www.turkceailesi.net
HAZIRLIK ÇALIŞMALARI
1. Dünya’nın kendi ekseni etrafında döndüğüne kanıt olarak neleri gösterebilirsiniz?
Dünya’nın kendi ekseni etrafında döndüğüne kanıt olarak; gece ve gündüzün oluşumu, sıcaklık farkları, gün içinde gölge boyu ve yönünün değişmesi, doğu-batı yönlerinin oluşması örnek olarak gösterilebilir.
2. Sizce Dünya dönmeseydi yaşam şeklimizde ne gibi değişiklikler olurdu?
DÜNYA
AY
GÜNEŞ
Fizik
Eksen
Maddenin kimyasal yapısındaki değişiklikler dışında genel veya geçici yasalara bağlı, deneysel olarak araştırılabilen, ölçülebilen, matematiksel olarak tanımlanabilen madde ve enerji olgularıyla uğraşan bilim dalı
Bir cismi iki eşit parçaya bölen çizgi, mihver
hayali
küre
Gerçekte var olmayan, gerçek olmayan, fantastik, ütopik.
Yeryüzü, dünya
uzay
Yer kabuğu
Bütün varlıkların içinde bulunduğu sonsuz boşluk, feza, mekân.
Dünya'nın dışını çepeçevre kaplayan, üzerinde karalar ve denizlerin bulunduğu bölüm, yeryüzü.
gelgit
devasa
Ay ve Güneş'in yer yuvarlağı üzerindeki çekim güçleri sebebiyle deniz yüzünde, özellikle ana denizlerde su düzeyinin alçalması, kabarması olayı, metcezir.
Dev gibi, çok büyük
1. Bilim insanının fizikçi olmasında etkili olan olay nedir?
Bilim insanının fizikçi olmasında etkili olan olay okuldayken Dünya ve Ay’ın tam olarak ne yaptıklarını anlayamamasıdır.
2. Dünya’nın dönüşünü neden hissedemiyoruz? Açıklayınız.
Dünya’nın dönüşünü Dünya çok büyük olduğu ve bu yüzden bu hareketin bize çok yavaş geldiği için hissedemiyoruz.
3. Dünya, Güneş ve Ay niçin uzayda sürekli hareket hâlindedir? Yazar bunu açıklamak için hangi örnekleri vermiştir?
Yazar bunu açıklamak için Uzay boşluğunda herhangi bir engel olmadığı için sürekli hareket halindedir. Yazar bunu açıklamak için hareket halindeki bir araçtan elimizi uzattığımızda havanın engel olması, topların zemine düştüğünde hareketlerinin durmasını örnek olarak vermiştir.
4. Bilim insanına göre Dünya’mızın sonu nasıl gelecek?
Bilim insanına göre Dünya’mızın sonu Ay Dünya’ya devasa güçlerin etki edeceği kadar yakınlaşacak ve bunlar onun parçalanmasına sebep olacak. Bütün parçaları yer yüzüne yağacak ve Dünya’yı yıkıp geçecek. Böylece Dünya’mızın sonu gelecek.
5. Dünya’mız neden her geçen yıl kendi ekseni etrafında daha yavaş dönüyor?
Dünya durağan olmadığı için her yıl yavaşlamaktadır.
6. Metinde adı geçen bilim insanına soru sorma imkânınız olsaydı ne sorardınız? Bu soruyu sorma sebebiniz nedir?
Dünyamız dışında başka bir gezegende yaşam var mı?
7. Fizik ve astronomiyle ilgilenen bir bilim insanı olsaydınız uzayla ilgili hangi gizemi çözmek isterdiniz? Nedenleriyle açıklayınız.
Fizik ve astronomiyle ilgilenen bir bilim insanı olsaydım uzayda Dünya dışında bir gezegende yaşamın olup olmadığı gizemini çözmek isterdim. Evrenimizde pek çok gezegen ve yıldız var. Bu gezegenlerden birinde yaşam olsaydı belki de kendimize yeni yaşam alanları bulacak, yeni dünyalar keşfedecektik.
