Ο θεσμός και ο ρόλος του/της Παιδαγωγικού Συμβούλου-Μέντορα
ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ
ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ
ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
Επιμορφωτική Τηλεδιάσκεψη
Παρασκευή 18 & 22 Νοεμβρίου 2022, 12.00-13.30
Υπουργική Απόφαση: 102919/ΓΔ4/24-08-2022�
Ο θεσμός του μέντορα στην Ελλάδα
Ν. 4823/2021
θεσμοθετείται ο/η παιδαγωγικός σύμβουλος - μέντορας και προσδιορίζεται ο ρόλος του/της: «να εμπνεύσει, να προσανατολίσει κάθε νεοδιοριζόμενο ή πρόσφατα τοποθετημένο στη σχολική μονάδα μόνιμο ή αναπληρωτή ή ωρομίσθιο εκπαιδευτικό με στόχο την ποιοτική αναβάθμιση της διδασκαλίας του και εν γένει του παρεχόμενου από αυτόν εκπαιδευτικού έργου»
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
Ν. 1566/1985
θεσμοθετούνται τα Περιφερειακά Επιμορφωτικά Κέντρα (Π.Ε.Κ.) με στόχο την επιμόρφωση των νεοδιόριστων εκπαιδευτικών
Ν. 3848/2010
προβλέπεται ο θεσμός του μέντορα για τους/τις νεοδιόριστους/ες εκπαιδευτικούς, ρόλο που αναλαμβάνουν ο/η σχολικός σύμβουλος και ο/η διευθυντής/ντρια της σχολικής μονάδας
Η μεντορική διαδικασία (mentoring)
Η μεντορική είναι μια διαδικασία κατά την οποία οι εκπαιδευτικοί μαθαίνουν ο ένας/η μία από τον/την άλλο/η, αναπτύσσουν δεξιότητες αλληλεπιδρώντας και οικοδομώντας νέες ποιοτικές εμπειρίες.
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
Σύμφωνα με ερευνητές η μεντορική σχέση, όπου εφαρμόζεται προς τον επιθυμητό προσανατολισμό, αποτελεί τον πιο αποτελεσματικό τρόπο υποστήριξης των εκπαιδευτικών που ξεκινούν την καριέρα τους, κυρίως σε ό,τι αφορά τη μύησή τους στις ιδιαιτερότητες, τις νόρμες και τις προσδοκίες από αυτούς/ές στο επάγγελμα και κατά κύριο λόγο στη σχολική μονάδα που ανήκουν (Hobson, & Malderez, 2013) ...
Μοντέλα μεντορικής σχέσης
Τυπικές ή άτυπες μορφές μεντορικής σχέσης
Μεντορική σχέση με εστίαση σε ένα μάθημα ή
με εστίαση στη γενική διδακτική μεθοδολογία
E-mentoring
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
�
Διάφοροι τύποι μεντορισμού και η αξιοποίησή τους
Μεντορισμός ένας προς έναν: συνήθως ένας/μια πιο έμπειρος εκπαιδευτικός αναλαμβάνει να γίνει μέντορας ενός λιγότερο έμπειρου/ης εκπαιδευτικού για να υποστηρίξει την ένταξή του/της δεύτερου/ης στο γενικότερο πλαίσιο του σχολείου, τις διαδικασίες και το επάγγελμα
Ομαδικός μεντορισμός: Ένας/μια ή περισσότεροι/ες έμπειροι/ες εκπαιδευτικοί καθοδηγούν και υποστηρίζουν μια ομάδα νέων εκπαιδευτικών
Μεντορισμός μεταξύ ομοτίμων: Μεντορισμός μεταξύ ατόμων με παρόμοια προσόντα ή/και εμπειρία σε προσωπικό ή επαγγελματικό πλαίσιο
Μεντορισμός εξ αποστάσεως ή διαδικτυακός: Δημιουργία και διατήρηση μιας σχέσης καθοδήγησης μέσω διαδικτύου με τη χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας και αντίστοιχων προγραμμάτων
Αντίστροφος μεντορισμός: Ένας/μια νέος/α ή λιγότερο έμπειρος/η επαγγελματίας καθοδηγεί και υποστηρίζει έναν/μια πιο έμπειρο/η επαγγελματία
Μεντορισμός μικρής διάρκειας: Μια πολύ σύντομη περίοδος μεντορισμού, με επίκεντρο ένα συγκεκριμένο θέμα, πρόβλημα ή πρόκληση
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
Η μεντορική διαδικασία …
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
Ο ρόλος του μέντορα
ηγέτης/τιδα
εκπαιδευτής/
εκπαιδεύτρια
πρότυπο για τους/τις άλλους/ες
αυτός/ή που καλλιεργεί την επιθυμητή κουλτούρα
σύμβουλος, υποστηρικτής/τής & συνεργάτης/τιδα
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
Ορισμός Παιδαγωγικού Συμβούλου-Μέντορα
1
Ο Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας:
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
9
Καθήκοντα και Αρμοδιότητες (1)
2
Ενδεικτικά:
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
Καθήκοντα και Αρμοδιότητες (2)
2
- οργανώνει την πραγματοποίηση τουλάχιστον τριών (3) διδασκαλιών �εντός του διδακτικού έτους ως εξής:
α) από τον/τη μέντορα με παρατηρητή/ές τον/τους καθοδηγούμενο/ους εκπαιδευτικό/ούς,
β) από τον/την καθοδηγούμενο/η εκπαιδευτικό με παρατηρητή τον/τη μέντορα και
γ) από κοινού τον/την καθοδηγεί για τον ορθό τρόπο επικοινωνίας με τους γονείς/κηδεμόνες και τους/τις μαθητές/τριες.
