ประกอบหนังสือเรียน เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลยี) ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 3
กำหนดประเด็นรวบรวมข้อมูล
จุดประสงค์การเรียนรู้
1. กำหนดประเด็นรวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับแนวทางการแก้ปัญหา
ทบทวน กิจกรรมที่ 1.2 กำหนดกรอบของปัญหา
คำชี้แจง�จากการสำรวจปัญหาสิ่งแวดล้อมในโรงเรียนหรือชุมชนในกิจกรรมที่ 1.1 ให้นักเรียนตัดสินใจเลือกปัญหาที่สำรวจ 1 ปัญหา พร้อมให้เหตุผลในการตัดสินใจ จากนั้นให้วิเคราะห์ปัญหาที่เลือกโดยใช้ 5W1H แล้วเขียนกรอบของปัญหา
ทบทวน กิจกรรมที่ 1.2 กำหนดกรอบของปัญหา
กรอบของปัญหา�ต้องการหาวิธีการบีบอัดขยะประเภทขวดพลาสติก แก้วพลาสติก ในถังขยะ เพื่อให้มีที่ว่างในถังมากขึ้น ทำให้เพื่อนนักเรียนคนอื่นสามารถทิ้งขยะลงในถังได้โดยเฉพาะในช่วงพักกลางวันและช่วงที่มีกิจกรรมโรงเรียนที่มีการทิ้งขยะมาก
อภิปรายร่วมกัน
แนวทางดำเนินการในขั้นต่อไป
สรุปร่วมกัน
รวบรวมข้อมูลหรือแนวคิดที่เกี่ยวข้องเพื่อหาแนวทางการแก้ปัญหาที่เหมาะสม
คำถาม
ในการวิเคราะห์สถานการณ์ปัญหาที่แท้จริงและตรงจุดของผู้เรียนนั้นมีหลักคิดอย่างไร
สรุปคำตอบ
เราจะต้องทำความเข้าใจกับสถานการณ์ปัญหา แล้ววิเคราะห์ข้อมูล โดยอาจใช้การตั้งคำถามหรือวิธีการต่าง ๆ เพื่อให้ได้กรอบของปัญหาที่ชัดเจนขึ้น
กิจกรรม
ศึกษาตัวอย่างการกำหนดประเด็น การรวบรวมข้อมูล ของน้ำหวานในหนังสือเรียน แล้วร่วมกันอภิปรายว่า ถ้าผู้เรียนเป็นนนท์ ซึ่งต้องการหาวิธีการบีบอัดขยะ จะรวบรวมข้อมูลในประเด็นใดบ้าง
การสรุปกรอบของปัญหาโดยการใช้คำถาม 5W1H
5W1H เป็นเทคนิคการวิเคราะห์รูปแบบหนึ่ง ด้วยการใช้ทักษะการตั้งคำถาม ใช้เพื่อการจำแนกองค์ ประกอบของสิ่งต่าง ๆ ซึ่งอาจเป็นวัตถุ สิ่งของ เหตุการณ์ หรือปัญหา การตั้งคำถาม 5W1H ประกอบด้วย
5W1H
การสรุปกรอบของปัญหาโดยการใช้คำถาม 5W1H
ปัญหาหรือความต้องการคืออะไร เป็นการบอกลักษณะของปัญหา หรือผลที่เกิดจากปัญหา หรือความต้องการคืออะไร
What�(อะไร)
การสรุปกรอบของปัญหาโดยการใช้คำถาม 5W1H
ปัญหาหรือความต้องการเกิดขึ้นกับใคร เป็นการบอกรายละเอียดของผู้ที่เกี่ยวข้อง กับปัญหาหรือความต้องการ เช่น อายุ เพศ อาชีพ พฤติกรรม
Who�(ใคร)
การสรุปกรอบของปัญหาโดยการใช้คำถาม 5W1H
