

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

(2002 – 2017) Dr Δημήτριος Φιλίππου

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

64 of 92

Θωρακοχειρουργική Κλινική

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

(2002 – 2017) Dr Δημήτριος Φιλίππου

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

65 of 92

Θωρακοχειρουργική Κλινική

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

(2002 – 2017) Dr Δημήτριος Φιλίππου

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

66 of 92

Θωρακοχειρουργική Κλινική

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

(2002 – 2017) Dr Δημήτριος Φιλίππου

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

67 of 92

Θωρακοχειρουργική Κλινική

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

(2002 – 2017) Dr Δημήτριος Φιλίππου

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

68 of 92

Θωρακοχειρουργική Κλινική

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

(2002 – 2017) Dr Δημήτριος Φιλίππου

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

69 of 92

Θωρακοχειρουργική Κλινική

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Frequency Percent Valid Percent Cumulative Percent

Valid 1,00 55 62,5 62,5 62,5

2,00 21 23,9 23,9 86,4

3,00 11 12,5 12,5 98,9

4,00 1 1,1 1,1 100,0

Total 88 100,0 100,0

62%

24%

13%

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

(2002 – 2017) Dr Δημήτριος Φιλίππου

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

70 of 92

Θωρακοχειρουργική Κλινική

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Επιβίωση

Frequency Percent Valid Percent Cumulative Percent

Valid Ν 33 58,9 58,9 58,9

Ο 23 41,1 41,1 100,0

Total 56 100,0 100,0

59%

41%

Median Survival

28 μήνες

5y Survival

41%

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

(2002 – 2017) Dr Δημήτριος Φιλίππου

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

71 of 92

Θωρακοχειρουργική Κλινική

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

(2002 – 2017) Dr Δημήτριος Φιλίππου

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

72 of 92

Θωρακοχειρουργική Κλινική

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

(2002 – 2017) Dr Δημήτριος Φιλίππου

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

73 of 92

Θωρακοχειρουργική Κλινική

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

(2002 – 2017) Dr Δημήτριος Φιλίππου

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

74 of 92

Θωρακοχειρουργική Κλινική

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

(2002 – 2017) Dr Δημήτριος Φιλίππου

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

75 of 92

Θωρακοχειρουργική Κλινική

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

(2002 – 2017) Dr Δημήτριος Φιλίππου

tumor

Azygos vein

SVC

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

76 of 92

Θωρακοχειρουργική Κλινική

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

(2002 – 2017) Dr Δημήτριος Φιλίππου

Residual tumor of SVC

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

77 of 92

Θωρακοχειρουργική Κλινική

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

(2002 – 2017) Dr Δημήτριος Φιλίππου

Side clamping of SVC

(CPB stand by)

(Radical resection)

Side clamping of SVC

(Radical resection)

(CPB stand by)

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

78 of 92

Θωρακοχειρουργική Κλινική

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

(2002 – 2017) Dr Δημήτριος Φιλίππου

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

79 of 92

Θωρακοχειρουργική Κλινική

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

(2002 – 2017) Dr Δημήτριος Φιλίππου

Enlargement lymph node

(12m after surgery)

Num 2

Tracheal Stenosis

Num 2

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

80 of 92

Θωρακοχειρουργική Κλινική

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

(2002 – 2017) Dr Δημήτριος Φιλίππου

Side clamping of SVC

(CPB stand by)

(Radical resection)

Innominate vein

Innominate artery

Aorta

SVG

R. PA

Trachea

Tumor

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

81 of 92

Θωρακοχειρουργική Κλινική

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης

(2002 – 2017) Dr Δημήτριος Φιλίππου

Side clamping of SVC

(CPB stand by)

(Radical resection)

Innominate vein

Innominate artery

Aorta

Autologus

pericardium patch

Wrapping with

Veritas graft

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

82 of 92

Συμπεράσματα

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Systematic review of RCTs of cN2 disease show:

  1. surgery as bimodality treatment has same survival as chemo-radiotherapy
  2. b. surgery as tri-modality treatment has better survival than chemo-radiotherapy

2016

Συστηματική ανασκόπηση των τυχαιοποιημένων, προοπτικών μελετών για την cN2 NSCLC καταλήγουν:

  1. Η χειρουργική (as bimodality) έχει την ίδια επιβίωση με την χημειο-ακτινοθεραπεία
  2. Η χειρουργική (as tri-modality) έχει καλύτερη επιβίωση από την χημειο-ακτινοθεραπεία

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

83 of 92

Συμπεράσματα

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Thoracic surgical oncology :

  1. Is not really an evidenced based field
  2. Thoracic oncology community not used to evidence
  3. Simply because there is hardly any evidence

2016

Η Θωρακοχειρουργική ογκολογία:

  1. Δεν αποτελεί πραγματικά ένα πεδίο αποκλειστικά βασισμένο σε ερευνητικά τεκμήρια
  2. Η Θωρακοχειρουργική κοινότητα δεν είναι συνηθισμένη στην αναζήτηση και εφαρμογή τεκμηρίων
  3. Απλά επειδή η αναζήτηση και ανεύρεση τεκμηρίων είναι πολύ επίπονη

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

84 of 92

Συμπεράσματα

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Thoracic Surgeons :

