1 of 19

དབང་རྩ་ཚན་རིག་གང་རེད་དམ།

What is Neuroscience?

2 of 19

སློབ་ཚན་གྱི་སྤྱི་ཁོག Lesson Outline

  • སྔོན་འགྲོའི་ཤེས་བྱ། Preliminary knowledge.
  • དབང་རྩ་ཚན་རིག་གི་བྱུང་རིམ། History of Neuroscience.
  • དབང་རྩ་ཚན་རིག་གི་ངོ་སྤྲོད། Introducing neuroscience.
  • དབང་རྩ་ཚན་རིག་གི་ངོ་བོ་དང་དབྱེ་བ་ངོ་སྤྲོད།

Introducing neuroscience: Identity and types

3 of 19

དེ་རིང་གི་སློབ་ཚན་གྱི་དམིགས་ཚད།

Today’s Learning Objectives

1. དབང་རྩ་ཚན་རིག་གང་རེད་དམ།

What is Neuroscience?

​

2. དབང་རྩ་ཚན་རིག་གིས་དྲི་བ་གང་དང་གང་ལ་ལན་འདེབས་པར་འབད་བརྩོན་བྱེད་དམ།

What questions does Neuroscience try to answer?

​

3. དྲི་བ་དེའི་རིགས་ལ་དབང་རྩ་ཚན་རིག་གིས་ལན་འདེབས་ཇི་ལྟར་བྱེད་དམ།

How does Neuroscience answer these questions?

​

4. དབང་རྩ་ཚན་རིག་ཏུ་དཀའ་ཁག་འཕྲད་སའི་དྲི་བ་འགའི་དཔེ་མཚོན།

What are some of the challenging questions in Neuroscience?

​

4 of 19

དབང་རྩ་ཚན་རིག་གི་གོ་དོན། Define Neuroscience

​

དབང་རྩའི་མ་ལག་ལ་དཔྱད་ཞིབ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པའི་རིག་པའི་སྡེ་ཚན་ཞིག (མ་ལག་དེར་ཀླད་པ་དང་། རྒྱུངས་པ། དེ་བཞིན་དུ་ཀླད་པ་དང་རྒྱུངས་པའི་དབར་དུ་ཕར་ཚུན་ཆ་འཕྲིན་དབོར་འདྲེན་བྱེད་པའི་དབང་རྩ་རྣམས་འདུས་ཡོད།)

​

Study of the nervous system (this includes the brain, spinal cord, nerves that carry information to and from the brain and spinal cord)

​

5 of 19

དབང་རྩའི་མ་ལག་ལ་སློབ་གཉེར་ཅིའི་ཕྱིར་བྱེད་དམ།

Why study the Nervous System?

སྙིང་། སེམས།

བསམ་པ་དང་སེམས་མྱོང་། བདག་གམ་སྐྱེས་བུ།

6 of 19

བརྟག་དཔྱད་ཁང་དུ་རྙེད་སོན་བྱུང་བ།

བྱེད་ལས་སོ་སོའི་ས་ཚིགས་ངེས་གཏན།

དབང་རྩ་མ་ལག་གིས་གཤིས་སྤྱོད་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པའི་དཔང་རྟགས།

Evidence that the nervous system controls behavior

སྨན་བཅོས་ལག་ལེན་ནང་རྙེད་སོན་བྱུང་བ།

ཀླད་པར་གནོད་སྐྱོན་ཕོག་པ། = བྱེད་ལས་བོར་སྟོར།

ཀླད་པ་ལ་འགྱུར་བ་བྱུང་བས་གཤིས་སྤྱོད་ལ་འགྱུར་བ་ཐེབས་པ།

​

Changing the brain changes behaviors

7 of 19

•Sensation

(smell, see, hear, taste, touch)

•Movement

•Language

  • དབང་ཚོར།
  • (སྣོམ། མཐོང་། ཐོས། རོ་བྲོ་མྱོང་བ། རེག)
  • འགུལ་སྐྱོད།
  • སྐད་བརྡ།

དབང་རྩ་ཚན་རིག་གིས་རྩད་ཞིབ་བྱེད་སའི་དྲི་བ་ཁག་ཅིག

(some) questions that Neuroscience seeks to answer

8 of 19

དབང་རྩ་ཚན་རིག་གིས་རྩད་ཞིབ་བྱེད་སའི་དྲི་བ་ཁག་ཅིག

(some) questions that Neuroscience seeks to answer

  • དྲན་པ།
  • སེམས་མྱོང་།
  • འཆར་འགོད།
  • ཐག་གཅོད་བྱ་བ།
  • རྣམ་ཤེས།

•Memory

•Emotion

•Planning

•Decision-making

•Consciousness

​

9 of 19

རྩད་ཞིབ་བྱ་བ་དེར་རམ་འདེགས་བྱེད་པའི་དབང་རྩའི་ཚན་རིག་གི་ནང་གསེས་སྡེ་ཚན་ཁག

Branches of Neuroscience to answer these questions

​

༡༽ དབང་རྩའི་ཕུང་གནས་རིག་པ།

​

༢༽ འཚར་འཕེལ་དབང་རྩ་ཚན་རིག

​

༣༽ ངེས་འཛིན་དབང་རྩ་ཚན་རིག

​

༤༽ གཤིས་སྤྱོད་དབང་རྩ་ཚན་རིག

​

༥༽ དབང་རྩའི་གསོ་དཔྱད་རིག་པ།

Neuroanatomy

Developmental Neuroscience

Cognitive Neuroscience

Behavioral Neuroscience

Neurology

10 of 19

དབང་རྩའི་ཕུང་གནས་རིག་པ། Neuroanatomy

གཙོ་བོ ཿ

  • དབང་རྩ་མ་ལག་གི་ཆགས་བཀོད།
  • དབང་རྩའི་འཕྲིན་པ་བྱེ་བྲག་པ་ངོས་འཛིན།
  • དབང་རྩ་མཐུད་མཚམས་ཀྱི་བྱེད་ལས་དང་ཁྱད་ཆོས།
  • འཕྲིན་པ་དེ་དགང་གིས་བརྡ་སྐྱེལ་འདྲེན།
  • དབང་རྩ་ཕྲ་གསུགས་དེ་དག་དབར་བརྡ་གཏོང་རེས།

