ประกอบหนังสือเรียน เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลยี) ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 7

วัสดุและเครื่องมือช่างพื้นฐาน 1

จุดประสงค์การเรียนรู้

บอกประเภทและสมบัติของวัสดุจากสิ่งของเครื่องใช้

บอกประเภทและการใช้งานของ�เครื่องมือช่างที่ใช้ในการสร้างชิ้นงาน

01

02

DT มัธยมศึกษาปีที่ 1

กิจกรรมการเรียนรู้

DT มัธยมศึกษาปีที่ 1

คำถามชวนคิด

หลากหลายประเภท

ทำไมสิ่งของเครื่องใช้จึงทำมาจาก

วัสดุ

DT มัธยมศึกษาปีที่ 1

DT มัธยมศึกษาปีที่ 1

สำรวจ : ในห้องเรียนของเรามีวัสดุอะไรบ้าง

ห้องเรียนวิชาการออกแบบและเทคโนโลยี

ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1

สำรวจวัสดุอุปกรณ์ในห้องเรียน

ตัวอย่างวัสดุอุปกรณ์ในห้องเรียน

นักเรียนจะจัดกลุ่มวัสดุดังกล่าวได้กี่ประเภท อะไรบ้าง

ประเภทของวัสดุ

โลหะ

ไม้

ยาง

พลาสติก

สิ่งของเหล่านี้ทำมาจากวัสดุอะไร ?

ภารกิจทีมนักสำรวจ 1

ให้กลุ่มย่อยศึกษาหัวข้อ 4.1 วัสดุในชีวิตประจำวันในหนังสือเรียน โดยศึกษาสมบัติของวัสดุที่กลุ่มย่อยได้รับมอบหมาย จากนั้นร่วมกันอภิปรายและสรุปสมบัติของวัสดุแต่ละประเภทในกลุ่มใหญ่ และยกตัวอย่างสิ่งของเครื่องใช้ที่พบได้ในชีวิตประจำวันที่ทำจากวัสดุแต่ละประเภทเพิ่มเติม

แบ่งกลุ่ม�กลุ่ม 8 คน

แลกเปลี่ยนเรียนรู้

ภารกิจทีมนักสำรวจ 2

สำรวจสิ่งของเครื่องใช้ที่ทำมาจากวัสดุที่แต่ละกลุ่มได้รับมอบหมายบริเวณรอบนอกใกล้ห้องเรียน ภายในเวลา 10 นาที จากนั้นสรุปลงในกระดาษปรู๊ฟ และนำเสนอรายการสิ่งของเครื่องใช้ และสมบัติของวัสดุ

กิจกรรมที่ 4.1 ประเภทและสมบัติของวัสดุ

7 ผู้เรียนทำกิจกรรมในใบกิจกรรมที่ 4.1 เรื่อง ประเภทและสมบัติของวัสดุ โดยเลือกสิ่งของเครื่องใช้ภายในห้องเรียน อย่างน้อย 3 อย่างแล้วระบุว่า สิ่งของเครื่องใช้นั้นทำมาจากวัสดุประเภทใดบ้าง และวัสดุนั้นมีสมบัติอย่างไร โดยสามารถนำเสนอในรูปแบบต่าง ๆ เช่น ผังมโนทัศน์ ตาราง

กิจกรรมที่ 4.1 เลือกสิ่งของเครื่องใช้ภายในห้องเรียน 3 อย่าง และระบุว่าสิ่งของเครื่องใช้นั้นทำมาจากวัสดุประเภทใดบ้าง และวัสดุนั้นมีสมบัติอย่างไร

กิจกรรมที่ 4.1 เลือกสิ่งของเครื่องใช้ภายในห้องเรียน 3 อย่าง และระบุว่าสิ่งของเครื่องใช้นั้นทำมาจากวัสดุประเภทใดบ้าง และวัสดุนั้นมีสมบัติอย่างไร

เก้าอี้ตัวนี้�ทำจากอะไรเอ่ย ???

