FİZİK

FİZİK BİLİMİ

VE

KARİYER KEŞFİ

​

​

​

1.1. FİZİK BİLİMİ

1.2. FİZİK BİLİMİNİN ALT DALLARI

1.3. FİZİK BİLİMİNE YÖN VERENLER

1.4. FİZİK BİLİMİ İLE İLGİLİ KARİYER KEŞFİ

9. Sınıf

1. Ünite

Öğrenme Çıktıları

● Fizik bilimini tanımlar,

● Fizik biliminin alt dallarını sınıflandırır

● Fizik bilimi alanındaki bilim insanlarının çalışmalarını öğrenir,

● Bilim ve teknoloji alanında çalışma yapan kurum ve kuruluşlardaki fizik bilimiyle ilişkili çalışmaları ve meslekleri fark eder,

● Fizik bilimi alanındaki mesleklerden ve insanların kariyerlerinden yola çıkarak kariyer planlamalarına yönelik farkındalık geliştirir.

Bu ünite için 8 ders saati ayrılmıştır

Fen Bilimleri

Fizik, kimya, biyoloji gibi belirli disiplinlerin çalışmalarını kapsar.

Fizik

Fizik; uzay, zaman, madde ve enerji arasındaki ilişkileri incele yen, gözlem ve deneye dayalı bir bilim dalıdır.

Kimya

Kimya, maddenin yapısını, özelliklerini, birleşimlerini, etkileşimlerini, tepkimelerini araştıran ve uygulayan bilim dalıdır

Biyoloji

Biyoloji;  yaşam ve canlı organizmaları inceler.

​

Canlıların; fizyolojik mekanizmalarını, kimyasal süreçlerini, moleküler etkileşimleri, gelişim ve evrimlerini inceler.

Fizik, Kimya ve Biyoloji disiplinleri, çoğu durumda birbiriyle iç içe geçmiş çalışma alanlarına sahiptir. Günlük hayatta fen bilimlerinin ilişkili olduğu sayısız

olay ve olgu bulunmaktadır.

Fotosentez; fizik, kimya ve biyoloji disiplinlerinin iş birliği ile açıklanabilmektedir. Güneş ışığının bitki tarafından soğurulması ve bu enerjinin dönüşümü fizik disiplini ile açıklanır. Karbondioksidin besine dönüşüm süreçleri kimya ve biyoloji disiplinleri tarafından ele alınır. Bitkilerin büyümesi ve gelişmesi için gereken organik maddelerin üretilmesini, ekosistemlerdeki yaşamın devamlılığı için oksijenin sağlanmasını ve karbondioksit döngüsünün sürdürülebilmesini biyoloji disiplini inceler.

İnsan ve hayvanların İskelet sisteminin dengesi ve

kasların çalışma prensibi ile sinir sisteminde uyarıların iletilmesindeki yapıyı, ışık, ses ve iyonlaştırıcı radyasyon gibi fiziksel büyüklüklerin canlılara etkisini ve canlıların yer değiştirme ya da iletişim yoluyla çevreleriyle kurdukları ilişkileri fizik disiplini ile açıklayabiliyoruz.

Spor, sanat, arkeoloji, gemi ve yapı inşaatı, makine, metalurji ve malzeme mühendislikleri, mimarlık, elektrik-elektronik, haberleşme, ulaşım, astronomi, meteoroloji ile savunma sanayi, nükleer tıp gibi çeşitli alanlarda

temel ya da ileri düzeyde

fizik bilgisi gerekmektedir.

Fiziğin Alt Dalları

Fizik çok geniş alanı kapsadığından daha sınırlı konularla ilgilenen alt dallara ayrılmıştır

Mekanik

Elektromanyetizma

Optik

Termodinamik

Atom Fiziği

Nükleer fizik

Katıhal Fiziği

Yüksek Enerji ve

plazmafiziği

mekanik

Kuvvetlerin maddeler üzerine etkisini, maddelerin denge ve hareket nedenlerini, bununla ilgili kanunları inceleyen fizik bölümüne Mekanik denir.

​

Bu alanla ilgili olan mesleklere

inşaat ve makine mühendisliği

örnek verilebilir.

1970 Yılı

Boğaziçi

Köprüsü

Elektromanyetizma

Elektron ve protonların sahip olduğu etkileşimleri, bunları hareketi sonucu oluşan elektriksel alan, elektriksel kuvvetleri ve yüklü parçacıkların hareketi sonucu oluşan manyetik alan ve manyetik kuvvetleri inceler.

