1 of 20

��Kontribut në hartimit të Strategjisë së Decentralizimit dhe Vetëqeverisjes Vendore 2023- 2030��KESHILLAT VENDORE����Punëtori, Gusht 2022

�KESHILLI DHE KESHILLTARI �I SHEKULLIT 21

Shoqata e Këshillave të Qarqeve të Shqipërisë

2 of 20

AUTORITETI I KESHILLIT SI ORGAN KUSHTETUES

Vetëqeverisja vendore ushtrohet nëpërmjet organeve të tyre përfaqësuese dhe referendumeve vendore (Kushtetuta, Neni 108/4)

Organet përfaqësuese të NjVQ-ve janë Këshillat (Kushtetuta, Neni 109)

Këshillat rregullojnë dhe administrojnë në mënyrë të pavarur çështjet vendore brenda juridiksionit të tyre (Kushtetuta, Neni 113/a).

Këshillat e ushtrojnë autoritetin dhe ndërmarrin nisma me interes publik vendor në territorin e juridiksionit të tyre për çdo çështje që nuk i ndalohet me ligj ose që nuk i është dhënë ekskluzivisht me ligj një organi tjetër shtetëror (Ligji 139/ 2015, neni 8)

Shoqata e Këshillave të Qarqeve të Shqipërisë

3 of 20

KONTEKSTI – POLITIKA KOMBETARE

STRATEGJIA KOMBETARE PER ZHVILLIM E INTEGRIM 2015- 2020

VIZIONI Shqipëria – një demokraci në forcim, ……………………..”

THEMELET Qeverisja e mirë, Demokracia dhe Shteti i së drejtës.

INSTITUCIONE Forta dhe efikase të qeverisë, të sigurojnë konkurrencën dhe rritjen.

QEVERISJA E MIRË ... pjesëmarrëse, transparente, dhe llogaridhënëse, e efektshme dhe e barabartë...që nxit shtetin ligjor”, PNUD

Arritja e standardeve të BE-së në administratën publike, sigurimi i llogaridhënies dhe transparencës në sektorin publik, si dhe zgjerimi i decentralizimit dhe demokracisë vendore mbeten përparësitë kyçe të qeverisjes mirë për Shqipërinë.

Shoqata e Këshillave të Qarqeve të Shqipërisë

4 of 20

QEVERISJA VENDORE PERFAQESUESE, DEMOKRATIKE, QE PERFORMON

Shoqata e Këshillave të Qarqeve të Shqipërisë

5 of 20

ARRITJET - SNDVQV 2015-2020 (Raporti i vleresimit 2020)

Objektivi Specifik A.

KONSOLIDIMI I KAPACITETEVE STRATEGJIKE DHE OPERACIONALE TË NJVQV

A.2.1 Forcimi i kapaciteteve vendimmarrëse dhe monitoruese të organeve të NjVQV

Programi i udhëheqjes

Hartimi i rregulloreve për Këshillat Bashkiak

5

Programi i udhëheqjes për këshillat bashkiakë dhe sekretaret e Këshillave Bashkiak. Krijimi i Sekretariateve të këshillave

Vlerësimi i nevojave për ngritje kapacitetesh të këshillave vendorë

Ofrimi i rajnimi i përshtatur për nevojat specifike të këshillave vendorë dhe i Sekretarëve të Këshillave

Rregullorja e Org dhe Functionimit te Keshillit

Rregullorja e Konsultimit

Rregullorja e Ankesave, Peticioneve dhe Nismave

Rregullorja e Strukturave Komunitare

Kodi Etikes

Shoqata e Këshillave të Qarqeve të Shqipërisë

6 of 20

ARRITJET - SNDVQV 2015-2020 (Raporti i vleresimit 2020)

Objektivi Specifik D

FORCIMI I QEVERISJES SË MIRË NË NIVEL VENDOR :

  • Ndërtimit të kapaciteteve në nivel vendor
  • Përfshirjes së rolit të qeverisjes vendore në procesin e BE

D1 “Sigurimi i një qeverisjeje të hapur, rritje të transparencës, llogaridhënies dhe shtrirje më të madhe të e-qeverisjes në nivel vendor

D1.2 “Përgatitja e një programi për rritjen e mundësimit të aksesit efektiv të qytetarëve në vendimmarrjen vendore dhe aktet normative vendore përmes botimit proaktiv dhe përdorimit të TIK”,

6

Mbledhjet e KB online dhe live në rrjetet sociale te KB (22)

Publikimi i vendimeve te KB (faqja e KB, vendime.al), publikimi ne kohe- sfide.

