Σχολική βία και εκφοβισμός

Μορφές – πρόληψη - αντιμετώπιση

Οι έννοιες

• Ως σχολική βία ή βία στο σχολείο ορίζεται «η επιβολή της βούλησης ενός μέρους της εκπαιδευτικής διαδικασίας σε κάποιο άλλο και η πρόκληση ζημιάς ή βλάβης».

​

• Ως σχολικός εκφοβισμός ορίζεται «η βία που ασκείται από και σε βάρος μαθητών του δημοτικού σχολείου, μέχρι την ηλικία των 12 ετών και περιλαμβάνει επανειλημμένες αρνητικές πράξεις βίας...».

σχολική βία και εκφοβισμός

• στοχευμένη και απρόκλητη βία και επιθετική συμπεριφορά με σκοπό την επιβολή, την καταδυνάστευση και την πρόκληση σωματικού και ψυχικού πόνου σε συμμαθητές από συμμαθητές τους, στο πλαίσιο μιας διαπροσωπικής σχέσης που χαρακτηρίζεται από δυσαναλογία εξουσίας, εντός και εκτός σχολείου.

​

Θύτες: χαρακτηρίζονται ως «οι ισχυροί», οι οποίοι αισθάνονται�ότι θα αντλήσουν μέσα από αυτές τους τις πράξεις κάποιο όφελος, όπως ευχαρίστηση, κύρος ή ακόμα και υλικές απολαβές

Θύματα: κατέχουν τη θέση του «αδύναμου»�αποδέκτη των βίαιων αυτών επιθέσεων, μην μπορώντας να προστατέψουν με ουσιαστικό και ριζικό τρόπο τον εαυτό τους

��Τί δεν είναι σχολικός εκφοβισμός���

• μεμονωμένα επιθετικά περιστατικά μεταξύ μαθητών

• όταν τα εμπλεκόμενα μέρη είναι ίσης δύναμης (λόγω αριθμού, σωματικής διάπλασης, κοινωνικής θέσης, κλπ.)

• όταν τα εμπλεκόμενα μέρη διακατέχονται από ίδια συναισθηματική φόρτιση (πχ. και οι δύο μαθητές είναι θυμωμένοι)

• αστεϊσμοί μεταξύ των μαθητών με τη μορφή καλοπροαίρετων πειραγμάτων και εφόσον ο αποδέκτης φαίνεται να μην ενοχλείται

Δεν υπάρχουν�γρήγορες λύσεις για την αντιμετώπιση του φαινομένου

Στόχος:

Το σχολείο και οι εκπαιδευτικοί να προάγουν τον διάλογο μεταξύ των μελών της σχολικής κοινότητας

να ενδυναμώνουν τις σχέσεις εμπιστοσύνης και συνεργασίας μεταξύ μαθητή και εκπαιδευτικού

ενωμένοι να δημιουργούν ένα ευχάριστο και ασφαλές σχολικό κλίμα και ήθος, καθώς και θετικά πρότυπα κοινωνικής συμβίωσης και συμπεριφοράς.

Η αντιμετώπιση της βίας και του εκφοβισμού

�… θα πρέπει να αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης κοινωνικής και συλλογικής προσπάθειας για ενδυνάμωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της έννοιας της πολιτότητας και ενίσχυση των κοινωνικών αξιών του σεβασμού, της ισότητας και της αλληλεγγύης στο σχολείο, μέσα από οργανωμένες πρακτικές και εντατικά προγράμματα.

��Μορφές σχολικού εκφοβισμού ���

��Μορφές σχολικού εκφοβισμού (α)���

Άμεσος / Λεκτικός:

απειλώ, εκβιάζω, κοροϊδεύω, προσβάλλω,

βρίζω, ειρωνεύομαι, κάνω αγενή σχόλια, κλπ.