Günlük hayatımızda haberleşme, tıp olmak üzere pek çok alanlarda kullanılır.

Bu alanla ilgili olan meslekler arasında elektrik-elektronik mühendisliği ve öğretmenliği, biyomedikal mühendisliği gibi bölümler yer alır

Optik

Işığın davranışını, yansımasını, gölge olayını, kırılma, aydınlanma olayını inceler.

Teleskop, dürbün, fotoğraf makinesi, mikroskop, gözlük, büyüteç, fiberoptik kablolar gibi araçlar optik alt dalının çalışma alanına girer.

Bu alanla ilgili olan mesleklere optisyenlik ve

göz doktorluğu örnek verilebilir.

Termodinamik

Isı enerjisi, ısı alışverişini , ısıl dengeyi inceler.

Suyun kaynaması, donması ve

buzulların erimesi, dünyamızdaki küresel ısınma

olaylarını inceler.

Bu alanla ilgili olan mesleklere iklimlendirme uzmanı örnek olarak verilebilir.

Atom Fiziği

Atom fiziği; atomun yapısını, atomik boyutta gerçekleşen

olayları, atomların ve moleküllerin birbirleriyle olan

etkileşimlerini inceler.

Nanoteknoloji, atom fiziğinin uygulama alanlarından biridir.

Kuantum bilgisayarlar, yapay zekâ ve 3D yazıcılar gibi

çalışmalar nanoteknolojinin popüler konuları arasındadır.

Bu alanla ilgili mesleklere verilebilecek örneklerden biri

atom mühendisliğidir.

Nükleer Fizik

Nükleer fizik diğer adıyla çekirdek fiziği; atom çekirdeğinin yapısını, çekirdekteki etkileşmeleri ve çekirdek tepkimelerini inceleyen

fizik dalıdır.

Nükleer fizik, radyasyonu ve canlıların radyasyondan

korunma yollarını araştırır, gerekli tedbirlerin alınmasını sağlar.

Nükleer santraller, nükleer tıp, atom bombası üretimi

nükleer fizik alanına girer.

Nükleer enerji mühendisliği bu alanda çalışmalar

yapan mesleklerden biridir.

​

Katıhal Fiziği

Kristal yapılı, Yoğun haldeki maddelerin elektriksel, manyetik, optik ve esneklik özelliklerini inceler.

Katıhal fiziği teknolojide kullanılan malzemeleri amacına uygun olarak geliştirmek üzere çalışmalar yapar. Bu çalışmalar arasında günümüzde popüler olan nanoteknoloji ve süper iletkenlik de bulunur.

Katıhal fiziği; kalem ucu, granit tencereler, akıllı kumaşlar, leke

tutmayan duvar boyaları, hafızalı metaller, şarjlı piller, güneş pilleri

gibi pek çok uygulama alanında çalışmalar yapar.

Mikroelektronik mühendisliği bu alanla ilgili mesleklere örnektir.

Yüksek Enerji �ve plazma fiziği

Yüksek enerji ve plazma fiziği, atom altı parçacıklar ve bu parçacıklar arasındaki ilişkileri inceleyen bilim dalıdır. Atom altı parçacıklarla yapılan deneyler oldukça yüksek enerjilerde yapıldığı için yüksek

enerji fiziği olarak da adlandırılır.

Maddenin dördüncü hâli olan plazma hâlini inceler. Floresan lambalar, neon ve xenon (zenon) lambalar, sodyum lambalar, LCD televizyonlar, uzay ve roket teknolojileri, yüksek enerji ve plazma fiziğinin yasa ve ilkelerinden yararlanır.

Fizik mühendisliği bu alanla ilgili mesleklere örnektir.

​

FİZİK

Soru

Aşağıdaki tabloda verilen ve fen bilimleri dersinde gördüğünüz konuların fizik, kimya ve biyoloji disiplinlerinden

hangileriyle ilişkili olduğunu belirleyerek karşılarındaki alanı “X” ile işaretleyiniz.

FİZİK

Soru

Fiziğin kullanım alanlarıyla ilgili verilenlerden hangilerinin mekanik,

hangilerinin elektromanyetizma ile ilişkili olduğunu söyleyiniz.

