BÀI 4: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
VỀ DOANH NGHIỆP NHỎ
NỘI DUNG BÀI HỌC
1
2
3
4
VẬN DỤNG
LUYỆN TẬP
KHÁM PHÁ
MỞ ĐẦU
ĐỘI 1
ĐỘI 2
ĐỘI 3
ĐỘI 4
ĐỘI 5
Kể tên các mô hình sản xuất kinh doanh
TL
Mô hình sản xuất kinh doanh nào thường được những người mới khởi nghiệp lựa chọn
DOANH NGHIỆP NHỎ
KHÁM PHÁ
Khái niệm doanh nghiệp nhỏ
Những thuận lợi và khó khăn của doanh nghiệp nhỏ
Lĩnh vực sản xuất kinh doanh
Mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp nhỏ
Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạtđộng sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ
1. Khái niệm doanh nghiệp nhỏ
03
02
01
1. Khái niệm doanh nghiệp nhỏ
Doanh nghiệp AH có quy mô lao động và doanh thu thế nào?
Dựa vào thông tin pháp luật, em hãy giải thích vì sao AH được coi là doanh nghiệp nhỏ.
Căn cứ vào những yếu tố nào để xác định một doanh nghiệp nhỏ?
Câu hỏi
1. Khái niệm doanh nghiệp nhỏ
Doanh nghiệp nhỏ AH có quy mô 50 lao động với doanh thu đạt 12 tỷ đồng một năm
Căn cứ tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ thì doanh nghiệp AH đủ điều kiện được coi là doanh nghiệp nhỏ
Quy mô
Vốn
Lao động
Doanh thu
Khái niệm doanh nghiệp nhỏ
Doanh nghiệp nhỏ là những doanh nghiệp có quy mô nhỏ về vốn, lao động và doanh thu. Hiện nay ở nước ta, tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ được quy định tại Điểu 6 Nghị định số 39/2018/NĐ-CP ngày 13-3-2018 của Chính phủ quy định chi tiểt một số điều của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.
2. Thuận lợi, khó khăn của doanh nghiệp nhỏ
Theo em, vì sao doanh nghiệp AH có thể đứng vững trên thị trường?
1
2
3
4
Thuận lợi của doanh nghiệp nhỏ
Với quy mô sản xuất kinh doanh nhỏ, doanh nghiệp nhỏ linh hoạt ứng phó với sự biến động của thị trường; dễ thay đổi mẫu mã sản phẩm để đáp ứng nhu cầu thị trưòng; dễ bổ sung thiết bị để đổi mới công nghệ; có điều kiện đề tổ chức, quản lí lao động chặt chẽ, hiệu quả,...
Lợi thế của AH
Linh hoạt trong tổ chức hoạt động kinh doanh
Dễ thay đổi mẫu mã sản phẩm để đáp ứng nhu cầu thị trường.
Có điều kiện đề tồ chức, quản lí lao động chặt chẽ, hiệu quả
Dễ dàng bồ sung thiết bị để đồi mới công nghệ
2. Thuận lợi, khó khăn của doanh nghiệp nhỏ
Với mô hình doanh nghiệp nhỏ, AH đang gặp phải những khó khăn gì trong sản xuất kinh doanh?
Anh H cho biết, bên cạnh những thuận lợi, hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp cũng gặp nhiều khó khăn.
Trước hết phải kể đến những khỏ khăn về vốn. Với nguồn vốn tự có của bản thân và gia đình hạn hẹp, anh phải trông chờ vào nguồn vốn vay nhưng việc tiếp cận để vay ngân hàng hay các công ty tài chính không đơn giản bởi những quy định khắt khe về tài sản thế chấp, uy tin của chủ doanh nghiệp hoặc phải chứng minh tính khả thỉ của dự án kinh doanh, tình hình kinh doanh của doanh nghiệp,... Từ những khó khăn về vốn dẫn đến việc khó đầu tự đồng bộ máy móc, trang thiết bị phục vụ cho sản xuất kinh doanh. Với quy mô sản xuất nhỏ hiện tại, doanh nghiệp AH gặp khó khăn trong việc đáp ứng được những đơn đặt hàng lớn. Đội ngũ lao động trong doanh nghiệp chủ yếu là lao động thủ công, trình độ tay nghề chưa cao nên khó đáp ứng được yêu cầu đồi mới kĩ thuật công nghệ hiện đại và nâng cao hiệu quả sản xuất. Anh H cũng tự nhận thấy năng lực
quản lí của mình còn nhiều hạn chế, thiếu chuyên nghiệp, chủ yếu làm bằng kinh nghiệm, chưa được đào tạo bài bản, khả năng tiếp cận thông tin thị trường trong nước và thế giới chưa cao,...
