นางภัทราพร ตั้งพัชรวงศ์
สำนักงานตรวจบัญชีสหกรณ์นครนายก
สำนักงานตรวจบัญชีสหกรณ์ที่ ๒
กรมตรวจบัญชีสหกรณ์
การใช้ประโยชน์จากงบทดลองในการบริหารงาน
1. ความหมาย / ความสำคัญของงบทดลอง
2. รูปแบบต่างๆ ของงบทดลอง
3. การทำความเข้าใจกับงบทดลอง
4. การอ่านงบทดลอง
5. ข้อสังเกตในการอ่านงบทดลอง
6. การใช้ประโยชน์จากงบทดลอง
ความสำคัญของงบทดลอง งบการเงิน
การนำข้อมูลจากงบทดลองและงบการเงินไปใช้ในการบริหารงานของสหกรณ์อย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ
การใช้ประโยชน์จากงบทดลองในการบริหารงาน
รูปแบบที่จัดทำขึ้นเพื่อแสดงยอดคงเหลือของบัญชีต่างๆ ในสมุดบัญชีแยกประเภท ณ วันใด วันหนึ่ง อาจทำเป็นประจำเดือน หรือช่วงเวลาที่กำหนด ซึ่งยอดรวมของบัญชีด้านเดบิต เท่ากับยอดในบัญชีด้านเครดิต
ข้อมูลจากงบทดลองมีประโยชน์
1. ตรวจสอบความถูกต้องเบื้องต้นในการบันทึกบัญชี
2. วัดประสิทธิภาพในการปฏิบัติงาน
3. ใช้บอกแนวโน้มสำหรับสิ่งที่จะเกิดขึ้น
4. ใช้เป็นข้อมูลวางแผนกำกับ ควบคุม และติดตามประเมินผลการปฏิบัติงาน และแก้ไขปรับปรุงงาน
การใช้ประโยชน์จากงบทดลองในการบริหารงาน
ลำดับที่ | ชื่อบัญชี | หน้าบัญชี | ยอดคงเหลือ | |||
เดบิต | เครดิต | |||||
| | | | | | |
ลำดับที่ | ชื่อบัญชี | หน้าบัญชี | ยอดยกมา จากงวดก่อน | ยอด�ระหว่างงวด | ยอดคงเหลือ�สิ้นงวด | |||||||||
เดบิต | เครดิต | เดบิต | เครดิต | เดบิต | เครดิต | |||||||||
| | | | | | | | | | | | | | |
ลำดับที่ | ชื่อบัญชี | หน้าบัญชี | ยอดยกมา ต้นปี | ยอดระหว่างงวดสะสม | ยอด�ระหว่างงวด | ยอด�คงเหลือสิ้นงวด | ||||||||||||
เดบิต | เครดิต | เดบิต | เครดิต | เดบิต | เครดิต | เดบิต | เครดิต | |||||||||||
| | | | | | | | | | | | | | | | | | |
๒ ช่อง
๖ ช่อง
๘ ช่อง
การใช้ประโยชน์จากงบทดลองในการบริหารงาน
งบทดลองเป็นรายงานทางการเงินที่แสดงให้เห็นถึงข้อมูลทางบัญชีโดย�ฝ่ายจัดการของสหกรณ์ที่จัดทำเสนอที่ประชุมคณะกรรมการดำเนินการเป็นประจำทุกเดือน งบการทดลองที่ฝ่ายจัดการจัดทำเพื่อเสนอที่ประชุมคณะกรรมการดำเนินการนั้นจะจัดทำในรูปแบบของงบทดลอง 6 ช่อง เป็นส่วนใหญ่
ตามหลักการบัญชีทั่วไปจัดแบ่งรายการบัญชี �ออกเป็น 5 หมวด คือ
1. สินทรัพย์ 2. หนี้สิน 3. ทุน
4. รายได้ 5. ค่าใช้จ่าย
การใช้ประโยชน์จากงบทดลองในการบริหารงาน
หมายถึง สิ่งที่มีตัวตนหรือไม่มีตัวตนที่มีมูลค่าเป็นตัวเงินซึ่งสหกรณ์เป็นเจ้าของ อันแสดงถึงกรรมสิทธิ์ในสังหาริมทรัพย์ อสังหาริมทรัพย์ สิทธิเรียกร้องมูลค่าที่ได้มา รายจ่ายที่ก่อให้เกิดสิทธิ และรายจ่ายที่ได้จ่ายไว้ล่วงหน้า
1. หมวดบัญชีสินทรัพย์
สหกรณ์....................จำกัด�งบทดลอง�สำหรับเดือน.....................
ลำดับที่ | ชื่อบัญชี | หน้าบัญชี | ยอดยกมาต้นเดือน | รายการระหว่างเดือน | ยอดคงเหลือสิ้นเดือน | |||
เดบิต | เครดิต | เดบิต | เครดิต | เดบิต | เครดิต | |||
1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. | เงินสด เงินฝากธนาคาร ลูกหนี้การค้า ลูกหนี้เงินกู้ระยะสั้น ลูกหนี้เงินกู้ระยะปานกลาง ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญล/น ดอกเบี้ยเงินให้กู้ค้างรับ ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญด/บ สินค้าคงเหลือ เครื่องเขียนแบบพิมพ์ | | 168,500 1,758,000 2,150,000 12,000,000 487,000 619,000 165,500 | 67,500 | 12,848,600 9,486,100 9,220,000 1,800,000 550,000 5,900 | 12,848,600 9,220,000 150,000 903,500 3,800,000 230,000 | 168,000 2,024,100 134,500 3,046,500 8,750,000 257,000 619,000 22,400 | 67,500 |
การแสดงรายงานในงบทดลอง 6 ช่อง ของบัญชีหมวดสินทรัพย์
การใช้ประโยชน์จากงบทดลองในการบริหารงาน
หมายถึงพันธะผูกพันของสหกรณ์ อันเกิดจากรายการค้าการกู้ยืม หรือจากการอื่นซึ่งจะต้องชำระคืนในภายหน้าด้วยสินทรัพย์หรือบริการ
2. หมวดบัญชีหนี้สิน
สหกรณ์....................จำกัด�งบทดลอง�สำหรับเดือน.....................