1. MR cihazının çalışması
2. Sıradan düşen vidanın yerine takılması
3. Cep telefonlarının şarj edilmesi
4. İnşaata makara sistemi ile tuğla çıkartılması
5. Gemilerin pusula ile yön bulması
6. Telgraf ile mesaj gönderilmesi
7. Hızlı trenlerin çalışma prensibi
8. Bir tenisçinin raketle topa vurması

FİZİK

Soru

Aşağıdakilerden hangileri optik ile ilişkilidir?

1. Yağışlı havalarda görüşün bozulması
2. Kara yolu çalışanlarının fosforlu kıyafetler giymesi
3. Numaralı gözlük ya da güneş gözlüğünün kullanılması
4. Kameralarda farklı kalitelerde lenslerin kullanılması
5. Yüksek ışıkta göz bebeğinin küçülmesi
6. Cam kırıklarının orman yangınlarına neden olması
7. Ev ve iş yerlerinde perde kullanılması
8. Köpek düdüklerinden çıkan sesi insanların algılayamaması
9. Güneş yanıkları

FİZİK

Soru

Fizik ile ilgili verilen olaylardan hangileri termodinamik ile ilişkilendirilebilir?

I. Buzulların erimesi

II. Pikniğe termos ile çay götürülmesi

III. Sıcak su torbalarının etrafının kılıfla kaplanması

IV. Sıcak su kaynaklarından enerji elde edilmesi

V. Yeryüzünde belirli yüksekliklere çıkıldıkça hava basıncının azalması

Soru

Fizik ile ilgili verilen olaylardan hangileri nükleer fizik ile ilişkilendirilebilir?

1. Atomların kovalent bağ oluşturması
2. Atom çekirdeklerinin parçalanması veya birleşmesiyle enerji açığa çıkması
3. Yıldızlarda enerji üretimi
4. Tarihi eserlerin ve fosillerin yaşının hesaplanması
5. Bazı hastalıkların teşhisinde PET-CT cihazlarının kullanılması
6. Moleküllerin atomlarına ayrılması
7. Gezegenler arasındaki çekim kuvvetinin hesaplanması

Soru

Fizik ile ilgili verilen olaylardan hangileri yüksek enerji ve

plazma fiziği ile ilişkilendirilebilir?

1. Nükleer enerji elde etmede kullanılan sistemlerin iyileştirilmesi
2. Güneş’teki patlamaların Dünya’ya etkisi
3. Yıldızların oluşumu
4. Elektrik kesintilerinde jenaratör kullanılması
5. Yıldızların oluşumu
6. Yıldızlarda enerji üretimi
7. Yıldızların yörüngelerinin belirlenmesi

FİZİK

Soru

Aşağıdaki konu ve olayların fiziğin hangi dalıyla ilgili olduğunu belirtiniz.

FİZİK

Derste Fizik öğretmeni ’’Günümüzde fizik biliminin alt dallarının gelişmesi ve bilim ve teknolojiye aktarılmasıyla

en güzel yanı ve kullanışlılığı toplanan verilerin, yapılan çalışmaların, oluşturulan dosyaların ışık hızıyla kıtalar arası fiber optik kablolarla iletişim araçlarıyla ışık hızında gönderilip hafıza kartlarında depolanıp işlenmektedir.

Bu dosya alış verişi saniyeler içinde gerçekleşmektedir gençler’’ demiştir.

Bu anlatılanlar fiziğin hangi alt dallarıyla ilişkilendirilmektedir?

Soru

FİZİK

Soru

Bir öğrenci güneş enerjisinden elektrik enerjisi elde eden sistemlerin verimliliğinin istenilen düzeyde olmadığını gözlemliyor. Güneş panellerinin verimini artırmak için ışığın gelme açısını en ideal duruma getirecek şekilde ışığı takip eden ve ışığı toplayan bir sistem kurmak istiyor. Bu amaçla ışığı elektrik enerjisine çevirecek bir fotovoltaik güneş paneli, güneş panelinin ışığı takip edebilmesi dönme işlemini sağlayacak bir elektrik motoru, bu elektrik motorunun hareketi dişli çarklar ve ışığı algılayacak olan LDR (fotodirenç) temin ediyor.

