Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności.
Moduł 3 Prebunking i techniki manipulacji
DREAM
Framework metodologiczny
Media literacy + Prebunking
Re-mediacja
metodologii prebunkingu
w działaniach edukacji medialnej (MLE).
Framework MLE
Czym jest prebunking
Symetryczny do fact-checkingu lub debunkingu, jest proponowany jako prewencyjna strategia przeciwko ryzyku dezinformacji (online).
Prebunking, często nazywany też „inokulacją psychologiczną”, to interwencja wzmacniająca informacyjnie
Ma na celu wzmocnienie „obrony immunologicznej” osób poddanych oddziaływaniu poprzez prewencyjne wystawienie na najczęstsze techniki manipulacji.
Etapy interwencji prebunkingu
Etapy interwencji prebunkingu
Etapy interwencji prebunkingu
Etapy interwencji prebunkingu +1
Tworzenie treści cyfrowych
Moduł 3: Techniki manipulacji
DREAM
Zrozumieć
dezinformację
01
DEZINFORMACJA
Dezinformacja to fałszywa informacja rozpowszechniana celowo, aby wprowadzić ludzi w błąd. Często wygląda na prawdziwą, ale została stworzona, by cię oszukać.
Na przykład fałszywe wiadomości udostępniane w social media, aby ludzie uwierzyli w coś, co nie jest prawdą.
MISINFORMACJA
Misinformacja to nieprawdziwa lub wprowadzająca w błąd informacja udostępniona przez pomyłkę. Osoba, która ją udostępnia, może uważać ją za prawdziwą. Przykładem jest udostępnienie wiadomości, która okazuje się fałszywa, bez świadomości, że była błędna.
POLARYZACJA
Polaryzacja występuje, gdy ludzie w grupie dzielą się na przeciwne obozy, często wokół kwestii politycznych lub społecznych. Może to utrudniać wzajemne zrozumienie oraz nasilać spory i konflikty.
Polaryzacja może być motorem dezinformacji.
DEZINFORMACJA + POLARYZACJA
W tym studium przypadku zdjęcie z otwarcia nowego sklepu w Neapolu (Włochy) było szeroko udostępniane na całym świecie, przypisując je manifestacjom Fridays For Future. To przypadek dezinformacji, która staje się motorem polaryzacji.
HATE SPEECH
Hate speech to każda wypowiedź, która atakuje lub dyskryminuje kogoś ze względu na rasę, religię, płeć lub inne cechy. Może szerzyć szkodliwe stereotypy i tworzyć wrogie środowisko.
HATE SPEECH
Hate speech obejmuje komentarze, które obrażają lub poniżają ludzi ze względu na ich tożsamość, taką jak rasa, religia, płeć czy orientacja seksualna. Na przykład post o Paradzie Równości LGBT w Rzymie z komentarzem „this is disgusting” atakuje ludzi za to, kim są, szerząc negatywność i nietolerancję. Hate speech może krzywdzić jednostki i tworzyć wrogie środowisko dla wszystkich.
Metoda prebunkingu w 3 krokach
03
Czym jest prebunking
Symetryczny do fact-checkingu lub debunkingu, jest proponowany jako prewencyjna strategia przeciwko ryzyku dezinformacji (online).
Ma na celu wzmocnienie naszych „obrony immunologicznej” osób poddanych oddziaływaniu poprzez prewencyjne wystawienie na najczęstsze techniki manipulacji.
Metoda w 3 krokach
Fact-checking jest ważny, ale nie zawsze możliwy w danej chwili i wymaga czasu.
Zanim udostępnisz, zareagujesz lub uwierzysz w jakąś historię, możemy spróbować zadać pytania w tych trzech obszarach:
Zoom out
Zoom in
STOP
Zoom out
Zoom in
STOP
Zoom out
Zoom in
STOP
Zoom out
Zoom in
STOP
Zoom out
Zoom in
STOP
Zoom out
Zoom in
STOP
Manipulacja
techniki
03
Czym jest manipulacja?
≪Tendencyjne zniekształcenie prawdy poprzez zmienioną lub częściową prezentację danych i informacji, w celu sterowania politycznymi, moralnymi itp. poglądami ludności lub jej części, aby służyć własnym celom i interesom: manipulacja informacją; manipulacja wynikami wyborów; manipulacja opinią publiczną.≫
Cztery strategie manipulacji
Polaryzacja
Pułapka kontekstu
Podszywanie się
Pułapka emocjonalna
1
Pułapka emocjonalna
Język zawierający silnie emocjonalne słowa, zwłaszcza negatywne, które wywołują strach lub oburzenie.
Dlaczego się jej używa:
Czy treść jest prawdziwa?
Nie, Imane Khelif nie jest kobietą trans.
Według CNN Sports, oświadczyła, że ma naturalnie wysoki poziom testosteronu i przed zawodami poddawała się leczeniu, aby go obniżyć.
Także inne zawodniczki mierzyły się z podobnymi wymogami kwalifikacyjnymi
Czy treść jest prawdziwa?
