Araling Panlipunan 5

Pamilyar ka sa ba sa mga larawan?

Baybayin

Sinaunang Pilipino

Baro’t saya

Ginto

Bahay kubo

Sosyo-Kultural at Pamumuhay ng mga Pilipino

Noong unang panahon, nagkaroon na ng mayamang kultura at kabihasnan ang mga Pilipino.

Ngayon, makikilala mo ang ating sinaunang paniniwala at tradisyon na nakaimpluwensiya sa pamumuhay ng sinaunang Pilipino. Makikilala mo rin ang wika, pagsulat, edukasyon, at ang sining na hanggang ngayon ay naipagmamalaki.

Pananamit at Palamuti

• Kanggan – ito ang pang-itaas na kasuotan ng mga lalaki

​

• Bahag – ito ang pang-ibabang kasuotan ng mga lalaki

​

• Putong – ito ang telang nakabalot sa kanilang ulo

Kaugalian ng mga Sinaunang Filipino

Kanggan

Bahag

Putong

• Baro – ito ang pang-itaas na kasuotan ng kababaihan

​

• Saya – ito ang pang-ibabang kasuotan ng mga kababaihan

​

• Patadyong – pang-ibabang kasuotan ng mga kababaihan sa Bisaya

​

• Tapis – karaniwang isinusuot sa baywang

Baro

Saya

• Pomaras – alahas na hugis rosas
• Ganbanes – uri ng gintong pulseras na isinusuot sa baywang
• Hikaw – isinusuot ng kababaihan at kalalakihang Bisaya
• Pintados – tawag ng mga Espanyol sa Pilipinong may tato

Uri ng Paglilibing

• Inililibing kasama ang mga kasangkapan
• Matapos matuyo ng yumao, hinahango ito sa libingan at isinisilid sa tapayan

Paniniwala sa mga Espiritu at Diyos ng Kalikasan

• Anito – tawag ng mga Tagalong sa espiritu sa kapaligiran
• Diwata – tawag ng mga taga-Bisaya sa espiritu sa kapaligiran
• Katalonan – isang ritwal
• Bathala – tawag sa diyos ng mga Tagalog
• Abba – diyos ng Cebuano
• Kabunyian – diyos ng Ifugao

Paniniwala sa mga Espiritu at Diyos ng Kalikasan

• Laon – diyos ng taga-Bisaya
• Apolaki – diyos ng digmaansa Pangasinan
• Mangkukulam at Mangangaway – mga taong kayang mag-alis ng sumpa
• Mumbaki – tagagabay sa mga Igorot sa panahon ng taniman ng palay

Wika, Sistema ng Pagsulat, at Edukasyon

​

• Baybayin – tawag sa alpabeto ng sinaunang Pilipino

- may 17 na titik

Mga uri ng Bahay

• Bahay kubo – katutubong tirahan ng mga Pilipino
• Fayu o Fale – tahanan ng katutubong naninirahan sa hilagang bahagi ng Pilipinas, Cordillera
• Torogan –tahanang impluwensiya ng Islam
• Rakuh – tahanan sa Batanes

Bahay Kubo

Fayu o Fale

Torogan

Rakuh

Makakapagbigay ka ba ng pagkakaiba ng mga Pilipino noon at ngayon?

​

• Pananamit
• Paniniwala
• Paglilibing
• Tirahan

Pagtataya

Isulat ang Tama kung ang pahayag ay nagsasaad ng katotohanan tungkol sa pamumuhay ng mga sinaunang Pilipino at Mali naman kung hindi.

​

1. Ang bawat bansa ay may sariling kultura.
2. Ang kulay ng putong ay nagsasaad kung ilan ang napaslang ng isang Pilipino.

3. Ang mga Pilipino noon ay walang kaalaman sa paggawa at pagsusuot ng mga alahas.

4. Ang ama ang kalimitang nagbibigay ng pangalan sa kanilang mga anak.

5. Ang patadyong ay pang-ibabang kasuotan ng mga babae.

Karagdagang Gawain

Kapanayamin ang matatandang kasapi ng iyong pamilya at magtanong ng mga pamahiing patuloy nilang pinaniniwalaan at ipinapasa sa kasalukuyang henerasyon. Isulat sa iyong kuwarderno ang mga nakalap na impormasyon at bumuo ng kongklusyon sa pamamagitan ng pagsagot sa mga katanungang ito.

a. Ano ang ipinahihiwatig ng patuloy na pagsunod ng ibang

Filipino sa matatandang paniniwala at pamahiin?

b. Bakit mahalaga ang kultura at wika sa isang bansa?