Αρχές και τεχνικές της διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης σε ένα σχολείο για όλους
ΑΡΧΟΝΤΙΑ ΜΑΝΤΖΑΡΙΔΟΥ
Σ.Ε.Ε. ΔΑΣΚΑΛΩΝ ΠΕ70
6Ο ΠΕ.Κ.Ε.Σ. ΑΤΤΙΚΗΣ
«Χρόνια ολόκληρα καρφωμένοι στα θρανία ακίνητοι ακούγαμε τον δάσκαλο.
Αυτός μιλούσε, μονολογούσε αδιάκοπα, αυτός σκεπτόταν, κι εμείς καθόμαστε φρόνιμα με σταυρωμένα χέρια και μαθαίναμε. Στην τάξη σερνόταν από το δάσκαλο πάντα το ίδιο θέμα για όλους, που συχνά μας ήταν ολότελα αδιάφορο και ξένο από τη ζωή μας […]
Ποτέ δε σταθήκαμε μόνοι μας απέναντι στα πράγματα,
ανάμεσά τους και σε μας μπερδευόταν πάντα ο δάσκαλος […]
αυτός εξηγούσε, αυτός ενεργούσε, αυτός παντού ήταν το επίκεντρο».
Αλ. Δελμούζος,
ΔΗΜΟΤΙΚΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΕΙΑ,
(Αθήνα: εκδ. Ελληνοευρωπαϊκής Κίνησης Νέων),
1971, σ. 7.
Ένα λάθος που κάνουμε συχνά στην εκπαίδευση είναι να σχεδιάζουμε το αναλυτικό πρόγραμμα και την ύλη πολύ προσεκτικά, να προετοιμάζουμε όλα τα διδακτικά υλικά, να ανοίγουμε την πόρτα του σχολείου, και μετά… να ανακαλύπτουμε με τρόμο ότι μας έστειλαν τους λάθος μαθητές.
Ποτέ καμία τάξη δεν μπορεί να είναι απόλυτα ομοιογενής.
Στην πραγματικότητα, όταν ένας εκπαιδευτικός προσπαθεί να διδάξει κάτι απευθυνόμενος σε όλη την τάξη, οι πιθανότητες είναι ότι…
•Το ένα τρίτο των παιδιών το γνωρίζει ήδη
•Το ένα τρίτο θα το κατανοήσει
•Και το υπόλοιπο ένα τρίτο δεν θα το κατανοήσει καθόλου
Επομένως, τα δύο τρίτα των μαθητών χάνουν τον χρόνο τους.
Lillian Katz
Βασικές πηγές της ανομοιογένειας
Τα παιδιά οποιασδήποτε τάξης (έστω και επιφανειακά ομοιογενούς) διαφέρουν ως προς:
- Το κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο και το πολιτισμικό κεφάλαιο των γονιών τους, κατά συνέπεια αφενός ως προς το βαθμό κατοχής της κυρίαρχης- πρότυπης γλώσσας του σχολείου και αφετέρου ως προς το βαθμό εξοικείωσής τους με την κυρίαρχη κουλτούρα.
- Τη δική τους στάση απέναντι στο σχολείο. Αυτή επηρεάζεται από τα διαφοροποιημένα ενδιαφέροντα και κίνητρα των παιδιών και από το νόημα που αποδίδουν σε αυτό που γίνεται στο σχολείο (προσδοκίες μαθητών).
- Τις γνωστικές τους δομές και λειτουργίες (πρόσληψη επεξεργασία της πληροφορίας, μνημονικές ικανότητες, αναλυτική ή συνθετική σκέψη, επαγωγική ή απαγωγική σκέψη, τους τρόπους επικοινωνίας που προτιμούν …).
Τι δεν είναι διαφοροποίηση
1. Δεν είναι εξατομικευμένη διδασκαλία. Δεν διαμορφώνεται ειδικό
εκπαιδευτικό υλικό και διδακτικό ρεπερτόριο για κάθε μαθητή.
2. Δεν επικρατεί χαοτική κατάσταση στην τάξη, όπου οι μαθητές κάνουν ό,τι θέλουν. Αντιθέτως, υπάρχει προ-οργάνωση του χώρου και του τρόπου εργασίας με σαφείς οδηγίες και με οριοθέτηση της συμπεριφοράς των μαθητών.
3. Δεν είναι ευκαιρία για να διαμορφωθούν ομοιογενείς ομάδες ισοδύναμων επιδόσεων και ικανοτήτων στη σχολική τάξη. Αντιθέτως, οι μαθητές μπορεί να εργάζονται σε κοινού ενδιαφέροντος, αλλά μεικτής επίδοσης ομάδες.
Rick Wormeli
Η Διαφοροποιημένη Διδασκαλία δίνει σημασία
στην παροχή ευκαιριών σε όλους,
στη δυνατότητα όλων να πετύχουν,
στον κοινωνικό ρόλο του σχολείου.
Δικαιοσύνη δε σημαίνει ισότητα!
Διαφοροποιημένη Διδασκαλία
είναι η αναζήτηση ενός πιο συμμετοχικού, πιο δημοκρατικού τρόπου διδασκαλίας και μάθησης.
Η διαφοροποιημένη διδασκαλία περιλαμβάνει τις προσπάθειες των εκπαιδευτικών να ανταποκριθούν στις διαφορετικές ανάγκες των μαθητών τους στην τάξη με στόχο την επίτευξη της καλύτερης μαθησιακής εμπειρίας.
Διαφοροποιημένη Διδασκαλία
είναι η αναζήτηση ενός πιο συμμετοχικού, πιο δημοκρατικού τρόπου διδασκαλίας και μάθησης.
Η διαφοροποιημένη διδασκαλία επιτρέπει στους μαθητές να οικειοποιηθούν την ευθύνη της μάθησής τους και προσφέρει ευκαιρίες για ενεργητική και συνεργατική μάθηση.
Για να γίνει κατανοητή η ανάγκη για διαφοροποίηση θα πρέπει η διαφοροποιημένη διδασκαλία να γίνει αντιληπτή ως η «μέθοδος» διδασκαλίας, η οποία βασίζεται και αντιμετωπίζει τους μαθητές ως βιογραφίες και όχι ως κόπιες της ίδιας εικόνας και συνεπώς ως μέσο ανταπόκρισης στις ανάγκες του κάθε μαθητή και της θεμελίωσης της γνώσης του κάθε μαθητή, που σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί ως μεταφορά γνώσης.
