1 of 15

วงจรอิเล็กทรอนิกส์เบื้องต้น

2 of 15

1. อิเล็กทรอนิกส์และวงจร

อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เป็นอุปกรณ์ที่ผลิตขึ้นมาจากสารกึ่งตัวนำแต่ละชนิดมาประกอบร่วมกัน มีคุณสมบัติในการทำงานเฉพาะตัวแตกต่างกัน การทำงานจำเป็นต้องนำอุปกรณ์เหล่านี้มาประกอบร่วมกันอยู่ในรูปวงจรไฟฟ้า

การวางอุปกรณือิเล็กทรอนิกส์บนผ่นวงจรพิมพ์

3 of 15

การสร้างแบบลายวงจรพิมพ์ลงบนแผ่นวงจรพิมพ์ ควรปฎิบัติดังนี้

  1. กำหนดวงจรที่ต้องการสร้างแบบลายวงจรพิมพ์
  2. วัดขนาดของอุปกรณ์ที่ต้องการใช้งานจริงทุกตัว
  3. กำหนดตำแหน่งอุปกรณ์ทุกตัวที่ใช้งานลงบนแผ่นวงจรพิมพ์
  4. กำหนดขนาดความกว้าง ความยาวของแผ่นวงจรพิมพ์ที่ใช้
  5. สร้างลายวงจรพิมพ์คร่าวๆ เพื่อเชื่อมต่อขาของอุปกรณ์ทั้งหมดให้ถูกต้อง ครบถ้วน
  6. กำหนดขนาดรูลายวงจรพิมพ์ที่ใช้วางอุปกรณ์ให้เหมาะสม
  7. ตรวจสอบตกแต่งจุดต่อลายวงจรพิมพ์แต่ละเส้น ให้มีระยะห่างจากเส้นลายวงจรพิมพ์
  8. บอกรายละเอียดที่สำคัญไว้

2. แผ่นวงจรพิมพ์และการสร้างแบบลายวงจร

4 of 15

  1. เตรียมอุปกรณ์ที่ต้องการใช้งานให้พร้อม

3. การสร้างลายวงจรพิมพ์แบบง่าย

2. เตรียมแผ่นวงจรพิมพ์ให้พร้อมใช้งาน

3. นำลายวงจรพิมพ์ที่ต้องการใช้ ไปถ่ายเอกสารลงบนกระดาษ หรือแผ่นใสชนิดถ่ายเอกสารได้

5 of 15

4. นำกระดาษถ่ายเอกสารด้านลายวงจรพิมพ์ วางลงบนแผ่นวงจรพิมพ์ด้านทองแดง ใช้เทปใสยึดขอบกระดาษให้แน่นไม่ให้เคลื่อนที่ ใช้เตารีดปรับความร้อนสูงสุด รีดบนกระดาษให้ทั่วประมาณ 45 วินาที

5. นำแผ่นวงจรพิมพ์ที่รีดด้วยเตารีดเรียบร้อยแล้วพร้อมทั้งกระดาษที่ติดอยู่ไปแช่น้ำเปล่า ให้กระดาษอ่อนตัวลง ค่อยๆ ล้างถูเบาๆ ให้กระดาษหลุดออกหมด

6. ตรวจสอบความสมบูรณ์ของลายวงจรพิมพ์ที่ได้ออกมา

6 of 15

7. นำแผ่นวงจรพิมพ์ที่ตกแต่งเรียบร้อยไปแช่ลงในกรดกัดทองแดง

8. ล้างหมึกพิมพ์พลาสติกสีดำเป็นลายวงจรพิมพ์ที่เกาะติดบนแผ่นวงจรพิมพ์ออกให้หมดด้วยทินเนอร์

9. นำแผ่นวงจรพิมพ์ที่ผ่านขั้นตอนต่างๆ มา และเคลือบด้วยน้ำยางสนเรียบร้อยไปเจาะรูตามจุดต่างๆ ให้ครบทุกจุก

7 of 15

4. หัวแร้งบัดกรี

ชนิดหัวแร้งบัดกรี

หัวแร้งบัดกรี เป็นเครื่องมอใช้ทำหน้าที่เชื่อมต่ออุปกรณ์ไฟฟ้า และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ต่างๆ รวมถึงสายไฟเข้าด้วยกัน

8 of 15

5. ตะกั่วบัดกรี

ตะกั่วบัดกรี

โครงสร้างภายในตะกั่วบัดกรี

ตะกั่วบัดกรี เป็นวัสดุที่ทำหน้าที่ช่วยเชื่อมประสานรอยต่อสายไฟ ขออุปกรณ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ในการต่อวงจร หรือเชื่อมต่อขาอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เข้ากับลายวงจรพิมพ์ ส่วนประกอบของบัดกรีประกอบด้วย ดีบุก และ ตะกั่ว

9 of 15

6. เครื่องดูดตะกั่วบัดกรี

เครื่องดูดตะกั่วบัดกรี เป็นอุปกรณ์ที่ผลิตขึ้นมาช่วยอำนวยความสะดวกในการดูดตะกั่วที่บัดกรีขาอุปกรณ์ไว้ออกจากลอยบัดกรี

เครื่องดูดตะกั่วบัดกรี และการดูดตะกั่วบัดกรี

ตัวซับตะกั่วบัดกรี ทำหน้าที่ดูดซับตะกั่วบัดกรีออกจากจุดบัดกรี ตัวซับตะกั่วบัดกรีทำมาจากลวดทองแดงขนาดเล็กถักไปมาคล้ายสายชิลด์