Άμεσος / Σωματικός: χτυπάω, κλωτσάω, τσιμπάω, σπρώχνω, φτύνω, δαγκώνω,

βάζω τρικλοποδιά, κλέβω/καταστρέφω ή κρύβω προσωπικά πράγματα

Έμμεσος / Συναισθηματικός:

διαδίδω κακοήθεις και ψευδείς φήμες , ειρωνεύομαι, προσβάλλω τη φυλή/εθνικότητα/ θρησκεία/ταυτότητα αναπηρίας/ σεξουαλική ταυτότητα του θύματος, απομακρύνω τους φίλους του θύματος

��Μορφές σχολικού εκφοβισμού (β)���

Έμμεσος / Ψυχολογικός:

προκαλώ τον αποκλεισμό του θύματος από κοινωνικές ή/και ομαδικές δραστηριότητες (πχ. παιχνίδι στα διαλείμματα) , γελοιοποιώ, διαδίδω ψευδείς φήμες, κουτσομπολιά

​

Άμεσος/Κοινωνικός:

αδιαφορώ/αποκλείω/απομονώνω συστηματικά το θύμα από ομαδικές-κοινωνικές δραστηριότητες.

Έμμεσος/Κοινωνικός:

Έμμεσα εκδηλώνεται με ‘σιωπηλό’ αποκλεισμό ο οποίος γίνεται αντιληπτός από το θύμα μόνο όταν επιχειρήσει να συμμετέχει στη συγκεκριμένη ομάδα

��Μορφές σχολικού εκφοβισμού (γ)���

Άμεσος / Σεξουαλικός :

παρενοχλώ σεξουαλικά, κάνω υβριστικά σχόλια ή πειράγματα σεξουαλικού περιεχομένου, ανήθικες χειρονομίες, ανεπιθύμητα αγγίγματα ή δημοσιοποίηση περιπαιχτικών σεξουαλικών σκίτσων, κλπ.

​

Άμεσος/Ρατσιστικός: επιτίθεμαι/προσβάλλω λεκτικά, συναισθηματικά ή σωματικά το θύμα λόγω της καταγωγής, της κοινωνικής τάξης, της οικονομικής κατάστασης της οικογένειάς του και γενικά της διαφορετικότητάς του από την πλειοψηφία

​

��Μορφές σχολικού εκφοβισμού (δ)���

​

Άμεσος / Εκφοβισμός με εκβιασμό :

Κλέβω/κρύβω/καταστρέφω προσωπικά πράγματα/χρήματα του θύματος, απειλώ & εξαναγκάζω το θύμα σε ανεπιθύμητες, αντικοινωνικές πράξεις.

​

Άμεσος/ Ηλεκτρονικός /cyber bullying:

στέλνω/δημοσιοποιώ υβριστικό ή απειλητικό υλικό, μηνύματα σεξουαλικού περιεχομένου (sexting), μη κολακευτικές φωτογραφίες, διαδίδω ανυπόστατες φήμες μέσω κινητού τηλεφώνου ή διαδικτύου, ενοχλώ με επαναλαμβανόμενες κλήσεις από άγνωστο νούμερο.

Έμμεσος/Ηλεκτρονικός:

αποκλείω από μια δικτυακή ομάδα

Εμπλεκόμενα μέρη

Με βάση την ταυτότητα των μελών της σχολικής κοινότητας, η σχολική βία ενδέχεται να συμβαίνει:

​

• Μεταξύ των μαθητών/μαθητριών του ιδίου τμήματος, ή της ίδιας τάξης, ή διαφορετικών τμημάτων και τάξεων
• Μεταξύ μαθητών/μαθητριών και εκπαιδευτικών (είτε από μαθητή/τές, μαθήτρια/ες προς εκπαιδευτικό είτε από εκπαιδευτικό/ούς προς μαθητή/ές, μαθήτρια/ες)
• Μεταξύ εκπαιδευτικών
• Μεταξύ εκπαιδευτικών και διευθυντών (ή διοικητικών οργάνων)
• Μεταξύ γονέων και εκπαιδευτικών/διευθυντών (και αντιστρόφως)
• Βία από «επισκέπτες» ή βία από τρίτο πρόσωπο («third party violence» π.χ. γονείς, κηδεμόνες, εξωσχολικοί μαθητές)�

Αναγκαιότητα πλαισίου πρόληψης και αντιμετώπισης

Η εμφάνιση κρουσμάτων βίας μεταξύ των μαθητών στο σχολικό περιβάλλον,

είτε πρόκειται για περιστατικά μικρής συχνότητας είτε μεγάλης, δεν πρέπει να μας αφήνει

περιθώρια για εφησυχασμό.

