1 of 64

CHÀO MỪNG

Thầy cô và các em

2 of 64

LỰC MA SÁT

GV: Trương Hải Khánh

BÀI 44:

KHOA HỌC TỰ NHIÊN 6

3 of 64

NỘI DUNG BÀI HỌC

KHỞI ĐỘNG BÀI HỌC

1

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

2

3

LUYỆN TẬP

4

VẬN DỤNG

4 of 64

MỤC TIÊU BÀI HỌC

  • Trình bày được khái niệm lực ma sát
  • Trình bày được khái niệm lực ma sát nghỉ và ma sát trượt
  • Nêu được một số ví dụ về lực ma sát nghỉ và lực ma sát trượt

5 of 64

HOẠT ĐỘNG 1

KHỞI ĐỘNG BÀI HỌC

6 of 64

TEDDY

PHIÊU LƯU KÝ

7 of 64

LUẬT CHƠI

Hãy giúp chú gấu Teddy phiêu lưu bằng cách khi đoạn nhạc cất lên, các em hãy truyền chú gấu vòng quanh lớp học. Nhạc dừng ở vị trí HS nào, thì HS đó sẽ trả lời câu hỏi.

8 of 64

Câu 1: Độ lớn lực hút của Trái Đất lên vật được gọi là gì?

Trọng lượng

9 of 64

Câu 2: Lực hút nhau giữa các vật có khối lượng được gọi là gì?

Lực hấp dẫn

10 of 64

Câu 3: Trọng lượng của một quyển sách đặt trên bàn là?

A. Lực nâng của mặt bàn tác dụng vào quyển sách.

B. Khối lượng của quyển sách.

C. Lượng chất chứa trong quyển sách.

D. Độ lớn của lực hút của Trái Đất tác dụng vào quyển sách.

11 of 64

Câu 4: Trọng lực có phương và chiều như thế nào?

A. Phương thẳng đứng, chiều hướng về phía Trái Đất.

B. Phương nằm ngang, chiều từ Tây sang Đông.

C. Phương nằm ngang, chiều từ Đông sang Tây.

D. Phương thẳng đứng, chiều hướng ra xa Trái Đất.

12 of 64

Câu 5: Ba khối kim loại : 2kg đồng, 2kg sắt và 2kg nhôm. Khối nào có trọng lượng lớn nhất?

A. Khối nhôm

B. Khối sắt

C. Khối đồng

D. Ba khối có trọng lượng bằng nhau.

13 of 64

ÔN TẬP KIẾN THỨC CŨ

    • Lực hút của các vật có khối lượng gọi là lực hấp dẫn
    • Trọng lượng của vật là độ lớn lực hút của Trái Đất tác dụng lên vật
    • Khối lượng của vật là số đo lượng chất của vật

14 of 64

CÂU HỎI NHANH

Tại sao khi đi trên đường đất lúc trời mưa ta dễ bị trượt ngã?

Em có thể giải thích không?

15 of 64

CÂU HỎI NHANH

Tại sao khi đi trên đường đất lúc trời mưa ta dễ bị trượt ngã?

Em có thể giải thích không?

Vì lúc này bề mặt đường nhẵn khiến cho lực ma sát giữa đường và chân/dép quá nhỏ do đó dễ bị trượt ngã

Lực ma sát là gì?

16 of 64

HOẠT ĐỘNG 2

HÌNH THÀNH

KIẾN THỨC MỚI

17 of 64

TRÒ CHƠI

DỰ ĐOÁN NHANH, GIẢI THÍCH ĐÚNG

1. LỰC MA SÁT LÀ GÌ?

18 of 64

LUẬT CHƠI

  • Lớp chia thành 4 nhóm.
  • Mỗi nhóm thảo luận nhanh và ghi câu trả lời vào giấy.
  • Khi có hiệu lệnh, tất cả học sinh giơ giấy.

19 of 64

THÍ NGHIỆM

Quan sát thí nghiệm và trả lời các câu hỏi

Thí nghiệm: Một thùng gỗ được đẩy trượt trên mặt đất.

Các em HS bên dưới quan sát!

20 of 64

CÂU HỎI

Câu 1: Thùng gỗ có trượt mãi không?

TRẢ LỜI

Thùng gỗ trượt chậm dần rồi dừng lại

21 of 64

CÂU HỎI

Câu 2: Theo em, lực do vật nào tác dụng lên thùng gỗ khiến nó dừng lại?

TRẢ LỜI

Lực do mặt sàn tác dụng lên bề mặt thùng gỗ (phần tiếp xúc với mặt sàn)

22 of 64

CÂU HỎI

Câu 3: Lực do mặt sàn tác dụng lên bề mặt thùng gỗ được gọi là gì?

TRẢ LỜI

Lực ma sát

23 of 64

EM CÓ BIẾT

Bề mặt thùng gỗ và mặt sàn hay mặt bàn nhìn có vẻ rất nhẵn. Tuy nhiên khi phóng đại lên sẽ thấy chúng rất gồ ghề. Đó là nguyên nhân chính gây ra lực ma sát khi hai mặt tiếp xúc

24 of 64

CÂU HỎI

Câu 4: Lực ma sát là lực tiếp xúc hay lực không tiếp xúc?

