Một số góp ý về Dự thảo Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể
Trần Ngọc Giao ( HVQLGD)
�I Nhận xét chung và nhận thức về các điểm mới�
Thể
hiện
đổi mới
QĐ
tiếp cận
( NL, ND, PP&ĐG, ĐK TH)
Quy trình xây dựng CT GDPT TT rõ ràng,
có tính hệ thống
( QĐ, MT, YC, KHGD, đ/h ND, PP, ĐG và Thực hiện)
Y/C các PC chủ yếu, NL cốt lõi là căn cứ xây dựng CT môn học, SGK,TL và đ/h PP DH &ĐG
(GV, TBCSVC, TC DH&GD)
II. Một số nhận xét & góp ý
Ý kiến 1, Về Phẩm chất và năng lực
Dự thảo CT TT : [Những phẩm chất chủ yếu ( 6) Những năng lực cốt lõi (10) , gồm những năng lực chung và năng lực chuyên môn.
- Số NL cốt lõi hơi nhiều
- Sự phù hợp với logic được trải nghiệm và đúc kết trong tiến trình lịch sử giáo dục
- Thứ tự ưu tiên của các NL theo vai trò có tinh chi phối cao trong PT tổng thể của CN
Ý kiến 2, Số môn của tiểu học và THCS còn nhiều và vẫn nên tiếp tục tích hợp
- Theo Dự thảo CT TT: Tiểu học có 8 môn BB, 6 môn BB có phân hóa,cùng với môn tự chọn; THCS có 7 môn BB , 5 môn BB có phân hóa , các môn TC
- Từ yêu cầu 6 phẩm chất và 10 năng lực, lần ngược lại ND?, PP?, thời lượng ?...,chưa đủ rõ ( CT hiện hành TH 9 môn, THCS 13 môn, THPT 14 môn; ).
- Có thể chăng nhiều yêu cầu PC&NL cốt lõi dẫn đến số môn học ở giai đoạn giáo dục cơ bản vẫn còn nhiều ( có thể dẫn đến quá tải, cảnh giác với nhân thức và trình độ GV để khỏi nhồi nhét, và...).
Ý kiến 3, Ngoài QĐ XD CT có lẽ cần làm rõ hơn QĐ cốt lõi về tư tưởng và định hướng giải pháp thực hiện chương trình để tạo ấn tượng, niềm tin của GV và sự đồng thuận của XH .
- Thành tựu cơ bản cần kế thứa phát huy?
- Bất cập cơ bản cần khác phục?
- Thách thức của sự phát triển nhanh của TT và KT TT cần vượt qua?
Cần trình bày rõ phương châm thích ứng với sự phát triển,vượt qua các bất cập, thách thức, cản trở, để tạo ấn tượng. Chẳng hạn:
+ CCGD của CH Pháp : Quay về cái cơ bản
+ NIE + NIH + AAC (Mĩ): - Quay về cái cơ bản để thích ứng
+ CC ĐTGD Singapore: - Nền tảng hôm nay học vấn ngày mai
+ Bác Hồ căn dặn : Lây cái bất biên ứng với cái vạn biến.
+ Triết lý HĐGD : Sự thật và thực tiễn là trung tâm của GD;
+ GD thế kỉ 21 GD hướng đến cá nhân trong MT lành mạnh
+ HS phải làm chủ bản thân để thích ứng và vướt qua các thách thức..
Hiện nay đa số ý kiến chỉ xoay quanh ND, số môn, thời lượng môn học.
Ý kiến 4 Trình bày cơ sở, lý do xác định một số môn học và phân bổ thời lượng cho các môn học là chưa đủ rõ
- Từ PC&NL đên lý do lựa chọn các ND, PP theo thư tự ưu tiên, thời lượng, để PT các PC& NL?
- Hoạt động trải nghiệm sáng tạo cần nhưng phải thông qua các tình huống cụ thể của từng môn học và HD GD, không nên đạt thanh môn học riêng.
- Chú ý rằng phần lớn các khái niệm, tri thức ... hình thành cho HS PP thông qua GD trải nghiệm, chỉ hướng đến tính khoa học, chưa thể đòi hỏi logic khoa học chặt chẽ tuyệt đối
Ý kiến 5, NQ 88, GDPT có 2 giai đoạn : giáo dục cơ bản 9 năm & giáo dục định hướng nghề nghiệp 3 năm, cần có đ/h phân luồng sớm từ bậc THCS,
(nêu không thực hiện CT GD THPT sẽ là kiểu phân ban)
III Các đề nghị
Đề nghị 1 Phương châm GD và thực hiện CT nên theo hướng cơ bản để thích ứng
Đề nghị 2 Cần trình bày rõ và mạch lạc hơn vê phát triển phẩm chất và năng lực.
