3 of 35

Ο Ίναχος

Ο Ίναχος ή Πάνιτσα είναι ο μεγαλύτερος χείμαρρος του νομού Αργολίδας στο Δήμο Άργους-Μυκηνών.

H λέξη Ίναχος προέρχεται από την Ινδοευρωπαϊκή ρίζα ακw: νερό. Το στοιχείο "αχ" ή "ακ" προέρχεται από την παραπάνω ρίζα και απαντάται και αλλού: π.χ. Αχελώος, Αχέρων, Αξιός. Από την Ινδοευρωπαϊκή ρίζα ακw: νερό προέρχεται και η λατινική λέξη aqua.

To νεώτερο όνομά του Πάνιτσα ή Μπάνιτσα είναι σλάβικο.

Μενού

4 of 35

Ο Ερασίνος

Ο Ερασίνος είναι ποταμός της Αργολίδας που ρέει στην περιοχή του Αργολικού κάμπου. Πηγάζει από το χωριό Κεφαλάρι, νοτιοδυτικά του Άργους, στην συνέχεια ρέει ανατολικά διασχίζοντας τμήμα του Αργολικού κάμπου και εκβάλλει στον Αργολικό κόλπο στην Νέα Κίο.

Στο σημείο των πηγών του ποταμού είναι χτισμένη εκκλησία, αφιερωμένη στην Ζωοδόχο πηγή. Το μεγαλύτερο μέρος των νερών του ποταμού διοχετεύονται σήμερα σε κανάλια που χρησιμοποιούνται για την άρδευση του Αργολικού κάμπου. Έτσι, τμήματα του εκβάλουν στον Αργολικό Κόλπο σε περιοχές μεταξύ Μύλων και Νέας Κίου. Ο ποταμός ονομαζόταν και Στύμφαλος κατά την αρχαιότητα αφού σύμφωνα με την παράδοση υπήρχε η πεποίθηση πως τα νερά του προέρχονταν από την λίμνη Στυμφαλία κάτι που δεν επιβεβαιώνεται σήμερα.

Μενού

5 of 35

Ο Ξεριάς

Ο Ξεριάς (αρχαία ονομασία: Χάραδρος) είναι χείμαρρος του νομού Αργολίδας. Το αρχαίο του όνομα ήταν Χάραδρος, το οποίο χρησιμοποιείται περιστασιακά ακόμη αν και η σύγχρονη ονομασία του είναι η πιο κοινή. Ο χείμαρρος δεν πρέπει να συγχέεται με άλλους ποταμούς με το ίδιο σύγχρονο ή αρχαίο όνομα. Με το αρχαίο του όνομα, περιγράφεται στην Περιγραφή της Ελλάδας του Παυσανία

Μενού

6 of 35

Ποταμοί της Αρκαδίας�

7 of 35

ΜενούΑρκαδίας

Ο Αλφειός

Ο Ελισσώνας

Ευρωτας

8 of 35

Ο Αλφειός

Ο Αλφειός είναι ο σημαντικότερος ποταμός της Πελοποννήσου. Λέγεται επίσης και Ρουφιάς, που προέρχεται από λαϊκή παρετυμολογία μετά από πολλές μεταπτώσεις: Αλφειός - Αλφειάς - Αρφειάς - Ρουφιάς. Στους Μεσαιωνικούς χρόνους υποστηριζόταν από τους λογίους ότι ο ενδιάμεσος τύπος Αρφειάς ήταν ποταμός του Ορφέα αντί του Αλφέα (Αλφειός).

Είναι ο μεγαλύτερος ποταμός της Πελοποννήσου τόσο σε μήκος, όσο και σε παροχή. Είναι ποταμός συνεχούς ροής, που αποστραγγίζει ένα μεγάλο μέρος της κεντρικής και δυτικής Πελοποννήσου. Διακρίνεται σε τρία τμήματα: του Άνω Αλφειού, που αποστραγγίζει τα Αρκαδικά οροπέδια, του Μέσου Αλφειού, που αποστραγγίζει την περιοχή της ορεινής Ηλείας, και του Κάτω Αλφειού, που αποστραγγίζει την περιοχή της πεδινής Ηλείας. Η λεκάνη απορροής του Αλφειού, συμπεριλαμβανομένου του Δέλτα του ποταμού, αποτελεί σημαντικό οικοσύστημα και φυσικό πόρο.

