خولی فێرکاری 22 پەرتووک- پەرتووک 6� چۆن بەنی ئیسڕائیلیەكان لە نەخشەی خوداوەند جیگایان گرت _ بەشی یەكەم�

Sorani CBM 22 lesson course 6

How the children of Israel fit into God´s Plan -1

​

WEEKLY READINGS � �READING FOR STUDY PAPER � Genesis 37, Isaiah 43

​

​

ئایەتیك بۆ خویندنەوە �پەیدابوون بەشی 37، ئیشایا بەشی 43

پیرست 1-10

• 1 The Bible our guide
• 2 God so loved the World
• 3 The Return of the Lord Jesus to the earth
• 4 Thy Kingdom Come
• 5 The Kingdom of God Peace on Earth
• 6 How the children of Israel fit into God's Plan -1
• 7 How the children of Israel Fit into God's Plan -2
• 8 A Law that could not bring Life
• 9 God's Promises to Abraham
• 10 Gods Promises to David

​

1. پەرتووكی پیرۆز ڕینمای ئیمە

2. خودا لە گەڵ جیهانیان زۆر بەخشندە بوو

3. گەڕانەوەی خوداوەند عیسى بۆ زەوی

4. پاشایەتی تۆ دەبی هەبی

5. پاشایەتی خودا, ئاشتی و ئاسایش بۆ زەوی

6. چۆن بەنی ئیسڕائیلیەكان لە نەخشەی خوداوەند جیگایان گرت. بەشی یەكەم

7. چۆن بەنی ئیسڕائیلیەكان لە نەخشەی خوداوەند جیگایان گرت. بەشی دووەم

8. یاسایەك كە نابیتە هۆی زیان

9. بەلینەكانی خودا بە ابراهیم

10 بەڵینەكانی خودا بە داوود

Contents 1-10

پیرست 11-12

• 11 Bible teaching about Life and death 1
• 12 Bible teaching about Life and death 2
• 13 Resurrection
• 14 The Judgment Seat
• 15 The Father and the Son
• 16 God's Holy Spirit
• 17 Holy Spirit Gifts
• 18 The Cross
• 19 The Devil of the Bible
• 20 Baptism
• 21 Some Practical Problems
• 22. Walking in Newness of Life

11. فیركردنی پەرتووكی پیرۆز لە بارەی زیان و مرگ بەشی یەكەم

12. فیركردنی پەرتووكی پیرۆز لە بارەی زیان و مرگ بەشی دووەم

13. هەڵسانەوە

14. كورسی دادوەری

15. باوك و كوڕ

16. روحی پیرۆزی خودا

17. دیاریەكانی روحی پیرۆز

18. خاچ

19. شەیتانی پەرتووكی پیرۆز

20. پاك كردنەوە (عماد كردن)‏

21. هەندی كیشەی باو

22. هەنگاونان لە زیانی نوی

Contents 11-22

دەسپیكی چیرۆك

​

• The story of the Israelites really begins with that faithful man Abraham. He had a son in his old age named Isaac, and Isaac had a son named Jacob, who was afterwards called Israel. Jacob had twelve sons, who were the fathers of the twelve tribes of Israel.

​

• The youngest but one of these sons was called Joseph, and the story of his life, which we have in the Bible, is one we never get tired of reading.
• But it is more than a good story - it tells us about important events in the history of the `people of the Bible´ - the Israelites. It gives us, too, a wonderful example of the over-ruling care of God for His people.

چیرۆكی بەنی ئیسرائیل لە راستیدا بە پیاویكی ئیماندار بە ناوی ئبراهیم دەست پی دەكا. ئەو لە رۆزگاری پیری خۆی كوریكی بوو بە ناوی ئیسحاق وە ئیسحاق كوریكی هەبوو بە ناوی یەعقوب كە دواتر بە ئسرائیل ناوی دەركرد.

یەعقوب دوانزە كوری هەبوو. وە بوو بە باوكی دوانزە هۆزی ئیسرائیل.

بچووكترین كوری ناوی یوسف بوو وە ئەو چیرۆكەی لە بارەی زیانی ئەو لە پەرتووكی پیرۆز دەیخوینینەوە, یەكیكە لەو چیرۆكانەی كە هیچ كات لە خویندنەوەی ماندوو نابین.

