TS BS Nguyễn Minh Tuấn �Trưởng Khoa Thận nhân tạo�Bệnh viện Chợ Rẫy
1
Liệu pháp thay thế thận trên bệnh nhân bệnh thận mạn nhiễm Covid nặng
Nội dung
Tổng quan Covid và bệnh nhân thận nhân tạo
Chạy thận nhân tạo trên bệnh nhân nhiễm Covid
Các liệu pháp thay thế thận ở bệnh nhân TNT & Covid
Quả hấp phụ và bệnh nhân Covid
Nội dung
Tổng quan Covid và bệnh nhân thận nhân tạo
Chạy thận nhân tạo trên bệnh nhân nhiễm Covid
Các liệu pháp thay thế thận ở bệnh nhân TNT & Covid
Quả hấp phụ và bệnh nhân Covid
COVID 19
SARS-CoV
MERC-CoV
2002
2012
2019
Các đại dịch trên thế giới
Tình hình nhiễm SARS-COV2 và các đợt dịch tại Việt Nam
Ca bệnh đầu tiên xuất hiện tại TP.HCM là ca nhập cảnh từ Vũ Hán.
Diễn ra cao điểm nhất trong 36 ngày tại Đà Nẵng; ca bệnh chỉ điểm là 1 bệnh nhân của Bệnh viện C Đà Nẵng.
Bùng phát tại Hải Dương từ 1 người xuất khẩu lao động bị phát hiện dương tính khi nhập cảnh Nhật Bản. Đợt dịch chủ yếu tại ổ dịch Hải Dương (726 ca, chiếm gần 80% tổng số ca bệnh).
Đợt dịch lớn nhất tập trung tại TPHCM và các tỉnh phía Nam và gây hậu quả nặng nề cả về bệnh suất và tử suất.
Covid và các biến chứng
1. Diabetes Care. 2020;43(7):1392-1398
2. Centers for Disease Control and Prevention. COVID-19 (coronavirus disease): people with certain medical conditions. 2020
3. American Society of Nephrology. Recommendations on the care of hospitalized patients with COVID-19 and kidney failure requiring renal replacement therapy. 2020
Diễn tiến khi nhiễm Covid
Covid nhập viện-biến chứng và tử vong
Characterisation of in-hospital complications associated with COVID-19 using the ISARIC WHO Clinical Characterisation Protocol UK: a prospective, multicentre cohort study, Lancet, Vol 398 July 17, 2021
�Nguyên nhân tăng nguy cơ tử vong ở bệnh nhân TNT nhiễm Covid
Bệnh nhân chạy thận nhân tạo chu kỳ
Nhiều bệnh nền như đái tháo đường, bệnh lý tim mạch, tăng huyết áp, phổi mạn tính, viêm gan, xơ gan, suy dinh dưỡng, vv…
Chưa tiêm vaccine
Phát hiện nhiễm Covid muộn
Xuất hiện cơn bão Cytokine
Sức đề kháng kém, đáp ứng miễn dịch kém
Phơi nhiễm cao do đến bệnh viện lọc máu định kỳ 3 lần/ tuần, mỗi lần 4 tiếng.
Bệnh nhân lọc máu chu kỳ dễ mắc Covid và nếu mắc rất dễ xảy ra biến chứng nặng và tử vong
Bệnh nhân thận nhân tạo nhiễm Covid
Thống kê tại New York tại Hoa Kỳ từ 9/3 🡺 8/4/2020 trên 114 bệnh nhân thận nhân tạo
Tử vong ở bệnh nhân thận nhân tạo nhiễm Covid rất cao
Bệnh nhân thận nhân tạo nhiễm Covid- yếu tố tiên lượng tử vong
Thống kê tại Hoa Kỳ năm 2020 trên 8000 BN IHD:
AJKD Vol 77 | Iss 5 | May 2021
Ngày 06/3/2021, Bộ Y tế ra Quyết định số 1470/QĐ-BYT ban hành tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn điều trị, quản lý bệnh thận mạn giai đoạn cuối trong dịch Covid-19” áp dụng tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong cả nước
Nội dung
Tổng quan Covid và bệnh nhân thận nhân tạo
Chạy thận nhân tạo trên bệnh nhân nhiễm Covid
Các liệu pháp thay thế thận ở bệnh nhân TNT & Covid
Quả hấp phụ và bệnh nhân Covid
14
Ưu tiên là bảo vệ sự an toàn của nhân viên y tế
Giữ khoảng cách xa nhất có thể
Thời gian tiếp xúc ít nhất có thể
Ít số lượng NVYT tiếp xúc với BN
1. PHÒNG LỌC THẬN CÁCH LY:
CHUẨN BỊ
Chuẩn bị lọc máu
CHUẨN BỊ
Chuẩn bị lọc máu
1. PHÒNG LỌC THẬN CÁCH LY (TT)
CHUẨN BỊ
Thăm khám trước lọc
1. Chuẩn bị người bệnh:
CHUẨN BỊ
Điều dưỡng phụ trách lọc máu
Mặc bộ đồ phòng hộ, đeo khẩu trang N95, mắt kính, mạng che mặt, bao giày, găng tay 2 lớp.�
CHUẨN BỊ
Điều dưỡng phụ trách lọc máu
Cài đặt chương trình lọc máu: thời gian lọc máu, số lượng nước rút, liều thuốc kháng đông…
Gắn dây, màng lọc vào máy, rửa màng lọc theo quy trình.