Publikimi i kalendarit të dëgjesave publike nga KB

Mbajtja e dëgjesa publike me qytetarët dhe grupet e interesit para marrjes së vendimeve të rëndësishme vendore.

10 bashki nga 42 raportojnë të kenë alokuar një zë specific në buxhet për rritjen e mundësimit të aksesit efektiv të qytetarëve në vendimmarrjen vendore

Shoqata e Këshillave të Qarqeve të Shqipërisë

7 of 20

ARRITJET - SNDVQV 2015-2020 (Raporti i vleresimit 2020)

D1 “Sigurimi i një qeverisjeje të hapur, rritje të transparencës, llogaridhënies dhe shtrirje më të madhe të e-qeverisjes në nivel vendor

D1.3 “Mbështetja e qeverisjes vendore për përdorimin e platformave të informacionit publik” ,

D1.4 “Përdorimi i formave të informacionit dhe këshillimit publik për aspekte të financave publike dhe qeverisjes”.

D4. Adoptimi i politikave kundër korrupsionit në nivelin e qeverisjes vendore (dekurajojnë praktikat korruptive dhe promovojnë transparencën)

7

Përdorimi i faqeve zyrtare të tyre të internetit, rrjetet sociale, publikimet nga KB

Platformat online te komunikimit (KB, e-regjistrat)

Konsultimet (KB) kanë përfshirë kryesisht projekt PBA dhe buxhetin vjetor, projekt Paketën Fiskale

Rregullorja e Kodit të Sjelljes për Këshillin Bashkiak

Mbledhjet e Keshillave Bashkiake online dhe live

Bërja publike e vendimeve te KB

Konsultimi publik i politikave nga KB

Shoqata e Këshillave të Qarqeve të Shqipërisë

8 of 20

Anketë, pyetesor

  • 104 persona
  • ish-anëtarë të KB nga opozita

4 Takime rajonale

  • 73 persona, nga 70% e bashkive
  • 100% nga bashkitë e qarqeve Tiranë, Durrës, Dibër dhe Kukës
  • Kryetarë të Këshillave të Qarqeve
  • 10 ish-anëtarë të KB nga opozita, prej të cilëve dy morën pjesë vetëm në anketë.

8

PJESEMARRJA E KESHILLAVE PER STRATEGJINE E RE - SHKQSH

Shoqata e Këshillave të Qarqeve të Shqipërisë

9 of 20

PERFORMANCA

9

PERFSHIRJA E QYTETAREVE

KAPACITETET

ROLI

Shoqata e Këshillave të Qarqeve të Shqipërisë

10 of 20

ASPEKTE TE PROPOZIMEVE

  1. Decentralizimi
  2. Autonomia vendore
  3. Marredhenjet nderqeveritare
  4. Forcimi i Këshillave
  5. Niveli i dytë i qeverisjes vendore

10

Forcimi i Këshillave

  • Përmirësimet e legjislacionit per fuqizim të Këshillit
  • Krijimi/konsolidimi i strukturave
  • Mjetet financiare për eficencë dhe motivim
  • Aftësimi i këshilltarë
  • Mekanizmat për Këshilla përfaqësues, transparent, llogaridhënës dhe etik
  • Marrëdhëniet e Këshillit me të tjerët
  • Dixhitalizimi i operacioneve të Këshillit
  • Infrastrukturë dhe pajisje per veprimtarinë

Shoqata e Këshillave të Qarqeve të Shqipërisë

11 of 20

11

AVANCIMI I DECENTRALIZIMIT

NDERHYRJET/ MASAT

  • Asetet e pa transferuara dhe regjistruara plotesisht
  • Ka funksione me kompetenca te perbashketa
  • Infrastruktura vendore nuk eshte plotesisht e kontabilizuar dhe e vleresuar
  • Furnizimi me ujë, menaxhimi i integruar i mbetjeve, infrastruktura rrugore, përkujdesi shoqëror, policia bashkiake – Ceshtje me prioritare