Οι μεμονωμένες και αποσπασματικές αντιδράσεις των εκπαιδευτικών σε κάποια μόνο περιστατικά ακραίας βίας δεν είναι δυνατόν να

αναστρέψουν τέτοιες καταστάσεις και να εμφυσήσουν στους μαθητές αξίες και στάσεις

αναφορικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα και τον σεβασμό ως προς τον συνάνθρωπό μας.

Χρειάζεται η θέσπιση ενός σαφούς πλαισίου πρόληψης και αντιμετώπισης του φαινομένου του σχολικού εκφοβισμού, το οποίο θα υποστηρίζεται

και θα τροφοδοτείται συστηματικά από εκπαιδευτικές πολιτικές και καλές πρακτικές.

Οι στόχοι των μέτρων και πρακτικών κατά της σχολικής βίας και του εκφοβισμού

αφορούν….

• Την προώθηση ενός δημοκρατικού σχολείου
• Την προστασία και τον σεβασμό των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και των Δικαιωμάτων του Παιδιού
• Την προαγωγή και προστασία της ψυχικής υγείας
• Την ενίσχυση της ασφάλειας στον σχολικό χώρο
• Τη θέσπιση σχολικών κανόνων
• Την ανάπτυξη κλίματος συνεργασίας στο σχολείο
• Την επίτευξη γνωστικών στόχων και κοινωνικής διαπαιδαγώγησης (π.χ. κατανόηση κοινωνικών αξιών, ανάπτυξη σεβασμού)
• Την ανάπτυξη μηχανισμών ενσωμάτωσης και συμμετοχής
• Τον σεβασμό της πολυπολιτισμικότητας και της διαφορετικότητας
• Την προαγωγή των αξιών της ειρήνης
• Την προαγωγή της συναισθηματικής ωριμότητας (π.χ. συναισθηματική γνώση, ανάπτυξη ενσυναίσθησης) Παρατήρηση - Συμβουλές
• Την προαγωγή της επικοινωνίας και της ελεύθερης έκφρασης
• Τη βελτίωση του επιπέδου διδασκαλίας
• Την προαγωγή της σχολικής επιτυχίας
• Την αποτελεσματική αντιμετώπιση στοχευμένων περιστατικών βίας
• Την ανάπτυξη ικανοτήτων και δεξιοτήτων των εκπαιδευτικών.

�Πρόληψη: Σύμφωνα με τα ερευνητικά δεδομένα (Αρτινοπούλου, 2001), το πλαίσιο πρόληψης και διαχείρισης των περιστατικών σχολικής βίας και εκφοβισμού διακρίνεται σε τρία επίπεδα:�

Ο ρόλος των εκπαιδευτικών στην πρόληψη:

�� ���Ενέργειες πρόληψης στο πλαίσιο του σχολείου����

​

• Ενημέρωση των παιδιών για τα δικαιώματά τους και τους κανόνες συμπεριφοράς στο σχολείο
• Εύρεση κατάλληλων τρόπων έκφρασης της επιθετικότητας

(π.χ. αθλήματα, τέχνη), ανάδειξη της ομαδικής συνεργασίας και της

ευγενούς άμιλλας

• Εποπτεία κατά τα διαλείμματα
• Επικοινωνία με τους γονείς & παρότρυνση για την ενεργή συμμετοχή

τους

• Μέριμνα για την ομαλή ένταξη νεοφερμένων μαθητών ή μαθητών με ειδικές ανάγκες.
• Ανάπτυξη διαθεματικών προγραμμάτων για την προαγωγή της ψυχικής υγείας των μαθητών
• Επιμόρφωση του εκπαιδευτικού προσωπικού

​

Καλές πρακτικές

Οι καλές πρακτικές μπορεί να είναι προγράμματα, εκδηλώσεις, παραγωγή υλικού κ.λπ. και μπορεί να στοχεύουν στα εξής:

Ευαισθητοποίηση

Εκπαίδευση και ανάπτυξη δεξιοτήτων

Πρόληψη και παρέμβαση

Πολιτική και υποστήριξη

Δικτύωση, επικοινωνία και συνεργασία

Έρευνα και αξιολόγηση

Εκπαιδευτικά Εργαλεία και Οδηγοί 1.

