​

GÖVDE ATÖLYESİNDE DÜZEN

Otomotiv sektörü; motorlu araçları tasarlayan, geliştiren, üreten, satış ve satış sonrası hizmetlerini kapsayan çok geniş bir sanayi dalıdır. Otomotiv sektörü; sadece üretim kısmından ibaret olmayıp dağıtıcılar, yetkili satıcılar, yetkili ve özel satış sonrası servis hizmetleri, kullanılmış araç satışları, araç kiralama hizmetleri ve sigortacılık faaliyetleri de sektörün içerisine dâhildir.

​

Ayrıca otomotiv sanayi; ham madde, yan sanayi, aksesuar, lastik, yakıt, nakliye gibi birçok sektör ile etkileşim içinde olup hem ekonomik hem de teknolojik gelişim olarak bu sektörlere katkı sağlamaktadır. Dolayısıyla bu sektörle direkt veya dolaylı olarak ilgili olan iş gücü sayısı oldukça fazladır.

Dünya üzerindeki motorlu araç sayısının 1,3 milyar olduğu tahmin edilmektedir. TUİK Ocak 2021 verilerine göre ülkemizde trafiğe kayıtlı motorlu araç sayısı 24 milyondur. Bunların yaklaşık 13 milyon adedi otomobil sınıfındaki araçlardır. Bunun yanında trafikte olmayan yarış sporları araçları, savunma sanayi araçları ve özel araçlar mevcuttur. Otomotiv sanayisinin en önemli kısmı, “dünyayı değiştiren makine” olarak adlandırılan otomobil olmuştur.

Bu kadar önemli ve yaygın bir sektörün satış sonrası hizmetleri de büyük önem arz etmektedir. Üretim yapan otomotiv firmaları, piyasaya sunmuş oldukları araçlarının satış sonrası hizmetlerini karşılamak zorundadır. Bu, hem yasal hem de müşteri memnuniyeti açısından ticari bir zorunluluktur.

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Üretilip piyasaya arz edilen bir aracın satış sonrası hizmetleri şu kısımlardan oluşur:

Aracın periyodik bakımlarının yapılması

Aracın mekanik aksamlarının (motor, aktarma organları, yürür aksamı vb.) bakım ve onarım hizmetleri

Hasar almış araçların gövde onarımlarının gerçekleştirilmesi

Onarım sonrası araçların boyama işlemleri

Müşteri isteğine bağlı aksesuar ve modifikasyon (tuning) işlemleri

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Satış sonrası hizmetler araçlar için yetkili servislerce sağlanır.

Yetkili Servis: Üretici veya ithalatçıların, ürettikleri veya ithal ettikleri araçlar için satış sonrası bakım ve onarım hizmetlerini yürütmek üzere, kendileri veya bu amaçla yetki verilen gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan tesisleri ifade eder.

Otomobil yetkili servisleri 3 temel kısımdan oluşur.

1- Mekanik Atölye 2- Gövde Atölyesi 3- Boya Atölyesi

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Gövde Atölyesi ve Bölümleri

Gövde atölyesi, bir araç servisinin en önemli bölümlerinden biridir. Çünkü servis cirosunun yani ticari kazancının büyük bir kısmı hasar onarımından sağlanmaktadır.

Gövde teknisyenleri iş gücü temininde güçlük çekilen meslekler arasında üst sıralarda yer almaktadır. Yani, sektörün eğitimli ve tecrübeli gövde onarım teknisyeni ihtiyacı çok fazladır.

Gövde atölyesi personelinin meslek içinde çok önemli bir avantajı bulunmaktadır. Gövde teknisyeni, ister fosil yakıtla ister elektrik enerjisiyle çalışsın her türlü araç tipi ve markası üzerinde gövde ile ilgili tüm işlemleri yapacak şekilde eğitim almaktadır. Yani gövde teknisyeni otomobil, kamyon, otobüs gibi her sınıftaki benzinli, dizel veya elektrikli her türlü yakıtla çalışan; çelik, alüminyum veya kompozit malzemeden imal edilmiş gövdeye sahip bütün araçlar üzerinde onarım işlemlerini yapabilmektedir.

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Otomotiv gövde atölyelerinde çok çeşitli işlemler gerçekleştirilmektedir.

Bu işlemleri şu şekilde sıralamak mümkündür:

Hasarlı kaporta aksamının onarımı ve değişimi

Araç iç ve dış plastik kısımlarının tamir ve değiştirilmesi

Cam değişim ve tamir işlemleri

Trim adı da verilen kapı, bagaj ve tavan döşemeleri ile koltukların tamir ve değişim işlemleri

Araç göğüslük (torpido), havalandırma sistemi bakım ve onarım işlemleri

Kapı kilit bakım ve onarım işlemleri

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Yetkili servisler için en önemli kavram müşteri memnuniyeti olmaktadır. Yapılan bütün işlemlerde bu husus dikkate alınmaktadır.

Müşteri memnuniyetinin en basit tanımı bireyin, bir mal veya hizmet alımında tüm istek ve beklentilerinin ne kadarının karşılandığıdır. Müşteri memnuniyet düzeyini öğrenebilmek için mal veya hizmet veren kuruluşlar müşterileri ile çeşitli anket ve görüşmeler yapmaktadır. Araç satış sonrası hizmeti veren yetkili servisler de anket ve araştırmalar ile müşteri memnuniyet seviyelerini daima takip etmektedir.

Yapılan çeşitli araştırmalara göre, hizmet veya üründen memnun kalmayan müşterinin yaptığı kötü reklam, memnun kalan müşterinin iyi reklamından çok daha fazla etkili olmaktadır. Bu nedenle firmalar için yeni bir müşteri kazanmak, eski müşterileri elde tutmaktan çok daha masraflı olmaktadır.

