3 of 12

เอ็กซ์แพนชั่นวาล์ว (Expansion Valve) หรือเทอร์โมสแตติกส์เอ็กซ์แพนชั่นวาล์ว (Thermostatic Expansion Valve) ซึ่งใช้ตัวย่อว่า T.E.V หรือ T.X.V ติดตั้งอยู่ระหว่างรีซีฟเวอร์ �ดรายเออร์กับอิวาพอเรเตอร์ เป็นอุปกรณ์ที่มีความสำคัญมากในการที่จะทำให้สารทำความเย็นเกิดการเปลี่ยนสถานะจากของเหลวไปเป็นแก๊ส

ก. แสดงเอ็กซ์แพนชั่นวาล์วแบบสมดุลภายใน ข. แสดงเอ็กซ์แพนชั่นวาล์วแบบสมดุลภายนอก

4 of 12

เอ็กซ์แพนชั่นวาล์วมีหน้าที่ ดังนี้

1. เป็นตัวแบ่งระหว่างความดันด้านสูงและความดันด้านต่ำของระบบปรับอากาศรถยนต์

2. ลดความดันของสารทำความเย็นที่มีสถานะเป็นของเหลว ลงเพื่อทำให้ สารทำความเย็นเกิดการเปลี่ยนสถานะจากของเหลวเป็นแก๊สก่อนที่จะไหลเข้าไปยังอิวาพอเรเตอร์

3. ควบคุมปริมาณการไหลของสารทำความเย็นให้มีปริมาณพอเหมาะกับปริมาณความร้อนในห้องโดยสารก่อนที่จะไหลเข้าไปยังอิวาพอเรเตอร์โดยการรับสัญญาณอุณหภูมิจากกระเปาะรับอุณหภูมิ (Sensing Bulb)

5 of 12

เอ็กซ์แพนชั่นวาล์วที่ใช้ในระบบปรับอากาศรถยนต์ที่นิยมใช้กันในปัจจุบันมีอยู่ 2 ชนิด คือ

10.2.1 ชนิดสมดุลภายใน (Internal Equalizer)

แสดงเอ็กซ์แพนชั่นวาล์วชนิดสมดุลภายใน

6 of 12

1. โครงสร้าง เอ็กซ์แพนชั่นวาล์วชนิดสมดุลภายในจะมีโครงสร้างประกอบด้วยชิ้นส่วน ต่าง ๆ ดังนี้ คือ

1) ตัวเรือน

2) วาล์วและบ่าวาล์ว

3) แผ่นไดอะแฟรม

4) สปริงซุปเปอร์ฮีต

5) กระเปาะรับอุณหภูมิ (Sensing Bulb)

6) ท่อแคปทิ้ว (Capillary Tube)

7) ท่อทางเข้าและท่อทางออก

แสดงโครงสร้างของเอ็กซ์แพนชั่นวาล์วชนิดสมดุลภายใน

7 of 12

2. หลักการทำงาน

แสดงหลักการทำงานของเอ็กซ์แพนชั่นวาล์วชนิดสมดุลภายใน

8 of 12

หมายเหตุ

แรง P₁ คือ แรงที่เกิดจากการขยายตัวของน้ำยาในกระเปาะรับอุณหภูมิ

แรง P₂ คือ แรงที่เกิดจากแรงดันของสปริงซุปเปอร์ฮีต

แรง P₃ คือ แรงที่เกิดจากความดันของสารทำความเย็นในท่อทางเข้าของอิวาพอเรเตอร์

อิวาพอเรเตอร์ให้มีปริมาณพอเหมาะกับปริมาณความร้อนที่เกิดขึ้นภายในห้องโดยสาร ซึ่งสามารถอธิบายหลักการทำงานใน 2 ลักษณะ ดังนี้

1. ในขณะที่มีโหลดความร้อนน้อย

2. ในขณะที่มีโหลดความร้อนมาก

9 of 12

10.2.2 ชนิดสมดุลภายนอก (External Equalizer)

แสดงเอ็กซ์แพนชั่นวาล์วชนิดสมดุลภายนอก

10 of 12

1. โครงสร้าง

แสดงโครงสร้างของเอ็กซ์แพนชั่นวาล์วชนิดสมดุลภายนอก

11 of 12