​

«Δραστηριότητες Βιωματικής Μάθησης στα Ανθρώπινα Δικαιώματα και τα Δικαιώματα των Προσφύγων»

(UNHCR): εγχειρίδιο για μαθητές Α’θμιας και Β’θμιας εκπαίδευσης. Αποτελεί συλλογή αποσπασμάτων και

βιωματικών δραστηριοτήτων από εκδόσεις διεθνών, περιφερειακών και εθνικών φορέων και οργανισμών.

Περιλαμβάνει ένα εύρος θεματικών και δραστηριοτήτων σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα, με ξεχωριστές

ενότητες για την Α’θμια και Β’θμια εκπαίδευση, μεταφρασμένο στα ελληνικά.

http://www.unhcr.gr/fileadmin/Greece/Extras/education_symbiosis/Symbi osis_project_manual_final.pdf

​

​

​

Ευρωπαϊκός Οδηγός Καλών Πρακτικών (European Antibullying Network, 2014 Ο Οδηγός δημιουργήθηκε

στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού διακρατικού προγράμματος Daphne III European Antibullying Network,

με συντονιστή το «Χαμόγελο του Παιδιού» και περιλαμβάνει καλές πρακτικές από κράτη-μέλη της

Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο Οδηγός είναι στα Αγγλικά,

http://www.antibullying.eu/el

​

Εκπαιδευτικά Εργαλεία και Οδηγοί 2.

Παιδαγωγικό και διδακτικό εγχειρίδιο για τη διδασκαλία της προκοινωνικότητας στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση για μαθητές μαθητές Α’θμιας εκπαίδευσης Το εγχειρίδιο αυτό δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού διακρατικού προγράμματος Daphne III «ProSAVE – Prosociality Against Violence and Exclusion» και περιλαμβάνει γνώσεις, μεθόδους διδασκαλίας και εργαλεία εκπαίδευσης στη θετική κοινωνική συμπεριφορά. Έχει μεταφραστεί και στα Ελληνικά.

​

​

​

«Δραστηριότητες στην Τάξη για την Πρόληψη του Εκφοβισμού και της Βίας μεταξύ των Μαθητών»

Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης» (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε., 2010) - Εκπαίδευση & ανάπτυξη

δεξιοτήτων - Πρόληψη & παρέμβαση Τάξη.

Η έκδοση περιέχει θεωρητικές γνώσεις σχετικά με τον σχολικό εκφοβισμό, μεθοδολογικές οδηγίες,

καθώς και 11 βιωματικά εργαστήρια τα οποία μπορούν να εφαρμόσουν οι εκπαιδευτικοί στην τάξη.

​

Οπτικοακουστικό υλικό

• ABC Διαδραστικό Εκπαιδευτικό Εργαλείο για την αντιμετώπιση του Σχολικού Εκφοβισμού:

δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού διακρατικού έργου DAPHNE III «Europe’s Antibullying Campaign» – Ευρωπαϊκή Καμπάνια κατά του Σχολικού Εκφοβισμού. Το εργαλείο στοχεύει στην κατανόηση του φαινόμενου του Σχολικού Εκφοβισμού μέσω της άμεσης συμμετοχής των μαθητών σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες. Αποτελείται από 2 βίντεο, από τα οποία το ένα παρουσιάζει ένα περιστατικό σωματικής, ψυχολογικής και λεκτικής βίας στο σχολείο και το άλλο ένα περιστατικό διαδικτυακού εκφοβισμού. Το υλικό είναι με τέτοιο τρόπο σχεδιασμένο, ώστε δίνεται η ευκαιρία στους συμμετέχοντες να παρακολουθήσουν την κάθε ιστορία μέσα από την οπτική όλων των πρωταγωνιστών: «εκφοβιστής», «θύμα» και παρατηρητής, επιλέγοντας κάθε φορά ο καθένας την οπτική υπό την οποία επιθυμεί να παρακολουθήσει, αλλά και την εξέλιξη της ιστορίας μέσα από συγκεκριμένες «αντιδράσεις των πρωταγωνιστών». Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στη διαχείριση περιστατικών σχολικής βίας και εκφοβισμού αναδεικνύεται καθόλη τη διάρκεια εφαρμογής του διαδραστικού εργαλείου. Το εργαλείο είναι διαθέσιμο διαδικτυακά στην ιστοσελίδα www.e-abc.e