ลำดับที่ | ชื่อบัญชี | หน้าบัญชี | ยอดยกมาต้นเดือน | รายการระหว่างเดือน | ยอดคงเหลือสิ้นเดือน | |||
เดบิต | เครดิต | เดบิต | เครดิต | เดบิต | เครดิต | |||
1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. | เจ้าหนี้เงินกู้ ธ.ก.ส. เงินกู้ยืมระยะสั้น เจ้าหนี้การค้า เงินรับฝาก ค่าบำรุงสันนิบาตสหกรณ์ ดอกเบี้ยเงินรับฝากค้างจ่าย เงินปันผลตามหุ้น สำรองบำเหน็จเจ้าหน้าที่ ฯลฯ | | | 10,000,000 1,800,000 38,000 150,000 10,000 45,000 79,000 85,800 | 3,055,000 106,000 511,600 | 564,600 123,000 801,900 | | 7,509,000 1,800,000 55,000 440,300 10,000 45,000 79,000 85,800 |
การแสดงรายงานในงบทดลอง 6 ช่อง ของบัญชีหมวดหนี้สิน
การใช้ประโยชน์จากงบทดลองในการบริหารงาน
หมายถึง ส่วนของสมาชิกผู้ลงทุนถือหุ้นในสหกรณ์รวมทั้งส่วนที่ได้มีการจัดสรรไว้เป็นทุนสำรองและทุนสะสมตามข้อบังคับ ระเบียบ และอื่นๆ ของสหกรณ์
3. หมวด�บัญชีทุน
ลำดับที่ | ชื่อบัญชี | หน้าบัญชี | ยอดยกมาต้นเดือน | รายการระหว่างเดือน | ยอดคงเหลือสิ้นเดือน | |||
เดบิต | เครดิต | เดบิต | เครดิต | เดบิต | เครดิต | |||
1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. | ทุนเรือนหุ้น ทุนสำรอง ทุนสาธารณประโยชน์ ทุนการศึกษาอบรมทางสหกรณ์ ทุนเพื่อขยายงาน ทุนเพื่อให้การสงเคราะห์ ทุนเพื่อส่งเสริมสวัสดิการ | | | 3,983,000 2,700,000 95,000 137,000 100,00 30,000 330,000 | 89,500 47,500 93,000 6,700 85,000 | 100,000 | | 3,993,500 2,700,000 47,500 44,000 100,000 23,300 245,000 |
สหกรณ์....................จำกัด�งบทดลอง�สำหรับเดือน.....................
การแสดงรายงานในงบทดลอง 6 ช่อง ของบัญชีหมวดทุน
การใช้ประโยชน์จากงบทดลองในการบริหารงาน
หมายถึง ผลตอบแทนที่สหกรณ์ได้รับจากการดำเนินธุรกิจ ต่างๆ รวมทั้งรายได้อื่นๆ ที่ไม่ได้รายได้โดยจากการดำเนินธุรกิจ
4. หมวด�รายได้
ลำดับที่ | ชื่อบัญชี | หน้าบัญชี | ยอดยกมาต้นเดือน | รายการระหว่างเดือน | ยอดคงเหลือสิ้นเดือน | |||
เดบิต | เครดิต | เดบิต | เครดิต | เดบิต | เครดิต | |||
1 2 3 4 5 6 7 | ดอกเบี้ยรับจากเงินให้กู้ ขายสินค้า ดอกเบี้ยรับฝากธนาคาร รายได้ค่าเช่า ค่าธรรมเนียมแรกเข้า ผลตอบแทนการลงทุนถือหุ้น รายได้เบ็ดเตล็ด ฯลฯ | | | | 23,730 8,750 | 836,030 572,000 7,300 6,000 15,000 2,650 2,350 | | 812,300 563,250 7,300 6,000 15,000 2,650 2,350 |
สหกรณ์....................จำกัด�งบทดลอง�สำหรับเดือน.....................
การแสดงรายงานในงบทดลอง 6 ช่อง ของบัญชีหมวดรายได้
การใช้ประโยชน์จากงบทดลองในการบริหารงาน
หมายถึง ต้นทุนของสินค้าหรือบริการ และค่าใช้จ่ายจากการดำเนินงานที่สหกรณ์ได้ใช้ไปเพื่อกิจการของสหกรณ์
5. หมวด�ค่าใช้จ่าย
สหกรณ์....................จำกัด�งบทดลอง�สำหรับเดือน.....................