  • Rekomandohet vazhdim i decentralizimit dhe transferimi i funksioneve e kompetenace të tjera, por theksohet nevoja për konsolidimin atyre egzistuese.
  • Të përcaktohen funksionet e përbashkëta, në ato raste ku Qeveria Qendore (QQ) dhe NjVQV-të do të vazhdojnë të kenë komptenca të ndara
  • Tranferimi i plotë, regjistrimi dhe kontabilizimi i aseteve të NjVQV-ve. Qeveria të garantojë fonde e nevojshme për regjistrimin e plotë të aseteve
  • Qeveria të përgatisë metodologjinë e kostimit të aseteve të NjVQV-ve, dhe të përgatisë udhëzime dhe manuale për menaxhimi i mirë të aseteve të NjVQV-ve.
  • Qeveria të përgatisë metodologji, udhëzime dhe manuale për vlerësimine riskut të infrastrukturës vendore.
  • Rekomandohet për t'i dhënë përparësi në një periudhë afatshkurtë të SDVQV-së, çështjeve si: furnizimi me ujë, menaxhimi i integruar i mbetjeve, infrastruktura rrugore, përkujdesi shoqëror, policia bashkiake.

SFIDAT

Shoqata e Këshillave të Qarqeve të Shqipërisë

12 of 20

12

AUTONOMIA FINANCIARE

NDERHYRJET/ MASAT

  • Niveli te te ardhurav te bashkive nuk mundesohen realizimin e funksionve te veta
  • Taksat. e ndara nuk jane ne nivelin qe kerkone ligji dhe nevojat e bashkive
  • Kadastra fiskale nuk eshte ngritur

  • Qeveria të rrisë financimit për NjVQV-të, dhe përmirësoje formulës për transfertën e pakushtëzuar (kritere shese)
  • Rekomandohet rritje e % së taksave të ndara në favor të bashkive.
  • Përmirësimi i ndarjes së të ardhurave nga rentat minerare (shtimi i % në favor të bashkive), hidrocentralet dhe termocantralet, autostradat, etj.
  • Ndertimi i kadastrës fiskale

SFIDAT

Shoqata e Këshillave të Qarqeve të Shqipërisë

13 of 20

13

MARREDHENJET NDERQEVERITARE

NDERHYRJET/ MASAT

  • Marredhenjet nderqeveritare te pa rregulluara mire
  • KB nuk njihen me sugjerimet e MinFin per PBA
  • KB nuk jane te perfaqesuar ne Këshillin Konsultativ
  • Nuk ka monitorim dhe raportim te zbatimit nga KB te detyrimeve ligjore (rasti i konsutime publike)

  • Më shumë mbikqyrje nga Ministria e Brendshme apo ministritë e tjera të linjës, ndaj NjVQV-ve, në kuadër të monitorimit të objektivave kombëtare dhe standarteve të shërbimeve dhe zbatimit të kërkesave ligjore (p.sh, rasti i konsultimeve publike, PBA).
  • Publikimi nga MinFin i rekomadimeve të dhëna NjVQV-ve dy herë në vit për projekt buxhetin e NjVQV-ve.
  • KB të përfaqësohen në Këshillin Konsultativ (ndryshim i VKM)
  • Roli i Prefektit nuk duhet të fokusohet vetëm në vlefshmërinë ligjore të akteve normative të NJVQV-ve, por edhe në monitorimin e zbatimit te ligjit dhe performancës së KB. (Ligji per Prefektin)
  • Një manual me udhezime dhe listë me modele të akteve normative të miratuara nga KB qe duhen derguar tek Prefekti