Tất cả những khó khăn nêu trên làm nên một khó khăn mang tính phổ biến của mọi doanh nghiệp nhỏ, đó là khả năng cạnh tranh hạn hẹp của doanh nghiệp với chính các doanh nghiệp nhỏ cùng ngành, chưa kề đến việc phải cạnh tranh với những doanh nghiệp lớn trong bối cảnh nền kinh tế thị trường Việt Nam đang hội nhập với thế giới. Nếu không nỗ lực vượt qua, doanh nghiệp nhỏ rất dễ rơi vào nguy cơ phá sản.
1
2
3
4
Khó khăn của doanh nghiệp nhỏ
Vốn ít nên khó đầu tư đồng bộ, khó mở rộng quy mô.
Thiếu thông tin về thị trường, Trình độ lao động thấp
Trình độ quản lí thiếu chuyên nghiệp
Khả năng cạnh tranh còn hạn chế
Doanh nghiệp nhỏ thường gặp một số khó khăn: vốn hạn chế nên khó đầu tư đồng bộ, khó mở rộng quy mô; thiếu thông tin về thị trường; trình độ lao động thấp; trình độ quản lí thiếu chuyên nghiệp; khả năng cạnh tranh còn hạn chế trong khi phải đương đầu với các doanh nghiệp nhỏ cùng ngành, nhất là với các doanh nghiệp lớn hơn ở trong nước và trên thế giới,...
Khó khăn của AH
CÁC LĨNH VỰC SẢN XUẤT KINH DOANH THÍCH HỢP VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ
01
Lĩnh vực sản xuất kinh doanh
02
03
Lĩnh vực thương mại
Lĩnh vực dịch vụ
01
Lĩnh vực sản xuất kinh doanh
Sản xuất kinh doanh trong nông nghiệp
Nhóm 1
Nhóm 2
Nhóm 3
Lĩnh vực sản xuất kinh doanh tiểu thủ công nghiệp
Lĩnh vực sản xuất công nghiệp.
Sản xuất kinh doanh trong nông nghiệp
1/ Từ hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp V; em hãy tìm ra những điểm thích hợp của mô hình này đối với hoạt động sản xuất kinh doanh trong nông nghiệp.
2/ Em hãy kể thêm một số mô hình sản xuất kinh doanh khác trong lĩnh vực nông nghiệp thích hợp với doanh nghiệp nhỏ.
Lĩnh vực | Sản xuất kinh doanh | Lĩnh vực sản xuất kinh doanh tiểu thủ công nghiệp | Lĩnh vực sản xuất công nghiệp |
Mô hình | Trồng cây lương thực, rau, hoa, cây ăn quả, cây cảnh,...; chăn nuôi gà, lợn, bò,... vì những mô hình này không cần vốn lớn, khai thác được nguồn nhân công với chi phí thấp ờ địa phương | Các nghề sản xuất thủ công mĩ nghệ, mộc, đúc đồng, thêu ren, dệt lụa,... vì có thể triển khai ờ quy mô nhỏ, lao động thủ công là chính | Dệt may, giày dép, đồ nội thất hay các ngành công nghiệp phụ trợ, chế biến nông, lâm, thuỷ, hải sản,.. |
01
Một số mô hình sản xuất kinh doanh đối với DNN
Lĩnh vực thương mại
Nhà ông Q nằm ngay mặt phố lớn. Tận dụng lợi thế này, ông đã bỏ vốn thành lập doanh nghiệp tư nhân X chuyên kinh doanh các mặt hàng điện tử gia dụng, có cửa hàng bán tại nhà. Công ty X có 20 nhân viên, doanh thu bán hàng năm qua đạt gần 8 tỉ đồng.