ลำดับที่ | ชื่อบัญชี | หน้าบัญชี | ยอดยกมาต้นเดือน | รายการระหว่างเดือน | ยอดคงเหลือสิ้นเดือน | |||
เดบิต | เครดิต | เดบิต | เครดิต | เดบิต | เครดิต | |||
1 2 3 4 5 6 7 | ดอกเบี้ยจ่ายเงินกู้ ซื้อสินค้า ค่าใช้จ่ายในการซื้อ เงินเดือนและค่าจ้าง ค่าเบี้ยเลี้ยงพาหนะ ค่าเบี้ยประชุม ค่ารับรอง ฯลฯ | | | | 430,500 485,000 7,800 281,900 35,600 12,000 7,020 | 2,500 | 401,000 485,000 7,800 281,900 35,600 12,000 7,020 | |
การแสดงรายงานในงบทดลอง 6 ช่อง ของบัญชีหมวดค่าใช้จ่าย
การใช้ประโยชน์จากงบทดลองในการบริหารงาน
การอ่านงบทดลอง
เป็นการแปลความหมายจากข้อมูลทางบัญชีที่แสดงในงบทดลองเพื่อคณะกรรมการจะได้ทราบความเคลื่อนไหวทางการเงินและนำไปใช้ประโยชน์ในการวางแผนงาน, ติดตาม, ประเมินผลการปฏิบัติงานของสหกรณ์ และแก้ไขปรับปรุงการปฏิบัติงานให้เป็นไปตามแผนงานที่กำหนดไว้
ข้อสังเกตในการอ่านงบทดลอง
1. กรณีที่ยอดคงเหลือของบัญชีแสดงผิดปกติ
2. กรณีค่าใช้จ่ายที่มีการจ่ายคงที่เท่ากันทุกเดือน
3. กรณีมีการลดลงของรายได้
4. กรณีที่กระทบยอดบัญชีโดยนำยอดคงเหลือยกมาบวกด้วยรายการเพิ่ม และหักด้วยรายการระหว่างเดือนแล้วปรากฏว่ายอดคงเหลือไม่ตรงกับยอดคงเหลือในงบทดลอง
5. กรณีรายการซื้อสินค้าไม่สัมพันธ์กับรายการของสินค้า
6. กรณีที่ลูกหนี้ไม่เคลื่อนไหว
7. กรณีมีการเพิ่มในบัญชีสินทรัพย์ถาวรโดยไม่มีการอนุมัติจากคณะกรรมการ หรือมีการจ่ายทุนสะสมโดยไม่มีการอนุมัติหรือไม่มีระเบียบกำหนดไว้
บัญชีเงินสด
ณ วันที่ 1 พฤษภาคม 2559 มีเงินสดคงเหลือยกมา 168,500.00 บาท
เงินสดเพิ่มในระหว่างเดือน 12,848,100.00 บาท
จ่ายเงินสดระหว่างเดือน 12,848,600.00 บาท
ณ วันที่ 31 พฤษภาคม 2559 มีเงินสดคงเหลือยกไป 168,000.00 บาท
หมายความว่า สหกรณ์มีเงินสดในมือคงเหลืออยู่ ณ วันที่ 1 พฤษภาคม 2559 �จำนวน 168,500.00 บาท �มีการรับเงินสดเพิ่มในระหว่างเดือน จำนวน12,848,100.00 บาท
และมีการจ่ายเงินสดไปในระหว่างเดือน จำนวน 12,848,600.00 บาท
ณ วันที่ 31 พฤษภาคม 2559 สหกรณ์มีเงินสดในมือคงเหลืออยู่
จำนวน 168,000.00 บาท
การอ่านงบทดลอง
บัญชีเงินฝากออมทรัพย์ ธ.ก.ส. # 001
ณ วันที่ 1 พฤษภาคม 2559 มีเงินฝากธนาคารคงเหลือยกมา 1,758,000.00 บาท
นำเงินฝากธนาคารระหว่างเดือน 9,486,100.00 บาท
ถอนเงินฝากธนาคารระหว่างเดือน 9,220,000.00 บาท
วันที่ 31 พฤษภาคม 2559 มีเงินฝากธนาคารคงเหลือยกไป 2,024,100.00 บาท
หมายความว่า สหกรณ์มีเงินฝากธนาคารคงเหลือ ณ วันที่ 1 พฤษภาคม 2559 จำนวน 1,758,000.00 บาท ได้มีการนำเงินฝากธนาคารใน�ระหว่างเดือน จำนวน 9,486,100.00 บาท และได้มีการถอนเงินฝากธนาคารในระหว่างเดือน จำนวน 9,220,000.00 บาท �ณ วันที่ 31 พฤษภาคม 2559สหกรณ์มีเงินฝากธนาคารคงเหลืออยู่ �จำนวน 2,024,100.00บาท
การอ่านงบทดลอง
บัญชีค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญลูกหนี้เงินกู้
ณ วันที่ 1 พฤษภาคม 2559 มีค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ ล/น เงินกู้ยกมา 67,500.00 บาท
ตั้งค่าเผื่อหนี้ ฯ เพิ่มระหว่างเดือน 0.00 บาท
มีการลดลงในระหว่างเดือน 0.00 บาท
วันที่ 31 พฤษภาคม 2559 มีค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ ล/น เงินกู้ยกไป 67,500.00บาท
หมายความว่า ในลูกหนี้เงินกู้ของสหกรณ์ ณ วันที่ 1 พฤษภาคม 2559 สหกรณ์ได้ มีการตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญไป จำนวน 67,500.00 บาท โดยไม่มียอดเพิ่มขึ้นและไม่มีการตัดหนี้สูญ�ในระหว่างเดือน
การอ่านงบทดลอง
บัญชีเจ้าหนี้เงินกู้ ธ.ก.ส.