SFIDAT

Shoqata e Këshillave të Qarqeve të Shqipërisë

14 of 20

14

KESHILLA TE FORTE DHE QE PERFORMOJNE

KESHILLA TE DOBET DHE JO PERFAQESUES

NDERHYRJET/ MASAT

  • Cilësia e këshilltarëve ka penguar cilesinë e punën KB
  • Numër i madh i këshilltarëve (praktika e mire - pak)
  • KB nuk kane staf mbeshtetes te dedikuar
  • Zhvillimit të mbledhjeve të KB shpesh nuk respektin ligjin dhe rregulloren
  • Komisioneve KB nuk mblidhen rregullisht, jo-produkive
  • Roli mbikëqyres i KB shume i dobet
  • KB nuk ka kompetence per strukturen organizative dhe nuk garanton ndërtimin e saj në përputhje me politikat dhe prioritet e miratuara nga KB dhe kerkesat e ligjit
  • Mugojne definicionet dhe standardet ligjore për mbajtjen nga KB te mbledhjes urgjente, elektronike, të mbyllur.
  • Ka raste kur anëtarët e këshillave nuk shkarkohen nga detyra, megjithëse mungojnë prej 6 muajsh radhazi
  • Mungesa e këshilltarëve në mbledhjet e KB dhe të komisionve të KB ka dëmtuar punën dhe në disa raste ka penguar punën e KB dhe të komisioneve

  • Lista të hapura, përfaqësim territorial, gjinor (Kodi zgjedhor)
  • Ulje e numrit të anëtarëve të KB (Ligji 139/2015)
  • Ngritja e Sekretariateve te KB (Ligji 139/2015)
  • Mbledhje të rregullta, produktive të komisioneve KB, raporte
  • Forcim i rolit, kapacitete për të mbikëqyrur ekzekutivin
  • Termi “mbedhje”, monitorim i standarde kyçe të mbledhjes
  • KB te debatoje strukturen mbi baze te analizes dhe raportit per strukturen, te paraqitur Kryetari (Ligji 139/2015)
  • Te percaktohen definicionet dhe standardet për mbajtjen nga KB te mbledhjes urgjente, elektronike dhe të mbyllur (Ligji 139/2015)
  • Legjislacioni duhet të specifikojë kush e merr iniciativën në vend të KB, në këtë rast për të korrigjuar këtë situatë dhe për të zbatuar ligjin
  • Ligji te specifikoje kush monitoron dhe merr iniciativen, pervec KB, ne raste te tilla
  • Pjesëmarrja e këshilltarëve në mbledhjeT e komisionit të KB të jetë behet e detyrueshme (Ligji 139/2015).

SFIDAT

Shoqata e Këshillave të Qarqeve të Shqipërisë

15 of 20

15

KESHILLA TE FORTE DHE QE PERFORMOJNE

KESHILLA TE DOBET DHE JO PERFAQESUES

NDERHYRJET/ MASAT

  • KB kane nevoje per buxhetin e tyre per te zbatuar kerkesat e ligjit dhe nevojat e perfaqesimit
  • Kryetaret e KB nuk ndjekin dot zbatimin e kerkesave te ligjit dhe rregulloreve per KB, per te mundesuar veprimtarin eficente te KB, kerkon shume kohe fizike
  • Mungesa e këshilltarëve në mbledhjet e KB dhe të komisioneve të KB ka dëmtuar punën dhe në disa raste ka penguar punën e KB dhe të komisioneve.
  • Kryetaret e bashkive dhe drejtuesit e NDj nuk japin llogari para KB, në çdo rast qe kerkohet nga KB, interpelancat nuk respektohen. Drejtuesit e NDj qe emerohen nga kryetari refuzojne llogaridhenje dhe raportim para KB.
  • Jo te gjithe KB zbatojne kerkesat e ligjit ne rastin e “planit vjetor të vendimmarrjes” dh”.e “ raportin e transparencies per vendimarrjen

  • KB të kenë e zbatojne buxhetin e tyre për të të ushtruar plotësisht autoritetin dhe pergjegjesite ligjore (30%). MinFin te beje rregullime perkatese per kod te vecante pg-buxhetor. Ekzekutive te mbeshtese KB per zbatiin e buxhetit.
  • Drejtuesit e KB, në bashkitë më të mëdha, të jenë me kohë të plotë, për të mundësuar një funksionim të mirë të KB
  • Pjesëmarrja e këshilltarëve në mbledhjen e komisionit të KB duhet të jetë e detyrueshme me ligj (Ligji 139/2015).
  • Dispozitat ligjore të rregullojnë më tej marrëdhëniet ndërmjet KB dhe Ekzekutivit, veçanërisht raportimin e kryetarit para KB (Ligji 139/2015) per llogaridhenje.
  • KB të mbështeten per “planit vjetor të vendimmarrjes” dhe “ raportin e transparencies per vendimarrjen” (Ligji 146/2014), dhe zbatimi i kësaj kërkese ligjore duhet të monitorohet nga agjencitë qeveritare (kryesisht Prefekti).

