ეკოლოგია და გლობალური პრობლემები

ავტორი:

სალომე ხარძიანი და მარინა მარგველანი

მიზნები

• გარემოს დაცვა დაბინძურებისაგან;
• ეკოლოგიური და გლობალური პრობლემების შემცირება;
• ბუნების დაცვა დაზიანებისაგან მათ შორის ცხოველების და ადამიანებისაც;
• ადამიანების შთაგონება ბუნაბის ზრუნვაზე;
• სხვადასხვა ეპიდემიური დაავადებების შემცირება;
• ადამიანის ჯამრთელობის უზრუნველყოფა;
• პეტიციის შექმნა გარემოს დაცვის მიზნით;
• ინიციატივის და არასამთავრობო ორგანიზაციის შექმნა გლობალური და ეკოლოგიური პრობლემების წინააღმდეგ ასევე ამ საქმეში ბევრი ადამიანის ჩართვა.
• მოსახლეობის ინფორმირება გარემოს დაცვასთან დსაკავშირებით, მათ შესაძლებლობებზე.

სამწუხაროდ დღეს მთელ მსოფლიოში ბევრი ეკოლოგიური და გლობალური პრობლემა არსებობს .ამ პრობლემებმა კი ბევრი ზიანი მოუტანა გარემოს,ცხოველებს და არა მარტო მათ არამედ ჩვენც, ადამიანებსაც.იმიტომ, რომ ეკოლოგიური და გლობალური პრობლემების გამოწვევა გავლენას ახდენს ადამიანის ჯამრთელობაზე და აზიანებს მას;ასევე გარემოზე, ბუნებაზე რის გამოც ჰაერი,რომლითაც ვარსებობთ და რაც ჩვენი სიცოცხლისათვის აუცილებებლია ბინძურდება.რის შედეგადაც, ჩვენი ორგანიზმი ზიანდება.ასევე აზიანებს მცენარეებს,ცხოველებს და ანადგურებს მათ, რაც იწვევს ბუნების დაზიანებას და დედამიწის ატმოსფეროს და სრულიად დედამიწის ცვლას გაუარესებისაკენ. რის შედეგადაც, წარმოიქმნება მიწისძვრები,ჰაერი ბინძურება,წარმოიქმნება სხვადასხვა ეპიდემიური დაავადებები და გრიპები.ამ პრობლემებს მოჰყვება ცხოველების გადაშენება,კლიმატის ცვლილება,წყლის რაოდენობის მატება, მზის მავნე სხივების მოხვედრა დედამიწაზე,ხმელეთის მასშტაბის შემცირება,ჰაერის უკმარისობა დედამიწისათვის, ადამიანისა და ცხოველისათვის,მავნე ბაქტერიების წარმოქმნა,ნიადაგის დაზიანება და სხვა უარესი პრობლემები, რომლებსაც დედამიწის,გარემოს,დაზიანება უდვეს საფუძვლად.როგორც ავღნიშნე, სწორედ ეკოლოგიური და გლობალური პრობლემები იწვევს მრავალგვარი ეპიდემიური დავადებების გავრცელებას მაგალითად როგორიც:შავი ჭირი;ქათმის გრიპი;ღორის გრიპი;კორანა ვირუსი სახელწოიდებით(კოვიდ 19), რომელიც დღესაც გავრცელებულია,რომელმაც მთელი სამყარო და დედამიწა შეცვალა გაუარესებისკენ. გლობალური და ეკოლოგიური პრობლემების გამოწვევამ შეიძლება მსოფლიო წყალდიდობაც გამოიწვიოს.დარწმუნებული ვარ, რომ იცით ოზონის შრე, რომელიც დედამიწიდან 30 კილომეტრ სიმაღლეზე მდებარეობს და რომელიც იცავს დედამიწას მზის მავნე სხივებისაგან. ამ ოზონის შრის დაზიანებამ შეიძლება დედამიწის განადგურება გამოიწვიოს.როგორც ცნობილია, ინგლისელი მეცნიერები იყვნენ ანტარქტიდაზე და იქიდან ოზონის შრის ცვლილება შეამჩნიეს.ალბათ დაინტერესდით რატომ?იმიტომ რომ ოზონის შრე მეოცე საუკუნის ბოლომდე მცირდებოდა,რაც იწვევდა ულტრაისფერი გამოსხივების გაზრდას.თუმცა უნდა აღინისნოს რომ ბოლო წლების განმავლობაში ოზონის შრის მატების ტენდენციამ წელიწადში (1-3%)-ით მომატება დაიწყო.უნდა აღინიშნოს, რომ ოზონის შრის შემცირებას სწორედ გლობალური პრობლემები იწვევს.ასევე ის მოწყობილობები რომლებიც ფრეონებს შეიცავს.იმ მიზეზით,რომ ფრეონები ოზონის შრის დაზიანებას იწვევს. ამის გამო, მსოფლიოს ბევრმა ქვეყანამ ფრეონების წარმოება შეწყვიტა.

