Κοινωνικά Δίκτυα: Είναι τελικά τόσο δυσεύρετα τα fake news όσο πιστεύουμε;

ΛΥΚΕΙΟ ΧΙΛΙΟΜΟΔΙΟΥ

Παραπληροφόρηση στο Διαδίκτυο

• «Παραπληροφόρηση στο Διαδίκτυο είναι δυνατό να συμβεί με την παρουσίαση διάφορων ψευδών ή αναληθών ή τροποποιημένων πληροφοριών σε ιστοσελίδες, με πιθανό σκοπό την παραπλάνησή μας. Παραπληροφόρηση συμβαίνει και όταν οι πληροφορίες είναι ελλιπείς με αποτέλεσμα να οδηγήσουν σε λανθασμένα συμπεράσματα»[1].

​

[1] https://internetsafety.pi.ac.cy/

Το περιεχόμενο και τα κριτήρια

• Σε αυτήν την παρουσίαση θα προσπαθήσουμε να εντοπίσουμε τύπους παραπληροφόρησης στο διαδίκτυο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και πιθανούς τρόπους αντιμετώπισης
• Σαν πηγή πληροφοριών θα χρησιμοποιήσουμε τον UNHCR
• https://www.techtarget.com/whatis/feature/10-ways-to-spot-disinformation-on-social-media
• Θα προσπαθήσουμε να εντοπίσουμε και να καταγράψουμε fake news τα οποία έχουν δημοσιευθεί είτε άμεσα είτε έμμεσα σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης (facebook, twitter, κτλ)

Κατασκευασμένο Περιεχόμενο

• Εντελώς ψευδές περιεχόμενο.

The story was originally published by a site called WTOE 5 News before being copied by a popular fake news publisher Ending the Fed

Πηγή

Επεξεργασμένες φωτογραφίες για προώθηση προϊόντων

• ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ! Αυτό το προϊόν κάνει θαύματα!

Ένα προϊόν που πρέπει να αποκτήσετε χωρίς δεύτερη σκέψη αν θέλετε να γλιτώσετε μια και καλή από τα περιττά κιλά. Όλο το σύστημα αδυνατίσματος σε τιμή ευκαιρίας μόλις στα 170 ευρώ για λίγες μόνο ημέρες. Μη χάσετε αυτή την ευκαιρα. Κάντε την παραγγελία σας ΕΔΩ

Περιεχόμενο Απομίμησης:

• Μίμηση έγκυρων πηγών, π.χ. χρήση του λογότυπου ενός αξιόπιστου φορέα.

Πηγή

Παραπλανητικό Περιεχόμενο

• Παραπλανητικές πληροφορίες, π.χ. σχόλιο που παρουσιάζεται ως γεγονός.

Πηγή

Ψευδές Πλαίσιο:

• Ακριβές περιεχόμενο συνδυασμένο με παραπλανητικές πληροφορίες πλαισίου, π.χ. όταν ο τίτλος ενός άρθρου δεν αντικατοπτρίζει το περιεχόμενο.

Πηγή

Σάτιρα και Παρωδία

• Xιουμοριστικές αλλά ψευδείς ιστορίες που παρουσιάζονται ως αληθινές. Δεν υπάρχει πρόθεση βλάβης, αλλά οι αναγνώστες μπορεί να ξεγελαστούν.

Πηγή

Ψευδείς Συνδέσεις

• Όταν οι τίτλοι, οι εικόνες ή οι λεζάντες δεν υποστηρίζουν το περιεχόμενο.

Πηγή

Χορηγούμενο Περιεχόμενο

• Διαφήμιση ή δημόσιες σχέσεις που παρουσιάζονται ως συντακτικό περιεχόμενο.

Περιεχόμενο με Παρεμβάσεις (clickbait)

• Clickbait. This uses exaggerated, questionable or misleading headlines, images or social media descriptions to generate web traffic. These stories are deliberately hyperbolic to attract readers.

​

Αυθεντικές πληροφορίες ή εικόνες που έχουν αλλοιωθεί, π.χ. ένας εντυπωσιακός τίτλος ή λαϊκιστικό

Προπαγάνδα

• Περιεχόμενο που χρησιμοποιείται για τη διαμόρφωση στάσεων, αξιών και γνώσεων.

Πηγή

Λάθος

• Ένα λάθος που έγινε από καθιερωμένους δημοσιογραφικούς οργανισμούς κατά την αναφορά τους

https://perma.cc/252H-FHDY

Deepfake

• (deepfake), συνθετικά μέσα, συμπεριλαμβανομένων εικόνων, βίντεο και ήχου, που δημιουργούνται από την τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης (AI) και απεικονίζουν κάτι που δεν υπάρχει στην πραγματικότητα ή γεγονότα που δεν έχουν ποτέ συμβεί.
• Μπορούν να δημιουργηθούν πολύ εύκολα fake news τα οποία να είναι δύσκολο να διακριθούν από την πραγματικότητα.

Large Language Models in Fake News

• Το LLM (ChatGPT, Gemini, etc) είναι ικανό να παράγει ανθρώπινου επιπέδου «δημοσιογραφικά» άρθρα.
• Μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την δημιουργία ψευδών ειδήσεων.

Πηγή

Πως μπορούμε να προστατευτούμε από την παραπληροφόρηση στο διαδίκτυο;

Από την παραπληροφόρηση στο διαδίκτυο μπόρουμε να προστατευτούμε με ποικίλους τρόπους , στους οποίους θα αναφερθούμε παρακάτω.

Κριτική Σκέψη

• Αξιολόγηση Πηγής: Να ελέγχετε την πηγή της πληροφορίας πριν την αποδεχτείτε. Έμπιστες ιστοσελίδες συνήθως συνδέονται με οργανισμούς, ακαδημαϊκά ιδρύματα ή γνωστές ειδησεογραφικές υπηρεσίες.
• Διασταύρωση Πληροφοριών: Αν μια είδηση φαίνεται αμφίβολη, διασταυρώστε την με άλλες πηγές. Πολλές φορές, μια ψευδής πληροφορία διαδίδεται γρήγορα, αλλά δεν εμφανίζεται σε έγκυρες πηγές.

​

Αναγνώριση Προπαγάνδας και Clickbait

• Υπερβολικοί Τίτλοι: Προσοχή σε άρθρα με υπερβολικούς ή εντυπωσιακούς τίτλους (clickbait), που συχνά στοχεύουν στο να κερδίσουν clicks παρά να παράσχουν έγκυρη ενημέρωση.

• Έλεγχος Περιεχομένου: Τα άρθρα που παρουσιάζουν μονόπλευρες ή ακραίες απόψεις χωρίς να προσφέρουν επιχειρήματα από διαφορετικές οπτικές, ενδέχεται να στοχεύουν στη χειραγώγηση της γνώμης του κοινού.

​

Χρήση Εργαλείων Επαλήθευσης

• Fact-checking Εργαλεία: Υπάρχουν ιστοσελίδες και εργαλεία που εξειδικεύονται στον έλεγχο της ακρίβειας των πληροφοριών, όπως το Snopes, το PolitiFact και το ελληνικό Ellinika Hoaxes.
• Αναζήτηση Εικόνων και Βίντεο: Χρησιμοποιήστε εργαλεία όπως η Google Reverse Image Search για να επαληθεύσετε αν μια εικόνα ή βίντεο έχει δημοσιευτεί σε άλλο πλαίσιο ή αν έχει τροποποιηθεί.

​

Εκπαίδευση στα Ψηφιακά Μέσα

• Αλφαβητισμός Μέσων: Η γνώση για το πώς λειτουργούν τα ΜΜΕ και οι διαδικτυακές πλατφόρμες είναι σημαντική. Πολλοί άνθρωποι παραπλανούνται επειδή δεν κατανοούν τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία παραπληροφόρησης.
• Ανάλυση Περιεχομένου: Αναλύστε πώς είναι γραμμένο ένα άρθρο ή αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αν μια ανάρτηση προκαλεί έντονα συναισθήματα όπως φόβο, οργή ή έκπληξη, μπορεί να προσπαθεί να χειραγωγήσει το κοινό.

​

Μη Βιαστική Διακίνηση Πληροφοριών

• Σκεφτείτε πριν Κοινοποιήσετε: Πριν κοινοποιήσετε μια πληροφορία, βεβαιωθείτε ότι έχετε ελέγξει την ακρίβειά της. Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της παραπληροφόρησης είναι η ταχύτατη διάδοσή της μέσω των κοινωνικών δικτύων.

• Αναφορά Ψευδών Ειδήσεων: Αν συναντήσετε παραπλανητικές πληροφορίες, μπορείτε να τις αναφέρετε στην πλατφόρμα ή στον πάροχο της υπηρεσίας, ώστε να ληφθούν μέτρα κατά της διάδοσης τους.

​

Κατανόηση της Λειτουργίας των Αλγορίθμων

• Φίλτρα Επαφών και Ενημερωτικών Ροών: Τα κοινωνικά δίκτυα χρησιμοποιούν αλγόριθμους που προσαρμόζουν το περιεχόμενο που βλέπετε με βάση τις προτιμήσεις σας. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει μια "φούσκα πληροφορίας" (filter bubble) που περιορίζει την οπτική σας σε απόψεις με τις οποίες συμφωνείτε ήδη.

• Προσαρμογή Ρυθμίσεων: Εξετάστε τις ρυθμίσεις απορρήτου και προτιμήσεων στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και διαμορφώστε τις ώστε να λαμβάνετε πιο ποικίλες πηγές πληροφόρησης.

​

Προσέγγιση Αξιόπιστων Ειδησεογραφικών Πηγών

• Ακολουθήστε Έγκυρες Πηγές: Αναζητήστε και ακολουθήστε αναγνωρισμένες ειδησεογραφικές πλατφόρμες ή οργανισμούς που έχουν καλή φήμη και τηρούν τα δημοσιογραφικά πρότυπα.

• Μην Εμπιστεύεστε Τυφλά Κοινωνικά Δίκτυα: Οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι πάντα οι πιο αξιόπιστες πηγές ενημέρωσης, καθώς ο καθένας μπορεί να δημοσιεύσει οτιδήποτε

​

Συμμετέχοντες στην έρευνα

• Γκίκα Μαριτίνα
• Δημογέροντα Μαρικαίτη
• Δημογέροντας Τάσος
• Δημογέροντας Παναγιώτης
• Ηλιάδη Γερασιμία
• Καραϊσκου Ευαγγελία
• Καραντωνίδη Μαρία
• Καραντωνίδη Δέσποινα
• Κατσιπόδη Δήμητρα