ณ วันที่ 1 พฤษภาคม 2559 มีเจ้าหนี้เงินกู้ ธ.ก.ส.ยกมา 10,000,000.00 บาท
กู้เงินเพิ่มในระหว่างเดือน 564,000.00 บาท
จ่ายชำระเจ้าหนี้เงินกู้ระหว่างเดือน 3,055,000.00 บาท
วันที่ 31 พฤษภาคม 2559 มีเจ้าหนี้เงินกู้ ธ.ก.ส. คงเหลือยกไป 7,509,000.00 บาท
หมายความว่า สหกรณ์มียอดเจ้าหนี้เงินกู้ ธ.ก.ส. คงเหลือยกมา �ณ วันที่ 1 พฤษภาคม 2559 จำนวน 10,000,000.00 บาท �กู้เงิน ธ.ก.ส. เพิ่มในระหว่างเดือน จำนวน 564,000.00 บาท จ่ายชำระหนี้เงินกู้ ธ.ก.ส. ในระหว่างเดือน �จำนวน 3,055,000.00 บาท �ณ วันที่ 31 พฤษภาคม 2559สหกรณ์มีเจ้าหนี้เงินกู้ ธ.ก.ส. คงเหลือ จำนวน 7,509,000.00 บาท
การอ่านงบทดลอง
บัญชีเจ้าหนี้เงินกู้ระยะสั้น
ณ วันที่ 1 พฤษภาคม 2559 มีเจ้าหนี้เงินกู้ระยะสั้นยกมา 1,800,000.00 บาท
เพิ่มในระหว่างเดือน - บาท
ลดลงในระหว่างเดือน - บาท
วันที่ 31 พฤษภาคม 2559 มีเจ้าหนี้เงินกู้ระยะสั้นยกไป 1,800,000.00 บาท
หมายความว่า สหกรณ์ได้กู้ยืมเงินระยะสั้นจากภายนอกสหกรณ์และ� มียอดเงินคงเหลือ ณ วันที่ 1 พฤษภาคม 2559 จำนวน 1,800,000.00 บาท ในระหว่างเดือนพฤษภาคม 2559 ไม่มีการกู้เงินเพิ่มหรือ ชำระหนี้เงินกู้แต่อย่างใด จึงมียอดเจ้าหนี้เงินกู้ระยะสั้น คงเหลือ ณ วันที่ 31 พฤษภาคม 2559จำนวน 1,800,000.00 บาท
การอ่านงบทดลอง
บัญชีสำรองบำเหน็จเจ้าหน้าที่
ณ วันที่ 1 พฤษภาคม 2559 มีสำรองบำเหน็จเจ้าหน้าที่ยกมา 85,800.00 บาท
เพิ่มในระหว่างเดือน - บาท
ลดลงในระหว่างเดือน - บาท
วันที่ 31 พฤษภาคม 2559 มีสำรองบำเหน็จคงเหลือยกไป 85,800.00 บาท
หมายความว่า สหกรณ์ได้มีการตั้งบัญชีสำรองบำเหน็จเจ้าหน้าที่ไว้เพื่อจ่ายให้ เจ้าหน้าที่สหกรณ์กรณีเจ้าหน้าที่สหกรณ์ลาออก และมีสิทธิ เบิกเงินบำเหน็จจากสหกรณ์ตามระเบียบของสหกรณ์ได้มียอด � ณ วันที่ 1 พฤษภาคม 2559 และ วันที่ 31 พฤษภาคม 2559 จำนวน 85,800.00 บาท
การอ่านงบทดลอง
บัญชีทุนเรือนหุ้น
ณ วันที่ 1 พฤษภาคม 2559 มีทุนเรือนหุ้นยกมา 3,983,000.00 บาท
สมาชิกถือหุ้นเพิ่มระหว่างเดือน 100,000.00 บาท
สมาชิกถอนหุ้นคืนระหว่างเดือน 89,500.00 บาท
วันที่ 31 พฤษภาคม 2559 มีทุนเรือนหุ้นคงเหลือยกไป 3,993,500.00 บาท
หมายความว่า สหกรณ์มีทุนเรือนหุ้น ณ วันที่ 1 พฤษภาคม 2559 จำนวน 3,983,000.00 บาท � สหกรณ์ขายหุ้นให้แก่สมาชิกสหกรณ์มาซื้อหุ้นเพิ่มระหว่างเดือน
จำนวน 100,000.00 บาท สหกรณ์ซื้อหุ้นคืนจากสมาชิกหรือสมาชิกถอนหุ้นคืน ระหว่างเดือน จำนวน 89,500.00 บาท
กรณีสมาชิกถอนหุ้นคืนได้กรณีเดียว คือ สมาชิกลาออกจากสหกรณ์
ณ วันที่ 31 พฤษภาคม 2559 สหกรณ์มีทุนเรือนหุ้นคงเหลือ
จำนวน 3,993,500.00 บาท
การอ่านงบทดลอง
บัญชีทุนสำรอง
ณ วันที่ 1 พฤษภาคม 2559 มีทุนสำรองยกมา 27,000,00.00 บาท
เพิ่มในระหว่างเดือน - บาท
ลดลงในระหว่างเดือน - บาท
วันที่ 31 พฤษภาคม 2559 มีทุนสำรองยกไป 27,000,00.00 บาท
หมายความว่า สหกรณ์มีทุนสำรองสะสมตั้งแต่จัดตั้งสหกรณ์มาจนถึง� วันที่ 31 พฤษภาคม 2559 จำนวน 2,700,000.00 บาท
ซึ่งทุนสำรองของสหกรณ์นี้จะนำไปจ่ายอะไรไม่ได้
นอกจากชดเชยการขาดทุนเท่านั้น
การอ่านงบทดลอง
บัญชีทุนสาธารณประโยชน์
ณ วันที่ 1 พฤษภาคม 2559 มีทุนสาธารณประโยชน์ยกมา 95,000.00 บาท
มีการตั้งทุนเพิ่มในระหว่างเดือน - บาท
สหกรณ์จ่ายทุนในระหว่างเดือน 47,500.00 บาท
