2 of 25

Wat bezielt �die man toch?

Mijn grote geloof in het belang van synodaliteit!

Ik ben gewoon aan het werk; �doe wat van mij verwacht mag worden.�Wat bezielt jou? Blijf je staan of ga je mee?

www.synod.va

3 of 25

Voorbereidend Document (PD)

Oproep om samen de weg te gaan
Een wezenlijk Synodale Kerk
Luisterend naar de Schriften
Synodaliteit in Actie: Lijnen voor de raadpleging van het Volk van God

Vademecum

Inleiding
Principes van een synodaal proces
Het synodale proces
De synodale weg afleggen in het bisdom
Middelen om het synodale proces te organiseren

+ Appendices, materialen, en bronnen (bijbels, liturgisch, methodologisch, en praktische bronnen, etc.)

www.synod.va

4 of 25

De Doelstellingen van de Synode (PD, 2)

eraan herinneren hoe de Geest de weg van de Kerk geleid heeft in de geschiedenis en ons vandaag oproept om samen getuigen te zijn van Gods liefde;
een kerkelijk proces van participatie en inclusiviteit beleven dat ieder - in het bijzonder al degenen die zich om verschillende redenen aan de periferie bevinden - de mogelijkheid biedt om zich uit te drukken en te worden gehoord om bij te dragen aan de opbouw van het Volk van God;
de rijkdom en verscheidenheid erkennen en waarderen van de gaven en de charisma’s die de Geest in vrijheid rijkelijk schenkt voor het welzijn van de gemeenschap en ten gunste van heel de menselijke familie;
participatieve wijzen van het uitoefenen van verantwoordelijkheid bij de verkondiging van het evangelie en de inzet om aan een mooiere en bewoonbaardere wereld te bouwen

www.synod.va

5 of 25

De Doelstellingen van de Synode (PD, 2)

onderzoeken hoe in de Kerk verantwoordelijkheid en macht worden beleefd, en de structuren onderzoeken waarmee deze worden uitgeoefend, en daarbij vooroordelen en verwrongen structuren die niet in het evangelie wortelen, tevoorschijn brengen en proberen deze te veranderen;
de christengemeenschap bevestigen als geloofwaardig subject en betrouwbare partner bij trajecten van maatschappelijke dialoog, genezing, verzoening, inclusie en participatie, herstel van de democratie, bevordering van maatschappelijke broederschap en vriendschap;
de relaties doen herleven tussen de leden van de christengemeenschappen, alsook tussen andere maatschappelijke gemeenschappen en groeperingen, bijvoorbeeld gemeenschappen van gelovigen van andere gezindten en godsdiensten, organisaties van de burgermaatschappij, volksbewegingen enz.
begunstigen dat de vruchten van de recente synodale ervaringen op universeel, regionaal, nationaal en lokaal niveau op hun waarde worden geschat en men zich deze eigen maakt.

www.synod.va

6 of 25

“Binnen deze context vertegenwoordigt de synodaliteit de hoofdweg voor de Kerk, die geroepen is zich onder de werking van de Geest en dankzij het luisteren naar het Woord te vernieuwen.” (PD, 9)

Een andere toekomst voor de kerk inbeelden
Een profetische getuige van de menselijke familie zijn, die verenigd dient te zijn rondom een gemeenschappelijk doel

www.synod.va

7 of 25

Basisvraag van het Synodale Proces�Hoe wordt op verschillende niveaus (van het lokale tot het universele niveau) dat “samen op weg zijn” verwezenlijkt, dat het de Kerk mogelijk maakt het evangelie te verkondigen overeenkomstig de zending die haar is toevertrouwd, en welke stappen nodigt de Geest ons uit te zetten om te groeien als synodale Kerk? (PD, 2)��De fundamentele vraag voor de consultatie van het Volk van God�Een synodale Kerk “is” bij de verkondiging van het evangelie “samen de weg gaan”: hoe wordt dit “samen de weg gaan” vandaag in uw particuliere Kerk verwezenlijkt? Welke stappen nodigt de Geest ons uit te zetten om te groeien in ons “samen de weg gaan”? (PD, 26)��

www.synod.va

8 of 25

Sleutelwoorden voor het synodale proces (VD 1.4)

Gemeenschap: in zijn welwillendheid brengt God ons samen als diverse mensen in één geloof, door het verbond dat Hij zijn mensen schenkt.
Deelname: Een roept om betrokkenheid van allen die tot het Volk van God behoren om betrokken te raken in de oefening van echt en respectvol luisteren naar elkaar.
Zending: De Kerk bestaat om te evangeliseren ten dienste van het koninkrijk van God.

www.synod.va

9 of 25

Tien Thema’s ter Onderzoek (PD 30)

Reisgenoten
Luisteren
De mogelijkheden om ons uit te spreken
Vieren
Medeverantwoordelijkheid voor zending
Dialoog in Kerk en Samenleving
Het gesprek met andere christenen
Autoriteit en participatie
Onderscheiden en beslissen
Onszelf vormen in synodaliteit

www.synod.va

10 of 25

Doelstelling van het Vademecum:�Bevorderen van aanpassingen aan de lokale context