არსებული გლობალური და ეკოლოგიური პრობლემები

მეცნიერებმა დედამიწის ორბიტაზე და მზის სისტემაში ცვლილებები შეამჩნიეს. დედამიწას ახალი თანამგზავრი გამოუჩნდა.მთვარეზე წყალი აღმოაჩინეს.

რა იწვევს ამ პრობლემების წარმოქმნას?

უნდა აღინიშნოს რომ ულტრაისფერი სხივების მატება ოზონის შრის განადგურებას და ოზონის ხვრელის წარმოქმნას იწვევს .ცნობილია,რომულტრაისფერი სხივების რაოდენობა ახლა ბევრად მომატებულია ვიდრე 50-100 წლის წინათ.ამ პრობლემებს კი ჩვენ ვიწვევთ.ალბათ გაინტერესებთ როგორ.იმით რომ ჩვენ გარემოს ვაბინძურებთ და მას არ ვუფრთხილდებით.არსებობს ბევრი ადამიანი რომელიც გარემოს არ უფრთხილდება. ნაგავს ყრიან სადაც მოესურვებათ,გარემოს აბინძურებენ და არც კი აინტერესებთ ამით გარემოს,ბუნებას,დედამიწას ან ადამიანს რა მოუვაან რა მოხდება ასეთი სასტიკი და ბინძური მოპყრობით ბუნების მიმართ.ისინი თავიანთ თავზე ზრუნავენ და სულ არ ესაჭიროებათ ბუნება.ისინი ბუნების მთელი მარაგით სარგებლობენ და იმას არ ითვალისწინებენ რომ ეს ბუნება შესაძლებელია საერთოდ აღარ აღდგეს და დაზიანდეს.ადამიანები რომ ნაგავს ქუჩებში მდინარეებში და სხვაგან ყრიან. ის ასე უბრალოდ არ ქრება, არამედ ის ჩადის დედამიწის სიღრმეში და იქ ქიმიურ რეაქციებს იწვევს და აზარალებს დედამიწას მოსახლეობიანად,რაც გლობლარური პობლემების წარმოქმნას იწვევს.მართალია, განვითარებად ქვეყნებში ეკოლოგიური და გლობელური პრობლემები დიდია მაგრამ არც განვითარებული ქვეყნებია გამნონაკლისი.იმიტომ, რომ განვითარებულ ქვეყნებში ბევრი ქარხნაა, სადაც გადამუშავების შედეგად ბევრი ნახშირორჟანგი გამოიყოფა და ატმოსფეროში იფანტება, მაგრამ ის გარემოში მაინც რჩება.ამის შედეგად, კი ჰაერი ბინძურდება. ქიმიური რეაქციები რომელიც აბინძურებს ჰაერს სხვადასხვა ქიმიური ნივთიერებებით მაგ:ნახშირბადის მონოოქსიდი.ის უფერო და უსუნო აირია და წყალში არ იხსნება.ის წარმოიქმნება საწვავ წიაღისეულში ნახშირბად შემცველი ნივთიერების წვისას.ის მომწამლავია და ხელს უშლის უჯრედებში ჟანგბადის გადატანას სისხლის ჰემოგლობინის საშუალებით ამას მომაკვდინებელი შედეგი მოჰყვება.გოგირდის დიოქსიდი მკვეთრი სუნის მქონე აირი წყალში ხსნადია.ისწარმოიქმნება გოგირდ შემცველი ნივთიერების წვისას მისი ძირითადი ჭარმოქმნა ქვანახშირის მაღაროებში ხდება.ის აღიზიანებს თვალებს და ყელს ის წვიმაში მჟავა წვიმებს წარმოქმნის და აზიანებს შენობებს, ბუნებას და სხვა მრავალ მსგავს,აზოტის ოქსიდები NO რომელიც მკვეთრი სუნის მქონე და უფერო აირი ასევე NO2რომელიც მკვეთრი სუნის მურა ფერის აირია.ისინი წარმოიქმნება აზოტის და ჟანგბადის ურთიერთკავშირისას მანქანის მაღალ ძრავაში. იწცვევს სუნთქვის პრობლემებს და წარმოქმნის მჟავა წვიმებს.