بەلام ئەوە بەرزتر لە چیرۆكیكی باشە. ئەم چیرۆكە باسی رووداوە گرنگەكانی سەردەمی " گەلی پەرتووكی پیرۆز" (بەنی ئیسرائیل) بۆ ئیمە باس دەكا. هەروەها نموونەی زۆر سەرسوورهینەرمان بۆ دینیتەوە لەبارەی پاریزگاری خودا لە نەتەوەی خۆی.

The beginning of the story

یەهودیەکان لە میسر

• We all remember the story of how Joseph´s jealous brothers sold him as a slave; and, how after many trials, he became governor of Egypt. Then, in a time of famine, his father and his brother came down to Egypt, because-thanks to Joseph, and thanks, of course, to God-there was corn in Egypt.

​

• For a time, the Jews (originally called Israelites, or children of Israel) were quite happy in Egypt. But after Joseph´s death, as the number of Jews in Egypt grew more and more the Egyptians began to oppress them, and treat them as slaves.

هەموومان ئەو چیرۆكەمان لە بیرە كە چۆن برا حەسوودەكانی یوسف ئەویان وەكوو كۆیلەیەك فرۆشت. وە دوای ئەو هەموو رەنجە ئەو بوو بە حاكمی میسر. دواتر لە سەردەمی گرانی و ووشكەساڵی باوك وبراكانی بۆ سووپاسگووزاری ئەو سووپاسگووزاری خودا بە هۆی ئەوەی دانەویلە لە میسر هەبوو, چوون بۆ میسر.

لە رابردوودا یەهودیەكان (كە لە بنەرەتدا بە ئیسرائیلی یان بەنی ئیسرائیلی ناو دەبرین) لە میسر بە تەواوی بەختەوەر بوون بەلام لە دوای مردنی یوسف, زمارەی یەهودیەكان لە میسر زیاتر بوو وە غەدر و ستەمی میسریەكان بۆ سەر ئەوان گورس سەند. وە لە گەل ئەوان وەكوو كۆیلە هەڵسووكەتیان دەكرد.

The Jews in Egypt

​

ئازادی بۆ كۆیلەكان

• Perhaps you know the story of how God brought these Jewish slaves out of Egypt, under the leadership of a man called Moses, and led them through a barren and deserted land to the borders of the land of Israel.On this long and dangerous journey, God fed them and cared for them. As we read in Nehemiah, chapter 9, verses 20-21, "Thou gavest also Thy good Spirit to instruct them and withheldest not Thy manna from their mouth, and gavest them water for their thirst."Yea, forty years didst Thou sustain them in the wilderness so that they lacked nothing; their clothes waxed not old, and their feet swelled not."

ئەگەری هەیە ئیوە ئەو چیرۆكەتان بیستبی كە چۆن خوداوەند ئەم كۆیلە یەهودیانەی لە میسرەوە بە رابەرایەتی پیاویك بە ناوی موسا بردەدەر. وە ئەوانی لە ناو بیابانیك لە دەرەوەی سەرزەمینی ئیسرائیل رینوینی كرد. لەم سەفەرە دریز و مەترسیدارە خودا خواردنی بە ئەوان دا وە پاریزگاری لی كردن.

هەر بەو جۆرە كە لە نەحمیا بابی 9 ئایەتی 20-21 دەخوینینەوە "گیانی نیكوی خۆت بە مەبەستی فیركردنی ئەواندا

(ڕۆحە چاکەکەی خۆشت پێدان بۆ فێرکردنیان و مەنی خۆتت لە دەمیان نەگرتەوە و ئاوات پێدان بۆ تینوێتییان.

چل ساڵ لە چۆڵەوانی بەخێوت کردن و لە هیچیان کەم نەبو،جلەکانیان دانەڕزا و پێیەکانیان نەئاوسا.

Freedom for the slaves

چوونە ژوور بۆ زەوی بەڵێنەۆە

• God drove out the wicked tribes who lived in the land of Israel, and gave it to the Jews.
• He gave them laws, and chose Judges to rule over them. He said to them, "If you disobey, you will be punished."
• You will read in Deuteronomy, chapter 28, the blessings which God would give them if they obeyed Him, and the curses that were to come upon them if they disobeyed Him.
• Nearly 400 years went by. During those years, God had appointed Judges to rule over the twelve tribes of Israel. (The descendants of Jacob were divided into twelve family groups, called tribes).