วันที่ 31 พฤษภาคม 2559 มีทุนสาธารณประโยชน์ยกไป 47,500.00 บาท
หมายความว่า สหกรณ์มีบัญชีสาธารณประโยชน์คงเหลือวันที่ 1 พฤษภาคม 2559 จำนวน 95,000.00บาท สหกรณ์จ่ายทุนสาธารณประโยชน์ไป ระหว่างเดือน จำนวน 47,500.00 บาท
ณ วันที่ 31 พฤษภาคม 2559 ทุนสาธารณประโยชน์คงเหลือจำนวน 47,500.00 บาท
ข้อสังเกต กรณีที่สหกรณ์มีการจ่ายเงินทุนสาธารณประโยชน์ หรือเงินทุนอื่นๆ นั้นคณะกรรมการควรพิจารณาด้วยว่าสหกรณ์มีการกำหนดระเบียบว่าด้วยการจ่ายเงินทุนของสหกรณ์ได้มีการปฏิบัติถูกต้องตามระเบียบหรือไม่
การอ่านงบทดลอง
บัญชีดอกเบี้ยรับจากเงินให้กู้
ณ วันที่ 1 พฤษภาคม 2559 มีดอกเบี้ยรับจากเงินให้กู้ยกมา - บาท
รับชำระดอกเบี้ยเพิ่มระหว่างเดือน 836,030.00 บาท
จ่ายคืนดอกเบี้ยรับเกินให้สมาชิก 23,730.00 บาท
วันที่ 31 พฤษภาคม 2559 รับชำระดอกเบี้ยจากสมาชิกทั้งสิ้น 812,300.00 บาท
หมายความว่า ในระหว่างเดือนพฤษภาคม 2559 สหกรณ์รับชำระดอกเบี้ยจากเงินให้กู้มาทั้งสิ้น 836,030.00 บาท มีการจ่ายคืนดอกเบี้ยเกินให้สมาชิก หรือมีรายการปรับปรุงบัญชีในระหว่างเดือน จำนวน 23,730.00 บาท
ณ วันที่ 31 พฤษภาคม 2559 สหกรณ์มียอดเงินรับชำระดอกเบี้ยจากเงินให้กู้ทั้งสิ้น จำนวน 812,300.00 บาท
การอ่านงบทดลอง
บัญชีขายสินค้า
ณ วันที่ 1 พฤษภาคม 2559 มีขายสินค้ายกมา - บาท
ระหว่างเดือนสหกรณ์ขายสินค้า 572,000.00 บาท
สหกรณ์รับคืนสินค้าระหว่าเดือน 8,750.00 บาท
วันที่ 31 พฤษภาคม 2559 มียอดขายสินค้าทั้งสิ้น 563,250.00 บาท
หมายความว่า สหกรณ์มีการขายสินค้าทั้งที่เป็นเงินสดและเงินเชื่อในระหว่างเดือนทั้งสิ้น จำนวน 572,000.00 บาท ระหว่างเดือนสหกรณ์รับคืนสินค้า
หรือมีการปรับปรุงบัญชีอื่นๆ จำนวน 8,750.00 บาท
ณ วันที่ 31 พฤษภาคม 2559 สหกรณ์มียอดขายสินค้าทั้งสิ้น 563,250.00 บาท
การอ่านงบทดลอง
บัญชีดอกเบี้ยจ่ายเงินกู้
ณ วันที่ 1 พฤษภาคม 2559 มียอคงเหลือยกมา - บาท
จ่ายดอกเบี้ยเพิ่มระหว่างเดือน 403,500.00 บาท
ระหว่างเดือนได้รับชำระดอกเบี้ยคืน 2,500.00 บาท
วันที่ 31 พฤษภาคม 2559 สหกรณ์จ่ายดอกเบี้ยเงินกู้ทั้งสิ้น 401,000.00 บาท
หมายความว่า ในระหว่างเดือนพฤษภาคม 2559 สหกรณ์จ่ายดอกเบี้ยเงินให้กู้รวมทั้งสิ้น จำนวน 403,500.00 บาท มีการรับคืนดอกเบี้ยเงินกู้หรือรายการปรับปรุงบัญชีอื่น ในระหว่างเดือน จำนวน 2,500.00 บาท ณ วันที่ 31 พฤษภาคม 2559 สหกรณ์จ่ายดอกเบี้ยเงินกู้ทั้งสิ้น จำนวน 401,000.00 บาท
การอ่านงบทดลอง
บัญชีซื้อสินค้า
ณ วันที่ 1 พฤษภาคม 2559 มียอดคงเหลือยกมา - บาท
ซื้อสินค้าเป็นเงินสดและเงินเชื่อ 485,000.00 บาท
มีการลดลงของบัญชีซื้อ - บาท
วันที่ 31 พฤษภาคม 2559 มียอดซื้อสินค้าทั้งสิ้น 485,000.00 บาท หมายความว่า สหกรณ์เริ่มซื้อสินค้าในระหว่างเดือนพฤษภาคม 2559 � จำนวน 485,000.00 บาท โดยไม่มีการส่งคืนสินค้าใดๆ � ณ วันที่ 31 พฤษภาคม 2559 สหกรณ์มียอดซื้อสินค้าทั้งสิ้น
จำนวน 485,000.00 บาท
การอ่านงบทดลอง
บัญชีค่าใช้จ่ายในการซื้อ
ณ วันที่ 1 พฤษภาคม 2559 มีค่าใช้จ่ายในการซื้อคงเหลือยกมา - บาท
จ่ายค่าใช้จ่ายเพิ่มในระหว่างเดือน 7,800.00 บาท
มีการลดลงของค่าใช้จ่ายในการซื้อ - บาท
วันที่ 31 พฤษภาคม 25592 มียอดค่าใช้จ่ายในการซื้อสินค้า 7,800.00 บาท
หมายความว่า ในระหว่างเดือนพฤษภาคม 2559 สหกรณ์ได้มีการจ่ายค่าใช้จ่ายในการซื้อสินค้าทั้งสิ้นจำนวน 7,800.00 บาท