«Για την επίτευξη μιας δίκαιης αξιολόγησης θα τίθεται σε όλους η ίδια εργασία: σκαρφαλώστε στο δέντρο»
Στην αγγλόφωνη βιβλιογραφία (Differentiated Instruction) η Διαφοροποιημένη Διδασκαλία προσεγγίζεται ως ένα σύνολο από ιδέες και πρακτικές που δίνουν έναν τρόπο να βλέπουμε την εκπαιδευτική πράξη.
Στη γαλλόφωνη βιβλιογραφία (Pédagogie Différenciée) η Διαφοροποιημένη Παιδαγωγική αποτελεί μία προσπάθεια η διδακτική πράξη να μεταβεί από το ατομικό στο συλλογικό, να δουλέψει με το άτομο και ταυτόχρονα να το εντάξει στην ομάδα, να οδηγήσει τους εκπαιδευτικούς σε παρατήρηση και αναστοχασμό.
Παιδαγωγικές αρχές της διαφοροποιημένης διδασκαλίας
ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. Όλοι οι μαθητές θέλουν να συνεισφέρουν και να γίνουν αποδεκτοί από το περιβάλλον τους. Η διαφοροποιημένη τάξη προσφέρει ευκαιρίες στους μαθητές να συνειδητοποιήσουν την αξία της διαφορετικότητας και εμβαθύνει σε θέματα δικαιοσύνης και συνεργασίας.
Παιδαγωγικές αρχές της διαφοροποιημένης διδασκαλίας
ΕΠΙΛΟΓΗ. Οι μαθητές σε μια διαφοροποιημένη τάξη έχουν τη δυνατότητα της επιλογής στο τι μαθαίνουν, στο πώς θα το μάθουν και στον τρόπο που θα εκφράσουν αυτό που έμαθαν. Το μαθησιακό περιβάλλον είναι ανάγκη να δώσει ποικιλία επιλογών στο τι και το πώς της μάθησης προκειμένου να ικανοποιήσει τις ατομικές ικανότητες και τα διαφορετικά ταλέντα των μαθητών (Jensen, 1998).
Παιδαγωγικές αρχές της διαφοροποιημένης διδασκαλίας
ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ. Οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί συμφωνούν ότι οι μαθητές μαθαίνουν καλύτερα μέσα από συνεργατικές διαδικασίες με τους συμμαθητές τους και με το δάσκαλό τους. Η συνεργασία κάνει τις μαθησιακές δραστηριότητες πιο ελκυστικές και ευχάριστες, αναπτύσσει την αυτοεκτίμηση των μαθητών, ιδιαίτερα εκείνων με δυσκολίες μάθησης και τους βοηθά να αποκτήσουν μία δεξιότητα την οποία θα αξιοποιήσουν αργότερα στη ζωή τους.
Παιδαγωγικές αρχές της διαφοροποιημένης διδασκαλίας
ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ. Η νέα γνώση αποθηκεύεται στη μακροπρόθεσμη μνήμη όταν συνδεθεί με τις προηγούμενες εμπειρίες, γνώσεις και ενδιαφέροντα του μαθητή. Η νέα γνώση πρέπει να συνδεθεί με τις προϋπάρχουσες γνώσεις τους και με τον πραγματικό κόσμο στον οποίο ζουν. Οποιαδήποτε σύνδεση έχει θετική επίδραση και αποτελεί σημαντικό στόχο σε κάθε μάθημα διαφοροποιημένης διδασκαλίας.
Παιδαγωγικές αρχές της διαφοροποιημένης διδασκαλίας
ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΜΑΘΗΣΗΣ. Η έρευνα του εγκεφάλου και της Νευροεπιστήμης αποδεικνύει ότι ο άνθρωπος μαθαίνει μέσα από διαφορετικές μεθόδους: διερεύνηση, απομνημόνευση, τεχνολογία, κοινωνικοποίηση και πολλά άλλα. Στη διαφοροποιημένη τάξη εφαρμόζονται νέες μέθοδοι μάθησης και διδασκαλίας. Η μάθηση δε αποτελεί πλέον ένα μονόδρομο αλλά μια πράξη αλληλεπίδρασης και αξιοποίησης ποικίλων εργαλείων. Η διαφοροποίηση δε ζητά από τον εκπαιδευτικό να αλλάξει τον τρόπο που διδάσκει αλλά να επεκτείνει το ρεπερτόριό του σε μια προσπάθεια να προσεγγίσει μερικούς ακόμα μαθητές.
ΑΝΟΙΧΤΟΤΗΤΑ. Η μάθηση γύρω από ένα θέμα μπορεί να πάρει τη μορφή διερεύνησης επεκτείνοντάς το σε νέες διαστάσεις. Μπορούμε να ενθαρρύνουμε τους μαθητές να θέτουν περισσότερες ερωτήσεις (η περιέργεια είναι σημαντική για τη μάθηση) από το να δίνουν μία απάντηση.
Παιδαγωγικές αρχές της διαφοροποιημένης διδασκαλίας
Παιδαγωγικές αρχές της διαφοροποιημένης διδασκαλίας
ΡΟΥΤΙΝΑ. Η κατάλληλη διαχείριση της τάξης φαίνεται να κυριαρχεί όλων των στοιχείων του Αναλυτικού Προγράμματος. Η διδασκαλία διαδικασιών/ρουτινών ενισχύει τη κατάλληλη διαχείριση της τάξης και περιλαμβάνει την επεξήγηση, τη δοκιμή και την υποστήριξη/ενθάρρυνση. Λαμβάνοντας υπόψη τα χαρακτηριστικά και τις ιδιαιτερότητες της τάξης ο εκπαιδευτικός διδάσκει ρουτίνες συμπεριφοράς στους μαθητές ενισχύοντάς τους το αίσθημα ασφάλειας και προσδοκίας, εξασφαλίζοντας τον έλεγχο του περιβάλλοντος και ταυτόχρονα ενεργοποιώντας τη μνήμη στα όσα διδάχθηκαν. Η δομή είναι σημαντική. Χωρίς σαφείς προσδοκίες για τη διαχείριση της τάξης και τη γνωστοποίησή τους στους μαθητές η διαφοροποίηση θα είναι δύσκολο να εφαρμοστεί.
Παιδαγωγικές αρχές της διαφοροποιημένης διδασκαλίας
ΠΟΙΚΙΛΙΑ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Όσο μεγαλύτερη ποικιλία περιλαμβάνει ο εκπαιδευτικός στις μεθόδους αξιολόγησης των μαθητών (διαμορφωτική, γραπτή ή προφορική, προγραμματισμένη ή έκτακτη) τόσο μεγαλύτερη ανατροφοδότηση θα έχει για τη διαδικασία και τα αποτελέσματα της μάθησης.