خودا ئەو نەتەوە خراپەكارانەی كە لە سەرزەمینی ئیسرائیل دەزیان دەركرد وە ئەوی دا بە یەهودیەكان. ئەو یاساكانی خۆی بە ئەواندا وە بۆ ئەوان دادوەرانیكی هەڵبزارد بۆ ئەوەی حوكمرانی ئەوان بكەن. ئەو پییانی گووت: "ئەگەر لە فەرمانم لا بدەن, سزا دەدرین." ئیوە دەتوانن لە پەرتووكی تەشنیە بابی 28, لە بارەی ئەو بەرەكەتانەی بە هۆی گویرایەلی خودا وە ئەو نەهامەتیانەی بە هۆی شكاندنی فەرمانی ئەو بە نسیبیان دەبوو, بخویننەوە.

​

نزیكەی چوار سەد سال تیپەری. لە میانەی ئەو سالانەدا, خودا بۆ حوكمرانی بە سەر دوانزە هۆزی ئیسرائیلدا كۆمەلیك دادوەری دانا. (نەوەكانی یەعقوب بۆ دوازە گرووپی خیزانی دابەش بوون, كە هەر كامیك لە ئەوان ناوی هۆزیكیان لی نرابوو)

Entry to the promised land

پاشا شاۆل

• But the Jews became dissatisfied and wanted a king like the nations around them. In asking for a king, they were refusing to recognize that God was their king. When Samuel, their Judge, told God how they had demanded a king, God said, "They have not rejected thee, but they have rejected Me, that I should not reign over them" (I Samuel, chapter 8, verse 7).
• God granted their request, and gave them the king they wanted. You may like to read for yourself the interesting story of the anointing of Saul, the first king of Israel. You will find it in I Samuel, chapters 8 and 9.
• Saul was followed by the great King David, of whom you will be hearing more in a later lesson.

​

• 1 Sam 24

​

بەلام یەهودیەكان نارازی بوون و وەكوو نەتەوەكانی دەورووبەری خۆیان داوای پاشایان كرد, ئەوان بەم داواكارییەی خۆیان, لە پەسەندكردنی خودا وەكوو پاشای خۆیان هەڵگەرانەوە.

كاتیك سموئیل, دادوەری ئەوان, بە خودای گووت كە ئەوان چۆن داوای پاشایان كردووە, خودا ووتی: " ئاوازی نەتەوەی خۆت بۆ هەرچیەك كە ویستوویانە ببیستە, لە بەر ئەوەی وازیان لە تۆ نەهیناوە, بەڵكوو وازیان لە من هیناووە بۆ ئەوەی پاشایەكیان بۆ دانەنیم.

(یەکەم ساموئێل بەش 8، ئایتی 7)

خودا داواكارییەكەی ئەوانی بەجی هینا وە ئەو پاشایەی كە داوایان دەكرد پیی دان, دەشی حەز بكەن چیرۆكی مسح شلول یەكەمین پاشای ئیسرائیل خۆتان بخویننەوە.

شاۆل لە لایەن داوود, پاشای مەزن (كە لە وانەكانی دواتر زیاتر لە بارەیەوە دەبیستین) لە زیچر چاودیچری بوو.

King Saul

​

پاشایەتی دابەشكراو

• After a long reign of 40 years, David died, and his son Solomon became king.Solomon was very rich, he taxed the people rather heavily. This made the people discontented, and when Solomon died, they came to his son, Rehoboam, and asked him to ease their burden.

​

• You will read, in I Kings, chapter 12, how Rehoboam listened to his young friends, instead of taking the advice of the wise old men who had been his father´s counselors. When the people came to King Rehoboam to ask whether he would agree to their request, he answered very unwisely. We read in I Kings, chapter 12, verses 13-14, that the king "answered the people roughly" saying, "My father made your yoke heavy, and I will add to your yoke: my father also chastised you with whips, but I will chastise you with scorpions."

لە دوای ماوەیەكی دریز واتا 40 ساڵ حوكمرانی داوود كۆچی دوایی كرد وە سلیمانی كوری بوو بە پاشا. سلیمان زۆر دەلەمەند بوو وە باجی نیمچە قوورسی لە خەڵك وەردەگرت. ئەم بابەتە بووە هۆی نارازی بوونی خەلك وە كاتی سلیمان مرد ئەوان روویان كردە كورەكەی واتا رەحیمام وە داوایان لیكرد ئەركی سەر شانیان سووكتر بكا.