Ανάλογα με τη μέθοδο υπολογισμού, τo μήκος του απαντάται στη βιβιλιογραφία ίσο με 110 χιλιόμετρα, 112 χιλιόμετρα^[3], 120 χιλιόμετρα^[4] ή ακόμα και με 127 χιλιόμετρα (119,5 χιλιόμετρα φυσική ροή και 7,5 χιλιόμετρα εκτροπή).^[

Μενού

9 of 35

Ο Ελισσώνας

Ο Ελισσώνας είναι ποταμός της Αρκαδίας, ένας από τους παραποτάμους του Αλφειού. Πηγάζει από το Μαίναλο και το κεντρικό τμήμα του βουνού ανάμεσα στα χωριά Πιάνα και Αλωνίσταινα και συναντάει τον Αλφειό κοντά στη Μεγαλόπολη.

Το όνομα του το οφείλει στον Ελισσώνα, έναν από τους 50 γιους του Λυκάονος. Σύμφωνα με τον Παυσανία, στις πηγές βρισκόταν η αρχαία πόλη Ελισσών. Έχει μήκος 34 χιλιόμετρα, ενώ στην πορεία του σχηματίζει το φαράγγι της Μπαρμπουτσάνας, όπου και ο ίδιος ο ποταμός έχει αυτό το όνομα. Στο ύψος του χωριού Δαβιά λέγεται και Δαβιώτικος.

Στην κοίτη του βρίσκονται κτισμένα τρία παραδοσιακά γεφύρια που διασώζονται σήμερα, τα γεφύρια στο Καρτερόλι, κτίσμα της Οθωμανικής περιόδου, και το γεφύρι της Μεγαλόπολης, κτίσμα του 19ου αιώνα.^[1]

Παραπομπές

Μενου

10 of 35

Ο Ερύμανθος

Ο Ερύμανθος είναι ποταμός της Πελοποννήσου που πηγάζει από το ομώνυμο όρος Ερύμανθος ^[2] και εκβάλλει στον ποταμό Αλφειό, αποτελώντας έναν από τους κύριους παραποτάμους του. Οι πηγές του βρίσκονται στην νοτιοανατολική πλευρά του όρους Ερυμάνθου στην Αχαΐα και έχει συνολικό μήκος περίπου 60 χλμ.. Υπάρχουν αναφορές ότι ονομαζόταν και "Ντουάνα".

Στην αρχική του πορεία έχει την ονομασία Νουσαΐτικο, αν και εσφαλμένα καθώς ο κύριος κλάδος του ποταμού είναι ο χείμαρρος "Στένωμα" που κατέρχεται από την περιοχή του χωριού Αγράμπελα (πρώην: Πορετσό), και έχει κατεύθυνση νοτιοανατολική μέχρι το χωριό Τριπόταμα που εκεί ενώνεται με τα νερά του Αροανίου και του Σειραίου που πηγάζουν από την ευρύτερη ορεινή περιοχή^[2][5][6]. Μετά τα Τριπόταμα, ο ποταμός ρέει εκτός των ορίων της Αχαΐας και γίνεται ο κάτω ρους του το φυσικό σύνορο ανάμεσα στον Νομό Ηλείας και στον Νομό Αρκαδίας ^[3], έχοντας νοτιοδυτική κατεύθυνση, μέχρι περίπου την περιοχή μεταξύ των χωριών Κούμανι Ηλείας και Βιδιάκι Αρκαδίας, που από εκεί και στη συνέχεια ρέει από βορρά προς νότο μέχρι να εκβάλλει στον Αλφειό, νοτιοδυτικά της τεχνητής λίμνης Λάδωνα και ανατολικά της Αρχαίας Ολυμπίας, στην κεντρο-βορειοδυτική Πελοπόννησο. Αποτελεί τον δυτικότερο ποταμό της Αρκαδίας.