• როგორც ვნახეთ ავტომობილების გამონაბოლქვიც იწვევს ეკოლოგიურ პრობლემებს .ისიც ვიცით,რომ დღეს ავტომობილი თითქმის ყველას ჰყავს და ეს ძალიან დიდ ზარალს აყენებს დედამიწას.იმისათვის, რომ გარემო დავიცვათ უნდა მოვერიდოთ, რაც მთავარია, გამონაბოლქვის წარმოქმნას.ყოველ წელს 50 მილიონი ავტომობილი ემატება ავტომობილთა რიცხვს, რაც დიდი რაოდენობით ნახშირორჟანგის გამოყოფას იწვევს.მე20 საუკუნის 50-იანი წლებიდან საჰაერო ტრანსპორტი უფრო და უფრო ვითარდება, რაც ატმოსფეროში დიდი რაოდენობით ნახშირორჯანგის გამოყოფას იწვევს. უნდა აღინიშნოს,რომ საავტომობილო,საჰაერო და სარკინიგზო ტრანსპორტი ცუდ გავლენას ახდენს ატმოსფეროზე, საზღვაო და სამდინარო ჰიდროსფეროზე,ხოლო მილსადენი ლითოსფეროზე.

დაბინძურების წყაროები

ცხოველები და ეკოლოგიური პრობლემები

ეკოლოგიური და გლობალური პრობლემების გამო ბევრი ცხოველი გადაშენების პირასაა და ბევრიც გადაშენებულია სამწუხაროდ.ეს როგორც ავღნიშნე დაბინძურების,გამონაბოლქვის, ჰაერის დაბინძურების და სხვა პრობლემების მიზეზია.იმიტომ რომ ისინი როგორც ჩვენ დაბინძურებულ ჰაერს სუნთქავენ მას კი ჩვენთვის ზიანიც მოაქვს. ცხოველების ბევრი მაგალითი შეგვიძლია დავასახელოთ რომლებიც გადასენების პირასაა მაგ:თეთრი დათვი რომელიც ყინულის დნობის გამოა გადაშენების პირას,სპილოები,ბეჰემოტები,პანდა დათვები რომლებიც ჩინეთშია მისი წარმოშობა კატასტროფულად შემცირებულია 1-2 ბელი წელიწადში და მინდა ავღნიშნო რომ პანდა ბუნების მსოფლიო ფონდის სიმბოლოა რადგან ის ყველაზე მეტ საშიშროებაშია.ბუნების მსოფლიო ფონდი საერთაშორისო არასამთავრობვო ორგანიზაციაა,რომელიც მოღვაწეობს ბუნების შენარჩუნების,კვლევებისა და აღდგენის სფეროში.ლოგო სიმბოლურად მიგვანიშნებს ბუნების უნიკალურობის შენარჩუნების მნიშვნელობას.და კიდევ ძალიან ბევრი ცხოველია გადაშენების პირას.ადამიანები იბრძვიან ბუნების გადასარჩენად,ქმნიან არასამთავრობო ორგანიზაციებს და ებრძვიან გლობალურ და ეკოლოგიურ პრობლემებს.ჩემი აზრით ისინი დიდი აქტიური მოქალაქეები არიან.ვიცი ბევრი ადამიანი უარყოფს მდგრად განვითარებას ბევრიც მხარს უჭერს იმიტომ რომ ,მდგრადი განვითარება გარემოს შენარჩუნება და მომავალი თაობისათვის შემონახვაა.გლობალური და ეკოლოგიური პრობლემების გამოვლენის ფაქტორი ატომური იარაღების წარმოებაც არის.იმიტომ რომ ისინი გამოყოფენ ქიმიურ ნივთიერებებს რომლებიც საზიანოა და ჰაერს აბინძურებს. ასევე მათი შემადგენლობაც.მათი აფეთქებები დიდ გლობალურ პრობლემებს იწვევს ქალაქებში,ქვეყნებში და ა.შ. ბევრმა ქვეყანამ მათი გამოყენება შეწყვიტა რადგან როგორც ავღნიშნე ის გლობალური პრობლემების ერთერთი გამომწვევი მიზეზია. ცხოველების გადაშენებას ხელს უწყობს ნადირობა ამიტომაც ბევრ ცხოველზე ნადირობა აკრძალულია ჯანონით და საქართველოს კონსტიტუციით.ნადირობის შემცირება ხელს შეუწყობს ცხოველების გადარჩენას.

