Europejski Zielony Ład (EZŁ)

Europejski Zielony Ład to plan działania mający na celu uczynienie gospodarki UE zrównoważoną poprzez przekształcenie wyzwań klimatycznych i środowiskowych w możliwości oraz sprawienie, by transformacja była sprawiedliwa i sprzyjająca włączeniu społecznemu dla wszystkich.

Uznając, że zmiana klimatu i degradacja środowiska stanowią egzystencjalne zagrożenia dla Europy i świata, EGD zapewnia ambitny pakiet środków, po którym następuje plan działania na rzecz Zielonego Ładu UE. Środki te obejmują ograniczenie emisji gazów cieplarnianych, inwestycje w najnowocześniejsze badania i innowacje oraz ochronę środowiska naturalnego Europy.

Walka ze zmianą klimatu i osiągnięcie przejścia do społeczeństwa neutralnego dla klimatu wymaga znacznych inwestycji, badań i innowacji, nowych sposobów produkcji i konsumpcji, gospodarowania odpadami oraz zmian w sposobie pracy, korzystania z transportu i wspólnego życia.

Odpady stałe, ścieki, zaopatrzenie w wodę, efektywność energetyczna, zanieczyszczenie powietrza – zatem wszystkie te czynniki wpływają na zmianę klimatu, EZŁ zajmuje się środowiskiem (odpadami i recyklingiem) wśród kluczowych obszarów działań, również w kierunku neutralności klimatycznej w 2050 r.

Bardziej ambitne cele klimatycznych UE na lata 2030 i 2050

Dostarczenie czystej, przystępnej cenowo i bezpiecznej energii

Zmobilizowanie sektora przemysłu na rzecz czystej gospodarki o obiegu zamkniętym

Budowanie i remontowanie �w sposób oszczędzający energię i zasoby

Zerowy poziom emisji zanieczyszczeń na rzecz nietoksycznego środowiska

Ochrona i odbudowa ekosystemów �i bioróżnorodności

Od pola do stołu: sprawiedliwy, zdrowy i przyjazny środowisku system żywieniowy

Przyspieszenie przejścia na równoważoną i inteligentną mobilność

UE jako światowy lider

Europejski pakt klimatyczny

Europejski Zielony

Ład

Przekształcanie gospodarki UE z myślą �o zrównoważonej przyszłości

Finansowanie transformacji

Przejście ukierunkowane na nie pozostawianie nikogo w tyle

Plan inwestycyjny na rzecz zrównoważonej Europy

Europejski model wzrostu na rzecz zielonej, �odpornej gospodarki (1/3)

“Zielona transformacja to szansa na wprowadzenie Europy na nową ścieżkę zrównoważonego i sprzyjającego włączeniu społecznemu wzrostu”

• W marcu 2022 r. KE opublikowała komunikat końcowy COM(22)83: W kierunku zielonej, cyfrowej i odpornej gospodarki: nasz europejski model wzrostu.
• EGD określa ramy, dzięki którym gospodarka UE będzie zrównoważona w sposób sprawiedliwy i sprzyjający włączeniu społecznemu, stawiając czoła wyzwaniom związanym z klimatem i środowiskiem.
• Istnieje potrzeba zwiększenia rocznych inwestycji o około 520 mld euro do 2030 r., aby zapewnić realizację EGD.

Zestawienie potrzebnych dodatkowych inwestycji przedstawiono poniżej:

​

Europejski model wzrostu na rzecz zielonej, �odpornej gospodarki (2/3)

Europejski model wzrostu na rzecz zielonej, �odpornej gospodarki (3/3)

Jak zapewnić sprawiedliwą i inkluzyjną transformację gospodarczą i wzrost

• Silna reakcja polityczna
• Realokacja siły roboczej w obrębie sektorów i między sektorami
• Reformy i inwestycje na dużą skalę w przekwalifikowanie i podnoszenie kwalifikacji
• Edukacja i umiejętności muszą znajdować się w centrum wszystkich działań, zgodnie z Deklaracją Porto
• Staranne projektowanie środków i zachęt wspierających przejście na neutralność klimatyczną

Opodatkowanie ekologiczne (1/3)

Opodatkowanie odgrywa kluczową rolę w przejściu na bardziej ekologiczny i zrównoważony wzrost w Europie. EGD opiera się na zasadzie „zanieczyszczający płaci”, aby zapewnić zgodność opodatkowania z celami klimatycznymi i środowiskowymi. Dobrze zaprojektowane reformy podatkowe. :

• pobudzić wzrost gospodarczy
• zmniejszyć emisję gazów cieplarnianych
• zapewnić efektywną wycenę emisji dwutlenku węgla

Trwają prace nad dwiema głównymi inicjatywami:

• Przegląd dyrektywy w sprawie opodatkowania energii (ETD)
• Opracowanie mechanizmu dostosowania do granicy emisji dwutlenku węgla (CBA)

Opodatkowanie ekologiczne (2/3)

Przegląd dyrektywy w sprawie opodatkowania energii (Energy Taxation Directive: ETD)

Po ocenie dyrektywy w sprawie podatku VAT we wrześniu 2019 r. wniosek jest jasny: unijna dyrektywa w sprawie opodatkowania energii nie jest już zgodna z celami klimatycznymi UE, ponieważ:

• Nie promuje redukcji emisji, efektywności energetycznej ani alternatywnych paliw niskoemisyjnych / zrównoważonych.
• Nie zapewnia ona wystarczających zachęt do inwestowania w czyste technologie
• Nie jest zgodny z innymi politykami klimatycznymi UE (system handlu uprawnieniami do emisji UE, dyrektywa w sprawie odnawialnych źródeł energii, dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej) (EU Emission Trading System, Renewables Directive, Energy Efficiency Directive).