Ο εκπαιδευτικός πρέπει να γνωρίζει τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει κάθε μαθητής του. Αυτή η ουσιαστική γνώση των δεξιοτήτων του κάθε μαθητή απαιτεί περισσότερο ανάλυση της πορείας του και λιγότερο αξιολόγηση της τελικής του επίδοσης. Παράδειγμα, δεν είναι τόσο χρήσιμο να ξέρω ότι ο τάδε μαθητής δεν κατανοεί τα κείμενα που διαβάζει όσο να ξέρω τα εμπόδια που συναντά (λεξιλόγιο, είδος κειμένου, εντοπισμός σημαντικών πληροφοριών, ικανότητα απόδοσης νοήματος κλπ.). Ακόμα, είναι σημαντική η συνολική εικόνα της πορείας του μαθητή ώστε να του δοθεί η υποστήριξη και η ενθάρρυνση που θα βελτιώσει την αυτοπεποίθησή του.
Αναλυτική ρουμπρίκα για την αξιολόγηση της παρουσίασης ενός τελικού προϊόντος
(http://rubistar.4teachers.org)
3. Άριστα: O μαθητής περιγράφει ξεκάθαρα την κύρια ιδέα του θέματος. Δίνει συγκεκριμένες πληροφορίες. Η δομή των παραγράφων είναι σωστή. Έχει προετοιμαστεί
κατάλληλα για την προφορική παρουσίαση της εργασίας. Απάντησε με σαφήνεια στις ερωτήσεις των ακροατών.
2. Πολύ καλά: Δόθηκαν επαρκής πληροφορίες. Είχε λίγα λάθη στη δομή των παραγράφων. Απάντησε στις περισσότερες ερωτήσεις των ακροατών.
1. Καλά. Τα επιχειρήματα του δεν ήταν πειστικά και τεκμηριωμένα. Έκανε καλή προσπάθεια στην παρουσίαση των πληροφοριών. Είχε λίγα λάθη στη δομή των παραγράφων. Δεν απάντησε σε όλες τις ερωτήσεις των ακροατών.
0.Φτωχή παρουσίαση. Το θέμα της παρουσίασης έχει ασάφειες, δεν υπάρχει συνοχή στην παρουσίαση των πληροφοριών, είναι ακατανόητος-η. Δεν απάντησε σε καμία ερώτηση των ακροατών.
Η ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΞΕΚΙΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ
ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΟΧΩΝ
TAΞΙΝΟΜΙΑ ΚΑΤA BLOOM
Λογοτεχνία, Α’ Γυμνασίου, «Οι πιτσιρίκοι»
ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ_Ο μαθητής μπορεί να ερμηνεύσει τις πληροφορίες μέσα από αναδιάταξη κατά σειρά σημαντικότητας.
Μπορείς να εξηγήσεις το τέχνασμα που χρησιμοποίησαν τα παιδιά; Για ποιον λόγο το χρησιμοποίησαν; Πως συνδέεται το τέχνασμα με την Εθνική Αντίσταση; Πως θα περιέγραφες τους Γερμανούς; Πως θα περιέγραφες τα παιδιά;
ΓΝΩΣΗ_Ο μαθητής μπορεί να ονομάσει με συγκεκριμένη ορολογία ή να αφηγηθεί συγκεκριμένα γεγονότα.
Σε ποια ιστορική περίοδο αναφέρεται το διήγημα; Πότε διαδραματίζονται τα γεγονότα; Ποιοι είναι οι πρωταγωνιστές; Ποιο είναι το κεντρικό γεγονός; Ποιος είναι ο Κύκλωπας και ποιος ο Οδυσσέας;
ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΟΧΩΝ
TAΞΙΝΟΜΙΑ ΚΑΤA BLOOM
Λογοτεχνία, Α’ Γυμνασίου, «Οι πιτσιρίκοι»
ΑΝΑΛΥΣΗ_Ο μαθητής μπορεί να διαχωρίσει το μαθησιακό υλικό στα συστατικά του μέρη και να καθορίσει τη σύνδεση και την αλληλεπίδραση μεταξύ τους.
Μπορείς να διαχωρίσεις τις διαφορετικές θεματικές ενότητες του κειμένου; Ένα χαρακτηριστικό του συγγραφέα είναι το χιούμορ του και η λεπτή του ειρωνεία. Βρες δύο σημεία στο κείμενο που να επαληθεύουν την παραπάνω άποψη και περιγράψτε τα. Σε ποια αποσπάσματα φαίνεται ο ρεαλιστικός χαρακτήρας του κειμένου;
ΕΦΑΡΜΟΓΗ_Ο μαθητής μπορεί να εφαρμόσει όσα έχει μάθει σε άλλες καταστάσεις και μαθησιακά περιβάλλοντα.
Γιατί επιλέγει κάποιος να χρησιμοποιήσει ένα τέχνασμα; Σε ποιες περιπτώσεις θα το επέλεγες;
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ_Ο μαθητής μπορεί να εφαρμόσει κριτήρια για να αξιολογήσει καταστάσεις ή συνθήκες που συναντά.
Ποια είναι η προσφορά του διαλόγου στο κείμενο; Πως κρίνεις τη χιουμοριστική διάθεση του συγγραφέα; Τι προσδίδει η χρήση της αλληγορίας στο κείμενο;
ΣΥΝΘΕΣΗ_Ο μαθητής μπορεί να αναπτύξει ένα σχέδιο ή μία λύση για μία συγκεκριμένη κατάσταση ή να δημιουργήσει ένα προϊόν που υπόκειται σε συγκεκριμένους περιορισμούς και πρότυπα.
Σε ποιες άλλες περιπτώσεις έχεις συναντήσει τη χρήση τεχνασμάτων; Πως συνδέονται οι Γερμανοί και τα παιδιά με τον Κύκλωπα και τον Οδυσσέα; Τι θα γινόταν εάν οι Γερμανοί καταλάβαιναν το τέχνασμα των παιδιών;
ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΟΧΩΝ
TAΞΙΝΟΜΙΑ ΚΑΤA BLOOM
ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΟΧΩΝ
TAΞΙΝΟΜΙΑ ΚΑΤA BLOOM
Γεωγραφία, Α’ Γυμνασίου
ΕΦΑΡΜΟΓΗ_Εφαρμογή αφαιρέσεων, γενικών αρχών ή μεθόδων σε συγκεκριμένες καταστάσεις.