• Θεατρικό έργο «Η Ιστορία του Βίκτωρα και της Μαρίας» : Τάσος Αγγελόπουλος - υλοποιείται από την «Πειραματική Σκηνή της Τέχνης» η οποία το εφαρμόζει μέσα στις σχολικές τάξεις. Στόχος η ευαισθητοποίηση των μαθητών για το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού -επιχειρείται μέσα από την παρουσίαση όλων των οπτικών -του «θύματος»- του «νταή» - των παρατηρητών.
• Θεατρικό έργο «Η Φάρμα του Διαδικτύου»: Γεώργιος Κορμάς και Βερόνικα Σαμαρά στο πλαίσιο του Ελληνικού Κόμβου Ασφαλούς Διαδικτύου «Safer Internet», με την υποστήριξη του Υπουργείου Παιδείας, του Υπουργείου Πολιτισμού. Στόχος του, η ευαισθητοποίηση σχετικά με τον ηλεκτρονικό/διαδικτυακό εκφοβισμό και τους τρόπους αντιμετώπισής του. www.saferinternet.gr

​

​

​

Προγράμματα παρέμβασης 1.

​

• Πρόγραμμα Πρόληψης κατά του Εκφοβισμού του Dan Olweus - Olweus Bullying Prevention Program: δημιουργήθηκε και εφαρμόστηκε από τον Νορβηγό καθηγητή Dan Olweus (1993) και αποτελεί το πρώτο παγκοσμίως ολοκληρωμένο πρόγραμμα κατά του εκφοβισμού. Πλέον το πρόγραμμα αυτό έχει υιοθετηθεί και εφαρμόζεται σε ολοένα και περισσότερες χώρες, ενώ άλλα προγράμματα χρησιμοποιούν τις βασικές αρχές και τα βασικά χαρακτηριστικά του. Το πρόγραμμα βασίζεται στην ολιστική προσέγγιση και στοχεύει στην αναδόμηση του εκπαιδευτικού περιβάλλοντος και στη δημιουργία σχολικού κλίματος με την υποστηρικτική εμπλοκή των ενηλίκων και τη συστηματική διαχείριση περιστατικών σχολικού εκφοβισμού. Το πρόγραμμα εφαρμόζεται από τους εκπαιδευτικούς, τη διεύθυνση και το σχολικό προσωπικό και περιέχει δράσεις σε τρία επίπεδα (σχολείο, τάξη, άτομο), μεταξύ των οποίων: διεξαγωγή έρευνας, εκπαίδευση των εκπαιδευτικών, των διευθυντών και του σχολικού προσωπικού, επίβλεψη των χώρων του σχολείου, συναντήσεις και συζητήσεις με γονείς, εκπαιδευτικούς και σχολικό προσωπικό, κανόνες της τάξης κατά του εκφοβισμού, συναντήσεις και συζητήσεις με μαθητές, στοχευμένες συζητήσεις με «θύματα» και «εκφοβιστές». Βασική πτυχή του προγράμματος αποτελεί ο συνεχής έλεγχος και η επίβλεψη του σχολικού χώρου και οι αυξημένες συνέπειες κατά της εκφοβιστικής συμπεριφοράς

​

• Σχολικό Πρόγραμμα KiVa της Christina Salmivalli : δημιουργήθηκε στη Φινλανδία από την Christina Salmivalli και τους συνεργάτες της από το Turku University. Το πρόγραμμα βασίζεται στην ολιστική προσέγγιση του σχολείου και επικεντρώνεται στην προληπτική δράση και στην πρώιμη παρέμβαση, καθώς και στη διαφύλαξη της ευημερίας στο σχολείο μέσω της συμμετοχής των μαθητών και των δομικών προσαρμογών. Στο πλαίσιο αυτό, η αντιμετώπιση της σχολικής βίας και του εκφοβισμού πραγματοποιείται σε τρία επίπεδα (σχολείο, τάξη, μαθητές), με επικέντρωση στο επίπεδο της τάξης. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει δράσεις όπως: δημιουργία ατζέντας κατά της σχολικής βίας με την εμπλοκή όλων των μελών της σχολικής κοινότητας, δημιουργία ομάδων υπεύθυνων εκπαιδευτικών, δράσεις ευαισθητοποίησης στην τάξη, προώθηση της ανάληψης ευθυνών από τους μαθητές ως υπερασπιστές του «θύματος», συζητήσεις με «θύματα» και «νταήδες», εκπαίδευση των εκπαιδευτικών και των διευθυντών, αξιολόγηση αποτελεσματικότητας του προγράμματος.