TRẢ LỜI

Lực ma sát xuất hiện ở giữa vật và bề mặt tiếp xúc

→ Lực ma sát là lực tiếp xúc.

25 of 64

CÂU HỎI

Câu 5: Xác định phương của lực ma sát trong thí nghiệm?

TRẢ LỜI

Lực ma sát có phương nằm ngang

26 of 64

CÂU HỎI

Câu 6: Xác định chiều của lực ma sát trong thí nghiệm?

TRẢ LỜI

Lực ma sát cản trở chuyển động

→ Chiều: ngược chiều chuyển động

27 of 64

KIẾN THỨC CẦN NHỚ

    • Lực ma sát là lực tiếp xúc xuất hiện ở bề mặt tiếp xúc giữa hai vật
    • Lực ma sát có tác dụng cản trở hoặc thúc đẩy chuyển động

28 of 64

TÔI LÀ CHUYÊN GIA

2. LỰC MA SÁT NGHỈ VÀ LỰC MA SÁT TRƯỢT

29 of 64

PHIẾU HỌC TẬP 1

THÍ NGHIỆM TÌM HIỂU LỰC MA SÁT

Dùng lực kế kéo quyển sách trên mặt bàn:

  • Kéo nhẹ để quyển sách chưa chuyển động
  • Tăng lực kéo để quyển sách bắt đầu chuyển động (trượt).

Nội dung

Lực ma sát nghỉ

Lực ma sát trượt

 

 

 

Xuất hiện khi

 

 

 

 

Khái niệm

 

 

 

 

Ví dụ

 

 

 

30 of 64

LƯỢT 1

Nhiệm vụ vòng 1:

Các nhóm chuyên gia hoàn thành phiếu học tập

  • Lớp chia thành 4 nhóm.
  • Các nhóm thảo luận và hoàn thành phiếu học tập 1.
  • Thời gian: 5 phút.

31 of 64

Task Name

Task Name

THẢO LUẬN NHÓM

32 of 64

LƯỢT 2

Nhiệm vụ vòng 2: Mảnh ghép

  • Đại diện một số nhóm chuyên gia lần lượt trình bày.
  • Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét và ghi nhận.
  • Hoàn thành nội dung vào Phiếu học tập 1.

33 of 64

Thực hiện thí nghiệm: Một lực kế được móc vào quyển sách/hộp bút, dùng lực kéo lực kế sao cho quyển sách/hộp bút không di chuyển.

Lực ma sát giúp cho quyển sách/hộp bút đứng yên khi nó bị lực kế kéo đi

→ Lực ma sát nghỉ

34 of 64

Thực hiện thí nghiệm: Một lực kế được móc vào quyển sách/hộp bút, dùng lực kéo lực kế sao cho quyển sách/hộp bút không di chuyển.

​

Lực ma sát nghỉ là lực giữ cho vật đứng yên ngay cả khi nó bị kéo hoặc đẩy

​

KHÁI NIỆM

35 of 64

Thực hiện thí nghiệm: Một lực kế được móc vào quyển sách/hộp bút, dùng lực kéo lực kế sao cho quyển sách/hộp bút bắt đầu di chuyển.

​

Lực ma sát xuất hiện khi quyển sách/hộp bút bị lực kế kéo đi

→ Lực ma sát trượt

36 of 64

Thực hiện thí nghiệm: Một lực kế được móc vào quyển sách, dùng lực kéo lực kế sao cho quyển sách/hộp bút bắt đầu di chuyển.

​

Lực ma sát trượt là lực xuất hiện khi vật trượt trên bề mặt của vật khác

​

KHÁI NIỆM

37 of 64

Các ví dụ về lực ma sát nghỉ?

  • Đặt một quyển sách nằm im trên mặt bàn nằm nghiêng, lực ma sát giữa quyển sách và mặt bàn là lực ma sát nghỉ.

38 of 64

Các ví dụ về lực ma sát nghỉ?

  • Ma sát nghỉ giữa bàn chân và mặt đường giúp ta đứng vững không bị ngã khi đứng yên.

39 of 64

Các ví dụ về lực ma sát nghỉ?

  • Xe đậu được ở những đoạn đường dốc, không bị trượt là nhờ ma sát nghỉ.

40 of 64

Các ví dụ về lực ma sát trượt?

  • Khi trượt từ trên cầu trượt xuống đất, giữa lưng ta và mặt cầu trượt có lực ma sát.

41 of 64

Các ví dụ về lực ma sát trượt?

  • Lực ma sát giữa giày và đường băng giúp vận động viên trượt băng không bị ngã

42 of 64

Các ví dụ về lực ma sát trượt?

  • Khi thắng gấp, bánh xe trượt chậm trên mặt đường

43 of 64

EM CÓ BIẾT

Ngoài lực ma sát nghỉ và lực ma sát trượt, còn có một lực khác xuất hiện trong quá trình chuyển động

LỰC MA SÁT LĂN

Lực ma sát lăn sinh ra khi một vật lăn trên bề mặt của vật khác.

