1 of 19

01

2 of 19

Ömer Harun Sağnıç

Acil Tıp Uzmanı

www.acilcalisanlari.com

Editörü

02

3 of 19

01

Madde Bağımlılığı Nedir?

02

Bağımlılık Yapan Maddeler Nelerdir?

03

Bağımlılık Mekanizması

04

Etkiler

  1. BÖLÜM

Madde Bağımlılığına

Yaklaşım

Madde Bağımlılığı

03

4 of 19

Madde Bağımlılığı Nedir?

Sakinleştirici ve uyarıcı etkileri olan

Giderek daha fazla alma isteği

Alınmadığında yoksunluk belirtileri doğuran

kimyasal maddelere “uyuşturucu madde” adı verilir.

04

5 of 19

05

6 of 19

Bağımlılık Maddeleri

1. Alkol

2. Amfetamin ve Türevleri

3. Kafein

4. Esrar ve Türevleri

5. Kokain

6. Hallüsinojenler (LSD, Magic Mushroom)

7. İnhalanlar (Tiner, Bali, Çakmak Gazı)

8. Nikotin

9. Opiyatlar (Morfin, Eroin, Kodein)

10. Fensiklidin (PCP ) veya benzer etkililer

11. Sedatifler, hipnotikler ve anksiyolitikler

12. Çoklu madde

13. Diğer veya bilinmeyen madde

06

7 of 19

Neden Önemli

Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç ile Mücadele Örgütü nün (UNODC) hazırladığı son raporunda opioid maddesinin küresel bir salgına dönüştüğü uyarısında bulundu

07

8 of 19

Neden Önemli

2018 Dünya Uyuşturucu Raporu'na göre afyon üretiminin rekor seviyeye , reçeteyle yazılan opioidlere olan bağımlılığın da kaygı verici boyutlara ulaştığını ortaya koyuyor.

08

9 of 19

Ölüm Oranları

76

%

Opoidler

2015'te kayda geçen ve doğrudan uyuşturucuya bağlı olan 168 bin ölümün yüzde 76'sı, opioid kaynaklı.

09

10 of 19

Ölüm Oranları

BM'nin raporuna göre, dünyada 2015-2016 döneminde ele geçirilen uyuşturucu sayısı iki katına çıktı. Bunlardan 91 tonu eroindi, afyon ve morfinler ise 2. en çok el konduğu bildirilen maddelerdi.

10

11 of 19

Uyuşturucu madde bağımlıları, çoğunlukla kullanımı kontrol edebilecekleri düşüncesiyle madde kullanmaya başlarlar.

11

12 of 19

Oysa bağımlılığın nasıl gelişeceği öngörülemez, bir kez kullanım dahi son derece risklidir. İlk kullanımdan sonra tekrar tekrar madde alma ihtiyacı doğar. Aynı uyuşturucu etkinin sağlanması için kullanım sıklığı ve/veya miktarı artar. Bu kısır döngünün yerleşmesiyle kişi bağımlılık sürecine girmiş olur.

12

13 of 19

Madde Bağımlılığı Mekanizması

Nükleus akkumbens

​

Nükleus akkumbens, korpus striatumun sınırında bulunur. Beyinde iki yarım kürede de bulunmaktadır.

13

14 of 19

Nükleus akkumbens

​

Bu çekirdeğin yapısında birçok dopamin reseptörü vardır ve bu reseptörler farklı kognitif süreçlerin işleyişinde rol alır. Merkezi sinir sistemin de oldukça yaygın olan dopamin, kişinin duygulanımında, ön hipofizde ki hormonal düzenlemeler de ve lokomotor işlevler de etkin rol almaktadır. Dopaminerjik yolağın uyarmış olduğu nükleus akkumbensin bağımlılığa sebebiyet veren maddelerin keyif uyandıran etkisini arttırdığı saptanmıştır.

14

15 of 19

Döngü

15

16 of 19

Etkileri Nelerdir?

  • Kullanıldıklarında merkezi sinir sisteminin farklı bölümlerini etkileyerek fiziksel ve psikolojik tahribata yol açarlar.
  • Maddelerin hiçbir güvenli kullanım şekli yoktur.
  • Hücrelerimiz vücuda giren her maddeyi tanır ve bir daha unutmamak üzere hafızasına alır. Hücresel öğrenme süreci denen bu durum herkes için geçerlidir.

16

17 of 19

Madde Kullanımı Nasıl Anlaşılır?� �

  • Anormal Yaşam Davranış: Aklı ve iradeyi işlemez hale getirir. Kişiyi normal yaşam ve davranışlarından uzaklaştırır.
  •  Klinik Yakınmalar: Bulantı, kusma, karın ağrıları, kabızlık, ishal, mide ve bağırsak spazmlarına/kanamalarına sebep olur.
  •  Kronik Hastalıklar:Tüm iç organların zarar görmesine ve buna eşlik eden bir dizi hastalığa neden olur.
  •  Asosyal: Madde kullanımı, bireyin çevreye uyum yeteneğini azaltır. Bağımlı birey giderek aileden ve çevresinden kopararak, yalnızlaşır.
  • Ağır Bunalımlar: Çoğu zaman bu tabloya ağır bunalımlar eşlik eder.
  • Zehirlenme Ölüm

17

18 of 19

Fark Et!

Uykusuzluk

 Terleme

 Gözlerde kızarıklık

 İştahsızlık, Kilo kaybı

İçe kapanma, Ani huy değişiklikleri

Şaşkın görünüm

Gençlerde okula ilginin azalması

Arkadaş grubu değişiklikleri

Ders başarısında azalma

Odaya kapanma

18

19 of 19

​

  • https://adf.org.au/drug-facts/#wheel
  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK570642/
  • https://www.yedam.org.tr/bagimlilik-ve-nukleus-akkumbens
  • https://cms.galenos.com.tr/Uploads/Article_25327/European%20Archives%20of%20Medical%20Research-30-110-En.pdf
  • https://www.yedam.org.tr/madde-bagimliligi
  • https://cms.galenos.com.tr/Uploads/Article_25327/European%20Archives%20of%20Medical%20Research-30-110-En.pdf
  • https://turnerdesignonline.blogspot.com/2021/06/heroin-withdrawal-treatment.html
  • https://www.titck.gov.tr/Dosyalar/Ilac/UyusturucuvePsikotrop/ye%C5%9Fil%20re%C3%A7ete%20listesi.pdf
  • UNODC 2018 Dünya Uyuşturucu Raporu

18