Πώς θα ήταν οι εποχές της Γης σε συγκεκριμένες περιοχές με κλίση διαφορετικού άξονα;
ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ_Μετάφραση, ερμηνεία αλλά δεν μπορεί να δει τις πλήρεις επιπτώσεις ή τη μεταφορά σε άλλες καταστάσεις, είναι πιο κοντά στην κυριολεκτική μετάφραση.
Τι αντιπροσωπεύει το θερινό ηλιοστάσιο;
ΓΝΩΣΗ_Ανάκληση ή αναγνώριση όρων, ιδεών, διαδικασιών, θεωριών κ.λπ.
Πότε είναι η πρώτη ημέρα της Άνοιξης;
ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΟΧΩΝ
TAΞΙΝΟΜΙΑ ΚΑΤA BLOOM
Γεωγραφία, Α’ Γυμνασίου
ΣΥΝΘΕΣΗ_Δημιουργική, νοητική κατασκευή ιδεών και εννοιών από πολλαπλές πηγές για να σχηματίσουν περίπλοκες ιδέες σε ένα νέο, ολοκληρωμένο και ουσιαστικό πρότυπο που υπόκειται σε συγκεκριμένους περιορισμούς.
Εάν η μεγαλύτερη ημέρα του έτους είναι τον Ιούνιο γιατί το βόρειο ημισφαίριο είναι πιο ζεστό τον Αύγουστο;
ΑΝΑΛΥΣΗ_Διαχωρισμός μιας περίπλοκης ιδέας στα συστατικά της μέρη και κατανόηση της οργάνωσης και της σχέσης μεταξύ των τμημάτων. Περιλαμβάνει την πραγματοποίηση της διάκρισης μεταξύ της υπόθεσης και του γεγονότος, καθώς και μεταξύ σχετικών και εξωγενών μεταβλητών.
Γιατί οι εποχές αντιστρέφονται στο νότιο ημισφαίριο;
ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΟΧΩΝ
TAΞΙΝΟΜΙΑ ΚΑΤA BLOOM
Γεωγραφία, Α’ Γυμνασίου
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ_Να κρίνει ιδέες ή μεθόδους χρησιμοποιώντας εξωτερικά στοιχεία ή αυτοεπιλεγμένα κριτήρια τεκμηριωμένα με παρατηρήσεις ή ενημερωμένους ορθολογισμούς.
Ποιες θα είναι οι σημαντικές μεταβλητές για την πρόβλεψη των εποχών σε έναν νέο πλανήτη που ανακαλύπτουμε;
ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΟΥΜΕ ΤΗΝ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ
Πολλαπλή νοημοσύνη κατά Gardner
Διδακτική πρόταση για το σχεδιασμό μαθήματος με την Πολλαπλή Νοημοσύνη του Gardner
Θέμα: Εθελοντισμός
ΔΙΑΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ (Interpersonal Intelligence)
Δουλεύοντας συνεργατικά σε ομάδες σχεδιασμού και ανάπτυξης έργου.
Μελέτη σε δυάδες για εξάσκηση και υποστήριξη (π.χ. κολλητός ανάγνωσης) πολυτροπικών κειμένων που αναφέρονται σε ΜΚΟ.
Συνεντεύξεις από ανθρώπους που έχουν εθελοντική δράση.
ΟΠΤΙΚΗ/ ΧΩΡΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ (Spatial Intelligence)
Δημιουργία εννοιολογικού χάρτη με κεντρική έννοια «Εθελοντισμός».
«Το κολάζ του εθελοντισμού» Οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες και δημιουργούν ένα κολάζ για το τι σημαίνει γι’ αυτούς εθελοντισμός. Τα υλικά μπορεί να είναι οτιδήποτε (φωτογραφίες από περιοδικά, μικρά αντικείμενα, λέξεις, ζωγραφιές)
ΛΟΓΙΚΗ/ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ (Logical/Mathematical Intelligence)
«Εθελοντική εργασία» Οι μαθητές αναζητούν, εντοπίζουν και καταγράφουν σε πίνακες τις Εθελοντικές Οργανώσεις (ΜΚΟ) που ασχολούνται με το περιβάλλον και τον άνθρωπο. Δίπλα σε κάθε ΜΚΟ καταγράφουν τις εθελοντικές εργασίες που προωθούν. Αναδεικνύουν εκείνες τις ΜΚΟ που έχουν τη μεγαλύτερη δράση.
ΛΕΚΤΙΚΗ/ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ (Verbal Linquistic Intelligence)
Αφήγηση του παραμυθιού «Η σούπα με τις πέτρες». Τα μέλη κάθε ομάδας κάθονται κυκλικά και με οδηγό τη φαντασία τους συνεργάζονται για να γράψουν μία ιστορία. Η 1η ομάδα γράφει την ιστορία της καρέκλας, η δεύτερη την ιστορία του παπουτσιού, η τρίτη την ιστορία της τηγανιτής πατάτας, η 4η ομάδα την ιστορία του παντελονιού. Πόσοι άνθρωποι και με ποιον τρόπο συνέβαλαν ώστε να έχετε την καρέκλα σας, το παπούτσι σας, το παντελόνι σας ή την τηγανιτή σας πατάτα κλπ.
Γράμματα συμπαράστασης στα παιδιά του πολέμου. Οι μαθητές παρακολουθούν βίντεο της unicef για τα παιδιά (http://gr.euronews.com/2017/12/28/ta-paidia-tou-polemou-to-2017) στη Συρία και στην Υεμένη και γράφουν γράμματα συμπαράστασης.
ΜΟΥΣΙΚΗ/ΡΥΘΜΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ (Musical Intelligence)
«Το τραγούδι του εθελοντή» Κάθε ομάδα οικειοποιείται μία ΜΚΟ και γράφει στίχους που καλούν τους ανθρώπους να βοηθήσουν στο έργο της. Τραγουδούν τους στίχους αυτούς υιοθετώντας γνωστoύς ρυθμούς ή το ρυθμό ραπ μουσικής.
ΣΩΜΑΤΙΚΗ/ΚΙΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ (Bodily Intelligence)
«Με το σώμα μας» Οι μαθητές αναπαριστούν με το σώμα τους, χωρίς να μιλούν, μέσα από διάφορες πόζες αυτό που σημαίνει για αυτούς «ειρήνη», «προσφορά», «βοήθεια».