Προγράμματα παρέμβασης 2.

• Πρόγραμμα Πρόληψης “STOP! ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ” : δημιουργήθηκε από την Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας Παιδιού και Εφήβου (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.) και απευθύνεται σε μαθητές της Δ’, Ε’ και Στ’ Δημοτικού. Στόχοι του προγράμματος είναι η κατανόηση του φαινομένου, η μείωση και η πρόληψη της εκφοβιστικής συμπεριφοράς, η ενίσχυση των κοινωνικών δεξιοτήτων των μαθητών, η βελτίωση του σχολικού κλίματος και της ασφάλειας στο σχολικό περιβάλλον και η συνεργασία των μελών της σχολικής κοινότητας. Απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχή εφαρμογή του προγράμματος είναι η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, οι οποίοι μετά την ολοκλήρωση της εκπαίδευσης λαμβάνουν εγχειρίδιο με θεωρητικές γνώσεις και πρακτικές μεθόδους- βιωματικά εργαστήρια που μπορούν να χρησιμοποιήσουν στην τάξη. www.antibullying.gr

​

• Πρόγραμμα Πρόληψης για τη Β’ θμια Εκπαίδευση «ΚΑΤΑ-νοώντας τον Σχολικό Εκφοβισμό» (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.), για μαθητές Γυμνασίου

Πρωτοβουλίες ευαισθητοποίησης

ABC Europe’s Antibullying Campaign : Η πρωτοβουλία “E-abc” πραγματοποιείται από τον Ιανουάριο του 2013 στο πλαίσιο του

Ευρωπαϊκού προγράμματος Daphne, με συντονιστικό φορέα «Το Χαμόγελο του Παιδιού». Σκοπός της πρωτοβουλίας είναι η

ανάλυση του φαινομένου της σχολικής βίας και εκφοβισμού, η ευαισθητοποίηση των παιδιών σχετικά με τους εμπλεκόμενους

σε περιστατικά εκφοβισμού και τρόπους αντιμετώπισης του φαινομένου. Στο πλαίσιο αυτό, οι δράσεις στοχεύουν κυρίως σε

μαθητές και εκπαιδευτικούς, καθώς και σε άλλους επαγγελματίες που έρχονται σε επαφή με περιστατικά σχολικής βίας.

http://www.e-abc.eu/

​

European Antibullying Network (EAN): δημιουργήθηκε με την υποστήριξη του Ευρωπαϊκού προγράμματος Daphne III, με συντονιστή το «Χαμόγελο του Παιδιού» και με τη συμμετοχή 17 φορέων από 12 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στόχος του δικτύου είναι η «δημιουργία ενός κοινού ευρωπαϊκού πλαισίου πολιτικής και εργαλείων παρέμβασης». Στο πλαίσιο του έργου του EAN, έχουν δημιουργηθεί Οδηγός καλών πρακτικών, βίντεο ευαισθητοποίησης και το EAN Strategy Position Paper. http://www.antibullying.eu/el

Στρατηγικές και εργαλεία παρέμβασης 1.

Σχολική Διαμεσολάβηση ή Διαμεσολάβηση Συνομηλίκων που

αποτελεί μια εναλλακτική πρακτική ειρηνικής επίλυσης των συγκρούσεων με βάση τις αρχές

και τις αξίες της επανορθωτικής δικαιοσύνης.

​

​

​

​

​

Μέθοδος του Anatol Pikas : Η μέθοδος αυτή δημιουργήθηκε από τον Σουηδό ψυχολόγο Anatol Pikas και αφορά στη διαδικασία παρέμβασης σε «θύματα» και «νταήδες». Η μέθοδος βασίζεται στην εξατομικευμένη προσέγγιση μέσω συζητήσεων με κάθε άτομο, αλλά και σε ομαδικές συζητήσεις.

Στρατηγικές και εργαλεία παρέμβασης 2.