Ο ποταμός συνθέτει ένα φυσικό περιβάλλον ανάμεσα από το ανάγλυφο του ορεινού συγκροτήματος της οροσειράς του Ερυμάνθου κατά κύριο λόγο και άλλων ορεινών όγκων στην νότια ροή του, με πολλά παραδοσιακά γεφύρια, παλιούς νερόμυλους και τον υδάτινο και παρόχθιο πλούτο του. Είναι ορμητικός και στα νερά του πραγματοποιούνται αγώνες κανόε-καγιάκ και ράφτινγκ^[

11 of 35

Ευρωτας

Ο Ευρώτας είναι ποταμός της Πελοποννήσου στην Κοιλάδα του Ευρώτα. Πηγάζει από το αρκαδικό οροπέδιο, νότια της Μαντινείας. Συγκεκριμένα οι πηγές του βρίσκονται στην περιοχή Λογαρά του χωριού Σκορτσινός το οποίο είναι και το τελευταίο Αρκαδικό χωριό. Μετά από μία διαδρομή 82 χλμ., στην κοιλάδα που ορίζουν ο Πάρνωνας και ο Ταΰγετος, κατά τη διάρκεια της οποίας δέχεται τα νερά από αρκετούς παραποτάμους, εκβάλλει στον μυχό του Λακωνικού Κόλπου, σχηματίζοντας δέλτα. Από τα νερά του υδρεύονται οικισμοί και αρδεύεται ένα μεγάλο μέρος της καλλιεργήσιμης έκτασης στη Λακωνία.

Ο Ευρώτας έχει μήκος που προσεγγίζει τα 82 χιλιόμετρα. Η επιφάνεια της λεκάνης απορροής του καλύπτει έκταση 1.605 χλμ², το ύψος της μέσης ετήσιας βροχόπτωσης είναι 900 mm, ο μέσος ετήσιος όγκος υετού ανέρχεται σε 1.444x10⁶ μ³, το δε μέσο συνολικό ετήσιο δυναμικό των υδάτων του ποταμού εκτιμάται σε 360x10⁶ μ³

Μενου

12 of 35

Ο Καρνίων

Ο Καρνίων σήμερα λέγεται και Ξερίλας είναι ποταμός της Αρκαδίας ένας από τους παραποτάμους του Αλφειού που έχει συνεχή ροή νερού όλο το έτος.

Πηγάζει από τον βορειοδυτικό Ταύγετο στην σημερινή περιοχή της Γιαννοκάμαρας όπου κοντά στις πηγές του στην αρχαιότητα βρισκόταν η κώμη Αίγυς ^[2] και το ιερό του Απόλλωνα ^[3]. Ο Καρνίων στην πορεία του συναντά τον Γαθεάτα και έπειτα από λίγα μέτρα εκβάλει στον Αλφειό στην περιοχή της Μεγαλόπολης.

13 of 35

Ο Λάδωνας

Ο Λάδωνας είναι ποταμός της Πελοποννήσου, παραπόταμος του Αλφειού

Πηγάζει από τα Αροάνια και συγκεκριμένα από το όρος Πεντέλεια (γνωστό και ως Ντουρντουβάνα). Οι πηγές του βρίσκονται στην περιοχή του χωριού Λυκουρία, στην περιοχή που ονομάζεται "Ράχη Πύργου" ή "Κεφαλόβρυσο" όπου αναβλύζει μέσα από καταβόθρες με τόση δύναμη ώστε θα μπορούσε να κινεί ταυτόχρονα 20 μύλους, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στα 1906, γεγονός που τον καθιστούσε ακόμα και τους θερινούς μήνες δυσδιάβατο. Διασχίζει τον Νομό Αχαΐας και τον Νομό Αρκαδίας και συμβάλλει στον Αλφειό.