Dit handboek wil een gids zijn om de krachtsinspanningen van iedere lokale Kerk te ondersteunen, niet een boek van regels. Zij die de verantwoordelijkheid hebben om het proces van luisteren en dialoog op lokaal niveau te organiseren, worden aangemoedigd om zich gevoelig te tonen voor de eigen cultuur en context, voor de bronnen en de banden en om te onderscheiden hoe men deze diocesane synodale fase onder leiding van de bisschop van hun bisdom kan verwezenlijken. Wij moedigen u aan uit deze gids nuttige ideeën te halen, maar ook uit te gaan van uw specifieke lokale situatie. Er kunnen nieuwe en creatieve wegen worden gevonden om tussen parochie en bisdom samen te werken om te synodale proces ten einde te brengen. Dit proces moet niet worden gezien als een drukkende last die concurreert met de lokale pastoraal. Het moet veeleer worden gezien als een gelegenheid om de synodale en pastorale bekering van iedere lokale Kerk te bevorderen om zo in de zending overvloedigere vruchten voort te brengen. (VD 1.1)

www.synod.va

11 of 25

BREDE PARTICIPATIE BEVORDEREN IN HET SYNODALE PROCES

Het doel is om te zorgen dat zo veel mogelijk mensen participeren, om te kunnen luisteren naar de levende stem van het gehele Volk van God.
Dit is niet mogelijk tenzij we speciale inspanningen doen om actief mensen te bereiken waar zij zijn, speciaal zij die vaak worden buitengesloten of zij die niet betrokken zijn in het leven van de Kerk.
Er moet een duidelijke focus zijn op de participatie van de armen, gemarginaliseerden, kwetsbaren, en buitengeslotenen, om te kunnen luisteren naar hun stemmen en ervaringen.
Het synodale proces moet simpel, toegankelijk, en verwelkomend zijn voor allen.

www.synod.va

12 of 25

CREËREN VAN EEN SYNODALE ERVARING EN DE VRUCHTEN PLUKKEN

Het Vademecum probeert de praktijk van synodaliteit op het lokale niveau te bevorderen: het doel is niet simpelweg antwoorden op vooraf bepaalde vragen te voorzien, maar om een ruimte te bieden voor het delen van een synodale ervaring met elkaar op het lokale niveau.
Om een synodale ervaring te bevorderen, stelt het Vademecum diverse methodes en handvaten voor die kunnen worden aangepast.
De diocesane synthese moet de vruchten en eerlijke feedback van participanten ophalen van de lokale synodale ervaring, in plaats van algemene samenvattingen te zenden.

www.synod.va

13 of 25

Internationale tijdspad

www.synod.va

14 of 25

De Diocesane Fase van de Synode

Data: Van 7 oktober 2021 tot 15 augustus 2022

Doelstelling: Consultatie van het Volk van God: om te luisteren, participeren, onderscheiden

Hoe deze consultatie moet gebeuren:

Oprecht: het Volk van God wordt waarlijk geconsulteerd
Zo breed als mogelijk: iedereen participeert, inclusief degenen in de marges
Praktisch: voorziet in concrete hulp voor de missie om te evangeliseren

Hulp voor de Diocesane Fase:

Een Synodaal Team wat de consultatie coördineert in elk Bisdom
Diocesane Bijeenkomst aan het einde van de consultatie voor gezamenlijke onderscheiding

www.synod.va

15 of 25

Diocesane Fase Bisdom ‘s-Hertogenbosch

De Verantwoordelijken:

Het Volk van God, geroepen om deel te nemen
Mgr. De Korte, verantwoordelijk voor het proces van onderscheiding
Het Synodale Team: coördineert en initieert (Vicaris Theo Lamers, dhr. Freek van Genugten en Mw. Aletta Steensma)
Pastores, verantwoordelijk om de deelname van het parochiale niveau in te schakelen

www.synod.va

16 of 25

Diocesane Fase Bisdom ‘s-Hertogenbosch

Uitgangspunten:

De tien “Thematische Kernpunten” van het Voorbereidend Document
Drie kernpunten door de bisschoppenconferentie geselecteerd

Materialen vanuit het synodeteam (in ontwikkeling):

Brief bisschop De Korte
Introductiefilmpje: wat is een Synode?
Gespreksfilmpje: We heb jou hard(t) nodig! van JBDB
Flyer gespreksthema’s bisschoppenconferentie
Handleiding gespreksavonden
Netwerkavond met prof. Wijlens (di. 11 januari 2022)
Digitale verwerking
Synode@bisdomdenbosch.nl
Synodedossier: www.bisdomdenbosch.nl

www.synod.va

17 of 25

Raadpleging

Diocesane gremia:

Kapittel
Priesterraad
Dekensvergadering
Diakenberaad
Lekenraad
Rea
DPO

Basis:

Parochies
Categoriale groepen, bijv.: onderwijs, jongeren, gezinnen, woonwagenpastoraat, dovenpastoraat, oecumene, …
Alle mensen van goede wil

www.synod.va

18 of 25

Drie kernthema’s van de bisschoppenconferentie

Vieren�We kunnen alleen ‘sámen op weg’ als we allemaal bijeen komen om te luisteren naar het Woord en de Eucharistie te vieren. Dat is het eerste waarin we samen Kerk zijn: we vieren allemaal samen ons geloof!