Em hãy đọc trường hợp sau để trả lời câu hỏi:
1/ Vì sao mô hình kinh doanh mà ông Q thực hiện thích họp với doanh nghiệp nhỏ?
2/ Em hãy kể thêm những mô hình bán lè có cửa hàng khác phù hợp với doanh nghiệp nhỏ.
Chị A là chủ một doanh nghiệp tư nhân chuyên kinh doanh các mặt hàng mĩ phẩm và thời trang. Trước đây, chị phải thuê cửa hàng để bán trực tiếp cho khách. Nhận thấy hình thức kinh doanh trực tuyến tiết kiệm được nhiều chi phí thuê mặt bằng, thuê nhân viên, tiếp cận được nguồn khách hàng lớn, đa dạng, mang lại hiệu quả kinh doanh, chị chuyền sang kinh doanh theo hình thức này. Hiện công ty của chị đang có 20 nhân viên, doanh thu hằng năm khoảng 5 tỉ đồng.
Hình thức kinh doanh trực tuyến mà chị A đang thực hiện có phù họp với doanh nghiệp nhỏ không? Vì sao?
2/ Em hãy kể một số mô hình bán hàng trực tuyến khác thích hợp vói doanh nghiệp nhỏ.
Mô hình kinh doanh thương mại
Mô hình bán lẻ có cửa hàng
Doanh nghiệp nhỏ với mô hình bán lẻ có cửa hàng có thề kinh doanh tạp hoá bán nhiều chủng loại hàng hoá khác nhau hoặc các cửa hàng chỉ kinh doanh mặt hàng chuyên biệt như: cửa hàng văn phòng phẩm, cửa hàng máy vi tính, cửa hàng vật liệu xây dựng, cửa hàng vật liệu điện nước, cửa hàng kinh doanh nội thất,...
Mô hình thương mại điện tử
Mô hình kinh doanh trực tuyến là hình thức kinh doanh trên môi trường Internet với việc doanh nghiệp qụảng bá sản phầm dịch vụ của mình. Mô hình này ngày càng được áp dụng phồ biến vì tiết kiệm được nhiều chi phí thuê mặt bằng, thuê nhân viên, tiếp cận được nguồn khách hàng lớn, đa dạng, không bị giới hạn bời không gian và thời gian, phù hợp với mô hình doanh nghiệp nhỏ.
03
Lĩnh vực dịch vụ
Công ty trách nhiệm hữu hạn Kĩ thuật điện tử - điện lạnh Q chuyên cung cấp dịch vụ lắp đặt, sửa chữa đồ điện tử, điện lạnh gia dụng. Công ty cỏ 25 nhân viên, doanh thu năm qua đạt 12 tỉ đồng.
Em hãy đọc trường hợp sau để trả lời câu hỏi
1/ Công ty Q có phải là doanh nghiệp nhỏ không? Vì sao?
2/ Hình thức kinh doanh dịch vụ Công ty Q đang thực hiện có phù hợp với doanh nghiệp nhỏ không?
3/ Em hãy kể một số mô hình dịch vụ khác thích hợp với doanh nghiệp nhỏ.
Có nhiều mô hình sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực dịch vụ phù hợp với doanh nghiệp nhỏ như: kinh doanh khách sạn, các dịch vụ về ăn uống, cưới hỏi, du lịch, sửa chữa trang thiết bị, hỗ trợ máy móc, tư vấn, chăm sóc sức khoẻ, bất động sản,,..
Mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp nhỏ
Khi được hỏi về mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp, anh H đã chia sẻ: Trong bối cảnh phải cạnh tranh gay gắt với các doanh nghiệp khác, mục tiêu của doanh nghiệp phải tồn tại, đứng vững, tham gia tích cực vào chuỗi giá trị, liên kết vớỉ các hộ gia đình trong xã tạo ra sản phẩm có chất lượng, giá trị cao, không chỉ đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng trong nước mà còn có thể xuất khẩu. Kết quả là doanh nghiệp đã đạt được mục tiêu, ngày càng có nhiều đơn đặt hàng từ các đối tác nước ngoài, rất nhiều gia đình dệt gia công cho doanh nghiệp, có việc làm và thu nhập ổn định, nghề truyền thống của quê hương được duy trì, an ninh trật tự trong xã được đảm bảo. Anh H rất hạnh phúc về những điều này.
