www.chemistry.ge/school

კლასი: 9

გაკვეთილი: 44

აირის მოცულობის გამოთვლა ნორმალურისგან განსხვავებულ ფიზიკურ პირობებში

www.chemistry.ge/school

დღეს განვიხილავთ:

• აირის მოცულობის გამოთვლა ნორმალურისგან განსხვავებულ ფიზიკურ პირობებში:

www.chemistry.ge/school

2

აირის მოცულობის გამოთვლა ნორმალურისგან განსხვავებულ ფიზიკურ პირობებში

• მოცულობა ტემპერატურის პირდაპირპროპორციულად და წნევის უკუპროპორციულად იცვლება

​

​

​

​

​

​

​

• ფორმულაში V₀ არის ნორმალურ პირობებში (P₀ = 1 ატმ, T₀ = 273K) აირის მიერ დაკავებული მოცულობა, ხოლო V₁ - არის მოცულობა (ლ), რომელსაც იგივე აირი P₁ -წნევასა და T₁ - ტემპერატურაზე დაიკავებს

www.chemistry.ge/school

3

წნევის ერთეულები

• წნევა სხვადასხვა ერთეულებში (ატმ, პასკალი, მმ Hg სვეტი) იზომება, ამ ერთეულებს შორის შემდეგი სახის ურთუერთდამოკიდებულებაა:

1 ატმ = 760 მმ Hg = 101.325 კპა

• 1 ატმ არის ის წნევა რომლითაც ატმოსფერო ზემოქმედებს დედამიწაზე (ზღვის დონეზე). სიმაღლის მატებასთან ერთად ხდება ჰაერის გაიშვითება და ატმოსფერული წნევის კლება

www.chemistry.ge/school

4

ამოცანა 1:

www.chemistry.ge/school

5

• როგორც განხილული მაგალითიდან ჩანს თუ წნევა მუდმივია ტემპერატურის ზრდით აირის მიერ დაკავებული მოცულობა იზრდება, რადგან აირი გაცხელებით ფართოვდება.

www.chemistry.ge/school

6

მაგალითი

www.chemistry.ge/school

7

საწყისი მოცულობა

როგორ მდგომარეობაში (A, B თუ C) გადავა ბუშტი, თუ

1. ტემპერატურა გაიზრდება 100 K-დან 300 K-მდე
2. ბუშტს მოვათავსებთ საყინულეში
3. ბუშტს ჯერ გავათბობთ და მერე დავაბრუნებთ საწყისი ტემპერატურაზე

ამოცანა 2:

www.chemistry.ge/school

8

• როგორც განხილული მაგალითიდან ჩანს თუ ტემპერატურა მუდმივია წნევის ზრდით აირის მიერ დაკავებული მოცულობა მცირდება, რადგან აირი იკუმშება.

www.chemistry.ge/school

9

მაგალითი

www.chemistry.ge/school

10

საწყისი მოცულობა

როგორ მდგომარეობაში (A, B თუ C) გადავა ბუშტი, თუ

1. თუ ბუშტი აფრინდება მაღლა ცაში სადაც დაბალი წნევაა
2. ბუშტს სახიდან ეზოში გავიტანთ, სადაც წნევა არ იცვლება
3. ბუშტს მოვათავსებთ მაღალი წნევის კამერაში

ამოცანის განხილვა:

www.chemistry.ge/school

11

სცადეთ დამოუკიდებლად

www.chemistry.ge/school

12

This Photo by Unknown Author is licensed under CC BY-SA-NC

დამოკიდებელი სამუშაო

ამოცანა 1.

მოცემული გაქვთ ჰელიუმის ნიმუში, რომლის მოცულობაც იყო 6.5 ლ, 845 მმ Hg წნევაზე და 25°C ტემპერატურაზე. რა იქნება აირის (ჰელიუმის) წნევა ატმოსფეროებში თუ

1. აირის მოცულობა გახდება 1850 მლ, ხოლო ტემპერატურა 325 K
2. აირის მოცულობა გახდება 12.8 ლ, ხოლო ტემპერატურა 12 °C

​

​

www.chemistry.ge/school

13

This Photo by Unknown Author is licensed under CC BY-SA-NC

დამოკიდებელი სამუშაო

ამოცანა 2.

მოცემული გაქვთ არგონის ნიმუში, რომლის მოცულობაც იყო 735 მლ, 1.20 ატმ წნევაზე და 112°C ტემპერატურაზე. რა იქნება აირის (არგონის) მოცულობა მილილიტრებში თუ

1. აირის წნევა გახდება 658 მმ Hg, ხოლო ტემპერატურა 281 K
2. აირის წნევა გახდება 15.4 ატმ, ხოლო ტემპერატურა -15 °C

​

​

www.chemistry.ge/school

14

This Photo by Unknown Author is licensed under CC BY-SA-NC

www.chemistry.ge/school

15

გაქვთ კითხვები?

გმადლობთ ყურადღებისათვის!