Το μήκος είναι μεγαλύτερο από 60 χιλιόμετρα και ο ρους του στον χάρτη μοιάζει με φίδι που ελίσσεται^.

Παραπόταμοί του είναι ο Αροάνιος ή Κατσάνας, ο Πάος ή Πάϊος ή Ξεροπόταμος, ο Τράγος ή Νταραίικο ποτάμι. Κοντά στη συμβολή του με τον Αλφειό ονομάζεται και "Ρουφιάς"

Μυθολογία

Οι αρχαίοι Αρκάδες είχαν θεοποιήσει τον ποταμό και υποστήριζαν ότι ήταν γιος του Ωκεανού και της Τηθύος. Επίσης ως κόρες του αναφέρονται οι νύμφες Δάφνη και Μετώπη. Κατά τη μυθολογία, στα νερά του πλύθηκε για να καθαρθεί μετά από μια ακούσια ένωσή της με τον Ποσειδώνα η θεά Δήμητρα ενώ στις όχθες του κυνηγούσε η Άρτεμις. Κοντά στο ποτάμι περιφερόταν κάποτε και ο Πάνας και εκεί είδε και αγάπησε την νύμφη Σύριγγα και άρχισε να την κυνηγά. Ο Λάδωνας θέλησε να την βοηθήσει και τη μεταμόρφωσε σε καλαμιές. Τότε ο Πάνας έκοψε μερικά καλάμια και ενώνοντάς τα έφτιαξε την Σύριγγα, μουσικό όργανο που χρησιμοποιούσε μόνο αυτός

14 of 35

Ο Λούσιος

Ο Λούσιος είναι ποταμός της Πελοποννήσου, παραπόταμος του Αλφειού, με μήκος περίπου 23 χιλιομέτρων. Σύμφωνα με την παράδοση πήρε το όνομα αυτό επειδή στα νερά του έλουσαν τον νεογέννητο Δία οι νύμφες Νέδα, Αγνώ και Θεισόα. Οι πηγές του βρίσκονται στην εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, κοντά στο χωριό Καλονέρι και νοτιότερα στην περιοχή της αρχαίας Θεισόας.

Ο Λούσιος, αφού περάσει δυτικά της Δημητσάνας, όπου υπάρχει το Υπαίθριο Μουσείο Υδροκίνησης, διασχίζει ένα εντυπωσιακό φαράγγι μήκους 15 χιλιομέτρων και πλάτους περίπου 2 χιλιομέτρων, προτού καταλήξει στον Αλφειό, κοντά στην Καρύταινα. Στις δύο πλευρές του φαραγγιού βρίσκονται δύο ιστορικές μονές, η Μονή Φιλοσόφου και η Μονή Προδρόμου. Το φαράγγι χαρακτηρίστηκε, το 1997, περιοχή ενιαίου αρχαιολογικού χώρου και προστατεύεται από το υπουργείο Πολιτισμού.

Από τη δυτική πλευρά του φαραγγιού περνάει το εθνικό μονοπάτι 32 (παρακλάδι του Ευρωπαϊκού μονοπατιού Ε4 GR), το οποίο ξεκινάει από τη Βυτίνα και καταλήγει στο Γύθειο. Ο Λούσιος προσφέρεται για εναλλακτικό τουρισμό (πεζοπορία, κανόε-καγιάκ και ράφτινγκ).

15 of 35

Η Νέδα

Η Νέδα είναι ποτάμι της Πελοποννήσου που βρίσκεται στα σύνορα των νομών Ηλείας και Μεσσηνίας. Πηγάζει από το όρος Λύκαιο, ρέει προς τα δυτικά και εκβάλλει στο Ιόνιο πέλαγος, μεταξύ των ακτών της Κυπαρισσίας και της Ζαχάρως. Το μήκος της είναι 32 χιλιόμετρα.

