ความหมายสหกรณ์

• สหกรณ์ (Cooperatives) คือ “ คณะบุคคล ซึ่งรวมกัน ดำเนินกิจการเพื่อ ประโยชน์ทางเศรษฐกิจ และสังคมโดยช่วยตนเอง และช่วยเหลือซึ่งกันและได้จดทะเบียนเป็นสหกรณ์ตามกฎหมายว่าด้วยสหกรณ์.

หลักการสหกรณ์

• หลักการสหกรณ์คือ “แนวทางที่สหกรณ์ยึดถือปฏิบัติ เพื่อให้คุณค่าของสหกรณ์เกิดผลเป็นรูปธรรม” ซึ่งประกอบด้วยหลักการสำคัญรวม 7 ประการ ดังนี้
• 1 การเป็นสมาชิกโดยสมัครใจและเปิดกว้าง
• 2 การควบคุมโดยสมาชิกตามหลักประชาธิปไตย
•  3 การมีส่วนร่วมทางเศรษฐกิจของสมาชิก
• 4 การปกครองตนเองและความเป็นอิสระ
• 5 การให้การศึกษา การฝึกอบรม และสารสนเทศ

หลักการ

• 6 การร่วมมือระหว่างสหกรณ์
• 7 ความเอื้ออาทรต่อชุมชน

�วิธีการสหกรณ์�

• วิธีการสหกรณ์ คือ “การนำหลักการสหกรณ์มาประยุกต์ใช้ในการดำเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคม เพื่อประโยชน์ของมวลสมาชิกและชุมชน โดยไม่ละเลยหลักการธุรกิจที่ดี”   ร่วมมือ ร่วม ร่วมใจ

​

อุดมการณ์สหกรณ์

• อุดมการณ์คือ การช่วยเหลือตนเองและช่วยเหลือซึ่งกันและกันเพื่อให้สมาชิกอยู่ดีกินดี มีความเป็นธรรม และเกิดสันติสุขในสังคม

ช่วยตนเองและสมาชิก

• อุดมการณ์สหกรณ์
• อุดมการณ์ คือ “ความเชื่อร่วมกันที่ว่าการช่วยตนเองและการช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ตามหลักการสหกรณ์จะนำไปสู่การกินดี อยู่ดี

มีความเป็นธรรม และสันติสุขในสังคม”

​

การกำเนิดสหกรณ์

• โอเวนเสนอให้มีการจัดตั้งชมรมสหกรณ์ขึ้น โดยให้ทรัพย์สินต่างๆ ของชมรม เป็นของส่วนรวม เพื่อไม่ให้มีสภาพของนายทุนในสหกรณ์ แต่จัดตั้งไม่สำเร็จและไม่ได้รับการยอมรับ โอเวนจึงทดลองตั้งชมรมสหกรณ์ชื่อ นิวฮาร์โมนี (New Harmony) ขึ้นที่เมืองนิวฮาร์โมนี รัฐอินดีแอนา ประเทศสหรัฐอเมริกา ในปี พ.ศ. 2368 และล้มเลิกไปในเวลาต่อมา เพราะไม่มีการคัดเลือกสมาชิก และไม่มีกิจกรรมที่คุ้มกับค่าใช้จ่าย นอกจากนี้ในขณะนั้นยังมีปัญหาเกี่ยวกับการปกครองและศาสนา
• โรเบิร์ต โอเวน บิดาแห่งสหกรณ์โลก

​

ประวัติสหกรณ์

• สหกรณ์สามารถจัดตั้งประสบความสำเร็จ มีปันผลเฉลี่ยคืนที่เมืองรอสเดล และรุ่งเรืองในเยอรมนี
• ต้นแบบสหกรณ์แห่งแรกเอามาจากสหกรณ์หาทุนเล็กๆจากเยอรมัน โดยฟรีดริช วิลเฮล์ม ไรฟ์ไฟเซน
• สหกรณ์แห่งแรกของโลก
•           ความลำบากยากแค้นของผู้ใช้แรงงานในโรงงานท่อผ้า ณ เมืองรอชเดล ประเทศอังกฤษ ที่ถูกเอารัดเอาเปรียบจากการซื้อสินค้าเงินเชื่อรวมกับดอกเบี้ยสูง และการจ่ายค่าจ้างเป็นสิ่งของ เป็นแรงผลักดันให้มีการแสวงหาทางรอด ตามวิธีสหกรณ์ คือร้านสหกรณ์ รอชเดล โดยสมาชิกผู้ก่อตั้ง มีข้อตกลงร่วมกันในหลักเกณฑ์ที่เรียกว่า กฎ 10 ประการ และกฎนี้เป็นแม่บทของ หลักการสหกรณ์ สหกรณ์นี้จึงได้รับการขนานนามว่าเป็นสหกรณ์แห่งแรกของโลก

​

​

การกำเนิดสหกรณ์ในประเทศไทย

ประเภทของสหกรณ์ ในประเทศไทย�

• สหกรณ์การเกษตร
• สหกรณ์ประมง
• สหกรณ์นิคม
• สหกรณ์ออมทรัพย์
• สหกรณ์ร้านค้า
• สหกรณ์บริการ
• สหกรณ์เครดิตยูเนี่ยน