การอ่านงบทดลอง
บัญชีเงินเดือนและค่าจ้าง
ณ วันที่ 1 พฤษภาคม 2559 มีบัญชีเงินเดือนและค่าจ้างยกมา - บาท
จ่ายเงินเดือนเพิ่มในระหว่างเดือน 281,900.00 บาท
มีการลดลงของเงินเดือนและค่าจ้าง - บาท
วันที่ 31 พฤษภาคม 2559 มียอดเงินเดือนและค่าจ้างทั้งสิ้น 281,900.00 บาท
หมายความว่า ในระหว่างเดือนพฤษภาคม 2559 สหกรณ์ได้มีการจ่ายค่าใช้จ่ายให้แก่เจ้าหน้าที่ของสหกรณ์เป็นเงินทั้งสิ้น จำนวน 281,900.00 บาท �ณ วันที่ 31 พฤษภาคม 2559 สหกรณ์มียอดจ่ายเงินเดือน และค่าจ้างทั้งสิ้นจำนวน 281,900.00 บาท
การอ่านงบทดลอง
ยอดคงเหลือของบัญชีแสดงผิดปกติค่าใช้จ่ายที่มีการจ่ายคงที่เท่ากันทุกเดือนมีการลดลงของบัญชีรายได้กระทบยอดบัญชี แล้วผลลัพธ์ไม่ตรงกับยอดคงเหลือในงบทดลอง การซื้อสินค้า ไม่สัมพันธ์กับรายการขายสินค้า ลูกหนี้ไม่เคลื่อนไหวมีรายการเพิ่มในบัญชีสินทรัพย์ถาวร โดยไม่ผ่านการอนุมัติจากผู้มีอำนาจ
ข้อสังเกตในการอ่านงบทดลอง
การใช้ประโยชน์จากงบทดลอง
การใช้ประโยชน์จากงบการเงินในการบริหารงาน
งบการเงินเป็นรายงานทางการเงิน ที่สรุปมาจากข้อมูลทางบัญชี จัดทำขึ้นเมื่อสิ้นรอบระยะเวลาบัญชีหนึ่งเพื่อ
☺ แสดงฐานะทางการเงิน ณ วันใดวันหนึ่ง
☺ แสดงผลการดำเนินงานในรอบระยะเวลาหนึ่ง
งบการเงินคืออะไร?
♣ งบแสดงฐานะการเงิน
♣ งบกำไรขาดทุน
♣ งบต้นทุนขาย/บริการ
♣ งบต้นทุนการผลิต
♣ หมายเหตุประกอบงบการเงิน
การใช้ประโยชน์จากงบการเงิน
ผู้มีหน้าที่รับผิดชอบ จัดทำงบการเงิน
พระราชบัญญัติสหกรณ์ พ.ศ. 2542 มาตรา 66
การใช้ประโยชน์จากงบการเงิน
ระเบียบนายทะเบียนสหกรณ์ว่าด้วยการบัญชีสหกรณ์
พ.ศ. 2542 หมวด 1 ข้อ 6
“ให้คณะกรรมการดำเนินการของสหกรณ์ มีหน้าที่รับผิดชอบในการจัดให้มีการปิดบัญชีและจัดทำงบการเงินทุกสิ้นปีทางบัญชีของสหกรณ์ โดยสรุปจากรายการบัญชีต่างๆที่สหกรณ์จดบันทึกไว้ เพื่อแสดงฐานะการเงิน ผลการดำเนินงานและกระแสเงินสด สำหรับรอบระยะเวลาบัญชีดังกล่าวให้แล้วเสร็จโดยเร็ว และให้ผู้สอบบัญชีตรวจสอบแล้วนำเสนอเพื่ออนุมัติในที่ประชุมใหญ่ของสหกรณ์ภายในหนึ่งร้อยห้าสิบวันนับแต่วันสิ้นปีทางบัญชี”
การใช้ประโยชน์จากงบการเงิน
ความสำคัญของงบการเงิน
กลุ่มผู้ใช้ประโยชน์จากงบการเงิน
งบการเงิน
สมาชิก
เจ้าหนี้
ส่วนราชการ
ผู้สอบบัญชี
ผู้บริหาร
การใช้ประโยชน์จากงบการเงิน
จุดมุ่งหมายในการใช้ประโยชน์จากการเงิน
ผู้บริหาร วางแผนงาน ควบคุม บริหารและตัดสินใจทางธุรกิจ
สมาชิก ทราบฐานะทางการเงิน ผลการดำเนินงาน ร่วมตัดสินใจชี้นำนโยบายแก่ฝ่ายบริหาร
เจ้าหนี้ ประเมินความมั่นคงทางการเงิน ความเสี่ยงในการให้สินเชื่อ
ผู้สอบบัญชี ตรวจสอบแสดงความเห็น วิเคราะห์ให้ข้อสังเกต ข้อเสนอแนะ
ส่วนราชการ กำหนดแผนงานส่งเสริม ช่วยเหลือสนับสนุน
รายการในงบแสดงฐานะการเงิน แบ่งเป็น 3 ประเภทใหญ่ คือ
สินทรัพย์ = หนี้สิน + ทุน
การใช้ประโยชน์จากงบการเงิน
รูปแบบของงบการเงิน
สหกรณ์ต้องจัดทำบัญชีตามแบบ และรายงานที่นายทะเบียนสหกรณ์กำหนดซึ่งเป็นไปตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป โดยกรมตรวจบัญชีสหกรณ์ เป็นผู้รับผิดชอบในการกำหนด รูปแบบ งบการเงินของสหกรณ์ทุกประเภท
การใช้ประโยชน์จากงบการเงิน
เอกสารประกอบการลงบัญชี
สมุดขั้นต้น
สมุดขั้นปลาย
งบทดลอง
รายงานทางการเงิน
งบการเงิน
รายงานต่างๆ