Χαρακτηριστικό της είναι πως πρόκειται για ένα από τα λίγα ποτάμια στην Ελλάδα που έχει ονομασία θηλυκού γένους, με τη Νήσσα στη Βόρεια Αιτωλοακαρνανία, την Αράπιτσα στη Νάουσα, την Έρκυνα στη Λειβαδιά, την Ερμίτσα στο Αγρίνιο, τη Ζηλιάνα στην Πιερία να συναποτελούν τα πιο γνωστά.

Ιστορία

Το ποτάμι πήρε την ονομασία του από τη νύμφη Νέδα. Ο ποταμός από την αρχαιότητα όριζε τα σύνορα της Ηλείας από την Μεσσηνία, όπως αναφέρει ο Παυσανίας.^[1] Κοντά στις όχθες του ποταμού βρισκόταν η αρχαία Φιγάλεια και ο ναός του Επικούριου Απόλλωνα στις Βάσσες.

16 of 35

Ο Σαρανταπόταμος

Ο Σαρανταπόταμος είναι το μεγαλύτερο υδατόρευμα στην περιοχή της Τεγέας, το οποίο αποστραγγίζει το νοτιοανατολικό τμήμα του οροπεδίου της Τρίπολης. Ονομάστηκε Σαρανταπόταμος λόγω του μεγάλου αριθμού των ρευμάτων που ξεκινούν ανατολικά από τα χωριά Βούρβουρα και Κούτρουφα και τα οποία συμβάλλουν κοντά στα Βούρβουρα. Ακολουθεί διεύθυνση αρχικά προς δυτικά ενώ μετά στρέφεται προς Βορρά και μετά τη Γαρέα και πριν τη Μαγούλα δέχεται το Δολιανίτικο ποτάμι, τον αρχαίο Γορεάτη ή Γαρεάτη ή Γαράτη.^[1][2] Τα νερά του Σαρανταπόταμου καταλήγουν στις τρεις καταβόθρες του χωριού Παρθένι (Μπερτζοβά), που βρίσκεται στο όρος Παρθένιο.^[3][2] Μετά τη Μαγούλα ο Σαρανταπόταμος ονομάζεται και Γαράτης ή Ξεριάς.

Τα νερά από τις καταβόθρες εμφανίζονται νοτιοδυτικά του Αχλαδοκάμπου, στους πρόποδες του όρους Παρθένιο, στην καρστική πηγή Πνίκοβα ή (Μ)πνίκοβη ή Πηνίκοβη ή κεφαλάρι του Μπενικόβη και καταλήγουν στον χείμαρο Ξο(ρ)βριό, ο οποίος χύνεται στον Αργολικό κόλπο βόρεια του Κιβερίου.^[4]

Ο Παυσανίας τον ονομάζει Αλφειό και αναφέρει ότι πήγαζε από τα σύνορα της Τεγέας και της Λακεδαίμονος, εκεί που βρισκόταν ο αρχαίος Τεγεατικός δήμος Φυλακέων. Το σημείο στο οποίο συγκλίνουν τα ρέματα απο τα Κούτρουφα και τα Βούρβουρα, κοντά στην Κρύα Βρύση, ονομαζόταν Σύμβολα , λόγω της συμβολής των ρεμάτων.^[5] Ο Παυσανίας αναφέρει επίσης ότι χυνόταν στις καταβόθρες της λίμνης Τάκα και εμφανιζόταν πάλι στη θέση Φραγκόβρυσο της Ασέας. Στο 19ο αιώνα υπήρχε η παράδοση μεταξύ των χωρικών της περιοχής ότι κάποιος Τούρκος που είχε κτήματα στην λεκάνη της Τάκας εξέτρεψε την κοίτη του ποταμού προς τα βόρεια ώστε να αποφευχθούν οι πλημμύρες.^[6] Ο ισχυρισμός ότι κάποτε ο Σαρανταπόταμος χυνόταν στη λεκάνη της Τάκας αναφέρεται και από άλλους μελετητές.^[3][4]