Sistemdeki parçaların hem kontrolü hem de birleştirilmesi için bir elektronik tabanlı bir işletim platformu satın alıyor. Işığı güneş panelinin üzerine odaklayacak bir merceği de sistemine ekliyor. Oluşturduğu sistemi çalıştırmak için bilgisayarda bir yazılım kodu yazıp sistemin işlemcisine aktarıyor. Böylece projesini faaliyete geçiriyor.

Verilen metinde bir öğrencinin proje çalışmasından bahsedilirken, fiziğin alt dallarından hangisinden faydalanılmamıştır?

FİZİK

Soru

Fizik Bilimine Yön Verenler

Evrendeki olay ve olguların gözlemlenerek nedenlerinin araştırılması ve ulaşılan bilgilerin doğruluğunun deneysel yöntemlerle test edilmesi yoğun çaba gerektirir.

Bu süreçler, bilim insanlarının çeşitli özellikleri sayesinde gerçekleşir.

Fizik Bilimine Yön Verenler

Bilimsel gelişim sürecinin doğru anlaşılabilmesi için bilim insanlarının yaşamının, yaşadıkları dönemin, yaptıkları bilimsel çalışmaların bilinmesi gerekir. Bu bağlamda bilim insanlarının çalışmalarının bilim dünyasına etkilerinin, bilime bakış açılarının, çalışma biçimlerinin ve kişilik özelliklerinin incelenmesi çok önemlidir.

​

Sizde yanda isimleri bulunan bilim adamlarının hayatı, çalışmaları ve bilime katkılarını araştırarak bir kitapçık hazırlayınız.

İbnü'l-Heysem (965-1040)

El-Hâzini (12. yüzyıl )

Galileo Galilei (1564-1642)

Johannes Kepler (1571-1630)

Isaac Newton (1643-1727)

Michael Faraday (1791-1867)

Albert Einstein (1879-1955)

Marie Curie (1867-1934)

James Clerk Maxwell (1831-1879)

Max Planck (1858-1947)

Niels Bohr (1885-1962)

Nikola Tesla (1856-1943)

Erwin Schrödinger (1887-1961)

Werner Heisenberg (1901-1976)

Richard Feynman (1918-1988)

Stephen Hawking (1942-2018)

Feza Gürsey (1921-1992)

Oktay Sinanoğlu (1935-2015)

Behram Kurşunoğlu (1922-2003)

Erdal İnönü (1926-2007)

Engin Arık (1948-2007)

Performans Görevi

Dereceli Puanlama Anahtarı

Örnek Alt Bilgi Metni

29

Bilimsel Kurum ve Kuruluşlar

TÜBİTAK ; Türkiye’de bilim ve teknoloji alanında akademik ve endüstriyel araştırma geliştirme çalışmalarını desteklemek, teşvik etmek, özendirmek ve koordine etmek için kurulmuştur. Bilim ve teknoloji alanında kitap, dergi gibi yayınları vardır. AR-GE çalışmaları için burs, ödül, proje fonları sağlamaktadır. Bu kurumda fizik alanında uzmanlaş mış bilim insanları; temel ve uygulamalı araştırmalar yapmakta, yeni teknolojiler geliştirmektedir.

Örnek Alt Bilgi Metni

30

Bilimsel Kurum ve Kuruluşlar

TENMAK; enerji, maden, iyonlaştırıcı radyasyon, parçacık hızlandırıcılar ve nükleer teknoloji alanlarında çalışmalar yapmaktadır. Bu kurumda uzmanlaşmış fizikçiler; nükleer enerji santralleri ile ilgili tasarım, işletim ve güvenlik üzerine çalışmalarda bulunmaktadır. Bunun yanı sıra radyasyondan korunma, radyoaktif atık yönetimi gibi konularda araştırmalar yürütmektedir.

Örnek Alt Bilgi Metni

31

Bilimsel Kurum ve Kuruluşlar

MTA; Türkiye’de yer bilimleri ve madencilik alanında arama,

araştırma, analiz ve altyapı çalışmaları yapılması amacıyla kurulmuştur.

MTA’da maden ve enerji arama faaliyetleri, jeoloji ve jeofizik çalışmaları, deniz araştırmaları yapılmaktadır. Doğal kaynakları arama çalışmalarında yer kabuğunun jeolojik özellikleri de araştırılarak doğal afet risklerinin belirlenmesine yönelik veriler elde edilmektedir.

Örnek Alt Bilgi Metni

32

Bilimsel Kurum ve Kuruluşlar

TUA; uzay ve havacılık bilimi ve teknolojileri ile ilgili bugünün gereklerine uygun şekilde çalışmalar gerçekleştiren bir devlet kuruluşudur.