• Μέθοδος «Δεν κατηγορώ» (The No Blame Approach) για μαθητές όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης. Η μέθοδος αυτή βασίζεται στις αρχές τις μεθόδου του A.Pikas και έχει τα εξής βασικά χαρακτηριστικά: αποφυγή επίρριψης ευθυνών, ενθάρρυνση της ενσυναίσθησης, διάχυση της ευθύνης, επίλυση του προβλήματος.
• Μέθοδος Υποστήριξης Συνομηλίκων : Η μέθοδος περιλαμβάνει την εκπαίδευση μαθητών στην υποστήριξη συνομηλίκων και τη διοργάνωση σχετικών συναντήσεων με συνομηλίκους. Οι δράσεις εποπτεύονται από ενήλικα συντονιστή (π.χ. εκπαιδευτικό). Μέσα από τις δράσεις αυτές, στόχος είναι η ενδυνάμωση της αλληλεγγύης και της συνεργασίας μεταξύ των μαθητών στο σχολείο, η βελτίωση του σχολικού κλίματος και της ασφάλειας στο σχολείο και η ενδυνάμωση της κοινωνικής ευθύνης. Το σύστημα υποστήριξης συνομηλίκων βασίζεται στον διάλογο μεταξύ συνομηλίκων με σκοπό την ενεργή συμμετοχή τους στη λήψη αποφάσεων.

Χρήση Τεχνολογιών Πληροφόρησης και Επικοινωνίας

Τηλεφωνική Γραμμή Βοήθειας : Ως πρακτική είναι άμεση, δωρεάν, με εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό και λειτουργεί σε πλαίσιο εχεμύθειας.

Τέτοιες Γραμμές Βοήθειας είναι:

• Εθνική Τηλεφωνική Γραμμή SOS 1056, πανελλαδικά, όλο το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα [μέλος του Διεθνούς Δικτύου Τηλεφωνικών Γραμμών για την προστασία των παιδιών (Child Helplines International)]
• «Γραμμή-Σύνδεσμος» 801 801 1177 της ΕΨΥΠΕ (τηλεφωνική γραμμή βοήθειας για παιδιά και εφήβους, http://www.tilefonikigrammi.gr/)
• Γραμμή βοήθειας 11188, Τμήμα Ηλεκτρονικού Εγκλήματος Ελληνικής Αστυνομίας, Πρωτοβουλία Cyberkid (πρωτοβουλία του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη και του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας, που υλοποιείται από τη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος)

​

Ηλεκτρονική πλατφόρμα επικοινωνίας και ψυχαγωγίας παιδιών YouSmile : πρωτοβουλία από «To Χαμόγελο του Παιδιού»

με σκοπό την ενημέρωση των παιδιών για την κακοποίηση, για τα δικαιώματα τους και για τους φορείς στους οποίους μπορούν

να απευθυνθούν, για να ζητήσουν βοήθεια, μέσα από τη διαδραστική επικοινωνία μεταξύ τους, την ανάπτυξη της δημιουργικής

σκέψης και την έκφραση ιδεών. Η πλατφόρμα περιλαμβάνει: • YouSmile.gr: ενημερωτική ιστοσελίδα •

YouSmiletv: διαδικτυακή τηλεόραση • YouSmileradio: διαδικτυακό ραδιόφωνο • YouSmilelearn: διαδραστική - διαδικτυακή πλατφόρμα τηλεδιδασκαλίας και

ενημέρωσης www.yousmile.gr

Χρήση Τεχνολογιών Πληροφόρησης και Επικοινωνίας

Ιστοσελίδες ενημέρωσης, υποστήριξης, δικτύωσης και επικοινωνίας: Διάφορες ιστοσελίδες ως πηγές πληροφόρησης, υποστήριξης, δικτύωσης και επικοινωνίας.

“Δάσκαλος” (για εκπαιδευτικούς & μαθητές της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης) http://www.daskalos.edu.gr/

Διαδικτυακή Πύλη «School.gr» http://www.school.gr/ �Διαδίκτυο και Διδασκαλία http://www.netschoolbook.gr/ �Δικτυακή Εκπαιδευτική Πύλη του Υ.ΠΑΙ.Θ. http://www.e-yliko.gr/default.aspx �Εκπαιδευτική διαδικτυακή πύλη «Έδρα Εκπαίδευσης» http://www.edra.gr/ �Ελληνικός Κόμβος Ασφαλούς Διαδικτύου «Safer Internet» http://www.saferinternet.gr/ �Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο http://www.sch.gr/

�Πύλη για την Παιδεία «Γέφυρες Παιδείας» http://www.simotas.org/