Ο Σαρανταπόταμος δεν έχει σταθερή ροή ούτε ακόμη την χειμερινή περίοδο ενώ σε περιόδους ισχυρών βροχοπτώσεων προκαλεί πλημμύρες στην περιοχή της Τεγέας

17 of 35

Ο ποταμός Τάνος

Ο ποταμός Τάνος αναφέρεται για πρώτη φορά από την τραγωδία του Ευριπίδη, Ηλέκτρα. Εκεί μας δίνει την πρώτη γραπτή μαρτυρία για τον ποταμό του οποίου η κοίτη διασχίζει 65 χιλιόμετρα μέσα στον ορεινό όγκο της Βόρειας Κυνουρίας. Στην αρχαία τραγωδία, χωρίς να αποκαλύψει το πραγματικό του όνομα, ο Ορέστης αναγγέλλει στην Ηλέκτρα πως ο αδερφός της, δηλαδή ο ίδιος, ζει. Χαρούμενη αυτή στέλνει τον άντρα της στον γέροντα παιδαγωγό που τον μεγάλωσε κοντά στον ποταμό Ταναό, ο οποίος αποτελεί σύνορο μεταξύ Άργους και Σπάρτης.

Με το ίδιο όνομα θα σημειώσει έξι αιώνες αργότερα και ο Παυσανίας τον ποταμό ο οποίος κατεβαίνει από τον Πάρνωνα και διαμέσου της γης των Αργείων χύνεται στον Θυρεάτη κόλπο. Με το όνομα των πρώτων ελληνικών φύλων, των Δαναών, που περιέχει την Ινδοευρωπαϊκή ρίζα Danu (υγρασία, νερό, ποταμός) σχετίζεται το όνομα του ποταμού.

Παλαιότερα ήταν πιθανό να ονομαζόταν και «Γαράτης»

18 of 35

Τα Ύδατα της Στυγός

Τα Ύδατα της Στυγός είναι οι πηγές του ποταμού Κράθη στον Χελμό της Ορεινής Αιγιάλειας στην Αχαΐα σε υψόμετρο 2.100 μέτρα. Κατά την μυθολογία, η Στύγα ήταν Ωκεανίδα που είχε το παλάτι της στα Τάρταρα και την φυλάνε μέρα νύχτα δράκοι ακοίμητοι. Πιστευόταν ότι τα νερά της πηγής έβγαιναν από εκεί, από τα Τάρταρα και το παλάτι της Στύγας.

Στην Τιτανομαχία ήταν με το μέρος του Δία, όταν αυτός πολέμησε τον πατέρα του τον Κρόνο. Παιδιά της ήταν το Κράτος, η Βία, ο Ζήλος και η Νίκη. Στα ύδατα της Στυγός ορκίζονταν όλοι οι θεοί, ακόμη και ο Ήλιος: ήταν ο μεγαλύτερος όρκος που μπορούσε να κάνει ένας θεός και εκεί εξέτιαν την ποινή τους οι θεοί όταν ήταν τιμωρημένοι. Έλεγαν πως όποιο ον ζωντανό έπινε από το νερό της πέθαινε, και οποιοδήποτε μέταλλο το βουτούσαν στα νερά της έλιωνε^[2]. Εκεί βούτηξε τον Αχιλλέα η μητέρα του Νηρηίδα Θέτιδα και έγινε άτρωτος, αλλά τον κρατούσε από την φτέρνα και έμεινε το μοναδικό τρωτό σημείο στο σώμα του.

Σημειώνεται ότι από αυτό το νερό δόθηκε στον Μέγα Αλέξανδρο ενώ ήταν ήδη άρρωστος από ελονοσία σε μία ύστατη προσπάθεια να αποκτήσει αθανασία ωστόσο από πολλούς ιστορικούς παρερμηνεύεται ως προσπάθεια να δηλητηριαστεί.

