Afrikaans Huistaal

Woordeskatuitbreiding: een woord vir persone

2

Dr. Cecilia Klopper

curaparent.co.za

3

Een woord vir persone

Een woord vir persone – A

Persoonsnaam

apteker*

agent

afsitter

afslaer

advokaat

ambassadeur

analfabeet

antikwaar

Beskrywing

• Iemand wat medisyne verkoop
• Iemand wat namens ‘n firma iets verkoop
• Iemand wat atlete of perde by ‘n wedren laat wegspring
• Iemand wat goed by openbare veilings verkoop
• Iemand wat sake in die hof bepleit
• Iemand wat sy land in ‘n vreemde land verteenwoordig
• Iemand wat nie kan lees of skryf nie
• Iemand wat handel dryf in oudhede

​

4

Een woord vir persone – A

Persoonsnaam

argeoloog*

​

aktuaris

​

algemene praktisyn

argitek

argivaris

ateïs

​

Beskrywing

• Iemand wat oorblyfsels van antieke kulture opgrawe

​

• ‘n Wiskundige adviseur by’n versekerings-

maatskappy

• ‘n Dokter wat algemene mediese werk doen
• Iemand wat geboue ontwerp
• Is in beheer van ‘n argief
• Iemand wat nie in ‘n god glo nie

5

Een woord vir persone – B

Persoonsnaam

beeldhouer

bloemis*

​

bankier

blokman

biograaf

bibliotekaresse

Beskrywing

• Iemand wat beelde skep
• Iemand wat blomme in ‘n winkel rangskik en verkoop
• Iemand wat ‘n bank besit
• Iemand wat by ‘n slaghuis vleis in stukke verdeel
• Skryf iemand se lewensverhaal
• Werk in ‘n biblioteek

6

Een woord vir persone – C

Persoonsnaam

chiropraktisyn

​

chirurg

choreograaf

compère

chauffeur*

chauvinis

​

connoisseur

Beskrywing

• Iemand wat geneeskundig optree deur manipulasie en massering
• ‘n Snydokter- behartig operasies
• ‘n Skepper van ‘n dans of balletvertoning
• Die aankondiger by onder andere ‘n revue
• Iemand wat die motor vir iemand anders bestuur
• Iemand met ‘n dweperige bewondering met sy eie land en mense het 

​

• Iemand wat baie goeie kennis het van goeie smaak, soos bv. wyn en kos

7

Een woord vir persone – D

Persoonsnaam

duikklopper

dirigent*

dramaturg

dermatoloog

dokter/geneesheer

doktor

​

Beskrywing

• Iemand wat beskadigde motorvoertuie herstel
• Iemand wat ‘n orkes lei
• Iemand wat toneelstukke skryf
• ‘n Dokter wat spesialiseer in velsiektes
• Iemand wat mense gesond maak
• Iemand wat ‘n doktorale graad in ‘n sekere rigting behaal het (‘n akademiese titel)

8

Een woord vir persone – E

Persoonsnaam

eksekuteur

ekstremis

​

entrepreneur

entomoloog

elektrisiën*

etimoloog

etnoloog

emigrant

ekstrovert

​

Beskrywing

• Iemand wat ‘n boedel beredder
• Iemand wat ‘n saak tot die uiterste voer/ ‘n radikale geloofs- of politieke oortuiging huldig
• Iemand wat ‘n sake-onderneming begin met die oog op wins 
• ‘n Insektekundige
• Iemand wat met elektriese apparate werk en dit herstel
• Bestudeer die herkoms van woorde
• Bestudeer die gewoontes van volkere
• Verlaat sy land om in ‘n ander land te vestig
• ‘n Uitgaande persoon wat gefokus is op sake buite homself. 

​

​

​

​

9

Een woord vir persone – F & G

Persoonsnaam

faktotum

fotograaf*

fynproewer

fisioterapeut

geoloog

gimnas

ginekoloog

genie

Goliat

gasheer

​

​

Beskrywing

• Doen algemene werk by ‘n instansie
• Iemand wat foto’s neem
• Iemand met ‘n fyn smaak vir kos en drank
• Behandel siektes d.m.v. oefeninge i.p.v. medikasie
• Is ‘n aardkundige
• Beoefen gimnastiek
• Spesialiseer in vrouesiektes en swangerskappe
• ‘n Buitengewoon begaafde/ intelligente persoon
• ‘n Baie groot manspersoon
• Iemand wat mense ontvang en onthaal