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
Ζώνη συνεργασίας
Οι εκπαιδευτικοί ως ερευνητές των πρακτικών τους
Αναγκαιότητα ανάπτυξης Σχεδίου Δράσης
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΕΝΤΟΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ | ||||
| Όνομα νέου/ας εκπ/κού:
Όνομα του μέντορα: | Ημερομηνία έναρξης:
Ημερομηνία λήξης: | | |
Σημείο αφετηρίας | Ανάγκες, προσδοκίες, και επιθυμίες του/της νεοεισερχόμενος/ης εκπ/κού | Ανάγκες του νεοεισερχόμενος/ης εκπ/κού που σχετίζονται με δραστηριότητες που αφορούν στις υποχρεώσεις του: | Δεδομένα / ιδιαιτερότητες του πλαισίου | |
Σχεδιασμός | Προσδιορισμός των σημείων που χρειάζεται υποστήριξη ο/η νέος/α εκπ/κός | (Πότε) Περίοδος ανάπτυξη/υλοποίησης | Εκτιμώμενη διάρκεια | Προσδιορισμός κατάλληλων ή απαραίτητων συνεργατών / υποστηρικτών (σε επίπεδο σχολείου) |
Υλοποίηση |
|
|
|
|
Διαδικασίες/Δράσεις | 1. Έναρξης της μεντορικής σχέσης 2. Καθορισμός στόχων 3. Προγραμματισμός ενεργειών/δράσεων 4. Πραγματοποίηση διδασκαλιών 5. Επιμορφωτικές και άλλες δράσεις επαγγελματικής ανάπτυξης 6. Ανάπτυξη συνεργασιών 7. Ανταλλαγή και διάχυση πρακτικών 8. Τελική αξιολόγηση της μεντορικής διαδικασίας | |||
Παρακολούθηση | ΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗ: σε μηνιαία τουλάχιστον βάση | ΕΛΕΓΧΟΣ & ΕΠΑΝΑΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ: στο τέλος κάθε σχολικού τριμήνου | ΤΕΛΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της μεντορικής σχέσης από τους εμπλεκόμενους | |
�
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
Διαμορ-φωτική αξιολόγηση
Υπάρχουν τέσσερα διαδοχικά στάδια στη μεντορική σχέση:
α) το στάδιο της έναρξης της μεντορικής σχέσης,
β) το στάδιο καλλιέργειας της σχέσης,
γ) το στάδιο διαχωρισμού και
δ) το στάδιο επαναπροσδιορισμού.
Σε κάθε στάδιο, συγκεκριμένα βήματα και στρατηγικές οδηγούν στη σταδιακή βελτιστοποίηση της μεντορικής σχέσης.
Τα στάδια της σχέσης μέντορα – μεντορευόμενου/ης
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
Τα στάδια της σχέσης μέντορα – μεντορευόμενου/ης�Έναρξης της μεντορικής σχέσης�
Αφιερώνεται ικανός χρόνος για μια εποικοδομητική γνωριμία και συνεργασία.
Ο/η έμπειρος/η και ο νέος/α εκπαιδευτικός μοιράζονται τους στόχους τους για τη μεταξύ τους σχέση και συνεργάζονται για την επίτευξή τους.
Γνωρίζονται μεταξύ τους, προσδιορίζουν τα κοινά τους ενδιαφέροντα, τις αξίες και τους μελλοντικούς τους στόχους. Χρειάζεται χρόνος για να μάθει ο/η ένας/μία τα ενδιαφέροντα, τις αξίες και τους στόχους του/της άλλου/ης.