SFIDAT

Shoqata e Këshillave të Qarqeve të Shqipërisë

16 of 20

16

KESHILLA TE FORTE DHE QE PERFORMOJNE

KESHILLA TE DOBET DHE JO PERFAQESUES

NDERHYRJET/ MASAT

  • Kompensimi financiar i anëtarëve të KB është i ulët dhe i unifikuar dhe nuk i motivon të zbatojnë kërkesat e ligjit dhe të rregullores së KB.
  • Shpermblimi I keshilltareve eshte I njejte per te gjithe. Nuk kompensohen per shpenzimet per veprimtarite e kerkuara nga ligji (psh, konsultimet), e drejte ligjore (Karta)
  • Pjesemarrja ne mbledhjet e komisioneve nuk motivohet finaciarisht
  • Jo te gjithe KB miratojne ̈ dhe raportojne planin e tyre vjetor të punës dhe të raportojnë çdo vit zbatimin e tij në publik, si pjesë e llogaridhënies (te specifikohet ne Ligjin 139/2015).
  • Nuk ka specifikime ligjore per rastet kur kërkohen studime fizibiliteti për të shoqëruar projektaktet e paraqitura në KB. KB duhet të aftësohen për të shqyrtuar dhe debatuar studime të tilla.

  • Kompensimi financiar rekomandohet të jetë i ndryshëm për kryetarin e KB dhe kryetarin e komisionit, dhe të llogaritet në bazë të disa kritereve.
  • Të rritet dhe te kete kompensim financiar progresiv për drejtuesin e KB-ve dhe kryetaret e komisioneve (Ligji 139/2015), Te percaktohen kritere per shperblim, rasti I pjesemarrjes ne mbledhje komisionesh. MinFin të sigurojë udhëzimet e nevojshme për KB-të për të ushtruar të drejtën e tyre ligjore për të marrë rimbursim financiar për shpenzimet
  • KB të miratojnë planin vjetor të punës dhe ta raportojnë çdo vit zbatimin e tij në publik, si pjesë e llogaridhënies (te specifikohet ne Ligjin nr.139/2015, detyrimi).
  • Legjislacioni dhe rregullorja e brendshme e KB të specifikojë rastin kur kërkohen studime fizibiliteti për të shoqëruar projektaktet e paraqitura në KB për shqyrtim. KB-të duhet të aftësohen për të shqyrtuar dhe debatuar studime të tilla.
  • Keshilltaret te aftesohen per analizuar dhe vleresuar studime te fizibiliteti,

SFIDAT

Shoqata e Këshillave të Qarqeve të Shqipërisë

17 of 20

17

KESHILLA TE FORTE DHE QE PERFORMOJNE

KESHILLA TE DOBET DHE JO PERFAQESUES

NDERHYRJET/ MASAT

  • KB kane shume nevoje per rritje te qendrueshme te kapaciteteve te tyre. Njohurite e KB jane te ulta.
  • Produktiviteti I konsultimeve publike eshte i ulet
  • Mekanizmat te transparencës, konsultimit publik, dhe llogaridhënjes se KB jane te dobeta
  • Keshillat nuk zhvillojne konsultimet publike sipas kerkesave te ligjii
  • Transmetimi i drejtpërdrejtë i mbledhjeve të KB nuk eshte nje standard ligjor. Kjo nuk garanton qe KB te jene te hapur per vendimarrjen e tyre, duke lene hapsire per buzime.
  • Ndeveprimi elektonik (regjistrat) eshte ne faze fillestare
  • Nuk ka një bazë të dhënash të centralizuar për të ruajtur dhe mbrojtur videot e regjistrimeve elektronike të të gjitha mbledhjeve të këshillit. AKSHI dhe AMVV duhet ta trajtojnë këtë nevojë.