​

​

10

Een woord vir persone – I

Persoonsnaam

impresario

ingenieur*

​

introvert

immigrant

igtioloog

​

Beskrywing

• Die bestuurder of organiseerder van konserte of opvoerings
• Iemand wat strukture, toestelle, stelsels of prosesse ontwerp, konstrueer, analiseer, vervaardig, bou en onderhou
• ‘n Persoon wat baie in homself gekeer is
• Iemand wat van ‘n ander land afkomstig is en hom/haar in jou land vestig
• ‘n Deskundige op die gebied van visse

​

11

Een woord vir persone – K

Persoonsnaam

kartograaf

kelner *

kassier

kurator

kluisenaar

klant

kliënt

Beskrywing

• Teken landkaarte
• Bedien kos en drank in ‘n restaurant of hotel
• die persoon wat geld ontvang en uitbetaal by ‘n bank
• Bestuur ‘n museum of ‘n kunsgalery
• Iemand wat alleen en eenkant lewe
• Iemand wat produkte by ‘n winkel koop
• Betaal vir professionele diens, bv. by ‘n prokureur

12

Een woord vir persone – L & M

Persoonsnaam

leweransier

loodgieter

loods*

leerlooier

lektor/lektrise

matroos

meteoroloog

messelaar

Beskrywing

• ‘n Persoon wat goedere verskaf
• Iemand wat pype en krane regmaak
• Iemand wat ‘n vliegtuig bestuur (vlieënier)
• Iemand wat dierevelle verwerk
• Iemand wat lesings aanbied
• Iemand wat ‘n skip beman
• Is ‘n weerkundige
• Iemand wat met ‘n troffel en sement bouwerk doen

​

​

13

This Photo by Unknown Author is licensed under CC BY-SA

Een woord vir persone – N & O & P

Persoonsnaam

nar/hanswors/harlekyn*

ouditeur

outeur

ornitoloog

ortodontis

poligamis

parapleeg

psigiater

pasifis

pessimis

produsent

paleontoloog

​

​

Beskrywing

• Iemand wat grappe maak in die sirkus
• Iemand wat ‘n firma se boeke nagaan
• Iemand wat ‘n boek skryf
• Iemand wat ‘n voëlkenner is
• Iemand wat onreëlmatige tande herstel
• ‘n Man of vrou wat gelyktydig met meer as een vrou/man getroud is
• Iemand wat die gebruik van sy twee arms of twee bene verloor het
• Iemand wat persone met geestesgesondheidsafwykings behandel
• Iemand wat ‘n voorstander van vrede is
• Iemand wat net die donker kant van sake insien
• Lewer produkte of dienste aan sy verbruikers 
• Iemand wat fossiele en ou manuskripte bestudeer

14

This Photo by Unknown Author is licensed under CC BY

Een woord vir persone – R & S

Persoonsnaam

radioloog

redakteur

registrateur

resensent

rekruut

skrynwerker

superintendent

sadis

seremoniemeester

solis*

skriba

spookskrywer

​

​

Beskrywing

• Iemand wat opgelei is om met x-straalapparaat te werk
• Iemand wat verantwoordelik is vir die inhoud van ‘n koerant of tydskrif
• Iemand wat, onder die rektor,  die administratiewe sake van ‘n universiteit behartig
• Iemand wat ‘n resensie oor ‘n boek, ‘n film of ‘n toneelstuk skryf
• ‘n Soldaat sonder ervaring
• Iemand wat hout met beitels, sae en skawe bewerk
• Iemand wat aan die hoof van ‘n groot hospitaal staan
• Iemand wat daarvan hou om ander te pynig
• Iemand wat by ‘n troue die leiding neem
• Iemand wat alleen sing, of optree
• Iemand wat die sekretaris is van bv. die kerkraad
• Iemand wat namens die outeur die boek skryf, maar die outeur kry die erkenning

15

Een woord vir persone -T,U V & W

Persoonsnaam

tandarts

taksidermis

karikaturis/spotprenttekenaar

veearts*

vlugkelner/lugwaardin

vegetariër

vrygesel/oujongkêrel

verbruiker

werktuigkundige

​

Beskrywing

• Iemand wat mense se tande stop of trek
• Iemand wat dooie diere opstop
• Iemand wat spotprente teken
• Iemand wat siek diere behandel
• Iemand wat op ‘n vliegtuig na die passassiers omsien
• Iemand wat nie vleis eet nie
• Iemand wat nog nooit getroud was nie
• Iemand wat gebruik maak van ‘n produk of diens
• Iemand wat motors herstel

16

This Photo by Unknown Author is licensed under CC BY

17

Bron:

De Jonge, A. Leer Afrikaans sonder om jou rieme styf te loop

18

Kontak my gerus

ceciliaklopper@gmail.com

19

DANKIE!