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
Για παράδειγμα:
Καθορισμός στόχων μεντορικής σχέσης
(συγκεκριμένοι, μετρήσιμοι, επιτεύξιμοι, εφικτοί, χρονικά καθορισμένοι)
Η μεντορική σχέση προϋποθέτει …
εμπιστοσύνη, ειλικρίνεια, σεβασμό, διάθεση για συνεργασία
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
Επιθυμητές δεξιότητες εμπλεκόμενων στη μεντορική σχέση
μέντορες
νεοεισερχόμενοι/ες εκπαιδευτικοί
��Τα στάδια της σχέσης μέντορα - μεντορευόμενου�Το στάδιο καλλιέργειας της σχέσης – Προσπάθεια από κοινού ανάπτυξης (1)
Σταδιακά ενθαρρύνεται και ενδυναμώνεται ο/η νέος/α εκπαιδευτικός μέσω του αναστοχασμού και της ανταλλαγής απόψεων σχετικά με τις προσδοκίες, τους στόχους προς επίτευξη, τα καθήκοντα και τις δραστηριότητες που πραγματοποιούνται από κοινού.
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
Πρακτικές μεντορισμού:
- Αφιερώνεται συστηματικά ικανός χρόνος στη μεντορική σχέση και υπάρχει αμοιβαία δέσμευση.
- Συστηματικός προγραμματισμός των μεντορικών δράσεων.
- Η συνεργασία και η αλληλεπίδραση είναι δομημένη (π.χ. τρόποι επικοινωνίας, εβδομαδιαίες συναντήσεις βάσει θεματολογίας).
- Οι δράσεις και πρακτικές που ανταλλάσσονται τεκμηριώνονται (π.χ. συνοπτικές σημειώσεις, ημερολόγιο).
- Συμφωνούνται δεοντολογικοί κανόνες (π.χ. εμπιστευτικότητα, όρια και «ευαίσθητα θέματα»).
��Τα στάδια της σχέσης μέντορα – μεντορευόμενου/ης�Το στάδιο καλλιέργειας της σχέσης – Προσπάθεια από κοινού ανάπτυξης (1)
Ενθάρρυνση και ενδυνάμωση
Σταδιακά ο/η έμπειρος/η εκπαιδευτικός και ο νέος/α ή νέοι/ες εκπαιδευτικοί αρχίζουν σιγά σιγά να εκπληρώνουν τους σκοπούς της μεντορικής σχέσης.
Καλύπτονται οι ανάγκες, επιτυγχάνονται οι στόχοι, παρουσιάζονται και αντιμετωπίζονται νέες προκλήσεις.
- Το στάδιο καλλιέργειας είναι στάδιο αποδοχής, ταυτόχρονα και στάδιο αλλαγής, όπου ο/η νέος/α εκπαιδευτικός αλλά και ο/η έμπειρο/ης αναπτύσσονται από κοινού.
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
Αποτελεσμα-
τικές συζητήσεις για θέματα που αφορούν την τάξη
Συνεργασία ομοτίμων - ανταλλαγή πρακτικών
Σχεδιασμός του μαθήματος
Συζήτηση & Αναστοχασμός
Σχεδιασμός
Πραγματοποίηση διδασκαλιών
LOOP 626148-EPP-1-2020-2-PT-EPPKA3-PI-POLICY
6 Πανεπιστήμια, 3 Υπουργεία/Εθνικές Αρχές, 4 Ερευνητικοί Οργανισμοί
Τι επικοινωνιακά ρεπερτόρια αξιοποιούμε για να ενθαρρύνουμε τη νοοτροπία ανάπτυξης;
«Έχεις σταθερά
χαρακτηριστικά
και αυτά κρίνω»
«Είσαι ένα
αναπτυσσόμενο άτομο
και με ενδιαφέρει
η ανάπτυξή σου».