แผนผังวงจรบัญชี
การใช้ประโยชน์จากงบการเงิน
งบแสดงฐานะการเงิน
เป็นรายงานที่แสดงฐานะทางการเงินของสหกรณ์ ณ วันใดวันหนึ่ง แสดงถึง สินทรัพย์ หนี้สิน และทุนของสหกรณ์
สินทรัพย์ = หนี้สิน + ทุน
การใช้ประโยชน์จากงบการเงิน
โดยจัดหมวดของสินทรัพย์ หนี้สิน และทุน ดังนี้
สินทรัพย์หมุนเวียน
เงินลงทุนระยะยาว
ลูกหนี้ระยะยาว
ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์
สินทรัพย์ไม่มีตัวตน
สินทรัพย์อื่น
หนี้สินหมุนเวียน
หนี้สินระยะยาว
หนี้สินอื่น
ทุนเรือนหุ้น
ทุนสำรอง
กำไร (ขาดทุน) สุทธิประจำปี
การใช้ประโยชน์จากงบการเงิน
งบกำไรขาดทุน | เป็นรายงานทางการเงินที่แสดงให้ทราบถึงผลการดำเนินงานของสหกรณ์ในรอบระยะเวลาใดเวลาหนึ่งว่ามีผลกำไรหรือขาดทุน |
งบต้นทุนขาย/บริการ | เป็นรายงานทางการเงินที่แสดงให้ทราบถึงต้นทุนในการขายสินค้า และการให้บริการของสหกรณ์ในรอบระยะเวลาใดเวลาหนึ่ง คิดเป็นต้นทุนทั้งสิ้นเป็นจำนวนเท่าใด |
งบต้นทุนการผลิต | เป็นรายงานทางการเงินที่แสดงให้ทราบถึงต้นทุนในการผลิต หรือแปรรูปผลิตผล/ผลิตภัณฑ์ในรอบระยะเวลาใดเวลาหนึ่ง คิดเป็นจำนวนทั้งสิ้นเท่าใด |
หมายเหตุประกอบ�งบการเงิน | เป็นรายงานที่จัดทำขึ้น เพื่อขยายความรายการที่ปรากฏในงบการเงิน ซึ่งถือเป็นส่วนหนึ่งของงบการเงิน จะต้องจัดทำโดยอธิบายถึงหลักเกณฑ์หรือนโยบายทางการบัญชี และเปิดเผยข้อมูลอื่นที่ไม่ได้แสดงไว้ในงบการเงิน การเปลี่ยนแปลงหรือสถานการณ์ที่ไม่ปกติ และเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นภายหลัง |
การใช้ประโยชน์จากงบการเงิน
สินทรัพย์ | สิ่งที่มีตัวตนหรือไม่มีตัวตนที่มีมูลค่าเป็นตัวเงิน ซึ่งสหกรณ์เป็นเจ้าของและกรรมสิทธิ์ 1. สินทรัพย์หมุนเวียน 2. ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ 3. สินทรัพย์อื่น |
หนี้สิน | ภาระผูกพันของสหกรณ์อันเกิดจากการกู้ยืมเครดิตทางการค้า หรือจากการอื่น ซึ่งจะต้องชำระคืนภายหน้าด้วยสินทรัพย์ หรือบริการ 1. หนี้สินหมุนเวียน 2. หนี้สินระยะยาว 3. หนี้สินอื่น |
ทุนของสหกรณ์ | ส่วนของสมาชิกที่ลงทุนถือหุ้นในสหกรณ์ หรือส่วนของสินทรัพย์ที่เกินกว่าหนี้สิน ประกอบด้วย 1. ทุนเรือนหุ้น 2. ทุนสำรอง 3. ทุนสะสมตามข้อบังคับ ระเบียบและอื่นๆ |
การใช้ประโยชน์จากงบการเงิน
งบกำไรขาดทุน
เป็นรายงานที่แสดงผลการดำเนินงานของสหกรณ์ในรอบระยะเวลาหนึ่ง โดยเสดงรายได้ทั้งสินและค่าใช้จ่ายทั้งสิ้นเท่าใด นำมาเปรียบเทียบผลต่าง คือ กำไรสุทธิ หรือ ขาดทุนสุทธิ
รายได้ – (ต้นทุน + ค่าใช้จ่าย) = กำไรสุทธิ หรือขาดทุนสุทธิ
รายได้มากกว่าค่าใช้จ่าย = กำไรสุทธิ
รายได้น้อยกว่าค่าใช้จ่าย = ขาดทุนสุทธิ
การใช้ประโยชน์จากงบการเงิน
งบกำไรขาดทุน
เป็นรายงานทางการเงินที่แสดงผลการดำเนินงานในรอบระยะเวลาหนึ่ง แสดงผลการดำเนินงานรวมทั้งสิ้นของสหกรณ์ ประกอบด้วย
- รายละเอียดกำไร (ขาดทุน) เฉพาะธุรกิจ
® ธุรกิจสินเชื่อ
® ธุรกิจจัดหาสินค้ามาจำหน่าย
® ธุรกิจรวบรวมผลิตผล
® ธุรกิจให้บริหารปละส่งเสริมการเกษตร
- รายละเอียดรายได้อื่น
- รายละเอียดค่าใช้จ่ายดำเนินงาน
- งบต้นทุนขาย/บริการ
- งบต้นทุนการผลิต
การใช้ประโยชน์จากงบการเงิน
แนวทางการใช้ประโยชน์จากงบการเงิน
1. ใช้เป็นข้อมูลประเมินผลการดำเนินงาน
- เปรียบเทียบกับแผนงานและประมาณการต่างๆ
