3. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821 �ΕΝΑ ΜΗΝΥΜΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ
Μπακάλης Κώστας history-logotexnia.blogspot.com
1
2
Τι εξασφάλισε η Ελληνική Επανάσταση του 1821 στο έθνος;
Η Επανάσταση εξασφάλισε, ύστερα από πολλούς αιώνες υποταγής σε ξένους κυριάρχους, ανεξάρτητη εθνική εστία.�(Μετά από αιώνες «καραντίνας» υπό Οθωμανούς, ώρα για restart!)
Πότε αναπτύχθηκε το εθνικό κίνημα που οδήγησε στην Επανάσταση;
Αναπτύχθηκε τις τελευταίες δεκαετίες του 18ου αιώνα και τις πρώτες του 19ου, αν και οι ρίζες του πάνε πιο πίσω.
Πώς ονομαζόταν το εθνικό κίνημα των Ελλήνων και με ποια άλλα κινήματα συγγένευε;
Ονομαζόταν Ελληνική Εθνική Παλιγγενεσία και συγγένευε με:
Ποιος ήταν ο στόχος του ελληνικού εθνικού κινήματος;
Όχι μόνο η απελευθέρωση και η δημιουργία ανεξάρτητου κράτους, αλλά και η σύσταση αντιπροσωπευτικής και ευνομούμενης πολιτείας. (Με λίγα λόγια: «Όχι απλά ελευθερία, αλλά και σοβαρή διακυβέρνηση – χωρίς spam και διαφημίσεις!»)
Από πού επηρεάστηκε το ελληνικό κίνημα;
Από τα πολιτικά μηνύματα της επαναστατημένης Γαλλίας.�Ποια ήταν τα κύρια στοιχεία του ελληνικού εθνικού κινήματος;
α) Προβολή των Ελλήνων ως απογόνων των αρχαίων Ελλήνων,
β) Ταύτιση με τους άλλους Ευρωπαίους και διάκριση από τους Τούρκους,
γ) Καταγγελία της τουρκικής κυριαρχίας ως παράνομης και αυθαίρετης,
δ) Διεκδίκηση απελευθέρωσης και δημιουργίας ανεξάρτητης πολιτείας με βάση εθνική αυτοδιάθεση και λαϊκή κυριαρχία. (Με λίγα λόγια: «Είμαστε Ευρώπη, όχι Οθωμανική Αυτοκρατορία!»)
3
┌───────────────────────────────┐
│ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ 1821 │
│ (Μετά από αιώνες υποταγής!)
└───────────────────────────────┘
│ │
┌───────────────────────────────────────┐
│ │ │
ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΡΙΖΕΣ ΣΤΟΧΟΣ
────────── ──────── ──────────
✔ Εθνικό Κίνημα ✔ 18ος – 19ος αι. ✔ Απελευθέρωση
✔ Ελευθερία ✔ Προγενέστερες εποχές ✔ Ανεξάρτητο κράτος
✔ Αντιπροσωπευτική πολιτεία
│
┌───────────────────────────────────────┐
│ │ │ │
ΣΥΓΓΕΝΙΚΑ ΚΙΝΗΜΑΤΑ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
─────────────────── ─────────── ───────────────
✔ Ιταλία ✔ Γαλλία ✔ Απόγονοι αρχαίων
✔ Γερμανία ✔ Ευρωπαίοι, όχι Τούρκοι
✔ Η.Π.Α. ✔ Καταγγελία Οθωμανών
✔ Δικαίωμα αυτοδιάθεσης
4
Ποια οργάνωση προκάλεσε την Επανάσταση του 1821 και πότε ιδρύθηκε;
Η Επανάσταση προκλήθηκε από τη Φιλική Εταιρεία, μυστική οργάνωση που ιδρύθηκε το 1814 στην Οδησσό της Ρωσίας από τρεις Έλληνες: τον Εμμανουήλ Ξάνθο, τον Νικόλαο Σκουφά και τον Αθανάσιο Τσακάλωφ.
Ποιοι άλλοι υπήρξαν δραστήρια στελέχη της Φιλικής Εταιρείας;
Ο Παναγιώτης Αναγνωστόπουλος και ο Παναγιώτης Σέκερης.�(Όχι, δεν ήταν influencers, αλλά έκαναν “follow” πολλούς Έλληνες στην ιδέα της Επανάστασης).
Ποιος ήταν ο αρχικός σκοπός των συνωμοτών;
Να οργανώσουν, όταν θα παρουσιαζόταν η κατάλληλη στιγμή, γενική επανάσταση των Ελλήνων για την απελευθέρωση της πατρίδας από τους Οθωμανούς.
Ποιοι ήταν οι τρεις στόχοι τους;
α) Να κατηχήσουν στην Εταιρεία όσο το δυνατόν περισσότερους σημαίνοντες Έλληνες.
β) Να αναθέσουν την ηγεσία στον Ιωάννη Καποδίστρια, υπουργό Εξωτερικών της Ρωσίας.
γ) Μέσω αυτού να εξασφαλίσουν την υποστήριξη της Ρωσίας.�(Σχέδιο: σαν video game με τρία levels – αλλά μόνο το πρώτο “level” πέρασαν ✔).