1/ Mục tiêu sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp AH là gì? Mục tiêu đó đã khẳng định vị thế của doanh nghiệp trong đời sống xã hội ờ địa phương như thể nào?
2/ Theo em, mục tiêu sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ có điểm gì đặc biệt so với mục tiêu của các doanh nghiệp lớn?
Xuất phát từ đặc trưng của một doanh nghiệp nhỏ, mục tiêu sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ không đơn giản là tối đa hoá lợi nhuận như mọi doanh nghiệp khác, mà quan trọng hơn, doanh nghiệp luôn xác định mục tiêu làm thế nào để tổn tại, đứng vững trong cuộc cạnh tranh khốc liệt trên thương trường đồng thời phải tham gia tích cực vào chuỗi giá trị, liên kết với các hộ gia đình, với các doanh nghiệp khác để khẳng định vị thế của doanh nghiệp nhỏ đối với sự phát triển kinh tế của địa phương và đất nước.
Em hãy đọc tiếp những chia sẻ của giám đốc doanh nghiệp AH đề trả lời câu hỏi:
Anh H cho biết, kết quà sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp AH chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố: đó là sự tận tâm, năng lực của đội ngũ quản lí cũng như trình độ chuyên môn, ý thức của người lao động đang được cải thiện: là việc doanh nghiệp đã đầu tư trang thiết bị đề đồi mới công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm; đầu tư thiết kế được nhiều mẫu sản phẩm đặc sắc, hấp dẫn khách hàng cũng như tồ chức được mạng lưới phân phối sản phầm trong các siêu thị ở nhiều tình thành khiến sản phẩm tiêu thụ nhanh. Ngoài ra, khả năng tài chính còn hạn chế khiến doanh nghiệp khó mở rộng quy mô đề thực hiện những đơn đặt hàng lớn. Trong nhiều nhân tố ảnh hưởng bên trong, anh H cho rằng yếu tố con người đóng vai trò quyết định.
Các nhân tố bên trong ảnh hưởng tới doanh nghiệp nhỏ:
1/ Em hãy phân tích vì sao anh H cho rằng con người là nhân tố có ảnh hưởng quan trọng nhất đến hoạt động của doanh nghiệp AH.
2/ Nhân tố đầu tư trang thiết bị công nghệ có ảnh hưởng đến kết quả hoạt động của doanh nghiệp AH thế nào?
3/ Nhân tố thiết kế mẫu sàn phảm, xây dựng mạng lưới tiêu thụ sản phẩm có ành hường thể nào đến kết quà hoạt động cùa doanh nghiệp AH?
4/ Khà năng tài chính của doanh nghiệp có ành hưởng thế nào đến kết quà hoạt động của doanh nghiệp AH?
5/ Theo em, còn có nhân tố bên trong nào khác ảnh hường đến hoạt động của doanh nghiệp AH?
Các nhân tố bên trong ảnh hưởng tới doanh nghiệp nhỏ:
Con người là nhân tố quyết định mọi hoạt động của doanh nghiệp
Khả năng tài chính của doanh nghiệp
Trình độ kĩ thuật, công nghệ sản xuất
Thiết kế được các sản phẩm đặc sắc, hấp dẫn thu hút sự quan tâm của khách hàng
Tổ chức được mạng lưới tiêu thụ sản phẩm.
Các nhân tố bên trong ảnh hưởng tới doanh nghiệp nhỏ:
Các nhân tố bên ngoài ảnh hưởng tới doanh nghiệp nhỏ:
Được hỏi về môi trường kinh doanh hay những nhân tố bên ngoài ảnh hường đến hoạt động của doanh nghiệp AH, anh H cho rằng môi trường chính trị, kinh tế - xã hội của đất nước luôn ổn định đã tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động và phát triển. Việc Chính phủ ban hành Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tạo điều kiện thuận lợi, động viên, khuyến khích các doanh nhân chủ động, tích cực tham gia khởi nghiệp. Doanh nghiệp còn nhận được sự hỗ trợ của địa phương như: tạo điều kiện thuận lợi trong việc đăng kí doanh nghiệp, hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp vay vốn, hỗ trợ trong việc thuê mặt bằng xây dựng nhà xưởng,... Tuy nhiên, tốc độ phát triển của khoa học công nghệ trên thế giới khiến cho công nghệ bên trong của doanh nghiệp nhanh chóng lạc hậu, gây sức ép không nhỏ đến yêu cầu đổi mới kĩ thuật, công nghệ của doanh nghiệp. Đặc biệt, doanh nghiệp luôn phải đối phó với hàng loạt đối thủ cạnh tranh gây sức ép buộc doanh nghiệp phải tìm cách để tồn tại và phát triển.