สรุปกิจกรรม

ประเภทวัสดุ เหล็ก

สมบัติ มีความแข็งแรงสูง คงทน ไม่เสื่อมสลายหรือเปลี่ยนแปลงสภาพง่าย ทนต่อการกัดกร่อน ผิวเรียบ สวยงาม ขัดให้เป็นเงาวาวได้

ประเภทวัสดุ ไม้

สมบัติ มีความแข็งแรง ไม่เป็นสนิม ทนทาน ผิวเรียบ มีลวดลาย

ประเภทวัสดุ ยาง

สมบัติ เหนียว มีความยืดหยุ่น ทนต่อการฉีกขาด

ตัวอย่าง

ประเภทของวัสดุในชีวิตประจำวัน

ไม้

- แข็งแรง

- ไม่เป็นสนิม

- กลิ่นและลวดลายที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว

สมบัติของไม้

ตัวอย่างการใช้ประโยชน์

- เฟอร์นิเจอร์

ประเภทของวัสดุในชีวิตประจำวัน

โลหะ

- แข็งแรง คงทนถาวร

- ทนต่อการกัดกร่อน

- นำความร้อนและไฟฟ้าได้ดี�- ตีเป็นแผ่นบางหรือดึงให้เป็นเส้นลวดได้

สมบัติของโลหะ

ตัวอย่างการใช้ประโยชน์

- โครงสร้าง�- ชิ้นส่วนเครื่องจักร

- เครื่องมือช่าง

ประเภทของวัสดุในชีวิตประจำวัน

พลาสติก

- น้ำหนักเบา

- เป็นฉนวนไฟฟ้า

- ไม่เป็นสนิม

- หลอมขึ้นรูปได้ง่าย

สมบัติของพลาสติก

ตัวอย่างการใช้ประโยชน์

- เฟอร์นิเจอร์

- ภาชนะ

ประเภทของวัสดุในชีวิตประจำวัน

ยาง

- เหนียว มีความยืดหยุ่นสูง �- ทนต่อการฉีกขาดและการสึกหรอ

สมบัติของยาง

ตัวอย่างการใช้ประโยชน์

- วัสดุกันกระแทก

- ยางรถ

- ถุงมือ

อุปกรณ์และเครื่องมือช่างพื้นฐาน

ประเภทของอุปกรณ์และเครื่องมือช่างพื้นฐาน

9. ผู้เรียนศึกษาอุปกรณ์และเครื่องมือช่างพื้นฐานในชีวิตประจำวัน ในหัวข้อ 4.2 เครื่องมือช่างพื้นฐาน ในหนังสือเรียน ได้แก่ เครื่องมือสำหรับการวัด การตัด การติดยึด และการเจาะ จากนั้นผู้สอนและผู้เรียนร่วมกันสรุปในประเด็นที่ว่า เครื่องมือช่างพื้นฐานมีมากมายหลายประเภท แต่ละประเภทมีจุดประสงค์ในการนำไปใช้งานที่แตกต่างกัน ดังนั้นในการสร้างชิ้นงานควรเลือกใช้เครื่องมือช่างพื้นฐานให้เหมาะสมกับประเภทของงาน ข้อควรระวังในการใช้ และคำนึงถึงความปลอดภัย

เครื่องมือสำหรับการวัด

เครื่องมือสำหรับการตัด

เครื่องมือสำหรับการติดยึด

เครื่องมือสำหรับการเจาะ

คบเด็กสร้างเก้าอี้

คบเด็กสร้างเก้าอี้

เจาะรูไม้และโลหะ

ใช้งานสะดวก ช่วยผ่อนแรงในการเจาะรูไม้และโลหะ

ใช้ดอกสว่านให้ถูกประเภทของวัสดุที่ต้องการเจาะ

ใช้ยึดติดขาเก้าอี้และที่นั่ง

ยึดติดโลหะและไม้ที่มีความแข็งได้

ในการขันเข้าสกรูและนอตควรวางตำแหน่งให้ตรงกันก่อนขัน

ขันหรือคลายสกรู

ใช้งานสะดวกและช่วยแผ่นแรงในการขันและคลายสกรู

เลือกขนาดและประเภทให้เหมาะสมกับหัวสกรู

กิจกรรมที่ 4.2 เรียนรู้เครื่องมือช่างพื้นฐานกับการใช้งานในชีวิตประจำวัน

ก

ขาจักรเย็บผ้า

ไม้แผ่นใหญ่

สรุป

ความหลากหลายของวัสดุ�และเครื่องมือช่างพื้นฐาน

จุดประสงค์ในการนำวัสดุและเครื่องมือช่างไปใช้งาน

ความเหมาะสมของสมบัติกับการนำไปใช้สร้างชิ้นงาน

การเลือกใช้เครื่องมือช่างพื้นฐานให้ถูกต้องเหมาะสมกับประเภทของงาน และคำนึงถึงความปลอดภัย

วัสดุและเครื่องมือช่างพื้นฐาน