44 of 64

CÂU HỎI NHANH

Ổ bi lắp ở trục quay có tác dụng gì?

Ổ bi có tác dụng chuyển đổi ma sát trượt thành ma sát lăn, làm giảm lực ma sát lên các vật chuyển động, đảm bảo cho các thiết bị, máy móc, linh kiện được vận hành một cách dễ dàng, thuận lợi.

45 of 64

KIẾN THỨC CẦN NHỚ

    • Hai loại lực ma sát thường gặp là lực ma sát nghỉ và lực ma sát trượt
    • Lực ma sát nghỉ là lực giữ cho vật đứng yên ngay cả khi nó bị kéo hoặc đẩy
    • Lực ma sát trượt là lực xuất hiện khi vật trượt trên bề mặt của vật khác

​

​

46 of 64

HOẠT ĐỘNG 3

LUYỆN TẬP

47 of 64

1

2

5

6

4

7

8

EXIT

NHỮNG NGÔI SAO NHỎ

3

48 of 64

HOME

Câu 1: Trường hợp nào sau đây lực xuất hiện không phải là lực ma sát?

A. Lò xo bị nén

B. Đế giày lâu ngày đi bị mòn

C. Xe đạp đi trên đường

D. Người công nhân đẩy thùng hàng mà nó không xê dịch chút nào

Bạn được +1 điểm

49 of 64

HOME

Câu 2: Trong các trường hợp sau, trường hợp nào lực ma sát có ích?

A. Xe đạp đi nhiều nên xích, líp bị mòn.

B. Ốc vít bắt chặt với nhau.

C. Người thợ trượt thùng hàng trên mặt sàn rất vất vả.

D. Giày dép sau thời gian sử dụng đế bị mòn.

Bạn được +1 điểm

50 of 64

HOME

Câu 3: Chọn phát biểu đúng nhất?

A. Lực ma sát là lực xuất hiện khi một vật trượt trên bề mặt một vật khác.

B. Lực ma sát là lực xuất hiện khi một vật lăn trên bề mặt một vật khác.

C. Lực ma sát là lực không tiếp xúc.

D. Lực ma sát vừa có lợi vừa có hại.

Bạn được +1 điểm

51 of 64

HOME

Câu 4: Trong các trường hợp sau, trường hợp nào lực ma sát có hại?

A. Em bé đang cầm chai nước trên tay.

B. Ốc vít bắt chặt vào với nhau.

C. Lốp xe ôtô bị mòn sau một thời gian dài sử dụng.

D. Con người đi lại được trên mặt đất.

Bạn được +1 điểm

52 of 64

HOME

Câu 5: Chọn đáp án đúng. Lực ma sát nghỉ xuất hiện khi

A. Ô tô đang chuyển động, đột ngột hãm phanh

B. Quyển sách để yên trên mặt bàn nằm nghiêng

C. Quả bóng bàn đặt trên mặt nằm ngang nhẵn bóng

D. Xe đạp đang xuống dốc

Bạn được +1 điểm

53 of 64

HOME

Câu 6: Chọn phát biểu đúng

  1. Lực ma sát cùng phương nhưng ngược chiều với chuyển động
  2. Lực ma sát khác phương, khác chiều với chuyển động
  3. Lực ma sát cùng phương , cùng chiều với chuyển động
  4. Lực ma sát khác phương nhưng cùng chiều với chuyển động

Bạn được +1 điểm

54 of 64

HOME

Câu 7: Khi vật đứng yên thì chỉ có lực ma sát nào tác dụng lên vật?

A. Lực ma sát lăn

B. Lực ma sát nghỉ

C. Lực ma sát trượt

D. Không có lực ma sát nào

Bạn được +1 điểm

55 of 64

HOME

Câu 8: Trường hợp nào sau đây xuất hiện lực ma sát trượt?

A. Một vật nằm yên trên mặt phẳng nghiêng.

B. Khi viết phấn trên bảng.

C. Quyển sách nằm yên trên mặt bàn nằm ngang.

D. Trục ổ bi ở quạt trần đang quay.

Bạn được +1 điểm

56 of 64

HOẠT ĐỘNG 4

VẬN DỤNG

57 of 64

GIÚP CÂY RA HOA

58 of 64

Hãy giúp 2 chậu cây sau ra hoa bằng cách gắn những bông hoa phù hợp lên nhé.�Các đội có 2 phút để hoàn thành.

Mỗi bông hoa cần được gắn đúng với chậu tương ứng.

MA SÁT TRƯỢT

MA SÁT NGHỈ

59 of 64

MA SÁT TRƯỢT

MA SÁT NGHỈ

60 of 64

MA SÁT TRƯỢT

MA SÁT NGHỈ

61 of 64

CHÚC MỪNG CÁC ĐỘI

62 of 64

EM CÓ BIẾT

Em hãy thử tưởng tượng, điều gì sẽ xảy ra khi lực ma sát biến mất trong 5 giây?

63 of 64

64 of 64

CẢM ƠN

Thầy cô và các em đã lắng nghe!