მსოფლიო მეურნეობის განვითარება შეუძლებელია სათბობ ენერგეტიკული მრეწველობის გარეშე.მისი უმსხვილესი დარგი ელექტროენერგეტიკაა.სათბობ-ენერგეტიკულ მრეწველობას კი ესაჭიროება როგორც ნავთობი ასევე სხვა ბუნებრივი ნივთიერება.ეს ნივთიერებები კი ბუნებაში მოიპოვება და ზოგიერთი ამოწურვადიც არის.მათი ამოწურვა კი ბუნების დაზიანებას იწვევს.ამიტომაც ჯობია სათბობ-ენერგეტიკული ენერგის ალტერნატიული ამოუწურვადი წყაროები გამოვიყენოთ.მაგ:მზის ენერგია,წყლის,ქარის და სხვა ალტერნატიული წყაროების გამოყენება რომლებიც გარემოს ზიანს არ მოუტანს.გლობალურ პრობლემებს გლობალური დათბობებიც მოჰყვება, რაც ჩვენთვის და დედამიწის გარემოსათვის კატასტროფულად საზიანოა ეს კი დაბინძურებებიდან მომდინარეობს.მინდა ავღნიშნო რომ ყველაზე დაბინძურებული მდინარე საქართველოში მტკვარია რომელის სათავე თურქეთშია.ექსპერტთა მონაცემებიტ საავტომობილო ტრანსპორტის მიერ ატმოსფეროშიყოველწლიურად 4,5მილიარდი ნახშირორჟანგი გამოიყოფა.ერთი თვითმფრინავი აფრენა-დაფრენისას 7ათასჯერ უფრო მეტ დამაბინძურებელს გამოყოფს ვიდრე ავტომობილი დეაზვრისას ან გაჩერებისას.