Στατική
νοοτροπία
Δυναμική
νοοτροπία
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
Στρατηγικές μεντορικής σχέσης
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
Στρατηγικές μεντορικής σχέσης
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
Μεντορική διαδικασία:
Συνθήκες αποτελεσματικής εφαρμογής πρακτικών
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
Μεντορική διαδικασία:
Συνθήκες αποτελεσματικής εφαρμογής πρακτικών
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
Διαστάσεις & παράγοντες που επηρεάζουν τη μεντορική σχέση
Volmari, 2010, όπ. αναφ. στο Fokien et al., 2013
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
ΩΦΕΛΟΥΜΕΝΟΙ από τη μεντορική διαδικασία
Νεοεισερχόμενοι εκπαιδευτικοί
εκπαιδευτικοί σε ρόλο μέντορα
Σχολική μονάδα
Αξιοποίηση της εμπειρίας στην επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
Η μεντορική σχέση ως επαγγελματική ανάπτυξη
Επαγγελματική ανάπτυξη των μεντόρων
… απαραίτητη, αφού ένας/μια εκπαιδευτικός, δεν γνωρίζει απαραίτητα την μεντορική διαδικασία
Στρατηγικές ανάπτυξης
στο πλαίσιο της μεντορικής σχέσης
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
Αξιολόγηση της μεντορικής διαδικασίας
Διαμορφωτική αξιολόγηση
… έστω και άτυπη με σχόλια, φιλικές επισημάνσεις και συμβουλές, κατά τη διάρκεια της μεντορικής διαδικασίας
Τελική αξιολόγηση
… πιθανόν κατά τη διάρκεια της τελευταίας συνάντησης, σε κάθε περίπτωση με την ολοκλήρωση της διαδικασίας
Αυτοαξιολόγηση
… οι μέντορες στέκονται κριτικά απέναντι στον ρόλο και τις πρακτικές τους στοχεύοντας στη διαρκή βελτίωσή τους
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
Προκλήσεις μεντορικής διαδικασίας
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
…. Για τους/τις νεοεισερχόμενους/ες εκπαιδευτικούς στην κουλτούρα του σχολείου, είναι ζωτικής σημασίας να υπάρχουν έμπειροι εκπαιδευτικοί που μπορούν:
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
Ευχαριστούμε �για την προσοχή σας
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
Παράρτημα
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
🙚 με διαπροσωπικές δεξιότητες όπως ενεργητική ακρόαση, ανεκτικότητα, παροχή αποτελεσματικής ανατροφοδότησης,
🙚 υποστηρικτικοί/ές με ενθουσιασμό και αισιοδοξία,
🙚 με καλές επικοινωνιακές δεξιότητες,
🙚 προσεγγίσιμοι/ες, προσβάσιμοι/ες, διαθέσιμοι/ες να υποστηρίξουν,
🙚 με εμπειρία, γνώσεις και εμπειρίες (κυρίως παιδαγωγικές, αλλά στο μαθησιακό αντικείμενο),
🙚 με γνώσεις και εμπειρία σε μεντορικές σχέσεις,
🙚 με στάση θετική προς τη διαδικασία και αγάπη για το επάγγελμα του/της εκπαιδευτικού,
🙚 με αυτογνωσία, δημιουργικότητα και διάθεση για διαρκή ανάπτυξη,
🙚 με συναισθηματική νοημοσύνη / ενσυναίσθηση,
🙚 με δεξιότητες διαχείρισης διαδικασιών και δύσκολων περιστάσεων.
Δεξιότητες εμπλεκόμενων στη μεντορική σχέση
μέντορες
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
🙚 προσεγγίσιμοι/ες, προσβάσιμοι/ες, με διάθεση να εμπλακούν
🙚 υποστηρικτικοί/ές
🙚 με κατανόηση
🙚 με επικοινωνιακές δεξιότητες και έντιμη ανατροφοδότηση
🙚 με γνώσεις και εμπειρίες (παιδαγωγικές αλλά και στο μαθησιακό αντικείμενο)
🙚 με διάθεση να αναλάβουν πρωτοβουλίες
🙚 με συναισθηματική νοημοσύνη
Επιθυμητές δεξιότητες εμπλεκόμενων στη μεντορική σχέση
νεοεισερχόμενοι/ες εκπαιδευτικοί
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
Ανάγκες υποστήριξης των νεοεισερχόμενων εκπαιδευτικών
Ξεκινώντας στο επάγγελμα
Τα πρώτα δεδομένα που χρειάζεται να γνωρίζουν οι νεοεισερχόμενοι/ες εκπαιδευτικοί:
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
Ανάγκες υποστήριξης των νεοεισερχόμενων εκπαιδευτικών
Θέτοντας τα θεμέλια…
Το πρώτο διάστημα (πιθανόν το πρώτο τρίμηνο) εργασίας ενός/μιας εκπαιδευτικού σε ένα σχολείο, σημεία στα οποία ενδέχεται να χρειαστούν υποστήριξη είναι τα εξής:
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022
Ανάγκες υποστήριξης των νεοεισερχόμενων εκπαιδευτικών
Διαρκής επαγγελματική μάθηση
Αυτή η φάση σχετίζεται με τον πρώτο χρόνο διδασκαλίας εστιάζοντας στην ανάγκη ανταπόκρισης στις ατομικές ανάγκες επαγγελματικής ανάπτυξης:
Παιδαγωγικός Σύμβουλος-Μέντορας, Απόφαση 102919/ΓΔ4, 18 &22 -11-2022