Υδατα Στυγός, Αιγιάλεια, ΜεσορρούγιΣτα Υδατα Στυγός σήμερα φθάνει κανείς μετά από πεζοπορία στο Μονοπάτι του Αχιλλέα το οποίο ξεκινά από το Μεσορρούγι (Διάρκεια Πεζοπορίας 3 ώρες). Η διαδρομή είναι πανέμορφη και ενδιαφέρουσα γεωμορφολογικά, είναι δύσκολη και προτείνεται να γίνεται με συνοδεία τοπικού οδηγού βουνού. Πολλοί επισκέπτες παίρνουν ως αναμνηστικό "το αθάνατο νερό". Η διαδρομή είναι ενταγμένη στο δίκτυο μονοπατιών της Αγιάλειας Αχαϊας του Δήμου Αιγιάλειας και πληροφορίες δίδονται στο Αρχοντικό Παναγιωτόπουλου στο Αίγιο (Κέντρο Τουριστικής Πληροφόρησης) όπως και στο Κέντρο Τουριστικής Πληροφόρησης στα Σελιανίτικα Αιγιάλειας.

19 of 35

Ποταμοί της Ηλείας�

20 of 35

Ο Άνιγρος ήταν ποταμός

Ο Άνιγρος ήταν ποταμός της αρχαίας Ηλείας που σήμερα δεν υπάρχει. Βρισκόταν εκεί που σήμερα βρίσκεται η Λίμνη Καϊάφα και πήγαζε από τις σημερινές ιαματικές πηγές.

Σύμφωνα με τον Παυσανία πήγαζε από το όρος Λαπίθας που τότε ανήκε στην Αρκαδία από την πηγή των Ανιγρίδων νυμφών. Η πηγή των Ανιγρίδων νυμφών έβγαζε, όπως και σήμερα, δύσοσμο νερό και δεν είχε ψάρια. Η ελληνική μυθολογία αναφέρει ότι τα νερά ήταν δύσοσμα επειδή εκεί έπλυνε τις πληγές του ο Κένταυρος Χείρων κτυπημένος από βέλος του Ηρακλή. Χυνόταν στην θάλασσα μετά από μικρή πορεία, στις εκβολές του υπήρχαν θίνες που δημιουργούνταν από τους μεγάλους ανέμους και πολλές φορές τον εμπόδιζαν να χυθεί στην θάλασσα δημιουργώντας λίμνη . Μάλιστα λίγο πριν τις εκβολές του δεχόταν και τα νερά του παραποτάμου του Ακίδαντα

Ο Στράβωνας τον ταυτίζει με τον Μινυήιο του Ομήρου και προσθέτει ότι την εποχή του μετά την πηγή ήταν έλος-βάλτος με δύσοσμα στάσιμα και βαθιά νερά. Από την μαρτυρία του Στράβωνα φαίνεται ότι είχε αρχίσει να δημιουργείται η Λίμνη Καϊάφα.

21 of 35

Ο Αρπινάτης

Ο Αρπινάτης είναι ποταμός της Ηλείας γνωστός από την αρχαιότητα κι ένας από τους παραποτάμους του Αλφειού. Σύμφωνα με τον Παυσανία, που στην εποχή του πέρασε από εκεί μας, πληροφορεί ότι ονομάζεται Αρπινάτης επειδή στην αρχαιότητα περνούσε από την αρχαία πόλη Αρπίνη.

Πηγάζει από την Φολόη κοντά στο χωριό Βιλίζι και ρέει από ανατολικά προς δυτικά και συναντά την βόρεια όχθη του Αλφειού στο παλιό χάνι του Σαράτσι.

22 of 35

Ο Αχέρων

Ο Αχέρων, ο σημερινός ποταμός της Κόβιτσας, είναι μικρός ποταμός της Ηλείας, στα νότια του νομού, γνωστός από την αρχαιότητα κι ένας από τους παραποτάμους του Αλφειού.