  • Ligji nr. 68/2017 dhe Ligjit Nr. 146/2014 duhet të përmirësohet për të përcaktuar më qartë përgjegjësitë e KB në zhvillimin e konsultimeve publike.
  • Të mbështeten KB në zbatimin e kërkesave ligjore për konsultimet publike, dhe të inkurajohen konsultimit publike online. Te dokumentohen e shperndahen praktike te mira.
  • KB të mbështetet me legjislacion, udhëzime dhe praktike të mira për komiteteve qytetare,
  • Rekomandohet forcim dhe zgjerim i mekanizmave të transparencës, konsultimit publik, dhe llogaridhënjes ss KB-ve.
  • Transmetimi i drejtpërdrejtë i mbledhjeve të KB duhet të kërkohet me Ligjin nr. 139/2015. Mbeshtetje teknike per regjistrimi e transmetim te mbledhjeve të KB dhe komisioneve kryesore
  • Berja publike e plote e akteve dhe dosjes se projektakteva, e procesverbalet e mbledhjeve të KB-ve dhe komisioneve.
  • Plotesimi i regjistrave elektronike
  • Databaze kombetare per videot e mbledhjeve te KB

SFIDAT

Shoqata e Këshillave të Qarqeve të Shqipërisë

18 of 20

18

KESHILLA TE FORTE DHE QE PERFORMOJNE

KESHILLA TE DOBET DHE JO PERFAQESUES

NDERHYRJET/ MASAT

  • KB nuk kane nje system efektiv te marrjes, trajtimit dhe raportimit te ankesave, kerkesave
  • Nuk ka nje strukture institucionale per zhvillimin te qendrueshmem te keshilltareve
  • Mjediset e punes se KB nuk perbushin standarte per pune cilesore dhe pjesemarrje te qetetareve
  • KB të mbështeten për të ngritur sistem elektronik të unifikuar bashkiak për trajtimin e ankesave dhe kërkesave të dërguara KB, të të jenë pjesë e sistemit Zyrat me Një Ndalesë.
  • Dixhitalizimi i KB është kyç për t'i bërë KB efikase, efektive, transparente dhe llogaridhënëse. KB të mbështeten për regjistrat elektronikë qe I kane instaluar.
  • Te mundesohet dixhitalizimi i nënshkrimeve të kryetareve të KB
  • Institucionalizim i rritjes se kapaciteteve te KB permes nje akademie/shkolle te zgjedhurve vendore (prane shoqatave NJVQV).
  • Te perdoren ne vazhdimesi currikulat e perdorura nga SHKQSH
  • Te zhvillohet Kuadri Kombetar i Kompetencave per Keshilltaret dhe Sekretarte e keshillave
  • Qeveria te mbeshtese me modernizimin e mjediseve te punes se KB

SFIDAT

Shoqata e Këshillave të Qarqeve të Shqipërisë

19 of 20

19

KESHILLAT E QARQEVE

NDERHYRJET/ MASAT

  • Keshillit e Qarqeve jane te dobet
  • Kapacitetet, burimet dhe mekanizmat per ushtrimin nga KQ te detyrimeve ligjore jane te limituara
  • Kapacitetet e KQ ne terheqjen dhe perdorimin e fondeve te BE jane te dobeta ne disa KQ

  • Niveli i dytë i qeverisjes vendore duhet të reformohet
  • Të rishikohen dhe forcohen funksionet dhe kompetencat e këshillit të qarkut per tju pershtatur kerkesave te BE, për zhvillimi rajonal, bashkëpunimin ndër-rajonal e ndërkufitar.
  • Te vazhdojë të luajë një rol në tërheqjen dhe përdorimin e fondeve të BE-se.
  • Për bashkitë që nuk kanë kapacitet për të ushtruar funksionet e tyre, niveli i dytë i qeverisjes vendore ti ushtrojë këto funksione
  • Qeveria të mbështesë nivelin e dytë të QV me akte nënligjore, udhëzime, fonde, burime njerëzore dhe ekspertizë për ushtrimin e një pjese të detyrimeve ligjore që rrjedhin nga legjislacioni sektorial, si zhvillimi i planeve sektoriale në të gjithë qarkun (Ligji për territorin zhvillimi), planet rajonale te mbetjeve, mbi mbrojtjen e tokës (ligjit për mbrojtjen e tokës), komitetin e arsimit në të gjithë qarkun, zhvillimin e planeve turistike

SFIDAT

Shoqata e Këshillave të Qarqeve të Shqipërisë

20 of 20

DISKUTIME

20

Shoqata e Këshillave të Qarqeve të Shqipërisë