NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG
CÁC EM ĐẾN VỚI BÀI HỌC MỚI!
KHỞI ĐỘNG
Quan sát hình ảnh dưới đây và cho biết: Liệu chúng ta có thể xen canh bất kì loài cây nào với nhau? Mô hình trồng xen canh dựa trên cơ sở nào?
BÀI 4.
QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
NỘI DUNG BÀI HỌC
I
Khái quát về quang hợp ở thực vật.
II
Quá trình quang hợp ở thực vật
III
Vai trò quang hợp ở thực vật
IV
Một số yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp ở thực vật
V
Thực hành
I
KHÁI QUÁT VỀ QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
1. Khái niệm quang hợp
Nêu khái niệm về quang hợp
Viết phương trình tổng quát của quang hợp ở thực vật
THẢO LUẬN NHÓM ĐÔI
Khái niệm
Phương trình tổng quát của quang hợp:
Là quá trình lục lạp hấp thụ và sử dụng năng lượng ánh sáng để chuyển hóa CO2 và H2O thành hợp chất hữu cơ (C6H12O6), đồng thời giải phóng O2.
6CO2
12H2O
NLAS
Lục lạp
C6H12O6
6H2O
6O2
Quá trình quang hợp
Ánh sáng
O2
CO2
C6H12O6
Nước
Câu 1: Dựa vào phương trình tổng quát, cho biết bản chất của quá trình quang hợp ở thực vật
mảng thylakoid
2. Hệ sắc tố quang hợp
THẢO LUẬN NHÓM ĐÔI
Em hãy quan sát hình 4.2, 4.3, đọc nội dung mục I.1 – SGK tr.26 và hoàn thành Phiếu học tập số 1:
Các sắc tố quang hợp chủ yếu | Vùng ánh sáng tiếp thu | Vai trò của hệ sắc tố |
| | |
| | |
| |
Phiếu học tập số 1: Hệ sắc tố quang hợp chủ yếu ở thực vật
Diệp lục a
Diệp lục b
Carotenoid
Vùng màu đỏ và xanh tím.
Vùng màu đỏ và xanh tím.
Vùng màu xanh tím và xanh lục.
Hấp thụ và chuyển hóa năng lượng ánh sáng thành năng lượng hóa học.
II
QUÁ TRÌNH QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
Năng lượng ánh sáng đã được các sắc tố quang hợp hấp thụ và chuyển hoá như thế nào?
THẢO LUẬN NHÓM ĐÔI
NLAS
carotenoid
diệp lục b
diệp lục a
diệp lục a ở trung tâm phản ứng
1. Pha sáng
Cơ chế
Hệ sắc tố quang hợp hấp thụ và chuyển năng lượng ánh sáng thành năng lượng hoá học tích luỹ trong NADPH và ATP, đồng thời giải phóng O2.
Phương trình tổng quát của pha sáng
Câu 2. Cho biết nguyên liệu và sản phẩm của pha sáng.
Nguyên liệu
Nguyên liệu
Sản phẩm
2. Pha đồng hóa CO2
Em hãy đọc mục II.2 – SGK tr.27, 28 và lần lượt thực hiện các nhiệm vụ sau:
Nêu cơ chế và phương trình tổng quát của pha đồng hoá CO2.
Làm việc cá nhân
Việc phân chia thực vật thành các nhóm C3, C4, CAM dựa trên cơ sở khoa học nào?
Làm việc theo cặp
Cơ chế
Sử dụng sản phẩm của pha sáng (NADPH và ATP) để chuyển hóa CO, thành hợp chất hữu cơ (C6H12O6)
Phương trình tổng quát của pha đồng hóa CO2
Quá trình thực hiện:
Bao gồm
Chu trình thực hiện
Sản phẩm đầu tiên
Phần lớn các loài thực vật phân bố rộng trên thế giới như lúa, khoai tây, rau gốc ôn đới,…
Cố định theo chu trình Calvin.
Hợp chất 3 carbon.
Bao gồm
Chu trình thực hiện
Một số thực vật sống ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới như mía, ngô, rau dền,…
Theo 2 giai đoạn:
CO2
Cố định bởi phosphoenolpyruvate
Hình thành oxaloacetate
Malate
Vận chuyển sang tế bào bao bó mạch.
Pyruvate
CO2
Được cố định và chuyển hóa thành hợp chất hữu cơ theo chu trình Calvin.
Sản phẩm đầu tiên
Hợp chất 4 carbon.
Bao gồm
Chu trình thực hiện
Những thực vật mọng nước sống ở vùng sa mạc khô hạn như xương rồng, dứa, thanh long,…
Theo 2 giai đoạn giống thực vật C4 nhưng khác nhau về thời điểm thực hiện.
Giai đoạn cố định CO2 diễn ra vào ban đêm.
Giai đoạn tổng hợp chất hữu cơ theo chu trình Calvin diễn ra vào ban ngày.
Sản phẩm đầu tiên
Hợp chất 4 carbon.