Semerkant’ta doğdu. Babası Türkistan ve Maveraünnehir emîri Uluğ Beyin doğancıbaşısı Muhammed. Kuşçu adının buradan geldiği söylenir. İlk öğrenimini Semerkant’ta yaptı. Sonra, Bursalı Kadızade Rumî’den ve Uluğ Beyin kendisinden matematik ve astronomi okudu.
Semerkant’tan Kirman’a giderek öğrenimini tamamladı. Uluğ Beyin kurduğu rasathaneye müdür oldu (1421) ve onun Zîc (yıldızların yerlerini ve hareketlerini gösteren cetvel) adlı eserine yardım etti.
ALİ KUŞÇU
Gürganî tahtında oturan Uluğ Bey, oğlu Abdüllâtif’in ihaneti sonucu öldürülünce (1450), Semerkant medreselerindeki derslerine son verdi ve Hacca gitmek üzere Tebriz’e geldi (1449).
Tebriz’de Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan kendisine çok itibar etti ve yanında alıkoydu. Bir ara, Osmanlılarla barış konuşmalarını yürütmek üzere elçi olarak Ali Kuşçu’yu Mehmed II’ye (Fatih) yolladı. Ünlü bilgine hayran olan Mehmed II, kendisinden İstanbul’da kalmasını rica etti.
Ali Kuşçu, bu daveti ancak elçilik görevini bitirdikten sonra gerçekleştirebileceğini bildirdi: Tebriz’e döndü, bir süre sonra bütün ailesini alarak İstanbul’a geldi. Osmanlı-Akkoyunlu sınırında Mehmed II’nin emriyle büyük bir törenle karşılanan Ali Kuşçu, Ayasofya medresesine müderris oldu. 1474 yılında vefat etti.
1) Ali’ye “Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç” romanı niçin öneriliyor?
Ali’ye “Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç” romanı Ali öğretmeninden Dünya’nın sonu ile ilgili halk inanışlarını işleyen edebî eser adı istediği için öneriliyor.
2) Gönderilen e-postada “edu” ve “gov” uzantılı sitelerin önerilme sebebi nedir?
Gönderilen e-postada “edu” ve “gov” uzantılı sitelerin önerilme sebebi “edu” uzantılı siteler eğitim siteleri, “gov” uzantılı siteler devlete ait siteleridir. Bu siteler güvenilir kaynaklardır. Bu nedenle önerilmektedir.
Planetaryum
galaksi
kozmos
asteroit
almanak
Gökevi.
gök ada.
Evren.
Yörüngeleri çoğunlukla Mars ile Jüpiter gezegenleri arasında kalan gökcisimleridir.
Yıllık.
Arkadaşlarımla gök evinde otururken aramızda şu sohbet geçti. Acaba evrende bizden başka canlılar var mı? Ali adındaki arkadaşım evrende bizden başka canlıların ve hayatın var olabileceğini söyledi. Gök adamızda bizim yaşadığımız hayata benzer veya farklı bir hayatın olma fikri benim de uzun zamandan beri aklımda olan bir düşünceydi. Bu fikir beni her zaman heyecanlandırmıştır. Evrenimiz çok büyük bir yer. Evrende başka bir hayat varsa görmeyi, başka canlılarla tanışmayı çok istediğimi arkadaşlarıma anlattım. Sonra birlikte evrenimizle ilgili araştırma yapmaya devam ettik. Herkes bu araştırmadan dolayı çok mutluydu.
GELECEK DERSE HAZIRLIK
1. Halkla sürekli iletişim hâlinde olan bir meslek sahibinin başarılı olması için hangi özelliklere sahip olması gerekir? Araştırınız.
2. Seyyar satıcıları gözlemleyiniz. Kullandıkları dilde ilginç bulduğunuz ifadeleri not alınız.