Πηγάζει από την Μίνθη και ο ιστορικός Γεώργιος Παπανδρέου, πιθανώς έχοντας ρωτήσει χωρίς να περάσει από εκεί, τον αναφέρει ως παραπόταμο του Διάγωνα ή ρέει παράλληλα προς αυτόν μέχρι που συναντά τον Αλφειό. Ο ποταμός είναι γνωστός από την αρχαιότητα κι αναφέρεται από τον Παυσανία και τον Στράβων.

23 of 35

Ο Διάγωνας ή Διάγων

Ο Διάγωνας ή Διάγων είναι ποταμός της Ηλείας ένας από τους παραποτάμους του Αλφειού. Πηγάζει και ρέει στην περιοχή της Τριφυλίας.

Βρίσκεται στα νότια του νομού πηγάζει από το όρος Μίνθη και ρέει με κατεύθυνση προς την Αρκαδία. Ο Διάγων εκβάλει στον Αλφειό στο ίδιο σημείο που τον συναντά και ο Ερύμανθος. Τον Διάγωνα αναφέρει και ο Παυσανίας, ενώ έχει παραπόταμο τον Αχέρων.

24 of 35

Ο Ελισσώνας ή Ελισσών

Ο Ελισσώνας ή Ελισσών ή Έλισα ή Ελισούς, σήμερα Μπουρλέσκας ή Πουρλέσκας ή Κουρλέσας, είναι μικρός ποταμός της Ηλείας, στα δυτικά του νομού, γνωστός από την αρχαιότητα. Το αρχαίο όνομα του προέρχεται από τα πολλά ελη της περιοχής ενώ το σύγχρονο από το ύψωμα που πηγάζει.

Πηγάζει από τις τελευταίες απολήξεις του Ερύμανθου και της Φολόης και εκβάλει σε περιοχή κοντά στο χωριό Ροβιάτα. Διαρρέει τον Ηλειακό κάμπο και την κοιλάδα του Πηνειού περνά κοντά στην Αμαλιάδα όπου ενώνεται με τον Σοχιά και χύνεται στον Χελωνίτη κόλπο κοντά στις εκβολές του Πηνειού. Ο Στράβων τον τοποθετεί στα σύνορα των αρχαίων χωρών της Πισσάτιδας και την Ήλιδος

25 of 35

Ο Ενιπέας ή Βαρνίχιος

Ο Ενιπέας ή Βαρνίχιος ή Λεστινίτσα ή Άβουρας είναι ποταμός της Ηλείας ένας από τους μεγάλους και κυριότερους^[1] παραποτάμους του Αλφειού. Βρίσκεται στα δυτικά του νομού και έχει πολλούς παραποτάμους, ρέματα και χειμάρρους, όπως ο Ομπλός, ο Αλήσιος κ.α.

Έχει τις πηγές του, γνωστές με το όνομα Άβρα, στην Φολόη κοντά στο χωριό Νεράιδα σε υψόμετρο 350 περίπου μέτρα^[2]. Το όνομα το οφείλει στην ελληνική μυθολογία και στον Ενιπέα που τον αγάπησε η Τυρώ, κόρη του βασιλιά της Ήλιδας Σαλμωνέα αλλά αυτός δεν την ήθελε. Τότε ο Ποσειδώνας με την μορφή του Ενιπέα αποπλάνησε την Τυρώ^[3]. Σύμφωνα με τοπικούς θρύλους, ο Ενιπέας εμφανίζεται ακόμη και σήμερα και λούζει τα μαλλιά του στις όχθες του ποταμού.

Λίγο μετά την αρχαία Ολυμπία συναντά τον Αλφειό.

1 of 35

2 of 35

3 of 35

4 of 35

5 of 35

6 of 35

7 of 35

8 of 35

9 of 35

10 of 35

11 of 35

12 of 35

13 of 35

14 of 35

15 of 35

16 of 35

17 of 35

18 of 35

19 of 35

20 of 35

21 of 35

22 of 35

23 of 35

24 of 35

25 of 35

26 of 35

27 of 35

28 of 35

29 of 35

30 of 35

31 of 35

32 of 35

33 of 35

34 of 35

35 of 35