Dựa vào các kiến thức đã tìm hiểu ở trên, em hãy hoàn thành Phiếu học tập số 2: Phân biệt thực vật C3, C4, CAM
Chỉ tiêu phân biệt | Thực vật C3 | Thực vật C4 | Thực vật CAM |
Trạng thái của khí khổng vào ban ngày |
|
|
|
Cố định trực tiếp CO2 từ khí quyển theo chu trình Calvin |
|
|
|
Sản phẩm đầu tiên hình thành khi cố định CO2 từ khí quyển |
|
|
|
Tế bào và thời điểm hấp thụ CO2 từ khí quyển |
|
|
|
Tế bào và điểm diễn ra chu trình Calvin. |
|
|
|
Ví dụ |
|
|
|
Chỉ tiêu phân biệt | Thực vật C3 | Thực vật C4 | Thực vật CAM |
Trạng thái của khí khổng vào ban ngày. |
|
|
|
Cố định trực tiếp CO2 từ khí quyển theo chu trình Calvin. |
|
|
|
Sản phẩm đầu tiên hình thành khi cố định CO2 từ khí quyển. |
|
|
|
Tế bào và thời điểm hấp thụ CO2 từ khí quyển. |
|
|
|
Tế bào và điểm diễn ra chu trình Calvin. |
|
|
|
Ví dụ |
|
|
|
Mở
Đóng một phần
Đóng
Có
Không
Không
3C
4C
4C
Thịt lá, ban ngày
Thịt lá, ban ngày
Thịt lá, ban đêm
Thịt lá, ban ngày
Bao bó mạch, ban ngày
Thịt lá, ban đêm
Lúa, khoai tây, đậu,…
Mía, ngô, kê,…
Xương rồng, dứa, thanh long,...
VAI TRÒ CỦA QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
III
Em hãy đọc mục III, quan sát Hình 4.7 – SGK tr.28, 29 và trả lời câu hỏi: Nêu vai trò của quang hợp đối với thực vật, sinh vật và sinh quyển
VAI TRÒ CỦA QUANG HỢP
Đối với thực vật
Đối với sinh vật
Tạo ra năng lượng cung cấp cho các hoạt động sống và chất hữu cơ.
Đối với sinh quyển
Giúp kiến tạo tế bào và cơ thể thực vật.
Quyết định đến năng suất cây trồng.
Tạo ra O2 chất hữu cơ và năng lượng cung cấp cho các sinh vật khác.
Hấp thụ CO2, giải phóng O2, giúp điều hòa khí hậu và duy trì tầng ozone.
Cung cấp nguồn nguyên liệu và năng lượng cho sinh giới.
Giải thích vì sao quang hợp có vai trò quyết định đến năng suất cây trồng?
Quang hợp cung cấp nguyên liệu hình thành các chất hữu cơ, khoảng 90- 95% vật chất khô của thực vật là chất hữu cơ, vì vậy, quang hợp có vai trò quyết định đến năng suất cây trồng.
MỘT SỐ YẾU TỐ
ẢNH HƯỞNG ĐẾN
QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
IV
THẢO LUẬN NHÓM
Nhóm 1
Em hãy đọc mục IV, quan sát Hình 4.8, 4.9 – SGK tr.29 - 31 và thực hiện nhiệm vụ:
Nhóm 2
THẢO LUẬN NHÓM
Nhóm 3
Em hãy đọc mục IV, quan sát Hình 4.8, 4.9 – SGK tr.29 - 31 và thực hiện nhiệm vụ:
Nhóm 4
1. Ánh sáng
Ảnh hưởng
Phân biệt
Điểm bù ánh sáng | Điểm bão hòa ánh sáng |
Cường độ ánh sáng mà tại đó cường độ quang hợp và cường độ hô hấp bằng nhau. | Cường độ ánh sáng mà tại đó cường độ quang hợp đạt cực đại. |
Mỗi loài thực vật thích nghi với cường độ ánh sáng có điểm bù ánh sáng và điểm bão hoà ánh sáng khác nhau.
Trả lời câu hỏi 6
2. Nồng độ CO2
Đặc điểm
Phân biệt
Điểm bù CO2 | Điểm bão hòa CO2 |
Nồng độ CO2 mà tại đó cường độ quang hợp và cường độ hô hấp bằng nhau. | Nồng độ CO2 mà tại đó cường độ quang hợp cực đại. Nếu vượt quá trị số bão hoà, cường độ quang hợp cũng không tăng thêm. |
Trả lời câu hỏi 5
3. Nhiệt độ
Đặc điểm
Ngưỡng nhiệt tối ưu
Thực vật C3 | Thực vật C4 | Thực vật CAM |
20 – 30 oC | 25 – 35 oC | 30 – 40 oC |
Ngoài ba yếu tố trên, hàm lượng nước và các nguyên tố khoáng cũng có sự ảnh hưởng đến quá trình quang hợp ở thực vật.
Trả lời câu hỏi 7
to tăng
Cường độ quang hợp tăng
Vượt qua ngưỡng nhiệt tối ưu
Cường độ quang hợp bắt đầu giảm
4. Biện pháp kĩ thuật và công nghệ cao năng suất cây trồng
Biện pháp | Cách thực hiện |
Cải tạo tiềm năng của cây trồng |
|
Tăng diện tích lá |
|
Sử dụng hiệu quả nguồn sáng |
|
Tăng cường nguồn sáng. |
|
BÀI HỌC KẾT THÚC!
CẢM ƠN CÁC BẠN
ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE!