Σχολικός Εκφοβισμός �και �Βία 

Μία παρουσίαση για τον σχολικό εκφοβισμό και τη βία από τον μαθητή Γρατσάνη Νικόλαο.

Τι είναι σχολικός εκφοβισμός και βία ;

-Πρωτού ξεκινήσουμε θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε τι είναι και τι δεν είναι σχολικός εκφοβισμός και βία.

- Τι είναι σχολικός εκφοβισμός και βία :

Σχολικός εκφοβισμός και βία είναι η επιθετική συμπεριφορά που είναι εσκεμμένη ,απρόκλητη και επαναλαμβανόμενη. Επίσης εμπεριέχει ανισότητα στη δύναμη αντικειμενική ή αντιληπτή.

Τι δεν είναι ο σχολικός εκφοβισμός και βία ;

 Εφόσον ξεκαθαρίσαμε τι είναι ο σχολικός εκφοβισμός και βία ,πρέπει λοιπόν να ξεκαθαρίσουμε τώρα τι δεν είναι. 

Τι δεν είναι σχολικός εκφοβισμός και βία : 

  Όταν τα εμπλεκόμενα μέρη είναι ίσης δύναμης ,και όχι άνισης , λόγω αριθμού , σωματικής διάπλασης ,κοινωνικής θέσης και κουλτούρας , στην περίπτωση αυτή πρόκειται για σύγκρουση.

  Εκτός της ίσης δύναμης παρατηρείται όμοια συναισθηματική αντίδραση.{ όχι όπως στον εκφοβισμό όπου ο μαθητής-θύμα φοβάται και αδυνατεί να υπερασπιστεί τον εαυτό του}.

   Φυσικά υπάρχει και η περίπτωση του πειράγματος, όπου οι μαθητές κάνουν αστεία μεταξύ τους ,διασκεδάζοντας αληθινά.

Μορφές βίας στον εκφοβισμό 

Χαρακτηριστικά μαθητών-θυτών

• Έντονη εξωστρεφής ,παρορμητική προσωπικότητα 
• Μη ανοχή στη διαφορετικότητα 
• Χειριστικοί , έλλειψη ενσυναίσθησης 
• Υψηλή αυτοπεποίθηση , υπερβολική θετική αυτοεικόνα που πραγματικά δε στηρίζεται.
• Δικαιολογούν τις πράξεις τους ως πρόκληση του θύματος και τις λογικεύουν ελαχιστοποιώντας τις συνέπειες για το θύμα.

Χαρακτηριστικά μαθητών-θυμάτων

1. Παθητικά Θύματα : ανασφαλή, αγχώδη, μοναχικά με χαμηλή αυτοεκτίμηση.
2. ''Προκλητικά'' Θύματα :  αντιδραστικά, αδέξια, αυθόρμητα, υπερκινητικά με δυσκολία συγκέντρωσης.
3. Ανήκουν σε μειοψηφικές ομάδες , όπως εθνότητα, σωματική εμφάνιση και πολλά άλλα.

​

Παράγοντες κινδύνου του σχ. Εκφοβισμού στο σχολείο

• Ανταγωνιστικότητα ,έλλειψη συνεργασίας.
•  Έλλειψη ενθάρυνσης μαθητικών πρωτοβουλιών και δημιουργικότητας στη μάθηση.
• Αδιαφορία ή ανοχή στη βίαιη συμπεριφορά.
• Μείωση ενδιαφέροντος για την συναισθηματική ζωή των παιδιών.

​

Παράγοντες κινδύνου του σχ. Εκφοβισμού στην οικογένεια  

1. Αυταρχικοί, τιμωρητικοί αλλά όχι υποστηρικτικοί γονείς.
2. Χρήση βίας ως επίλυση προβλημάτων.
3. Ανοχή στη βίαιη συμπεριφορά των παιδιών.
4. Συναισθηματική παραμέληση.

Σωματικές συνέπειες εκφοβισμού στο θύμα

1. Γρατζουνιές, Στραμπουλήγματα, Διάσειση, Διάστρεμμα.
2. Στομαχόπονοι, Πονοκέφαλοι, Πόνοι στην πλάτη.
3. Εφιάλτες ,Αϋπνία.
4. Βουλιμία, Απώλεια όρεξης.
5. Στρες, Άγχος.

​

Πνευματικές συνέπειες του εκφοβισμού στο θύμα.

α) Μειωμένη ικανότητα συγκέντρωσης.

β) Δυσκολίες στη μνήμη και στη μάθηση.

γ)  Φόβος και ντροπή για την ελευθερία της έκφρασης τους.

δ) Χαμηλές επιδόσεις.

ε) Συχνά απών από τον σχολικό χώρο.

Κοινωνικές συνέπειες του εκφοβισμού στο θύμα.

• Δυσκολία στην δημιουργία φιλικών σχέσεων.
• Συνήθως συνδέονται με παιδιά με έλλειμμα στις κοινωνικές δεξιότητες.
• Προσκόλληση σε ένα άτομο-''φίλο'', υποτακτικά από φόβο.

​

Ψυχολογικές συνέπειες του εκφοβισμού στο θύμα.

• Βρίσκεται πάντα σε ετοιμότητα και σε κατάσταση άμυνας.
•  Τα συναισθήματα που κυριεύουν το θύμα είναι φόβος, αγωνία, νευρικότητα και ντροπή.
• Δεν χαλαρώνει ποτέ.
• Γίνεται επιθετικό, αγενές και εχθρικό ως αντίδραση της κατάστασης.
• Μιλάει χαμηλόφωνα ή γρήγορα και ''μασάει'' της λέξεις του.
• Εμφανίζει τάσεις αυτοκτονίας, μελαγχολία και κατάθλιψη.

​

Μακροπρόθεσμες συνέπειες του εκφοβισμού στον θύτη.

• Δυσκολία στις διαπροσωπικές τους σχέσεις, διαχείριση θυμού και συγκρούσεων.
• Οι οπαδοί τους αποχωρούν σταδιακά καθώς μεγαλώνουν και μένουν μόνοι με άγχος και τάσεις κατάθλιψης.
• Αυξημένος κίνδυνος νεανικής και ενήλικης εγκληματικότητας.
• Αυξημένη πιθανότητα βίαιης συμπεριφοράς προς τα παιδιά και τον/την σύντροφο στην οικογένεια.
• Αδυναμία αποδοχής του εαυτού τους και άντλησης των δυνάμεων τους και αυτοεκτίμηση με θετικούς και δημιουργικούς τρόπους.

Ο ρόλος των θεατών στον εκφοβισμό

Θύτης→ Ξεκινάει τη Βία, παίρνει ενεργό μέρος στις πράξεις εκφοβισμού και βίας.

Ακόλουθος (του θύτη)→Δεν ξεκινά τη βία , παίρνει ενεργό μέρος στις πράξεις του εκφοβισμού και βίας.

Φανερός Υποστηρικτής (του θύτη) → Υποστηρίζει την πράξη ανοιχτά, αλλά δεν παίρνει ενεργό μέρος στις πραξεις αυτές.

Κρυφός Υποστηρικτής ( του θύτη) → Δεν υποστηρίζει ανοιχτά την πράξη, διασκεδάζει όμως με τις πράξεις αυτές.

Ο ρόλος των θεατών στον εκφοβισμό 2*

Θύμα → Δέχεται τη Βία

Υποστηρικτής Θύματος → Αποδοκιμάζει τη βία, και βοηθά ή προσπαθεί να βοηθήσει το θύμα.

Πιθανός Υποστηρικτής ( του θύματος) → Αποδοκιμάζει τη βία, πιστεύει ότι πρέπει να βοηθήσει, όμως το κάνει.

Παρατηρητής → Αδιαφορεί για τη βία και για το θύμα.

Χαρακτηριστικά αντιμετώπισης του εκφοβισμού  σε επίπεδο σχολείου

• Ανάπτυξη προγραμμάτων ψυχοκοινωνικής αγωγής, που προάγουν την ψυχική και κοινωνική υγεία των εφήβων.
• Ανάπτυξη ομάδων από εκπαιδευτικούς ή από διαμεσολαβητές για την διαχείριση συγκρούσεων.
• Αναβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος από τους ίδιους τους μαθητές.
• Ενημέρωση στην έναρξη κάθε παρέμβασης με ομιλίες ή με ενημερωτικά έντυπα.
• Έμφαση στη δημιουργικότητα των μαθητών, μέσω διάφορων δραστηριοτήτων για να αναδείξουν τα ταλέντα , τις ικανότητες και την διαφορετικότητα τους.
• Τακτικές συνελεύσεις εκπαιδευτικών-γονέων για τα θέματα που δημιουργούνται.

​

Χαρακτηριστικά αντιμετώπισης του εκφοβισμού σε επίπεδο τάξης.

1. Αξιοποίηση του συμβουλίου της τάξης, για την ενδυνάμωση της φωνής των μαθητών, μέσα από τακτικές συνελεύσεις, όπου προτείνονται λύσεις στα προβλήματα τους.
2. Αφιέρωση σχολικής ώρας για την εμπέδωση ενός υγιούς σχολικού κλίματος.
3. Δημιουργία μίας διαδικασίας αναφοράς προβλημάτων-περιστατικών από μαθητές.

​

Χαρακτηριστικά αντιμετώπισης εκφοβισμού  σε επίπεδο κοινότητας

1. Αναζήτηση ηθικής και οικονομικής υποστήριξης από την τοπική κοινότητα.
2. Συνεργασία με τοπικούς φορείς, αθλητικούς συλλόγους και κοινωνικές υπηρεσίες.

​

Σκεφτήκατε ποτέ πως... 

• Σκεφτήκατε ποτέ πως το θύμα μπορεί κάποια στιγμή να πάρει τον ρόλο του θύτη ??

• Το θύμα φυσικά και μπορεί κάποια στιγμή να πάρει τον ρόλο του θύτη , αυτό γίνεται λόγω ότι το πρώην θύμα με όλες τις στιγμές που έχει περάσει ως θύμα να τον έχουν στιγματίσει και να θέλει να ξεσπάσει με κάποιον τρόπο ή να πάρει εκδίκηση.

• Επίσης ο θύτης μπορεί να πάρει τη θέση του θύματος ως εκδίκηση από το πρώην θύμα για τον τρόπο που του συμπεριφερόταν.

• Σημείωση : Τα παραπάνω είναι κάποιες σκέψεις ιδέες που πιθανόν οι ρόλοι του θύτη και του θύματος αλλάζουν. Κάτι όμως που πρέπει να γνωρίζουμε είναι πως πότε δεν ξέρουμε γιατί ο θύτης γίνεται θύτης και γιατί το θύμα είναι θύμα και δεν αντιδρά. Ακόμη δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τι συμβαίνει στο οικογενειακό περιβάλλον του θύτη ή του θύματος. Επομένως πρέπει να σεβόμαστε κάθε συμμαθητή μας και να μην κάνουμε εξαιρέσεις-διακρίσεις σε κανέναν, διότι δεν θα θέλαμε να βρισκόμαστε στη θέση κανενός. Τέλος όταν βλέπουμε ή  γνωρίζουμε για περιστατικά σχολικού είτε όχι εκφοβισμού και βίας καλό είναι να το αναφέρουμε στους γονείς μας , καθηγητές μας ή στην αστυνομία.

  ↔

https://www.youtube.com/watch?v=4RshEv-drWs

                        Ευχαριστω πολύ για την προσοχη σας !

​

                                        Πηγή: Εγχειρίδιο αντιμετώπισης σχολικού εκφοβισμού Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.