2. Vận hành máy như ca điều trị lọc máu thông thường
CHUẨN BỊ
Điều dưỡng phụ trách lọc máu
3. Chuẩn bị đường mạch máu:
4. Kết nối vòng tuần hoàn ngoài cơ thể
CHUẨN BỊ
Điều dưỡng phụ trách lọc máu
5. Theo dõi trong khi lọc
CHUẨN BỊ
Điều dưỡng phụ trách lọc máu
6. Theo dõi sau khi lọc
CHUẨN BỊ
Điều dưỡng phụ trách lọc máu
Nội dung
Tổng quan Covid và bệnh nhân thận nhân tạo
Chạy thận nhân tạo trên bệnh nhân nhiễm Covid
Các liệu pháp thay thế thận ở bệnh nhân TNT & Covid
Quả hấp phụ và bệnh nhân Covid
Nhiễm Covid và Tổn thương thận cấp (AKI) – yếu tố nguy cơ
CHUẨN BỊ
Yếu tố nguy cơ do�cơ địa bệnh nhân
Yếu tố nguy cơ lúc mới nhập viện
Càng nhiều yếu tố nguy cơ 🡪 tỷ lệ nguy kịch và tử vong càng tăng
Nhiễm Covid và Tổn thương thận cấp (AKI) – cơ chế
CHUẨN BỊ
Cơ chế COVID-19 gây tổn thương thận
Virus SARS-CoV-2 gây bệnh COVID-19 tấn công vào tế bào thận trực tiếp (tương tự như cơ chế tấn công tế bào phổi)
hoặc gián tiếp (hậu quả của cơn bão Cytikine và bệnh lý nền) gây AKI biểu hiện bằng tăng đạm niệu, tăng urê và Creatinine huyết thanh
AKI là hậu quả và xuất hiện SAU KHI nhiễm SARS- COV2
Nature review, Nephrologyvolume 16 | December 2020
Nhiễm SARS-COV2 và Tổn thương thận cấp (AKI)
CHUẨN BỊ
Ở các bệnh nhân xuất viện, có 35% BN (673/1835) không hồi phục lại chức năng thận ban đầu
CHUẨN BỊ
Cân nhắc liệu pháp thay thế thận RRT
Những cân nhắc khi quyết định điều trị thay thế thận (RRT)
CHUẨN BỊ
Nguy cơ đặt catheter
Nguy cơ thuốc kháng đông
Nguy cơ mất điện giải
Nguy cơ mất chất dinh dưỡng
Khó khăn chỉnh liều thuốc
Quá tải công việc
Chi phí y tế
Kiểm soát chuyển hóa
Loại bỏ dịch thừa
Loại bỏ (độc chất/thuốc)
Acute Disease Quality Initiative 25. Nature Reviews Nephrology. Published 15 October 2020.
Kidney Int Rep. 2017 Jul; 2(4): 559–578.
Chiến lược RRT
Quản lý RRT trong AKI do COVID-19
Quản lý RRT trong đại dịch
Phương thức
Chỉ định RRT
Chỉ định RRT
Acute Disease Quality Initiative 25. Nature Reviews Nephrology. Published 15 October 2020.
Quản lý RRT trong AKI do COVID-19
Quản lý RRT trong đại dịch
Chỉ định RRT
Liều RRT
Đường vào mạch máu
Acute Disease Quality Initiative 25. Nature Reviews Nephrology. Published 15 October 2020.
Acute Disease Quality Initiative 25. Nature Reviews Nephrology. Published 15 October 2020.
Phương thức RRT
Ưu điểm trong AKI do COVID-19
Bất lợi trong AKI do COVID-19
CRRT
PD
iHD
SLEDD�thay cho�iHD & �CRRT
Nội dung
Tổng quan Covid và bệnh nhân thận nhân tạo
Chạy thận nhân tạo trên bệnh nhân nhiễm Covid
Các liệu pháp thay thế thận ở bệnh nhân TNT & Covid
Quả hấp phụ và bệnh nhân Covid
Lựa chọn lọc máu ngoài cơ thể dựa theo cơ chế bệnh sinh
CHUẨN BỊ
Cơn bão cytokine – tiếng gọi của tử thần
CHUẨN BỊ
Quả lọc hấp phụ tác động như thế nào trên BN bão cytokine
Cuối cùng, kết quả nghiên cứu của chúng tôi cho thấy lọc máu hấp phụ giảm tình trạng viêm và rối loạn chức năng các cơ quan trên bên nhân hồi sức do nhiễm Covid-19
Quả lọc hấp phụ và thời gian sử dụng quyết định hiệu quả điều trị
CHUẨN BỊ
38
Chưa có
Triệu chứng
Giai đoạn 1
Virus phát tán gây triệu chứng
Giai đoạn 2
Khó thở, thiếu oxy, rối loạn đông máu
Giai đoạn 3
ARDS, SIRS, sốc NK, suy tim cấp
Giai đoạn toàn phát
Xuất hiện biến chứng
Giai đoạn ủ bệnh
Trước khi đặt nội khí quản thở máy
Thở máy <48 giờ
Thời gian lý tưởng để tiến hành lọc máu hấp phụ loại bỏ cytokine
Đích tác động của quả lọc Cytosorb trên BN bão cytokine
CHUẨN BỊ
Dãn mạch
Rối loạn vi tuần hoàn
Rối loạn chức năng thất trái
Dò rỏ mao mạch
Bảo vệ tính toàn vẹn của hệ thống mao mạch
Giảm liều thuốc �vận mạnh
Cải thiện chức năng �tim mạch
Ổn định huyết động
Cải thiện chức năng �vi tuần hoàn
Cơn bão
cytokine
Quả hấp phụ trên máy lọc máu BN Covid
CHUẨN BỊ
Kết luận
CHUẨN BỊ