ทำไมจึงเกิดปัญหาหรือความต้องการ เป็นการบอกสาเหตุของปัญหาหรือความต้องการ
Why�(ทำไม)
การสรุปกรอบของปัญหาโดยการใช้คำถาม 5W1H
ปัญหาหรือความต้องการเกิดขึ้นเมื่อใด เป็นการบอกช่วงเวลาหรือสถานการณ์ ที่เกิดปัญหาหรือความต้องการ
When�(เมื่อใด)
การสรุปกรอบของปัญหาโดยการใช้คำถาม 5W1H
ปัญหาหรือความต้องการเกิดขึ้นที่ไหน เป็นการบอกสถานที่สภาพแวดล้อมหรือ ตำแหน่งที่เกิดปัญหาหรือความต้องการ
Where�(ที่ไหน)
การสรุปกรอบของปัญหาโดยการใช้คำถาม 5W1H
ปัญหาหรือความต้องการมีลักษณะอย่างไร เป็นการบอกความต้องการที่เกิดจากผลของ ปัญหามีลักษณะอย่างไร และแนวทางการแก้ปัญหาหรือสนองความต้องการควรทำอย่างไร
How�(อย่างไร)
กิจกรรมกลุ่ม
ศึกษาการวิเคราะห์สถานการณ์ตัวอย่างในหนังสือเรียนเกี่ยวกับปัญหาขยะในโรงเรียนโดยการใช้คำถาม 5W1H และตัวอย่างการกำหนดกรอบของปัญหาของนนท์และน้ำหวาน
ตัวอย่างการเขียนกรอบของปัญหาโดยใช้คำถาม 5W1H
ปัญหาขยะในโรงเรียน | สาเหตุของปัญหา |
1. ขยะล้นถัง | คนทิ้งขยะมาก ถังขยะไม่เพียงพอ �ไม่มีเจ้าหน้าที่นำขยะไปทิ้งหรือเว้น�ช่วงเป็นระยะเวลานาน |
2. ขยะส่งกลิ่นเหม็น | มีขยะเปียกอยู่ในถัง |
3. แมลงวันตอมถังขยะ | ขยะเปียกส่งกลิ่นให้แมลงวันตอม |
จากภาพสถานการณ์ดังกล่าว �พบปัญหาและสาเหตุที่อาจทำให้�เกิดปัญหาดังนี้
เลือกปัญหามา 1 ปัญหา เพื่อหาแนวทางแก้ไขจากนั้นใช้คำถาม �5W1H มาวิเคราะห์ปัญหาเพื่อนำไปสู่การเขียนสรุปกรอบของปัญหา
เกร็ดน่ารู้
เนื่องจากมีช่องว่างระว่างขยะที่อยู่ในถัง รวมทั้งขยะบางชนิดที่มีพื้นที่ว่างข้างใน เช่น ขวดหรือแก้วพลาสติกเปล่า การลดปริมาณขยะโดยการบีบขวดพลาสติกก่อนทิ้ง จะช่วยลดปริมาตรของขวดได้
กิจกรรมที่ 1.2 กำหนดกรอบของปัญหา
คำชี้แจง�จากการสำรวจปัญหาสิ่งแวดล้อมในโรงเรียนหรือชุมชนในกิจกรรมที่ 1.1 ให้นักเรียนตัดสินใจเลือกปัญหาที่สำรวจ 1 ปัญหา พร้อมให้เหตุผลในการตัดสินใจ จากนั้นให้วิเคราะห์ปัญหาที่เลือกโดยใช้ 5W1H �แล้วเขียนกรอบของปัญหา
กิจกรรมที่ 1.2 กำหนดกรอบของปัญหา
นำเสนอการทำกิจกรรมที่ 1.2 เรื่อง กำหนดกรอบของปัญหา
สรุปกิจกรรมที่ทำในชั่วโมงที่ผ่านมา
การวิเคราะห์สถานการณ์ของปัญหา จากนั้นสรุปเป็นกรอบของปัญหาที่ชัดเจน โดยการใช้คำถาม 5W1H เพื่อให้สามารถระบุและแก้ปัญหาได้ตรงจุด