11 of 19

འཚར་འཕེལ་དབང་རྩ་ཚན་རིག Developmental Neuroscience

གཙོ་བོ།

  • འཚར་ལོངས་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ།
  • འགྱུར་བ་འགྲོ་ཚུལ།
  • ཉམས་རྒུད་འགྲོ་ཚུལ།

​

འདིས་ཀླད་པ་ནི་ཧ་ཅང་བསྟུན་གཤིས་ཅན་ཡིན་པ་མཚོན།

​

12 of 19

ངེས་འཛིན་དབང་རྩ་ཚན་རིག Cognitive Neuroscience

དྲན་པ། ཐག་གཅོད་བྱ་བ། འདུ་ཤེས།

Memory Decision-making Perception

(སྡུད་དཔར།) ཁབ་ལེན་མཉམ་འདར་དཔར་ལེན།

གཙོོོ་བོ།

  • གཤིས་སྤྱོད་དང་འདུ་ཤེས། དྲན་པ།
  • སེམས་དང་གཤིས་སྤྱོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ།
  • བྱེད་ལས། དེ་དག་དཔར་ལེན།

​

13 of 19

གཤིས་སྤྱོད་དབང་རྩ་ཚན་རིག Behavioral Neuroscience

​

འཇིགས་དངངས། ཟས་བཅུད་ལྡུད་པ། རྒོལ་འཁོན།

Fear Feeding Aggression

ཉམས་སྐྱོན་ནམ་ཉམས་སྐྱོན་ཕོག་སའི་ལུས་གནས། སྐུ་ཞབས་ཨེཅ་ཨེམ། (ཧེན་རི་ མོ་ལཡི་སོན།)

འོད་སྤྱད་རིགས་རྫས་རིག་པ། ཡང་ན། འོད་སྤྱད་རིགས་རྫས། འོད་སྤྱད་དེ་ཀླད་པར་སྐུལ་སློང་གཏོང་བ་བརྒྱུད་ནས་གཤིས་སྤྱོད་སྐོར་གོ་རྟོགས་ལོན་ཐབས།

གཙོ་བོ།

  • འགྲོ་བ་མི། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་

གྱི་གཤིས་སྤྱོད།

  • གློག་སྣེ། སྡུད་དཔར་བེད་སྤྱད་དེ་

ཅི་བྱུང་གི་སྐོར་ལ་རྒྱུས་ལོན།

​

14 of 19

དབང་རྩའི་གསོ་དཔྱད་རིག་པ། Neurology

པར་ཀིན་སོན་ནད།

(འགུལ་སྐྱོད་ཆད་སྐྱོན་དང་། ཌོ་པ་མིན་དབང་རྩ་ཕྲ་གཟུགས་བོར་སྟོར།)

ཨལ་རྫ་ཡི་མར་ནད།

(དྲན་པ་ཉམས། ཀླད་པའི་ཕུང་གྲུབ་བོར་སྟོར་དང་། སྤྲི་རྫས་ཀྱི་ཕུང་གསོག་རྒྱུན་ལྡན་མིན།)

གཙོ་བོ།

  • བརྟག་ཐབས་གསར་པ།
  • ནད་རིགས་སྔོན་འགོག
  • བཅོས་ཐབས་གསར་འཚོལ

15 of 19

དབང་རྩ་ཚན་རིག་གི་ཡོ་བྱད་ཁག ནད་ལས་གསོ་བའི་ཆེད་དུ་ཀླད་པའི་བྱ་འགུལ་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པ།

Tools in neuroscience: Controlling brain activity to cure diseases

16 of 19

དབང་རྩ་ཚན་རིག་གི་ནང་དུ་དུས་ད་ལྟའང་དཀའ་ཁག་འཕྲད་སའི་དྲི་བ་འགའ་ཞིག་གི་དཔེ་མཚོན།

​

There are some big questions that still challenge neuroscientists

​

17 of 19

ཅིའི་ཕྱིར་ང་ཚོ་གཉིད་ལ་ཡུར་བ་དང་ང་ཚོས་རྨི་ལམ་གཏོང་བ་ཡིན་ནམ།

Why do we sleep and dream?

18 of 19

རྣམ་ཤེས་ཇི་ལྟར་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེའམ།

How and why does consciousness arise?

19 of 19

སློབ་ཚན་གྱི་བརྡ་ཆད་གསར་པ།

Lesson’s New Vocabularies

དབང་ཚོར།

རྣམ་ཤེས།

འདུ་ཤེས།

དབང་རྩའི་ཕུང་གནས་རིག་པ།

འཚར་འཕེལ་དབང་རྩ་ཚན་རིག

ངེས་འཛིན་དབང་རྩ་ཚན་རིག

གཤིས་སྤྱོད་དབང་རྩ་ཚན་རིག

དབང་རྩའི་གསོ་དཔྱད་རིག་པ།

Sensation

Consciousness

Perception

Neuroanatomy

Developmental Neuroscience

Cognitive Neuroscience

Behavioral Neuroscience Neurology