- เปรียบเทียบงบการเงินปีปัจจุบันกับปีที่ผ่านมา
- การวิเคราะห์โดยใช้อัตราส่วนทางการเงิน
2. ใช้เป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจและวางแผน
การดำเนินงาน
การใช้ประโยชน์จากงบการเงิน
การประเมินผลการดำเนินงานโดยวิเคราะห์เปรียบเทียบ
1. เปรียบเทียบงบการเงินกับแผนงานและประมาณการต่างๆ เช่น
- แผนงานประจำปี
- ประมาณการรายได้-รายจ่าย และกำไรขาดทุน
- งบประมาณรายจ่ายประจำปี
2. เปรียบเทียบงบการเงินปีปัจจุบันกับปีที่ผ่านมา
การใช้ประโยชน์จากงบการเงิน
การเปรียบเทียบงบการเงินกับแผนงานประมาณการต่างๆ
มีขั้นตอนดังนี้
1. กำหนดแผน และการดำเนินธุรกิจ
2. กำหนดประมาณการรายได้ – ค่าใช้จ่ายและกำไรสุทธิ
3. นำข้อมูลจากงบการเงิน เปรียบเทียบกับแผนงานและประมาณการ
4 .คำนวณหาผลต่างเป็นอัตราส่วนร้อยละระหว่างแผนงานประมาณการกับผลการดำเนินงาน
5. วิเคราะห์เพื่อสรุปสาเหตุ และข้อเท็จจริง
การใช้ประโยชน์จากงบการเงิน
แผนการดำเนินการของสหกรณ์
1. แผนการระดมทุนของสหกรณ์
2. แผนการดำเนินธุรกิจสินเชื่อ
3. แผนการดำเนินธุรกิจจัดหาสินค้ามาจำหน่าย
4. แผนการดำเนินธุรกิจรวบรวมผลิตผล
การใช้ประโยชน์จากงบการเงิน
การวางแผนการดำเนินงาน
1. ฝ่ายบริหาร กำหนดนโยบายและแผนงาน
2. ฝ่ายจัดการ ปฏิบัติงานตามแผน
3. ฝ่ายบริหาร และฝ่ายจัดการ
ประสานงานปฏิบัติงานตามแผน
เทคนิคการใช้ข้อมูลทางการเงินการบัญชีในการบริหารจัดการ
วิเคราะห์ทางการเงินของสหกรณ์
เป็นเครื่องมือในการเตือนภัยล่วงหน้า
(Early warning system)
เพื่อวัดระดับความเข้มแข็งขององค์กร
เทคนิคการใช้ข้อมูลทางการเงินการบัญชีในการบริหารจัดการ
มีประโยชน์อย่างไร ?
เทคนิคการใช้ข้อมูลทางการเงินการบัญชีในการบริหารจัดการ
CFSAWS :SS
)
เทคนิคการใช้ข้อมูลทางการเงินการบัญชีในการบริหารจัดการ
กระบวนการอ้างอิงมาตรฐาน 3 อัตราส่วนสำคัญ�ค่าอ้างอิงมาตรฐานที่ใช้เทียบเคียงทางการเงินของสหกรณ์และกลุ่มเกษตรกร ประกอบด้วย 3 อัตราส่วนสำคัญ ที่มีผลกระทบต่อการบริหารการเงินในมิติด้านอื่นๆ ของ CAMELS Analysis ประกอบด้วย
1. ค่าใช้จ่ายดำเนินงานต่อกำไร
(กำไรก่อนหักค่าใช้จ่ายดำเนินงาน)
2. อัตราลูกหนี้ที่ชำระได้ตามกำหนด
3. อัตราส่วนทุนสำรองต่อสินทรัพย์ทั้งสิ้น
เทคนิคการใช้ข้อมูลทางการเงินการบัญชีในการบริหารจัดการ
ระดับเทียบเคียงกับอัตราส่วนมาตรฐานทางการเงิน
ของสหกรณ์และกลุ่มเกษตรกร
ค่าใช้จ่ายดำเนินงานต่อกำไร
(ก่อนหักค่าใช้จ่ายดำเนินงาน)
ลูกหนี้ระยะสั้นที่ชำระ
ได้ตามกำหนด
ทุนสำรองต่อสินทรัพย์
เทคนิคการใช้ข้อมูลทางการเงินการบัญชีในการบริหารจัดการ
ระดับวิเคราะห์และเฝ้าระวังปกติ
ระดับวิเคราะห์และเฝ้าระวังมากขึ้น
ระดับวิเคราะห์และเฝ้าระวังพิเศษ
ระดับวิเคราะห์และเฝ้าระวังพิเศษเร่งด่วน
ระดับวิเคราะห์เพื่อเฝ้าระวัง
ความลึกของการวิเคราะห์
และติดตามแต่ละด้าน
ทั่วไป
ในรายละเอียดให้มากที่สุด
ในรายละเอียดมากขึ้น
สรุปภาพรวมผลการดำเนินงาน ปี 25...
❷ คุณภาพของสินทรัพย์ (Asset Quality)
❸ ความสามารถในการบริหารจัดการ (Management Ability)
❹ ความสามารถในการทำกำไร (Earning Sufficiency)
❺ สภาพคล่องทางการเงิน (Liquidity)
ธุรกิจกว่า ... ล้านบาทต่อปี
หรือ ...ล้านบาทต่อเดือน
สหกรณ์ขนาด.... จำนวนสมาชิก ..... คน |
❶ ความเพียงพอของเงินทุนต่อความเสี่ยง (Capital Strength) ทุนภายใน %
สหกรณ์..