«Γιατροί πέρα από τα σύνορα» Οι μαθητές γράφουν το σενάριο μιας ιστορίας με πρωταγωνιστή ένα γιατρό που ανήκει στους «Γιατρούς χωρίς σύνορα» και αποφασίζει να προσφέρει βοήθεια σε μία χώρα που γίνεται πόλεμος. Η κάθε ομάδα παίζει το θεατρικό δρώμενο με έναν μαθητή να υποδύεται το γιατρό και οι υπόλοιποι τα παιδιά του πολέμου. Το παιχνίδι μπορεί να παιχτεί με αφορμή μία οποιαδήποτε άλλη ΜΚΟ.
ΕΝΔΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ (Intrapersonal Intelligence)
Ζητάμε από κάθε μαθητή να σκεφτεί πώς θα ήθελε να είναι το μέλλον του σε σχέση με την οικογένεια, τη δουλειά, την προσωπική του εξέλιξη. Στη συνέχεια ζωγραφίζουν τα όνειρά τους και τα παρουσιάζουν στους άλλους.
Τους ζητάμε να προσδιορίσουν τρία συγκεκριμένα πράγματα που θα μπορούσαν να τους εμποδίσουν να εκπληρώσουν τις προσδοκίες τους και τρία πράγματα που θα μπορούσαν να κάνουν για να βοηθήσουν τους άλλους να φτάσουν λίγο πιο κοντά στην πραγματοποίηση των ονείρων τους.
ΝΑΤΟΥΡΑΛΙΣΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ (Naturalistic Intelligence)
«Εμένα με νοιάζει» Οι μαθητικές ομάδες καταγράφουν τα προβλήματα που έχουν εντοπίσει στη γειτονιά τους και συνεργάζονται αναλαμβάνοντας εθελοντική δράση προκειμένου να κάνουν περισσότερο όμορφη τη γειτονιά τους.
Δημιουργούν αφίσες που παρουσιάζουν ιδεατές αναπαραστάσεις της γειτονιάς τους αλλά και μακέτες με τα στοιχεία που θα ήθελαν να αλλάξουν τις οποίες καταθέτουν στο δήμαρχο της πόλης τους.
Carol Tomlinson
Διαφοροποίηση σε τρεις τομείς της διδακτικής πράξης:
Περιεχόμενο
Διαδικασία
Προϊόν
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ
Το περιεχόμενο είναι οι βασικές πληροφορίες
(λεξιλόγιο, φράσεις, συντακτικοί τύποι, έννοιες κλπ.)
που οι μαθητές πρέπει να κατανοήσουν και οι δεξιότητες που οι μαθητές πρέπει να μπορούν να επιδείξουν (Theisen, 2003).
Το περιεχόμενο είναι η «είσοδος» του μαθήματος.
Το σημαντικό σε μια διαφοροποιημένη τάξη διδασκαλίας είναι η δυνατότητα πρόσβασης των μαθητών σε ποικίλης μορφής περιεχόμενο και ταυτόχρονα η ελευθερία να επιλέξουν εκείνο που θα τους ενδιέφερε να μελετήσουν.
Περιεχόμενο ή Τι να διδάξω;
ΚΕΝΤΡΑ ΜΑΘΗΣΗΣ
Επιλέξτε τέσσερα από τα παραπάνω Κέντρα Μάθησης και ολοκληρώστε τις δραστηριότητες που τους αντιστοιχούν.
• Μουσικό Κέντρο: Σε τρεις προτάσεις περιγράψτε το πώς η μουσική αυτής της περιόδου αποτυπώνει το κλίμα της ιστορίας. Στις προτάσεις να προβάλλεται τις εντυπώσεις σας από τη μουσική αυτή.
• Κέντρο κινηματογράφου: Σε τρεις προτάσεις περιγράψτε τον τρόπο που το απόσπασμα της ταινίας που παρακολουθήσατε σας βοήθησε να καταλάβετε καλύτερα την ιστορία. Στην αναφορά σας να συμπεριλάβετε τον τρόπο με τον οποίο το απόσπασμα της ταινίας παρουσιάζει ή όχι την ενότητα της ιστορίας που έχετε ήδη διαβάσει.
• Ιστορικό κέντρο: Προσδιορίστε τρία ιστορικά γεγονότα που συνέβησαν κατά τη διάρκεια αυτής της χρονικής περιόδου και σκεφτείτε τον τρόπο που ενδέχεται να έχουν επηρεάσει τον δημιουργό. Μπορείτε να αναφερθείτε σε ιστορικά γεγονότα όπως ανακαλύψεις, πολιτικές εξελίξεις, διάσημες προσωπικότητες, επιστημονικά ευρήματα κλπ. Μπορείτε επίσης να αναφερθείτε σε άλλες πληροφορίες που ανακαλύψατε στο Διαδίκτυο. Χρησιμοποιήστε ένα διάγραμμα για να παρουσιάσετε τα ευρήματά σας.
Περιεχόμενο ή Τι να διδάξω;
ΚΕΝΤΡΑ ΜΑΘΗΣΗΣ
• Κοινωνικό Κέντρο: Σε τρεις προτάσεις περιγράψτε μερικά από τα είδη ένδυσης της εποχής εκείνης και πείτε πώς σας βοηθούν να απεικονίσετε το σκηνικό της ιστορίας. Σχεδιάστε ένα από τα είδη ένδυσης που σας εντυπωσίασαν περισσότερο.
• Ταξιδιωτικό κέντρο: Εάν επρόκειτο να επισκεφθείτε την περιοχή που εξελίσσεται η ιστορία, καταγράψτε τρία μέρη στα οποία θα έπρεπε να επισκεφτείτε και πείτε πώς θα μπορούσαν να σας βοηθήσουν, τα μέρη αυτά, στην κατανόηση της ιστορίας.
• Κέντρο Βιογραφίας: Επιλέξτε τρία γεγονότα από τη ζωή του συγγραφέα και φανταστείτε πώς μπορεί να έχουν επηρεάσει την ιστορία που έγραψε.
Περιεχόμενο ή Τι να διδάξω;
ΚΕΝΤΡΑ ΜΑΘΗΣΗΣ
Περιεχόμενο ή Τι να διδάξω;
JIGSAW
(Συνεργατική Συναρμολόγηση)
Περιεχόμενο ή Τι να διδάξω;
JIGSAW
Κύπρος: το ανθρωπογενές περιβάλλον
Γεωγραφία
Jigsaw Groups
Experts Groups
Jigsaw Groups
Περιεχόμενο ή Τι να διδάξω;
JIGSAW
Εκπαιδευτικό υλικό βρίσκουμε:
2. Στα αποθετήρια εκπαιδευτικών σεναρίων
ΦΩΤΟΔΕΝΤΡΟ
ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ
ΑΙΣΩΠΟΣ
Περιεχόμενο ή Τι να διδάξω;
Ο εκπαιδευτικός μπορεί:
να χρησιμοποιήσει ποικίλα οπτικά και άλλα υλικά λαμβάνοντας υπόψη το πολιτιστικό
και κοινωνικό πλαίσιο των μαθητών
https://www.metmuseum.org/art/online-features/metkids/explore/
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
Η διαδικασία είναι ο τρόπος με τον οποίο οι μαθητές κατανοούν τις πληροφορίες
που τους έχουν δοθεί από το περιεχόμενο.