1/ Môi trường chính trị, kinh tế vĩ mô, sự hỗ trợ của địa phương đã ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp AH như thế nào?
2/ Tốc độ phát triển khoa học công nghệ đã ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp AH như thế nào?
3/ Yếu tố cạnh tranh trên thị trường ảnh hường đến hoạt động của doanh nghiệp AH như thế nào?
Các nhân tố bên ngoài ảnh hưởng tới doanh nghiệp nhỏ:
Môi trường chính trị
Kinh tế, xã hội
Sự hỗ trợ của chính phủ, chính quyền địa phương
Những thay đổi của kĩ thuật công nghệ
Yếu tố thị trường của doanh nghiệp như: khách hàng, đối thủ cạnh tranh trên thị trường
Quan điểm | Nhận định |
Doanh nghiệp nhỏ là mô hình khó thay đổi công nghệ vì rất hạn chế về vốn. | Đúng, vì doanh nghiệp nhỏ thường ít vốn. Trong trường hợp không có vốn thì không thể thay đổi được công nghệ. |
Doanh nghiệp Y kinh doanh trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, được coi là doanh nghiệp nhỏ vì lực lượng lao động thường xuyên chỉ có 12 người và doanh thu hằng năm chỉ đạt khoảng 3,5 tỉ đồng | b. Doanh nghiệp Y là doanh nghiệp nhỏ vì căn cứ vào Điều 6 Nghị định số 39/2018/ NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa |
Doanh nghiệp M có sản phẩm bán trên thị trường toàn quốc và xuất khẩu ra nước ngoài nên không phải là doanh nghiệp nhỏ. | c. Sai, vì doanh nghiệp nhỏ vẫn có thể có sản phẩm bán trên thị trường toàn quốc và xuất khẩu ra nước ngoài. |
Mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp nhỏ là khẳng định sự tồn tại và vị thế của doanh nghiệp trong cộng đồng | d. Đúng, vì khẳng định được sự tồn tại tức là doanh nghiệp nhỏ đã tạo ra được lợi nhuận và không chỉ có vậy doanh nghiệp nhỏ còn muốn khẳng định vị thế của mình trong cộng đồng. |
Bài tập 1: Em hãy cho biết những quan điểm dưới đây là đúng hay sai. Vì sao?
60%
90%
80%
70%
Bài tập 2: Em hãy cùng các bạn trong lớp tham gia trò chơi "tiếp sức": Kể tên các mô hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ trong từng lĩnh vực: sản xuất, thương mại, dịch vụ.
Bài tập 3: Em hãy nêu một ví dụ về ảnh hưởng của các nhân tố sau đến hoạt động của doanh nghiệp nhỏ:
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
Nhân tố vốn
Kĩ thuật, công nghệ
Thiết kế sản phẩm
Con người
doanh nghiệp nhỏ A chuyên kinh doanh lĩnh vực xây dựng, muốn mua một chiếc máy trộn bê tông với giá hàng trăm triệu đồng nhưng thiếu vốn
doanh nghiệp sản xuất chè nhờ trang bị được máy sấy nên chất lượng, năng suất chè cao mà không cần nhiều lao động và tốn nhiều chi phí để phơi, sấy thủ công,...
Doanh nghiệp sản xuất bánh kẹo, nhân dịp Tết cổ truyền thiết kế những mẫu hộp bánh đẹp, bắt mắt được người tiêu dùng ưa chuộng nên bán được sản phẩm.
Doanh nghiệp có nhiều lao động tay nghế cao, ý thức lao động tốt sẽ làm ra được nhiều sản phẩm chất lượng,...