Opodatkowanie ekologiczne (3/3)

Opracowanie mechanizmu dostosowania poziomów emisji dwutlenku węgla (Carbon Border Adjustment Mechanism - CBA)

W UE cenę emisji dwutlenku węgla dla energochłonnych sektorów przemysłu określa rynek za pośrednictwem unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS), w oparciu o zasadę „limitu i handlu”.

W tym kontekście CBA jest instrumentem, który będzie wspierał cele polityki UE w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych, ponieważ zapewni, że cena importu dokładniej odzwierciedla zawartość węgla w nim.

Jeśli chodzi o harmonogram, CBA jest powiązane z cenami emisji dwutlenku węgla, może zostać zaproponowane równolegle z rewizją ETS.

Zielone budżetowanie (1/4)

Budżetowanie ekologiczne definiuje się jako formę "budżetowania priorytetowego", mającą na celu dostosowanie zasobów i zachęt do konkretnych priorytetów rządu. Zielone budżetowanie obejmuje wszelkie wysiłki na rzecz dostosowania procesu budżetowego do celów środowiskowych.

• Ekologizacja budżetów krajowych jest ważnym elementem transformacji ekologicznej, a tym samym realizacją programu Europejskiego Zielonego Ładu
• Budżety krajowe są kluczowym wyrazem tego, w jaki sposób rząd będzie realizował swoje misje i cele.

Zielone budżetowanie (2/4)

• Ogólna "ekologiczność" budżetu jest niezbędnym krokiem w celu promowania spójności w stosunku do celów środowiskowych.
• Zielone budżetowanie obejmuje również ocenę wpływu polityki budżetowej lub fiskalnej na środowisko oraz ocenę ich spójności w realizacji zobowiązań krajowych, europejskich i międzynarodowych.
• Na potrzeby procesu budżetowego zielonego budżetowania wkłady środowiskowe w pozycjach budżetowych są określane i oceniane w odniesieniu do konkretnych wskaźników wykonania w celu lepszego dostosowania polityki budżetowej do celów środowiskowych.

​

​

​

Zielone budżetowanie (3/4)

W grudniu 2017 r. Francja, Meksyk i OECD zainicjowały Paryską Deklarację w sprawie ekologicznego budżetowania, która przedstawia osiem zasad:

​

​

Zielone budżetowanie (4/4)

Ocena ekologiczności pozycji budżetowych jest trudnym zadaniem. „Zazielenienie” można rozpatrywać na podstawie poniższych rozróżnień:

• Wpływ środków budżetowych na środowisko poprzez oszacowanie ex ante lub analizę ex post z określonymi wskaźnikami ilościowymi zbadanymi w określonym okresie. Na przykład emisje CO2 w okresie dziesięciu lat inwestycji w nowy kompleks budynków.
• Wkład środków budżetowych na środowiska wynika z przewidywania, w jaki sposób dana pozycja może wpłynąć na cel środowiskowy. W odróżnieniu od wpływu, taka prognoza nie opierałaby się na oszacowaniu konkretnych wskaźników ilościowych, ale raczej na ocenie ex ante tego, co może być zielone lub brązowe. Na przykład oczekiwany pozytywny wpływ podatku paliwowego na zmianę klimatu lub zanieczyszczenie. Ocena wkładu napotyka na wyzwania związane ze specyficznym charakterem celów środowiskowych, jak omówiono w sekcji 2.2.
• Zamiast tego cel środków budżetowych określa przyczynę i nadrzędny cel leżący u podstaw tej pozycji. Na przykład podatek paliwowy ma cel środowiskowy, a także wkład środowiskowy i oczekiwany wpływ. Jednak podatek od papierosów ma na celu przede wszystkim zdrowie, ale ma szczególny wpływ na środowisko, ponieważ zmniejsza zanieczyszczenie dymem i odpadami związanymi z papierosami.

​

State aid for climate, environmental protection & energy

Polityka konkurencji i zasady pomocy państwa to kluczowe elementy, które należy wziąć pod uwagę, aby umożliwić i wspierać realizację celów polityki EGD'.

• W lutym 2022 r. KE opublikowała Komunikat (2022/C 80/01) w sprawie Wytycznych w sprawie pomocy państwa na rzecz klimatu, ochrony środowiska i energii
• Wytyczne dotyczą pomocy publicznej udzielanej na rozwój działalności gospodarczej związanej z ochroną środowiska, a także na działalność w sektorze energetycznym. Nie dotyczą:
• Pomoc państwa na projektowanie i wytwarzanie przyjaznych środowisku produktów, maszyn, urządzeń itp.
• Pomoc państwa na badania, rozwój i innowacje
• Pomoc państwa objęta przepisami dotyczącymi pomocy państwa w sektorze rolnym i leśnym oraz w sektorze rybołówstwa i akwakultury
• Pomoc państwa na energetykę jądrową.

​