Po jej zwycięstwie na letnich igrzyskach olimpijskich w 2024 roku dezinformacja o płci Imane Khelif wymknęła się spod kontroli.
Choć twierdzenie to obalano wielokrotnie, nadal krąży i generuje mnóstwo hate speechu.
Złość zwiększa engagement
Element emocjonalny służy wywołaniu oburzenia wśród odbiorców poprzez przypisanie określonego zagrożenia społecznego konkretnej grupie osób.
W tym przypadku zagrożeniem miałaby być społeczność trans w sporcie.
2
Polaryzacja
Taktyka, która wzmacnia najbardziej skrajne poglądy, tłumiąc opinie umiarkowane lub zniuansowane.
Dlaczego
Polaryzacja zawęża pole opcji, aby ograniczyć możliwe wybory
Zwykle ci, którzy stosują polaryzację chcą przedstawić w dobrym świetle tylko jedną opcję.
Czy treść jest prawdziwa?
Nie, treść wizualna została zmanipulowana za pomocą AI, z użyciem nagrań z filmu udostępnionego online przez uczestników Flotilli.
Możemy zobaczyć przykład prawdziwego zdjęcia opublikowanego przez DIÁRIO de Notícias da Madeira, portugalskiej gazety regionalnej.
Czy treść jest prawdziwa?
To zdjęcie aktywistów Global Sumud Flotilla sugeruje, że ich misja humanitarna to w rzeczywistości wakacyjna wycieczka.
To pokazuje, że nawet niewinne udostępnienie w social media może zostać wykorzystane do tworzenia wprowadzających w błąd i polaryzujących treści.
MY kontra ONI
Polaryzacja to jeden z najsilniejszych motorów dezinformacji. Tworzy prostą i mocną narrację:�istnieje „my”, którzy mają rację, i „oni”, których należy obwiniać.
Gdy wiadomości są ujmowane w ten sposób, fakty stają się mniej ważne niż przynależność.
Może dzielić społeczności, podsycać wrogość i osłabiać zaufanie do debaty demokratycznej.
3
Dekontekstualizacja
Wzięcie fragmentu treści i udostępnienie go w innym kontekście, aby zmienić jego znaczenie.
Dlaczego
Czy treść jest prawdziwa?
Tak, nagranie jest prawdziwe i zostało nakręcone w Oslo.
To, co post pomija, to kontekst: nagrano je ostatniego dnia ramadanu, podczas wydarzenia modlitewnego Eid zorganizowanego w mieście.
Czy treść jest prawdziwa?
A więc było to zorganizowane wydarzenie religijne, a nie spontaniczne zgromadzenie. Nagranie pokazuje oficjalne wydarzenie modlitewne Eid w Oslo, które odbyło się ostatniego dnia ramadanu.
W wydarzeniu wziął udział szejk Mishary Alafasy, jeden z najbardziej cenionych recytatorów Koranu na świecie, odwiedzający Norwegię po raz pierwszy.
Uczestnicy kupowali bilety, aby wziąć udział
Strach i dezorientacja
Dekontekstualizacja odgrywa kluczową rolę w zalewaniu przestrzeni informacyjnej wprowadzającymi w błąd treściami.
W tym przypadku autentyczne nagranie zostało wykorzystane do wywołania strachu i wzmocnienia narracji o rzekomej „inwazji” społeczności muzułmańskiej w Oslo.
4
Podszywanie się
Podszywanie się pod znaną osobę publiczną, sprawiając, że wypowiada słowa lub wykonuje działania, które nie są autentyczne.
Dlaczego
Podszywanie się pod znaną osobę pozwala wykorzystać jej reputację i popularność do ukrytych celów.
Czy treść jest prawdziwa?
Nie. To obraz wygenerowany przez AI. Serwis fact-checkingowy Snopes ustalił, że po raz pierwszy pojawił się on w sieci na profilu DUAS, baru w Madrycie.
Czy treść jest prawdziwa?
Spotkanie portorykańskiej piosenkarki z papieżem było jednak prawdziwe, jak podał również The New York Times. I być może nie powinno nas to zbytnio dziwić: papież Leon już wykazał się jasnym zrozumieniem jak angażować młodsze pokolenia.
Zysk ponad etyką
Można rozsądnie sądzić, że DUAS wykorzystał okazję do social marketingu, posługując się wizerunkiem znanej piosenkarki i papieża.
Choć ta treść nie szerzy nienawiści ani nie atakuje żadnej marginalizowanej społeczności, wykorzystywanie syntetycznych mediów przedstawiających dwie osoby publiczne jest wątpliwe, zwłaszcza bez wyraźnego ujawnienia, że jest to treść fikcyjna i wygenerowana przez AI.
Narzędzia
04
Narzędzia
W oparciu o indeks EU DisinfoLab, to narzędzie pomaga nam ocenić potencjalne ryzyko wpływu treści dezinformacyjnych. Ocenia 8 wskaźników:
Narzędzie zwraca wynik ryzyka od 0 do 1, sklasyfikowany jako Niski, Umiarkowany, Wysoki lub Alarmujący.
Wypróbujmy to
Wypróbujmy to narzędzie na dezinformacyjnym poście o Imane Khelif. Pamiętaj, że będziemy musieli wypełnić te pozycje:
Ten wskaźnik ma na celu zmapowanie interakcji na pojedynczej platformie, w tym przypadku X.
Ponieważ interakcja obejmuje 15 000 udostępnień i ponad 50 000 polubień, wybierzemy trzecią opcję.
Nie wiemy, czy engagement był napędzany przez AI, więc tego nie oznaczymy.
2. Wyświetlenia
Ten wskaźnik ma na celu zmapowanie ekspozycji treści. Ponieważ wyświetlenia przekraczają 30 milionów, wybierzemy czwartą opcję.
3. Rozprzestrzenianie między platformami
Ten wskaźnik ma na celu zmapowanie rozprzestrzeniania treści między platformami. Jest to nieco trudne do oceny, ale dzięki wyszukiwaniu w Google Lens łatwo zauważymy, że trafiła ona co najmniej na Facebooka.
Także w tym przypadku nie możemy być pewni, że treść była udostępniana przez konta zarządzane przez AI, ale możemy oznaczyć, że w podobny sposób udostępniało ją wiele kont.
4. Dyfuzja językowa
Ten wskaźnik ma na celu zmapowanie, w ilu językach można znaleźć tę lub podobną treść.
Dzięki prostemu wyszukiwaniu w Google widzimy, że rozprzestrzeniła się ona szeroko w wielu krajach.
5. Zasięg medialny
Ten wskaźnik ma na celu ocenę, czy treść trafiła do mediów mainstreamowych. W tym przypadku tak: nadal jest przedmiotem dyskusji w tych dniach.
6. Typ podmiotu
Ten wskaźnik ma na celu zbadanie źródła i jego zachowania w sieci.
W tym przypadku dzięki prostemu wyszukiwaniu w Google szybko znajdziemy artykuł na Wikipedii wyjaśniający naturę profilu Libs of TikTok i jego agendę polityczną.
Stwierdza się również, że konto zostało zbanowane na platformach Meta, więc możemy powiedzieć, że ma historię problematycznych zachowań.
7. Formaty treści
Ten wskaźnik ma na celu zmapowanie różnych formatów, w jakich ta treść krążyła w sieci.
W tym przypadku treść zdaje się rozprzestrzeniać głównie poprzez posty i zrzuty ekranu w social media, przy czym podobne wersje udostępniano na różnych platformach. Sugeruje to, że treść była adaptowana i redystrybuowana w wielu formatach, zwiększając swoją widoczność i potencjalny zasięg.
8. Call to action
Ten wskaźnik ma na celu ocenę, czy treść wzywa społeczność do działania w danej sprawie.
W tym przypadku post wyraźnie wzywa do bojkotu igrzysk olimpijskich.
Wynik
To przypadek dezinformacji o profilu wysokiego ryzyka. Wynik sugeruje, że treść jest nie tylko wprowadzająca w błąd, ale też bardzo widoczna i potencjalnie wpływowa.
Ryzyko wynika głównie z silnej ekspozycji, uwagi mediów mainstreamowych i wyraźnego call to action, podczas gdy dowody na skoordynowane lub napędzane przez AI wzmacnianie pozostają ograniczone.
Quizy
Sprawdź swoje nowe umiejętności! Jeśli chcesz sprawdzić siebie i swoją klasę, ten quiz online jest tym, czego szukasz.
Opracowany przez Google, test jest dostępny w 8 językach, w tym po grecku, włosku i angielsku.
Wskazówka: Jeśli twój język nie jest dostępny, możesz po prostu zrobić zrzut ekranu studiów przypadku i omówić je z klasą.
Filmy
Kontynuuj poznawanie technik manipulacji. Tutaj znajdziesz różne filmy
Wskazówka: Jeśli twój język nie jest dostępny, możesz włączyć napisy automatyczne.
Skontaktuj się z lokalną organizacją fact-checkerów
W Grecji, Polsce, Ukrainie i we Włoszech istnieją organizacje fact-checkerów, z którymi możesz się skontaktować, jeśli natkniesz się na coś dziwnego lub podejrzanego w swoim feedzie.
Oto kilka propozycji:
Wyzwanie
05
GENEROWANIE TREŚCI
Podziel klasę na grupy.
Uczniowie powinni wymyślić memy, kampanię społecznościową, lub dowolny format, jaki wolą, które mogłyby przeciwdziałać zjawiskom dezinformacji, hate speechu lub polaryzacji.
GENEROWANIE TREŚCI
�Narzędzia:
GENEROWANIE TREŚCI
�Prezentacja
(💡) Check 1: Klimat – Czy jest inkluzywny?
(📖) Check 2: Historia – Jaka jest geneza?
(🎯) Check 3: Przekaz – Czy jest jasny?
3 KONTROLE, ZANIM STWORZYSZ TREŚĆ