Η διαδικασία είναι ο τρόπος διδασκαλίας και αναφέρεται στην ποικιλία των
μεθόδων που αξιοποιεί ο εκπαιδευτικός προκειμένου οι μαθητές να αποδώσουν
νόημα στο περιεχόμενο και να ενδιαφερθούν να το κατακτήσουν.
Διαδικασία ή Πώς να διδάξω;
THINK – PAIR – SHARE
Σκεφτείτε (πριν την ανάγνωση): Ο εκπαιδευτικός θέτει μία συγκεκριμένη
ερώτηση σχετική με το θέμα του κειμένου το οποίο θα διαβάσουν και θα
συζητήσουν οι μαθητές. Οι μαθητές «σκέφτονται» με βάση όσα γνωρίζουν
γύρω από το θέμα αυτό ενεργοποιώντας την προηγούμενη γνώση τους για
ένα χρονικό διάστημα 1-3 λεπτών κρατώντας σημειώσεις.
Συνεργαστείτε (κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης): Κάθε μαθητής
βρίσκει έναν άλλον και δημιουργούν συνεργατικό ζευγάρι.
Τα ζευγάρια συζητούν τις σκέψεις που έκαναν ατομικά προηγουμένως και
ανταλλάσουν απόψεις. Στη συνέχεια μελετούν συνεργατικά το κείμενο.
Βοηθούν ο ένας τον άλλον στην ανάγνωση του κειμένου και προχωρούν σε
διευκρινήσεις.
Τα ζευγάρια καλούνται στη συνέχεια είτε να βρουν απαντήσεις σε συγκεκριμένες
ερωτήσεις που υποβάλει ο εκπαιδευτικός, είτε να δημιουργήσουν οι ίδιοι
ερωτήματα τα οποία θα θέσουν στην ολομέλεια της τάξης.
Μοιραστείτε (μετά το διάβασμα): Όταν τα ζευγάρια ολοκληρώσουν την
επεξεργασία του θέματος ο εκπαιδευτικός τους καλεί να μοιραστούν τις
ιδέες τους με την υπόλοιπη τάξη. Κάθε ζευγάρι επιλέγει αυτόν που θα
παρουσιάσει τα αποτελέσματα της συζήτησης, που θα θέσει ερωτήσεις
στους υπόλοιπους.
Αρχαία, Β’ γυμνασίου, Ενότητα 3
«Το χρέος του ιστορικού»
Ο εκπαιδευτικός θέτει την ερώτηση και δίνει περίπου 5 λεπτά χρόνο στους μαθητές να σκεφτούν, να υπογραμμίσουν στο κείμενο ή να κρατήσουν σημειώσεις για την απάντησή τους.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του ενάρετου ανθρώπου και ποια του ιστορικού; Που εντοπίζετε τις διαφορές τους; Να στηρίξετε την απάντησή σας με στοιχεία από το κείμενο.
Στη συνέχεια, οι μαθητές στρέφονται στον παρτενέρ τους για να μοιραστούν και να συζητήσουν τις απαντήσεις τους. Τα ζευγάρια εντοπίζουν τα κοινά και τα διαφορετικά σημεία των απαντήσεών τους, επιλέγουν τον τρόπο με τον οποίο θα καταγράψουν την απάντησή τους (συγγραφή παραγράφου, πίνακας ή λίστα) και τον τρόπο με τον οποίο θα τη παρουσιάσουν.
Οι μαθητές μοιράζονται με όλη την τάξη τις απαντήσεις τους. Ο εκπαιδευτικός καταγράφει τις απαντήσεις τους στον πίνακα, παρατηρώντας τα κοινά και τα σημεία που διαφοροποιούνται προκειμένου να διευρύνει την κατανόηση και να καταλήξει την τελική ολοκληρωμένη απάντηση.
Οι μαθητές ξεκινούν με ένα καταιγισμό ιδεών σχετικά με ότι γνωρίζουν γύρω από ένα θέμα.
Οι πληροφορίες αυτές καταγράφονται στη στήλη K ενός γραφικού οργανωτή KWL.
Στη συνέχεια οι μαθητές δημιουργούν μία λίστα ερωτήσεων σχετικά με αυτό που
θέλουν να μάθουν για το θέμα.
Αυτές οι ερωτήσεις καταγράφονται στη στήλη W.
Μελετούν ένα κείμενο ή άλλο πληροφοριακό υλικό
και τέλος καταγράφουν στη στήλη L αυτό που τελικά έμαθαν.
ΓΝΩΡΙΖΩ | ΘΕΛΩ ΝΑ ΜΑΘΩ | ΕΧΩ ΜΑΘΕΙ |
| | |
Διαδικασία ή Πώς να διδάξω;
KNOW - WANT to know - LEARNED
Οι μαθητές που ολοκληρώνουν νωρίτερα τις εργασίες τους μπορούν να αναζητήσουν επιπλέον πληροφορίες στον υπολογιστή της τάξης ή να βοηθήσουν τους άλλους.
Οι μαθητές που αργούν να ολοκληρώσουν την εργασία τους θα κληθούν να απαντήσουν σε λιγότερα ερωτήματα.
Κάποιοι μαθητές εάν ενισχυθούν από τον εκπαιδευτικό ή συμμαθητή τους να ξεκινήσουν μία εργασία είναι περισσότερο πιθανό να την ολοκληρώσουν...
..... γράφοντάς τους την πρώτη πρόταση ή την πρώτη ιδέα μπορεί απλά να βοηθηθούν και να ξεκινήσουν μόνοι τους την υπόλοιπη γραπτή δραστηριότητα ολοκληρώνοντάς την.
Ένα κείμενο γίνεται περισσότερο κατανοητό σε κάποιους μαθητές εάν δημιουργηθούν μεγαλύτερα κενά ανάμεσα στις παραγράφους, τοποθετηθούν επικεφαλίδες σε κάθε παράγραφο και δοθούν διευκρινιστικοί ορισμοί και λεξιλόγιο στο κάτω μέρος του κειμένου.