​

​

​

​

​

​

​

​

Müşteri şikâyeti veya kaza sonucu gövde onarım atölyesine gelen aracın mümkün olan en kısa zamanda işlemlerinin bitirilip müşteriye teslim edilmesi gereklidir.

Bu noktada müşteri memnuniyetini etkileyen ve dikkat edilmesi gereken bazı unsurlar bulunmaktadır.

•Hazırlanan onarım planı çerçevesinde belirlenen süre içinde aracın bakım veya onarım işleminin eksiksiz olarak bitirilmesi gerekir.

• Müşteri belli bir şikâyet (ses, titreşim problemleri vb.) ile gelmiş ise problemin çözüldüğünden emin olunmalıdır. Yoksa servisler tarafından istenmeyen bir durum olan iş tekrarına neden olunmaktadır.

• Araç sahibine işlemlerin başlangıcında belirtilen masraflardan farklı ek masraf çıkartılmamalıdır. Tahmin edilemeyen masraflar çıkarsa işlem yapılmadan müşteriden onay alınmalı ve müşteriye ek masraflar ve nedenleri çok iyi bir şekilde izah edilmelidir.

• Araç müşteriden serviste teslim alınmalı, uygun formlar doldurulmalıdır.

​

​

​

​

​

​

​

​

Bu nedenlerden dolayı gövde atölyelerinde işlemlerin eksiksiz ve bir düzen içerisinde yapılabilmesi için işlerin uygun bir şekilde tasarlanması gerekmektedir. Bir atölyede aynı anda çok farklı işlemler yapıldığından karmaşa ve dağınıklıktan korunmak için atölye belirli bölümlere ayrılmıştır.

Şekil de bir gövde atölyesinin tasarım aşamasındaki hâli görülmektedir.

Bir gövde atölyesi temel olarak şu bölümlerden oluşur:

Hasar tespit ve ön ekspertiz bölümü

Mekanik aksam sökme takma bölümü

Kaynak işlemleri bölümü

Hafif ve orta hasar onarım bölümü

Ağır hasar, gövde düzeltme bölümü

Trim ve cam işlemleri bölümü

Boyayı bozmadan onarım bölümü

Alüminyum araç onarım bölümü

Yedek parça ve sarf malzeme bölümü

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Gövde Atölyesinde Düzen

Gövde atölyelerinde çok farklı işlemler yapıldığından alet, donanım ve makineler de çok çeşitlilik arz etmekte ve çok sayıda bulunmaktadır. Bu kadar çeşitliliğin olduğu bir yerde dikkat edilmediği takdirde karışıklık kaçınılmazdır. Yapılan işlemlerde olduğu gibi donanım ve makinelerin kullanımında da bir düzenin takip edilmesi gerekir.

Kullanılan ekipman, el aletleri ve özel takımlar her zaman olması gereken yerde bulundurulmalıdır. Bir teknisyen tarafından zamanında yerinde bulunamayan bir alet veya ekipman iş zamanının uzamasına neden olabilir. Hatta eksik işlem yapılmasına sebep olabilir.

​

​

​

​

​

​

​

​

Gövde atölyelerinde kullanılan alet, takım ve cihazlar şu şekilde sınıflandırılır:

​

1.El aletleri

2.İş güvenliği ekipmanları

3.Pnömatik ekipmanlar

4.Elektrikli ekipmanlar

5.Kaynak makineleri

​

6.Çektirme cihazları

7.Çektirme tezgâh ve avadanlıkları

8.Seyyar duman emiş sistemleri

9.Kaldırma ekipmanları (kriko, sehpa)

10.Takım arabalı alet setleri

​

Gövde atölyelerinde çalışmaların kesintisiz ve düzenli olarak sürdürülebilmesi için aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi gereklidir.

​

Kullanılan her türlü alet, takım, ekipman veya cihaz kullanım sonrası temiz ve düzenli bir şekilde yerine bırakılmalıdır.

Ekipman veya makine yerine bırakılırken kullanımdan dolayı malzeme sarfiyatı varsa kontrol edilmeli, eksik ise tamamlanmalıdır.

Yanıcı, yakıcı veya koruyucu olarak kaynak işlemlerinde kullanılan gazların tüp vanaları, kısa duraklamalar hariç işlem bitiminde muhakkak kapatılmalıdır.

Kaynak işlemlerinde tüplerdeki gaz miktarları iş başlangıcında ve bitiminde kontrol edilmeli, azalma seviyesine göre ilgili personele bilgi verilmelidir.

Alet, ekipman veya cihaz kesinlikle temizlenmiş bir şekilde yerine bırakılmalıdır.

Kullanım sırasında alet veya donanımda bir arıza, kırılma vb. olay meydana gelmiş ise hemen ilgili amire bilgi verilmeli ve donanım arızalı bir şekilde yerine bırakılmamalıdır. Gerekiyorsa ekipmanın üzerine “Arızalı” tabelası asılmalıdır.

Bütün cihazların ve donanımların yanında veya üzerinde bakım ve kullanım talimatlarının bulunması gerekmektedir. Donanımın kullanımı sırasında bu talimatlar dikkate alınmalıdır.

Cihaz ve donanımların yetkili personel tarafından periyodik bakımlarının takip edilmesi ve yapılması gerekir.

Gerekli olan tüm cihazların (manometreler, ölçü aletleri, vb.) kalibrasyonları belirlenen zaman aralıklarında yapılmalı ve sertifikaları dosyalanmalıdır.