ตัวซับตะกั่วบัดกรี และการซับตะกั่วบัดกรี

10 of 15

7. เทคนิคการบัดกรีอุปกรณ์

1. เตรียมอุปกรณ์ที่ต้องการให้พร้อม

2. นำแผ่นวงจรพิมพ์และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ หรือชิ้นงานที่ต้องการบัดกรี ประกอบเข้าด้วยกัน

3. จ่ายไฟฟ้าให้หัวแร้งบัดกรี ทิ้งไว้จนร้อนจัด นำปลายหัวแร้งบัดกรีไปทำความสะอาด

11 of 15

4. นำหัวแร้งบัดกรีที่พร้อมใช้งานไปสัมผัสที่จุดบัดกรี

5. เมื่อตะกั่วบัดกรีหลอมละลายมีขนาดพอเหมาะ นำตะกั่วบัดกรีออกจากจุดบัดกรี รอจนกว่าตะกั่วบัดกรีหลอมละลายทั้งหมด จึงดึงหัวแร้งบัดกรีออกจากจุดบัดกรีโดยรวดเร็ว

6. ใช้ครีมตัด ตัดขาอุปกรณ์ส่วนเกินที่เหลือออกให้หมดโดยตัดให้ชิดตะกั่วบัดกรี

12 of 15

7. ตรวจสอบจุดบัดกรี

8. พบจุดบัดกรีที่บกพร่องไม่สมบูรณ์ ให้ใช้เครื่องดูดตะกั่วบัดกรี หรือตัวซับตะกั่วบัดกรี ดูดจุดบัดกรีที่ไม่สมบูรณ์ออกให้หมด

13 of 15

8.1 แหล่งจ่ายแรงดันไฟตรงคงที่

8.2 เครื่องหรี่ไฟฟ้า

เครื่องหรี่แสงสว่างไฟฟ้า

เครื่องหรี่ไฟฟ้า เป็นวงจรอิเล็กทรอนิกส์ที่ใช้ควบคุมการจ่ายกำลังไฟฟ้าไปให้ภาระในปริมาณมากหรือน้อย สามารถนำเครื่องหรี่ไฟฟ้าไปใช้งานแตกต่างกันหลายหน้าที่

วงจรแหล่งจ่ายแรงดันไฟตรงคงที่แบบบริดจ์

แหล่งจ่ายแรงดันไฟตรงคงที่ คือแหล่งจ่ายกำลัง ทำหน้าที่จ่ายแรงดันไฟตรงคงที่ออกมา นำไปใช้จ่ายแรงดันไฟตรงให้วงจรไฟฟ้าและวงจรอิเล็กทรอนิกส์ต่างๆ

8. วงจรอิเล็กทรอนิกส์เบื้องต้น

14 of 15

8.3 สวิตซ์ทำงานด้วยแสง

8.4 วงจรไฟกระพริบ

วงจรไฟกระพริบ เป็นวงจรที่สามารถควบคุมให้หลอดไฟติดและดับได้ด้วยตัวเอง นำไปใช้เป็นวงจรไฟหะพริบแบบต่างๆ

วงจรไฟกะพริบ

วงจรสวิตซ์ทำงานด้วยแสง

สวิตซ์ทำงานด้วยแสง เป็นสวิตซ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ใช้แสงสว่างเป็นตัวช่วยควบคุมการปิดเปิกหน้าสัมผัสสวิตซ์ให้วงจรทำงานหรือหยุดงาน การทำงานของวงจรเป็นไปอย่างอัตโนมัติ

15 of 15

การออกแบบวงจรอิเล็กทรอนิกส์มีความยุ่งยากซับซ้อน ผู้ออกแบบจะต้องมีความรู้ความเข้าใจทั้งตัวอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ และระบบการทำงานของวงจรที่สร้าง ผู้ใช้งานจะได้นำความรู้ที่มีอยู่มาช่วยวิเคราะห์ถึงปัญหา และนำไปสู่การแก้ปัญหาได้ วงจรอิเล็กทรอนิกส์นิยมสร้างลงบนแผ่นวงจรพิมพ์ (PCB) เพื่อให้วงจรมีขนาดเล็กกะทัดรัด ง่ายต่อการนำไปใช้งาน

หัวแร้งบัดกรี เป็นเครื่องมือทำหน้าที่เชื่อมต่ออุปกรณ์ไฟฟ้าเข้าด้วยกัน หัวแร้งบัดกรีมีหลายขนาด ต้องเลือกใช้ให้เหมาะสมกับขนาดจุดบัดกรีโดยทำงานร่วมกับตะกั่วบัดกรีเพื่อช่วยเชื่อมประสานรอยต่อสายไฟ ขาอุปกรณ์ และลายวงจรพิมพ์เข้าด้วยกัน ส่วนประกอบของตะกั่วบัดกรีประกอบด้วยดีบุกและตะกั่วผสมกัน ตะกั่วบัดกรีที่ดีเป็นชนิด 63/37 เครื่องดูดตะกั่วบัดกรี เป็นอุปกรณ์ที่ผลิตขึ้นมาช่วยอำนวยความสะดวก ในการดูดตะกั่วที่บัดกรีขาอุปกรณ์ไว้ออกจากรอยบัดกรี การบัดกรีเป็นสิ่งสำคัญ ต้องฝึกปฏิบัติให้เกิดความชำนาญ เพื่อใช้ประกอบวงจรอิเล็กทรอนิกส์ ในรูปของชุดประกอบอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งเหมาะสำหรับผู้สนใจทางด้านอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อศึกษาทำความเข้าใจ

9. บทสรุป