  1. Internal considerations

Don’t know the evidence

Don’t trust the interpretation of the evidence

  1. External considerations

Don’t want to be labelled as a maverick (weaponised term)

Are concerned on litigation and accusations of malpractice

2016

Οι Θωρακοχειρουργοί:

  1. Οι ίδιοι είτε δεν γνωρίζουν τα ερευνητικά τεκμήρια, είτε δεν εμπιστεύονται την ερμηνεία τους
  2. Δεν θέλουν να χαρακτηριστούν ως ανορθόδοξοι και ανησυχούν μην κατηγορηθούν και εμπλακούν σε δικαστήρια για αμελείς πράξεις

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

85 of 92

Συμπεράσματα

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Oncologists :

2016

Οι Ογκολόγοι:

  1. Είναι πολύ περισσότεροι από τους Θωρακοχειρουργούς
  2. Είναι περισσότερο προσανατολισμένοι στην έρευνα
  3. Γνωρίζουν καλύτερα τα ερευνητικά τεκμήρια
  4. Σχεδιάζουν, τρέχουν και δημοσιεύουν τις κλινικές μελέτες
  5. Έχουν πολύ δυνατή παρουσία στην θέσπιση των περισσότερων κατευθυντήριων οδηγιών
  6. Υποστηρίζονται από εταιρείες δισεκατομμυρίων
  7. Προστατεύουν πάρα πολύ την ειδικότητά τους
  8. Στις περισσότερες περιπτώσεις αποτελούν τον αποστέλλοντα ιατρό που έχει και τον πρώτο λόγο στην παρακολούθηση των ασθενών

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

86 of 92

Συμπεράσματα

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

2016

Ο/Η Ασθενής:

  1. Πρέπει να έχει ξεκάθαρη και ακριβή ενημέρωση για όλα τα είδη προσφερόμενων θεραπειών, καθώς και για τις επιπλοκές αυτών
  2. Έχει την δική του οπτική και τις δικές του προτιμήσεις
  3. Αυτός/ή αποφασίζει
  4. Έχει το δικαίωμα να αποδεχθεί ή να αρνηθεί μια θεραπεία, ασχέτως εάν η θέση του φαίνεται παράλογη ή αδικαιολόγητη στο ιατρό

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

87 of 92

Συμπεράσματα

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Where is the Place of Surgery for N2 Disease?

Paul Van Schil, Corinne Faivre-Finn

2017 Journal of Thoracic Oncology Vol. 12 No. 1S

Every patient with locally advanced NSCLC should be discussed within a multidisciplinary tumor board including radiation oncologists and thoracic surgeons who have a large experience with major lung resections.

Κάθε περίπτωση ασθενούς με τοπικά προχωρημένο NSCLC

θα πρέπει να τίθεται σε συζήτηση

από εξειδικευμένο ογκολογικό συμβούλιο (διεπιστημονική ομάδα)

που θα αποτελείται από :

  • ακτινοθεραπευτές,
  • ογκολόγους και
  • θωρακοχειρουργούς με μεγάλη εμπειρία.

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

88 of 92

Συμπεράσματα

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Where is the Place of Surgery for N2 Disease?

Paul Van Schil, Corinne Faivre-Finn

2017 Journal of Thoracic Oncology Vol. 12 No. 1S

The best available diagnostic and treatment strategies should be discussed with the patient.

Οι καλύτερες διαθέσιμες διαγνωστικές και θεραπευτικές επιλογές

θα πρέπει να συζητούνται με τον ασθενή.

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

89 of 92

Συμπεράσματα

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Where is the Place of Surgery for N2 Disease?

Paul Van Schil, Corinne Faivre-Finn

2017 Journal of Thoracic Oncology Vol. 12 No. 1S

Salvage surgery should be reserved for those centers having a large experience in thoracic surgery where a dedicated team is available as management of these patients requires multidisciplinary cooperation preoperatively, intraoperatively and postoperatively.

Οι χειρουργικές επεμβάσεις διάσωσης θα πρέπει να διενεργούνται σε κέντρα με μεγάλη εμπειρία στη θωρακοχειρουργική από εξειδικευμένη ομάδα ιατρών διαφόρων ειδικοτήτων,

αφού οι επεμβάσεις αυτές απαιτούν διεπιστημονική συνεργασία

  • προεγχειρητικά
  • διεγχειρητικά
  • μετεγχειρητικά

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

90 of 92

Συμπεράσματα

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

Ογκολογικό Συμβούλιο

(multidisciplinary team)

Πολυπαραγοντική

θεραπεία

(trimodality therapy)

Χειρουργείο

Ακτινοθεραπεία

Χημειοθεραπεία

“one size fits all”

Βιομηχανική χημειοθεραπεία

91 of 92

Συμπεράσματα

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

2017

Εισαγωγή

Ορισμοί

Up to Date

Μελέτες

Κατευθυντήριες

Οδηγίες

Εμπειρία

Θωρακο/κής

Κλινικής Ι.Δ.Κ.

Συμπεράσματα

Ογκολογικό Συμβούλιο

(multidisciplinary team)

Πολυπαραγοντική

θεραπεία

(trimodality therapy)

Χειρουργείο

Ακτινοθεραπεία

Χημειοθεραπεία

92 of 92

Thank U!

Α. Κλέωντας BSc, MD, MSc

Χειρουργός Θώρακος

Copyright 2017