Αυτή η μέθοδος μπορεί να βοηθήσει όλους τους μαθητές χωρίς να απαιτεί την απλούστευση του κειμένου.
Οι ΓΡΑΦΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΩΤΕΣ ανταποκρίνονται σε όλα τα μαθησιακά προφίλ των μαθητών.
Διαδικασία ή Πώς να διδάξω;
ΓΡΑΦΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΩΤΕΣ
Διαδικασία ή Πώς να διδάξω;
ΓΡΑΦΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΩΤΕΣ / FRAYER MODEL
Η εφαρμογή του μοντέλου Frayer ακολουθεί τα βήματα:
Διαδικασία ή Πώς να διδάξω;
ΓΡΑΦΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΩΤΕΣ / FRAYER MODEL
Διαδικασία ή Πώς να διδάξω;
ΓΡΑΦΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΩΤΕΣ / Μέθοδος CORNEL
H Μέθοδος Cornell
Διευκολύνει την οργάνωση και την ανασκόπηση των σημειώσεων κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης ενός κειμένου ή της παρακολούθησης μίας παρουσίασης.
ΠΡΟΪΟΝ
Το προϊόν της μάθησης είναι το αποτέλεσμα που προκύπτει από τη λειτουργία της διαδικασίας.
Τα προϊόντα διαφοροποιούνται μέσα από τη δυνατότητα που παρέχεται στους μαθητές να παρουσιάσουν τη γνώση και κατανόησή τους με διαφορετικούς τρόπους.
.
ΟΜΑΔΑ Α ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ | ΟΜΑΔΑ Β ΜΕΣΑΙΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ | ΟΜΑΔΑ Γ ΧΑΜΗΛΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ |
Διάβασε στο διαδίκτυο ή σε περιοδικά δύο άρθρα που σε ενδιαφέρουν για τα αθλήματα και φτιάξε ένα σχετικό λεξιλόγιο. Δημιούργησε μία αθλητική εκπομπή και φτιάξε ένα πεντάλεπτο διαφημιστικό. Φτιάξε ένα ψηφιακό βιβλίο (flipping book) για τα αθλήματα. Διάβασε για την προσφορά του αθλητισμού στην διατήρηση της καλής υγείας και γράψε ένα μικρό σχετικό άρθρο. | Διάβασε μία ιστορία με κεντρικό ήρωα έναν αθλητή και παρουσίασέ τον. Δημιούργησε μία παρουσίαση σε power point για να πείσεις τους συμμαθητές σου να ασχοληθούν με δύο αθλήματα που σου αρέσουν. Δημιούργησε ένα βίντεο παρουσιάζοντας τα αθλήματα σε κατηγορίες. Ετοίμασε μία προφορική παρουσίαση ενός αθλήματος δείχνοντας τα εξαρτήματα που απαιτούνται. | Γράψε το όνομα του κάθε αθλήματος κάτω από την εικόνα του. Δημιούργησε μία παρουσίαση σε power point ενός αθλήματος που σου αρέσει. Δημιούργησε ένα νοητικό χάρτη με τα αθλήματα που σου αρέσουν αναφέροντας τον απαιτούμενο εξοπλισμό, τα σημαντικά πρόσωπα κλπ. Παίξε ένα παιχνίδι παντομίμας (ζητούμενο θα είναι κάθε φορά ένα διαφορετικό σπορ) |
Προϊόν ή Πώς θα αξιολογήσω;
ΕΠΙΠΕΔΑ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ
ΛΕΚΤΙΚΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ | ΟΠΤΙΚΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ | ΚΙΝΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ |
Πάρε συνέντευξη από τους συμμαθητές σου σχετικά με τα αθλήματα που τους ενδιαφέρουν και γράψε ένα μικρό άρθρο στην εφημερίδα ή στο blog του σχολείου. Αφηγήσου ή διάβασε εκφραστικά μία μικρή ιστορία που αναφέρεται σε ένα άθλημα. Συζήτησε με έναν συμμαθητή σου σχετικά με τη συμμετοχή σας σε έναν αθλητικό αγώνα. Παρακολούθησε το βίντεο κλιπ ενός τραγουδιού που αναφέρεται σε ένα άθλημα. Μάθε τις λέξεις. | Δημιούργησε κάρτες λεξιλογίου όπου από τη μία θα υπάρχει το όνομα του αθλήματος και από την άλλη μία εικόνα που θα την αντιπροσωπεύει. Διάβασε δύο άρθρα για το άθλημα που σου αρέσει και γράψε την περίληψή τους. Επέλεξε τα άρθρα από περιοδική ή το διαδίκτυο. Δημιούργησε μία αφίσα για ένα φανταστικό αθλητικό γεγονός που θα πραγματοποιηθεί στο σχολείο σου σχετικά με το άθλημα που σου αρέσει. Δημιούργησε μία παρουσίαση σε power point των λέξεων του λεξιλογίου (θα προσθέσεις σχετικές εικόνες) έτσι ώστε να δημιουργείτε μία μικρή ιστορία. | Παρουσίασε αθλήματα που σου αρέσουν στους συμμαθητές σου χωρίς λόγια και άφησέ τους να μαντέψουν. Δημιούργησε ένα σετ από κάρτες με τις λέξεις των αθλημάτων. Μετά ταξινόμησε τις κάρτες σε ομαδικά και ατομικά αθλήματα, ανά εποχή που παίζεται το άθλημα ή σύμφωνα με ένα κριτήριο που θα διαλέξεις. Παρουσίασε μία προετοιμασία ρουτίνας των αθλητών σε ένα άθλημα που σου αρέσει. Δημιούργησε ένα μόμπιλε με το άθλημα που σου αρέσει δίνοντας διάφορες πληροφορίες σχετικά με αυτό σε μορφή λέξεων και εικόνων. |
Προϊόν ή Πώς θα αξιολογήσω;
ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΦΙΛ
Προϊόν ή Πώς θα αξιολογήσω;
THINK – TAC – TOE
Ζωγράφισε την γυναίκα του πρωτομάστορα, όπως την φαντάζεσαι, στην αρχή και στο τέλος της ιστορίας. | Γράψε ένα δικό σου ποίημα για τη γυναίκα του πρωτομάστορα. | Γράψε ένα δικό σου τραγούδι για τον πρωτομάστορα. |