​

გადაშენების პირას მყოფი ცხოველები

როგორ უნდა მოგვარდეს გლობალური და ეკოლოგიური პრობლემები

• იმისათვის რომ გლობალური და ეკოლოგიური პრობლემები შევამციროთ უნდა დავიცვათ გარემო დაბინძურების,დაზიანების,ავტომობილების და ქარხნების გამონაბოლქვებისაგან,ვეცადოთ ნაკლებად გამოვიყენოთ ამოწურვადი ბუნებრივი რესურსები და გამოვიყენოთ ალტერნატიული ამოუწურვადი წყაროები,რაც ხელს შეუწყბს გლობალური პრობლემების შემცირებას.ესე იგი,მივმართოთ მდგრად განვითარებას.ანტარქტიდა ლღვება და წყლის დონე იმატებს რამაც შეიძლება დედამიწის წყალდიდობა გამოიწვიოს და მთელი დედამიწა დატბოროს.უნდა შეიქმნას მასშტაბური ინიციატივა გლობალური პრობლემების წინააღმდეგ.უნდა შემცირდეს ქიმიური რეაქციები და უნდა შეწყდეს გარემოს დანაგვიანება.პირიქით ადამიანები უნდა ეცადონ რომ გარემო შეინარჩუნონ და დაბინძურებული ქუჩები ქალაქები და სხვა მოასუფთავონ.რათა გლობალურად უპრობლემო ქვეყნებში,ქალაქებში და სხავგან იცხოვრონ.ამის მიღწევა კი მხოლოდ ერთობლივად,დიდი ინიციატივით,ერთი მიზნით,ქუჩების მოწესრიგებით,ალტერნატიული წყაროების გამოყენებით და გლობალური პრობლემების და დაბინძურებების წინააღმდეგ ბრძოლით მიიღწევა საავტომობილო,საჰაერო,სარკინიგზო და მილსადენიტრანსპორტის გამოყენების შემცირება,გტანსაკუტრებით კი საავტომობილო და საჰაერო ტრანსპორტის რაც ყველაზე მეტად აზიანებს და აბინძურებს გარემოს . ასეთი მიზნის მიღწევა კი ისეთ ადამიანს შეუძლია ვინც ბრძოლის უნარიანია და სამშობლოს და გარემოს დაცვის მიზნით გლობალუ და ეკოლოგიურ პრობლემებს დაუპირისპირდება.თუ ჩვენ გარემოს დავიცავთ და არ დავაბინძურებთ მას მასშტაბური ეპიდმიური ინფექციები და დაავადებები შემცირდება და ადამიანებიც უფრო განვითარდებიან.ასეთი პრობლემების გამო ბევრი ადამიანი სხავა ქვეყანაში მიგრირებს და ემიგრანტი ხდება მიგრაციის ამ ფორმას ემიგრაცია ეწოდება. მინდა ავღნიშნო რომ საქართველოში გლობალურად ასეთივე ვითარებაა და ასევე საქართველოს ემიგრანტთა რაოდენობა ცოტა ხანში მილიონებსაც კი მიაღწევს დღეს კი ემიგრანტთა რაოდენობა 100000 ემიგრანტს აღწევს .მე მოვუწოდებ ამ ადამიანებსაც რომ გლობალური და ეკოლოგიური პრობლემების წინააღმდეგ ჩვენთან ერთად იბრძოლონ.ამით ჩვენ დიდ და კარგ შედეგს მივაღწევთ.ერთად შევინარჩუნოთ გარემო.

რისი გაკეთება შეგვიძლია და რა ძალა შეგვწევს, რათა დავიცვათ გარემო?

იმისათვის,რომ დედამიწა დავიცვათ დაბინძურებისა და დაზიანებისგან შემდეგი საკითხები უნდა გავითვალისწინოთ: უნდა შევამციროთ ელექტრო ენერგიის გამოყენება,როდესაც მას არ ვსაჭიროებთ; ონკანი არ უნდა დავტოვოთ ღია,რათა წყალის რაოდენობა დავზოგოთ.იმ შემთხვევაში თუ ჩვენ არ გვაქვს მისი გამოყენების აუცილებლობა;ირგვლივ ნაგავი არ უნდა დავყაროთ;უნდა მოვერიდოთ საგზაო,საზღვაო და საჰაერო ტრანსპორტის გამოყენებას,რათა ჰაერი,რომლითაც ჩვენ ვსულდგმულობთ, არ დაბინძურდეს.ამით ჩვენ შევძლებთ ჩვენი საცხოვრებელი ადგილის ბუნებრივობის შენარჩუნებას,ეკოლოგიური და გლობალური პრობლემების შემცირებას,ცოცხალი არსებების ჯამრთელობით უზრუნველყოფას და სხვა მრავალი დადებითი ფაქტორების შენარჩუნებას.თუ ჩვენ ზემოთ მოხმობილ პრობლემებს ავიცილებთ,დედამიწაც უკეთესობისკენ წაიწევს.

რისი გაკეთება შეუძლიათ სკოლას,მოსწავლებსა და სოფლის თემს,გარემოს დასაცავად?

პპ

დაბინძურებული ქუჩები და ადგილები გარდავქმნათ უკეთესობისაკენ

მადლობა ყურადღებისათვის�და გთხოვთ გაითვალისწინოთ ამ პრეზენტაციის მთავარი მიზანი�„გარემოს დაცვა“ ჩვენ ერთად ამას შევძლებთ