دەتوانن ئەم بابەتە لە سەرەتای پاشاكان بابی 12 بخویننەوە كە چۆن رەحیمام قسەی هاوری گەنجەكەی خۆی هەڵبزارد لە جیاتی ئامۆزگاری پیاویكی بە تەمەن و زانا كە راویزكاری باوكی بوو.

كاتی خەڵك چوونە لای رەحیمام بۆ ئەوەی وولامی ئەو بۆ داواكاریەكەی خۆیان وەرگرن, ئەو زۆر بە نەزانی وولامس دانەوە لە سەرەتای پاشاكان بابی 12 ئایەتی 13 و14 دەخوینینەوە كە " پاشا بە توورەیی وولامی خەلچكەكەی دایەوە" وە گووتی:" باوكم باری سەرشانی ئیوەی قورس كرد بەلام من بارس سەر شانتان قورستر دەكەم. باوكم بە قامچی لیدان ئیوەی سزا دەدا بەلام من ئیوە بە دووپشكەكان سزا دەدەم"

A divided kingdom�Rehoboam

دوو پاشا، باکور و باشور

• No wonder the people rebelled against such a king! Ten of the tribes of Israel went away, and formed a kingdom of their own, under a man named Jeroboam.
• Only Judah, the tribe to which Rehoboam belonged, and the little tribe of Benjamin, remained faithful to him.
• So from this time on, we have two histories, side by side, in the Bible.
• There is the history of the ten tribes, often spoken of as `Israel´ or the Northern Kingdom (because they lived in the northern part of the land) and the history of the two tribes spoken of as `Judah`or the Southern Kingdom.

جیی سەرسوورمان نیە كە خەلك سۆرشیان دزی وەها پاشایەك كرد, 10 هۆز لە هۆزەكانی ئیسرائیل لەوی چوونەدەر و بە پاشایەتی پەریمام حكومەتیكی نوییان بۆ خۆیان دامەزراند. تەنیا هۆزی یەهودا كە پەیوەست بوو بە رەحیمام وە هۆزی بچووكی بنیامین لە لای ئەو مانەوە.

ماوەیەكی دریز دوای ئەمە, لە پەرتووكی پیرۆزی 2 میزووی لابەلامان هەیە.

میزووی 10 هۆز لە هۆزەكانی ئیسرائیل كە بە ناونیشانی "ئیسرائیل " یان پاشایەتی باكور ناسراوون, (چوونكە ئەوان لە بەشی باشووری وولات دەزیان) وە دوو هۆزەكەیتر بە "یەهودا" یان پاشایەتی باشوور بەناوبانگ بوو.

Two kingdoms, North and South

لە فەرمان لادانی هەمیشەیی یەهوودیەكان

• In the first and second books of Kings we read the sad story of how the people continually forgot about God, and forsook His ways. At last, things became so bad that God said He would punish the people, as He had warned them continually that He would, by causing them to be taken from their land as slaves.
• You will see from these words from II Chronicles, chapter 36, verse 15-16, how God had done everything He could to bring His people back to His ways, "And the Lord God of their fathers sent to them by His messengers, rising up betimes, and sending; because He had compassion on His people, and on His dwelling place:
• "But they mocked the messengers of God, and despised His words and misused His prophets, until the wrath of the Lord arose against His people, till there was no remedy."

لە یەكەمین و دووەمین پەرتووكی پاشاكان, چیرۆكیكی غەمناك دەخوینینەوە لەوەی كە چۆن خۆك هەمیشە خودایان لە بیر كردووە و ریگای ئەویان واز لی هیناووە. لە كۆتاییدا هەموو شتی زۆر خراپ بوو وایلیهات خودا گووتی خەڵك سزا دەدا هەر بەو جۆرەی كە پیشتر ئاگاداری كردبوونەوە وەكوو بە كۆیلە كردنیان لە وولاتی خۆیان.

دەتوانن ئەم بابەتە لە دووەمی تاریخ بابی 36 ئایەتی 15 و 16 ببینن.

ئەوەی كە خودا چۆن هەموو شتیكی بە جۆریك ریك خست تا نەتەوەكەی خۆی گەراندەوە سەر ریچكەی خۆی." وە یەهود خدای باوكی ئەوان بە دەستی نیردراوانی خۆی بۆ لای ئەوانی نارد. بەڵكو بەیانی زوو هەلسا, ئەوی رەوانە كرد چونكە شفاعتی بۆ نەتەوەو مالی خۆی كرد.