Περίγραψε τη γυναίκα του πρωτομάστορα σε 1 παράγραφο. | Να καταγράψεις τη σειρά των γεγονότων της ιστορίας στη χρονική γραμμή. | Είσαι ο πρωτομάστορας. Γράψε έναν μονόλογο στον οποίο να παρουσιάζεις τον εαυτό σου, τα συναισθήματά σου και τις πράξεις σου. |
Δραματοποίησε με έναν συμμαθητή σου ένα εναλλακτικό τέλος για την ιστορία. | Δραματοποίησε με έναν συμμαθητή σου έναν φανταστικό διάλογο του πρωτομάστορα με τη γυναίκα του. | Κάνε ένα διάγραμμα Venn για να συγκρίνεις τον πρωτομάστορα στην αρχή και στο τέλος της ιστορίας. |
Σχεδιάστε μία μάσκα ενός χαρακτήρα του διηγήματος που σας τράβηξε την προσοχή. Φορέστε την και απαγγείλετε έναν μικρό μονόλογο που συνδέεται με τον ρόλο του μέσα στο διήγημα. | Σχεδιάστε τα σκηνικά του διηγήματος με τη μορφή διαγράμματος ώστε να φαίνεται η σταδιακή εξέλιξη των σκηνών. Μπορείτε να εισάγεται μικρά επεξηγηματικά κείμενα. | Αναπαραστήσετε σε χαρτί μέτρου την εξέλιξη της ιστορίας χρησιμοποιώντας φωτογραφίες από περιοδικά και δικά σας σχέδια. Εισάγεται σημαντικές φράσεις ή γεγονότα. |
Συνθέστε ένα εισαγωγικό τραγούδι για το συγκεκριμένο διήγημα προετοιμάζοντας τους αναγνώστες για αυτό που θα ακολουθήσει. | Δημιουργήστε ένα σλόγκαν για να διαφημίσετε το διήγημα αυτό στο σχολείο σας. Συνδυάστε το με μία αφίσα (απεικονίζοντας κεντρικά πρόσωπα, γεγονότα ή αντικείμενα). | Ανακαλύψτε από γνωστές μελωδίες ή ήχους εκείνες που θα ταίριαζαν να εισαχθούν ως μουσικό χαλί στις διαφορετικές σκηνές του διηγήματος. |
Γράψτε ένα μικρό ποίημα ή ένα haiku για έναν χαρακτήρα του διηγήματος που θα δίνει έμφαση σε ένα-δυο χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς του. | «Τι θα συνέβαινε αν…» Ξαναγράψτε κάποιες σκηνές του διηγήματος ώστε να εξελιχθεί διαφορετικά η ιστορία. | Επιλέξτε ένα απόσπασμα από το διήγημα και διαβάστε το σε ένα συμμαθητή σας. Στη συνέχεια αφηγηθείτε προφορικά το απόσπασμα εμπλουτίζοντάς το με δικά σας στοιχεία. |
Think-Tac-Toe με θέμα ένα λογοτεχνικό κείμενο/διήγημα
Προϊόν ή Πώς θα αξιολογήσω;
THINK – TAC – TOE
Προϊόν ή Πώς θα αξιολογήσω;
RAFT (Role Audience Format Topic)
Role: Ο ρόλος του συγγραφέα (δημοσιογράφος, παρατηρητής, αυτόπτης μάρτυρας, αφηγητής κλπ)
Audience: Κοινό (αυτός που θα διαβάσει το κείμενο είναι ο δάσκαλος, οι συμμαθητές, ένας γονέας, ένας συντάκτης, άνθρωποι στην κοινότητα κλπ.)
Format: Μορφή (επιστολή, άρθρο, έκθεση, ποίημα, διαφήμιση κλπ)
Topic: Θέμα (το αντικείμενο του κειμένου μπορεί να είναι ένας χαρακτήρας ενός μυθιστορήματος, ένας διάσημος επιστήμονας, ένα αντικείμενο, ένας τόπος, μία έννοια κλπ.).
ΡΟΛΟΣ | ΚΟΙΝΟ | ΜΟΡΦΗ | ΘΕΜΑ |
Ταξιδιώτης | Ένας φίλος | Επιστολή | Περιγράψτε έναν τόπο (πόλη, περιοχή) της Ελλάδας που έχετε επισκεφτεί. Ποια στοιχεία του τόπου σας εντυπωσίασαν; |
Ξεναγός | Τουρίστες | Τουριστικό φυλλάδιο | Να προβάλλετε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της Ελλάδας με στόχο να προσελκύσετε το ενδιαφέρον των τουριστών. |
Δημοσιογράφος | Οι αναγνώστες της εφημερίδας | Άρθρο σε εφημερίδα | Να παρουσιάσετε τις προτάσεις σας για τον τρόπο που μπορεί να προβληθεί ο ελληνικός πολιτισμός στο εξωτερικό. |
Προϊόν ή Πώς θα αξιολογήσω;
RAFT (Role Audience Format Topic)
Γλώσσα, Β’ Γυμνασίου, Ενότητα 1
«Από τον τόπο μου σε όλη την Ελλάδα»
Η διαφοροποιημένη παιδαγωγική προσέγγιση δεν είναι μια συγκεκριμένη μέθοδος με σαφή δομή και προκαθορισμένους κανόνες, αλλά μια ανοιχτή παιδαγωγική αντίληψη η οποία συναντιέται με αυτή της διαθεματικής προσέγγισης της γνώσης και της ενεργητικής μάθησης,.
Η διαφοροποιημένη παιδαγωγική δίνει μια απάντηση στο γιατί και το πώς η ενίσχυση της ατομικής πορείας κάθε μαθητή για την οικοδόμηση της γνώσης είναι απαραίτητη για τη σχολική επιτυχία. Πρόκειται για μια «περιπετειώδη εξερεύνηση των δυνατών διδακτικών εκδοχών», «ένα εργαλείο που επιτρέπει να ισχυροποιηθούν οι γνώσεις και οι δεξιότητες κάθε μαθητή και δίνει τη δυνατότητα στον καθένα να συνειδητοποιήσει την ιδιαιτερότητα της δικής του προσέγγισης και των δικών του στρατηγικών μάθησης» (Μαρία Σφυρόερα, Διαφοροποιημένη Παιδαγωγική, Κλειδιά και Αντικλείδια)�
Όσα παρουσιάστηκαν εδώ δεν αποτελούν παρά μια σταγόνα σε όσα μπορούμε να εφαρμόσουμε στην πράξη, μέσα στις σχολικές μας τάξεις, οι εκπαιδευτικοί προκειμένου να εμπλέξουμε όλους τους διαφορετικούς μαθητές μας στη μαθησιακή διαδικασία.
Απλά, αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να κρατήσουμε τα μάτια και τ' αυτιά μας ανοιχτά.