5
6
Ποιον από τους στόχους πέτυχαν τελικά;
Μόνο τον πρώτο: κατήχησαν πλήθος Ελλήνων στην Εταιρεία.
Γιατί ο Καποδίστριας αρνήθηκε την ηγεσία;
7
8
Σε ποιον δόθηκε η ηγεσία της Φιλικής Εταιρείας το 1820;
Η ηγεσία δόθηκε στον Αλέξανδρο Υψηλάντη, γόνο επιφανούς οικογένειας Φαναριωτών, αξιωματικό τότε του ρωσικού στρατού. (Με λίγα λόγια: “VIP επιλογή” για να εντυπωσιάσει και να τραβήξει κόσμο ).
Γιατί θεωρείται ότι η αποδοχή της ηγεσίας από τον Υψηλάντη ήταν προϊόν πατριωτισμού αλλά και έλλειψης σύνεσης;
Γιατί, αν και ο Υψηλάντης ήταν ρομαντικός πατριώτης, δεν εκτίμησε σωστά τις πολιτικές πλευρές και την τεράστια ευθύνη που αναλάμβανε απέναντι στο έθνος.
Γιατί οι Έλληνες πίστευαν ότι ο Υψηλάντης είχε τη στήριξη της Ρωσίας;
Επειδή η υψηλή του θέση στον στρατό και στην κοινωνία της Ρωσίας έκανε αληθοφανή τον ευσεβή τους πόθο ότι η Ρωσία υποστήριζε την Εταιρεία.
Σε τι υπολόγιζε ο Υψηλάντης με την έξοδό του στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες (Φεβρ. 1821);
Λιγότερο σε γενική εξέγερση και περισσότερο σε έναν ρωσοτουρκικό πόλεμο, που θα προκαλούνταν από την εισβολή τουρκικών στρατευμάτων στις Ηγεμονίες και την αντίδραση της Ρωσίας. (Σαν να περιμένεις καβγά για να μπεις σφήνα και να βγάλεις κέρδος).
9
Ποιοι ήταν οι σημαντικότεροι πρωτεργάτες;
10
11
12
► Εμμανουήλ Παππάς
▲Αναπαράσταση των δύο όψεων της επαναστατικής σημαίας που ύψωσε ο Αλέξανδρος Υψηλάντης στο Ιάσιο, Μολδαβίας στις 22 Φεβρουαρίου 1821 κατά των Τούρκων.
13
◄Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης όπως τον ζωγράφισε ο Benjamin Mary, στις 7 Απριλίου 1842.
▲Η πιο προσεγμένη και ρεαλιστική απεικόνιση του Γέρου του Μοριά σχεδιάστηκε από τον Βαυαρό υπολοχαγό Karl Krazeisen με μολύβι στη Δαμάλα (Τροιζήνα) στις 14 Μαΐου 1827 (αριστερά). Έγινε όμως γνωστή μόνο από τη λιθογραφία (δεξιά) που κυκλοφόρησε το 1831 στο Μόναχο.
14
Ο Διάκος οχυρώθηκε τον Απρίλη του 1821 στη γέφυρα της Αλαμάνας για να αντιμετωπίσει τον οθωμανικό στρατό, που με αρχηγό τον Ομέρ Βρυώνη κατευθυνόταν στο νότιο ελλαδικό χώρο. Τελικά όμως νικήθηκε, πιάστηκε αιχμάλωτος και εκτελέστηκε μαρτυρικά.
◄ Γέφυρα της Αλαμάνας και θάνατος του Διάκου. Υδατογραφία σε χαρτόνι. Π. Ζωγράφος - Ι.Μακρυγιάννης
◄ Πορτρέτο του καπετάνιου της Λιβαδειάς
Αθανάσιου Διάκου.
15
► Στο χάνι της Γραβιάς
(στη σημερινή Άμφισσα),
οχυρώθηκε τον Απρίλιο
του 1821 ο καπετάνιος της Στερεάς Ελλάδας Οδυσσέας Ανδρούτσος και με 120 άντρες αντιμετώπισε το
στρατό του Ομέρ Βρυώνη, που είχε 8.000 άντρες. πίνακας του 1984 του ζωγράφου Μέντη Μποσταντζόγλου με τον Οδυσσέα Ανδρούτσο.
16
◄ Θάνατος Μάρκου Μπότσαρη
μετά από νυκτομαχία,
9 Αυγούστου 1823.
1823
17
▼ Εισβολή Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο. Νεκρός ο Παπαφλέσσας μετά τη μάχη στο Μανιάκι, 25 Μάη 1825. 10 Ιουνίου 1825 ανακατάληψη Τριπολιτσάς από τον Ιμπράημ.
18
► 24 Νοεμβρίου 1826, Αράχοβα,
Νίκη Καραϊσκάκη δίνει πνοή στην Επανάσταση
Ο Καραϊσκάκης κατάφερε να ξαναπάρει μεγάλο μέρος από τη Στερεά Ελλάδα. Ο θάνατός του όμως σε μια σύγκρουση με τις οθωμανικές δυνάμεις στο Φάληρο τον Απρίλιο του 1827 δημιούργησε καινούργια προβλήματα στην Επανάσταση.