Türkiye’nin bilgi, tecrübe ve teknoloji aktarımını artırarak uzay ve havacılık

teknolojileri alanında önde gelen ülkeler arasında yer alması TUA’nın hedef

lerindendir. TUA, bu hedefler doğrultusunda uzayla ilgili araştırma ve uygula

malar yapabilecek nitelikli insan kaynağını ve uzay ekosistemini geliştirmek

için çalışmalar yapmaktadır. Bu bağlamda uzay ve havacılık teknolojileri ile

ilgili bölgesel veya uluslararası oluşum ve kuruluşlara üyelikleri ve uluslararası

iş birliklerini değerlendirmektedir. Kurulduğu günden bugüne kadar 20 ülke,

5 uluslararası şirket, 7 uluslararası kurum ve kuruluşla iş birliği çalışmaları

yapmıştır.

Örnek Alt Bilgi Metni

33

Bilimsel Kurum ve Kuruluşlar

TENMAK; enerji, maden, iyonlaştırıcı radyasyon, parçacık hızlandırıcılar ve nükleer teknoloji alanlarında çalışmalar yapmaktadır. Bu kurumda uzmanlaşmış fizikçiler; nükleer enerji santralleri ile ilgili tasarım, işletim ve güvenlik üzerine çalışmalarda bulunmaktadır. Bunun yanı sıra radyasyondan korunma, radyoaktif atık yönetimi gibi konularda araştırmalar yürütmektedir.

CERN, dünyanın en büyük parçacık fiziği laboratuvarıdır.

1954 yılında kurulan CERN, atom altı

parçacıkları incelemek için büyük parçacık

hızlandırıcıları kullanır. En ünlü cihazı,

protonları ışık süratine yakın süratlerde

çarpıştıran Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’dır

Örnek Alt Bilgi Metni

34

1/2/20XX

NASA ; ABD’de yer alan,

uzay çalışmaları

ve programlarını yürüten

bilimsel araştırma

merkezidir.

ESA; Avrupa uzay ajansıdır.

Bu kurumlarda fizikçiler ve astrofizikçiler;

gezegen, yıldız, galaksi ve kara delikler

üzerine araştırmalar yapmaktadır.

Fizik Biliminin

Sağladığı Bazı Kariyer

Olanakları

Araştırma Geliştirme

(AR-GE)

Savunma, enerji, malzeme

bilimi, biyofizik alanlarında özel

sektörde ve kamu kurumlarında

araştırmacı veya teknik personel

olarak görev yaparlar.

Bilgi Teknolojileri

Yazılım geliştirme, sistem analizi,

veri bilimi, yapay zekâ gibi

alanlarda araştırmacı, teknik

personel, denetmen olarak görev

yaparlar.

Akademik Kariyer

Üniversite ve enstitülerde

öğretim üyesi veya araştırmacı

olarak kariyer yaparlar.

Medikal Fizik

Radyoloji, nükleer tıp,

radyoterapi gibi alanlarda

araştırmacı, teknik personel,

uzman, denetmen olarak görev yaparlar.

Eğitim Alanı

Ortaöğretim kurumlarında fizik

öğretmenliği yaparlar.

Tavsiye Ve Sunu İle İlgili Bilgiler:

İlk hafta sınıflar beşer kişilik gruplara ayrılıp bu ilk ünitede üç tane performans görevi alacakları öğrencilere söylenmelidir. Verilecek performans görevlerini bütün gruplar yapmalıdırlar. Sınıf ortamında her performansı bir grup sunmalı diğerlerini de öğretmen kendisi değerlendirmelidir.

​

1. Bilim adamları ile ilgili kitapçık hazırlama
2. Yapay zeka, nanoteknoloji, mikroelektronik gibi bilgi görseli, afiş, poster gibi materyaller hazırlama
3. Fizik biliminin diğer disiplinlerle ilişkisi ile ilgili sunum hazırlama

​

Öğretmenler için gerekli olan belgelerin indirme linkleri sunu içinde verilmiştir.

Ünite İçerik Değerlendirme soruları

Grup değerlendirme formu

İçerik sorularının cevabı

Hazırlayan

Mustafa Ünver

www.fizikpenceresi.com

Doğayı korursan kendi beden ve ruh sağlığını da korursun