Medeverantwoordelijkheid in de zending�We worden allemaal opgeroepen om het Evangelie in daad en woord uit te dragen in de wereld, opdat iedereen kan kennismaken met ons geloof. Daartoe zijn we samen Kerk!

Dialoog in Kerk en samenleving�We willen geen Kerk zijn die zichzelf opsluit, er zijn voor alle mensen, in goede en kwade dagen. Daarom willen we anderen ontmoeten, leren kennen en begrijpen, ontdekken waarin we elkaar kunnen steunen en samen kunnen optrekken. Ook hierin moeten we als Kerk sámen optrekken.

www.synod.va

19 of 25

Aan alle mensen van goede wil…

‘Samen op weg zijn’�Wat betekent ‘samen Kerk zijn’ voor u? Hoe ziet u ‘samen op weg zijn’ in uw Kerk, in uw gemeenschap, in de maatschappij? Wat is nodig om de onderlinge verbondenheid te versterken? Welke stappen kunnen er worden gezet om het ‘samen op weg zijn’ te vergroten? Hoe ziet u de toekomst van de Kerk voor u? Waar mag meer aandacht naar toe?

Vieren�Wat betekent voor u het samen vieren van ons (katholiek) geloof? Hoe inspireert gebed/meditatie/eucharistie u? Krijgt u door het vieren zin om ‘samen op weg te gaan’, Kerk te zijn? Bent u tijdens een viering wel eens geraakt door het Woord van God, door Jezus die zichzelf geeft aan u? Hoe neemt u dit mee in uw dagelijkse leven?

Medeverantwoordelijk voor de zending�Wat ziet u als de zending van de Kerk? Hoe helpt u mee aan de opdracht om het Evangelie te verspreiden? Ziet u waar ons geloof handen en voeten krijgt in het leven van iedere dag? Hoe kunnen wij elkaar helpen om daar nog meer werk van te maken? En waar?

Dialoog in Kerk en samenleving�Wie komen we (als Kerk) allemaal tegen in onze wijk, dorp of stad? Hebben we oog voor wat er rondom ons (als Kerk) gebeurt? Welke noden ziet u in het huidige Nederland en de wereld? Waar vindt in uw parochie het gesprek plaats tussen uw Kerk en de samenleving? Denkt u dat er kansen liggen voor de Kerk om in gesprek te gaan met de samenleving? Wat kan de Kerk leren van de samenleving? Hoe kan de Kerk een bijdrage leveren aan het lenigen van de noden in onze omgeving?

www.synod.va

20 of 25

Om te onthouden!

Op weg naar een synodale Kerk:

gaat niet over een persoonlijk wensenlijstje
gaat niet over reageren op een enquête of vragenlijst
stopt niet op 15 augustus 2022

is een proces van luisteren en dialoog
is een weg van onderscheiding
is verbonden met Gods Woord en luisteren naar Gods Geest
is de Kerk van God samen op weg

Kortom: op weg naar een synodale kerk moet je doen!

www.synod.va

21 of 25

Wij staan voor U, Heilige Geest, �terwijl wij bijeenkomen in uw naam. �U alleen hebben wij om ons te geleiden, �maak dat U thuis bent in ons hart; �leer ons de weg die wij moeten volgen �en hoe wij deze moeten gaan. �Wij zijn zwakke mensen en zondaars; �laat niet toe dat wij de wanorde bevorderen. �

Adsumus Sancte Spiritus

www.synod.va

22 of 25

Laat onwetendheid ons niet op de verkeerde weg brengen, �noch partijdigheid ons handelen beïnvloeden. �Maak dat wij in U onze eenheid vinden, �opdat wij samen kunnen gaan naar het eeuwige leven �en ons niet verwijderen van de weg �van de waarheid en van wat juist is. �Dat alles vragen wij U, �die overal en in iedere tijd werkzaam bent, �in de gemeenschap van de Vader en de Zoon, �in de eeuwen der eeuwen. Amen.

Adsumus Sancte Spiritus

www.synod.va

23 of 25

www.synod.va

24 of 25

Synode in de praktijk

Durf ik in gesprek te gaan en de vragen die vanuit de synode naar voren gebracht worden ter sprake te brengen?
Op welke wijze kan ik de vertaalslag maken naar mensen die niet meer met religieuze taal zijn opgegroeid?
Hoe kan ik ingaan op het verzoek om juist in de periferie het gesprek op te zoeken met gemarginaliseerden en randkerkelijken?
Hoe kan ik zorgen dat het gesprek geen “verlanglijstje” wordt, maar een onderscheidingsproces?

www.synod.va

25 of 25

Wat bezielt jou? Blijf je staan of ga je mee?

Aan de slag met de synodale kerk!

Wat bezielt �mij eigenlijk?