Chẳng hạn:
- Các NL cốt lõi:
+ NL tư duy ( hành động có suy nghĩ)
+ NL QH với tự nhiên
+ NL QH Xã hội ( cách sống)
+ NL Công cụ
Xác định MH, chủ đề và thời lượng theo thư tự ưu tiên trên.( Ngữ văn, Toán ( tư duy va g/q các mối quan hệ)..... Tích hợp theo chủ đề....
- Các NL cụ thể : năng lực ngôn ngữ, năng lực tính toán, năng lực công nghệ, năng lực tin học, năng lực thẩm mỹ, năng lực thể chất. năng lực giao tiếp và hợp tác; được lưu ý rèn luyện trong các môn học có lợi thế
Đề nghị 3 Về tổ chức và xác định môn học và chủ đề ở các cấp học giảm bớt các môn ở bậc tiểu học, sắp xếp lại CT GD THCS.
a) Đối với cấp tiểu học
Cần giảm số môn, cụ thể; Tiểu học cần học hai buổi ngày(mỗi tuần 5 ngày) :
*) Buổi sáng tập trung vào 4 môn : Tiếng Việt (Mother language); Toán (Mathematics)); Khoa học thương thức (Life Sciences); Xã hội và Lịch sử (Social and History);
*) Buổi chiều : Thể dục, Nghệ thuật , Ngoại ngữ, Tìm hiểu công nghệ, Tiếng Dân tộc.
Bỏ môn Giáo dục trải nghiệm và sáng tạo, dạy và học thông qua các môn học cụ thể)
b) Đối với Trung học cơ sở
Khó tổ chức hai loại trường,để hướng dẫn phân luồng cho giai đoạn định hương nghề nghiệp, nên nghiên cứu có hai chương trình giáo dục theo hai hướng và có thể để học sinh tự chọn:
- Chương trình GD THCS chung
- Chương trình GD THCS định hướng KT/CN
( với mong muôn hướng dẫn phân luồng nhưng không gọi là hướng nghiệp vì cụm từ “hướng nghiệp” ta đã dùng nhưng không mấy thành công)
i) Chương trình THCS chung theo định hướng cơ bản gồm các môn:
Ngữ văn; Toán; Tìm hiểu khoa học tự nhiên; Sử địa; GD công dân; Ngoại ngữ; GD thể chất; Nghệ thuật, Tin học;
Môn Công nghệ - Hướng nghiệp, Trải nghiệm và Sáng tạo không nên để thành môn học riêng mà thực hiện tích hợp BB vào các môn học và các CĐ
Môn Tiếng dân tộc nên dạy học kĩ ở TH, chỉ bổ túc nếu cần.
ii) Chương trình THCS định hướng kĩ thuật và công nghệ
Gồm các môn Ngữ văn; Toán; Tìm hiểu khoa học tự nhiên; Sử địa; GD công dân, GD thể chất ( giống như định hướng cơ bản); Ngoại ngữ; Công nghệ và hướng nghiệp ( gồm các chủ đề STEM : Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học);Tin học; Nghệ thuật.
Với hai chương trình, vừa bảo đảm được tinh thần của giai đoạn giáo dục cơ bản vừa bất đầu định hướng phân luồng.
c) Đối với Trung học phổ thông
i) Lớp 10 , nên tiếp tục mạch thiết kế và tổ chức dạy của cấp THCS để hoàn thiên Giáo dục cơ bản và định hướng phân luồng (từ dự hướng đúng nhưng dư luận chưa thật hiểu và đồng thuận.
ii) Lớp 11 và lớp 12 cơ bản thống nhất như Dự thảo CT PT tổng thể để bảo đảm tinh thần giáo dục định hướng nghề nghiệp.
Đề nghị 4 Đề nghị lùi thời gian thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới
- Dự kiến Chương trình GDPT mới sẽ thực hiện vào năm học 2018-2019 là quá sớm , trong khi công luận còn nhiều ý kiến khác nhau về những vấn đề cơ bản, đề nghi Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo va Ban soạn thảo chương trình lùi thới gian lại ít nhất 1 năm.
( Thực chất là đề nghị lùi thực hiện từ các lớp tiếp theo, có sự thay đổi nhiều hơn để có thêm thời gian và chín muồi về tâm lý và sự sẵn sàng)
Đề nghị 5 , Về Sách giáo khoa và tài liệu GD-HT
- XD SGK kết hợp tổng kết trải nghiệm bước đầu chú ý logic hướng đến logic, không quá kĩ lưỡng về logic KH
- ĐT ĐH SP Bảo đảm nền tảng KH chặt chẻ để GV biết dạy HS khái quát hướng đến logic KH