بەلام ئەوان سووكایەتیان بە نیردراوانی خودا كرد وە كەلامی خودایان بە سووكی سەیر كرد بیریزیان بە پیغەمبەرەكانی كرد بە جۆریك كە غەزەبی خوداوەند لە سەر قەومەكەی گری گرت بە رادەیەك كە هیچ چارەیەریك نەبوو"

The continual disobedience �of the Jews

Exile to Babylon for 70 years

دوورخستنەوە بۆ بابِل بۆ ماوە 70 ساڵ

گەرانەوە لە بابِل

• Back in their own land again
• Some of the Jews had grown so comfortable and wealthy in Babylon that they did not want to go back to their own land. But a faithful company led by men raised up by God were prepared to make the difficult journey, and to start to rebuild the Temple, and settle down to a new life.
• They met with many difficulties, but God sent prophets to encourage and correct them; and the last three books of the Old Testament - Haggai, Zechariah and Malachi - are the writings of these prophets.
• Through the prophet Micah (Micah, chapter 3, verse 6) God had spoken of a time when the "sun should go down over the prophets". And from the time of Malachi onwards until the coming of John the baptist, of whom we read in the New Testament, there was no word from God for the people, except what had already been written.
• Yet the Jews were, and still are, God´s people, and, in our next lesson, we will follow their history right up to the present day.

گەرانەوەی دووبارە بۆ سەرزەمینی خۆیان

هەندیك لە یەهودیەكان لە بابل بە ئاسانی گەشەیان كرد و دەولەمەند بوون و چیتر نەیانویست بگەرینەوە سەرزەمینی خۆیان . بەلام گرووپیكی باوەردار بە رینوینی پیاویك كە خودا هەلیبزارد, بۆ سەفەریكی دزوار ئامادە بوون وە دەستیان بە بونیادنانەوەی پەرستگاكە كرد و زیانیكی نوییان دەست پیكرد.

ئەوان رووبەرووی كیشەی زۆر بوونەوە بەلام خودا بۆ هاندان و هیدایەتی ئەوان سی پیغەمبەری نارد وە سی پەرتووكی كۆتایی لە ئەیمانی كۆن لە نووسینی ئەم پیغەمبەرانەن.

لە پەرتووكی میگاە بابی 3 ئایەتی 6, خودا لە بارەی رۆزگاریك قسە دەكا كە " خۆر لە سەر ئیوە (پیغەمبەران) ئاوا دەبی وە رۆزگارتان تاریك دەبی" وە لە سەردەمی ملاكی تا هاتنی یەحیا كە لە پەیمانی نوی دەربارەی دەخوینینەوە لە لایەن خوداوە هیچ كەلامیك بۆ خەلچك نەنیردرا, تەنیا ئەوە هەبوو كە پیچشتر نووسرابوو.

یەهودیەكان ئیستاش نەتەوەی خودان و هەر واش دەمینن وە لە وانەی داهاتوو سەرگووزەشتەی ئەوان تا ئەمرۆ باس دەكەین.

Return from Babylon�

پوختە

• 1. Thousands of years ago, God chose the Children of Israel to be His own special nation and obey Him.
• 2. He brought them into the land of Israel, and afterwards He gave them a king.
• 3. They became divided into two separate kingdoms, one called Israel and one called Judah.
• 4. Both Israel and Judah were carried away into captivity in foreign countries.
• 5. After 70 years, Judah went back to their own country, and - as we shall see in the next lesson - were there when Jesus was born among them.

1. هەزاران ساڵ پێش، خودا خەڵک ئیسرائیلی هەڵبژارد، تا گەڵی هەڵبژاردەی خودا و گۆی رایەڵی آو بێن.

2. خودا ئەوانەی بۆ ئیسرائیلی هێنای و پاش ئەوانە پاشای دادەنێت.

3. ئەوان به دوو پاشاەی جیاوازەوە دابەشدەکرەن. یەکەک ڵە ئەوان ئیسرائیل و ئەوی تر یهودا هەڵبژێردران.

4. هەر دوو خەڵکی ئیسرائیل و یهودا، لەلای وڵات ئەوی تر بەستە بەسەردا زاڵ دەبێت.

5. پاش 70 ساڵ، یهودا بۆ وڵاتی خۆی گەڕایەوە، و هەروەها ڵە پەتووک دوای ئەوە دەخوێنیێین، کاتێک که عیسا لە نێویاندا لە دایک دەبێت.

Summary