​

1. สหกรณ์การเกษตร

                สหกรณ์ที่จัดตั้งขึ้นในหมู่ ผู้มีอาชีพทางการเกษตร รวมกันจัด ตั้งขึ้น และจดทะเบียนเป็นนิติบุคคลต่อนายทะเบียนสหกรณ์ โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อให้สมาชิกดำเนินกิจการร่วมกันและช่วยเหลือซึ่งกันและ กัน เพื่อแก้ไขความเดือดร้อนในการประกอบอาชีพของสมาชิก และช่วยยกฐานะความเป็นอยู่ของสมาชิกให้ดีขึ้น ความเป็นมา สหกรณ์การเกษตรแห่งแรกได้จัดตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2459 ชื่อว่า สหกรณ์วัดจันทร์ ไม่จำกัดสินใช้ ในจังหวัดพิษณุโลก

ประโยชน์

• ทำให้สมาชิกมีปัจจัยการผลิตเพิ่มขึ้น จากการกู้เงินสหกรณ์ในอัตราดอกเบี้ยต่ำมาประกอบอาชีพ ทำให้มีที่ดินทำกินเป็นของตนเองหรือมีที่ดินทำกินมากกว่าเดิม ทั้งในรับความรู้เกี่ยวกับการใช้เทคโนโลยีในการผลิต ตั้งแต่การใช้พันธุ์พืช พันธุ์สัตว์ การใช้ปุ๋ย การใช้ยาปราบศัตรูพืชการเก็บรักษาผลผลิตอย่างมีคุณภาพ 

2.สหกรณ์ประมง

• สหกรณ์ประสงดำเนินการให้ความรู้ทางด้านวิชาการในเรื่องการจัดหาวัสดุอุปกรณ์ที่เหมาะสม และมีคุณภาพในการเพาะเลี้ยง การเก็บรักษาและการแปรรูปสัตว์น้ำแก่สมาชิก รวมทั้งให้ความช่วยเหลือทางด้านธุรกิจการประมงคือ การจัดหาเงินทุนให้สมาชิกกู้ไปลงทุนประกอบอาชีพ การจัดหาวัสดุการประมงมาจำหน่ายการจัดจำหน่ายสัตว์น้ำและผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำ การรับฝากเงินและสงเคราะห์สมาชิกเมื่อประสบภัยพิบัติ

3.สหกรณ์นิคม

• วัตถุประสงค์ เพื่อการจัดนิคม คือ การจัดหาที่ดินมาจัดสรรให้แก่ราษฎรประกอบอาชีพทางการเกษตร ตลอดจนจัดบริการด้านสาธารณูปโภคแก่สมาชิก เพื่อการจัดสหกรณ์ คือ การรวบรวมราษฎรที่ได้รับจัดสรรที่ดิน

4.สหกรณ์บริการ

• สหกรณ์บริการ อีกหลายแบบตามมา เช่น สหกรณ์เคหสถาน สหกรณ์แท็กซี่ สหกรณ์ หัตถกรรมผลิตภัณฑ์ไม้ สหกรณ์บริการน้ำประปา สหกรณ์ผู้จัดหางาน แห่งประเทศไทย ฯลฯ วัตถุประสงค์เพื่อดำเนินธุรกิจด้านการบริการตามรูปแบบของสหกรณ์ ส่งเสริมสวัสดิการ แก่สมาชิกและครอบครัว

5.สหกรณ์ร้านค้า

• สหกรณ์ร้านค้าจะจัดหาสิ่งของและบริการที่สมาชิกมีความต้องการมาจำหน่าย ช่วยจำหน่ายผลิตผล ผลิตภัณฑ์ของสมาชิก ส่งเสริมและเผยแพร่ความรู้ทางด้านสหกรณ์ และด้านการค้าให้แก่สมาชิกสหกรณ์ ปลุกจิตสำนึกให้ สมาชิกรู้จักประหยัด ช่วยตนเองและช่วยเหลือซึ่งกันและทำให้สมาชิกมีสถานที่ซื้อขายสินค้าจำเป็นตามราคาตลาดในชุมชน ซึ่ง เป็นสินค้าที่ดีมีคุณภาพ 

6.สหกรณ์ออมทรัพย์

• เพื่อส่งเสริมการออมทรัพย์ โดยการรับฝากเงินและให้ผลตอบแทน ในรูป ของดอกเบี้ยอัตราเดียวกับธนาคารพาณิชย์ และโดยการถือหุ้นหัก
•  ให้บริการด้านเงินกู้แก่สมาชิกตามความจำเป็น
• เป็นแหล่งเงินฝากและเงินกู้ของสมาชิก ทำให้สมาชิกรู้จักเก็บออมเงิน และไม่ ต้องไปกู้เงินนอกระบบ

7.สหกรณ์เครดิตยูเนี่ยน

• สหกรณ์อเนกประสงค์ ตั้งขึ้นโดยความสมัครใจของสมาชิกที่อยู่ในวงสัมพันธ์เดียวกัน เช่น อาศัยในชุมชนเดียวกัน ประกอบอาชีพเดียวกัน หรือในสถานที่เดียวกัน หรือมีกิจกรรมร่วมกันเพื่อการรู้จักช่วยเหลือตนเองอย่างต่อเนื่อง โดยมุ่งเน้นให้สมาชิกประหยัดและออม