ELEKTRİK ARK KAYNAĞI İLE YATAYDA KÜT EK KAYNAK

​

​

Küt ek kaynağı ne demektir?

Küt ek kaynağı diğer adıyla alın kaynağı parçaların bir yüzeylerinin karşılıklı kaynak edilmeleridir. �Küt ek kaynağı sırasında niçin puntalama işlemi yapılır?

Kaynak sırasında parçalar arasındaki boşlukta değişiklik olmaması için puntalama yapılmalıdır.

Küt ek kaynağı sırasında puntalama işlemi yapılmazsa ne olur?

Puntalama yapılmadan kaynak işlemine başlanırsa ısı etkisi ile parça arasındaki boşlukta açılma meydana gelir.

Küt ek kaynağı sırasında puntalama işlemi nasıl yapılmalıdır?�Puntalama belirli ve düzgün aralıklarla yapılmalı ve parça kalınlığına göre ayarlanmalıdır. Puntalama kaynak başlangıcı ve sonu olmak üzere en az iki noktadan yapılmalıdır. Parça uzun ise uygun mesafelerde ek puntalama yapılır.

ELEKTRİK ARK KAYNAĞI İLE YATAYDA KÜT EK KAYNAK

​

​

Puntalama yapılmadan dikiş çekilmeye çalışılırsa şekilde görüldüğü gibi parçalar arası mesafe (b) ısının etkisi ile açılır.�Tekniğine uygun puntalama işlemi nasıl yapılır?

Puntalama düzgün aralıklarla yapılır ve parça kalınlığına göre tespit edilir. Parça kalınlığı; 5 mm’den az ise; puntalama aralığı = 30 x parça kalınlığı, 5 mm’den fazla ise; puntalama aralığı = 20 x parça kalınlığı olmalıdır. Bu aralıklar kaynakçı tarafından ayarlanarak oluşturulur. b, parçalar arasında bırakılması gereken birleştirme boşluğunu ifade eder. Bu boşluk elektrot çapına yakın veya elektrot çapı kadar alınır. �Kaynak yapılacak parçalar arasındaki boşluk ne kadar olmalıdır?

Parçalar arasındaki boşluk, kullanılan elektrot çapı kadar ayarlanır.

Küt ek kaynağı sırasında elektrot kullanımı nasıl olmalıdır? �Elektrot 60-80° açı ile tutulur. Elektrot, kaynak dikişi yönünde ileriye doğru ve ark boyunun sabit tutulması için boyu kısaldıkça aşağıya doğru hareket ettirilir. Ergiyik metalin kaynak bölgesini tam olarak kapatabilmesi için elektroda yay şeklinde salınım hareketi yaptırılır.

ELEKTRİK ARK KAYNAĞI İLE YATAYDA KÜT EK KAYNAK

​

​

​

​

​

Şekilde görülen küt ek kaynağının kısımları nelerdir?

A- Elektrot ilave teli B-Örtü maddesi C- Koruyucu duman D-Cüruf�E- Kaynak dikişi F- Kaynak banyosu G- Ark alev merkezi H- Birleştirilecek malzemeler

​

ELEKTRİK ARK KAYNAĞI İLE YATAYDA KÜT EK KAYNAK

​

​

​

Kaynak esnasında elektrota birtakım hareketlerin verilme sebebi nedir?

Elektrot kaynak dikişi yönüne ve elektrot eriyip kısaldıkça ark boyu sabit tutularak aşağı doğru indirilir. Bu iki hareket dışında kaynak bölgesinde oluşan ergiyik metalin, birleştirilecek bölgeyi tam olarak kaplaması için elektroda dikiş yönünde ilerlerken birtakım hareketler yaptırılmalıdır.�Yatayda küt-ek kaynağında elektroda şekilde görülen yay çizimli elektrot hareketleri yaptırmanın faydası nedir?�Bu elektrot hareketi ile;�⮚ Ergiyik metalin kaynak bölgesine doldurulması,�⮚ Kaynak ergiyik metalinin kontrolü,�⮚ Birleştirilecek parça yüzeyinde ergiyen metallerin karışımı sağlanmış olur.

ELEKTRİK ARK KAYNAĞI İLE YATAYDA KÜT EK KAYNAK

​

​

​

Yatayda küt ek kaynağı hataları nelerdir?�Küt ek kaynağı uygulamalarında puntalama işleminin yapılmaması veya yanlış yapılması nedeniyle parça arasındaki boşlukta değişim olmaktadır. Ayrıca parça arasındaki boşluk az ayarlanırsa kaynak nüfuziyeti yani derinliği az olmaktadır. Fazla parça boşluğu verildiğinde kaynak bölgesini doldurmak ve kaynak banyosunu kontrol etmek zorlaşır. Elektrot sarfiyatı da artar.

ELEKTRİK ARK KAYNAĞI İLE YATAYDA KÜT EK KAYNAK YAPMA

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

AMAÇ:Elektrik ark kaynağı ile yatayda sol kaynak dikişi çekme

Kullanılacak Araç Gereç, Makine, Avadanlık

•Kişisel koruyucu donanımlar (KKD)�• Uygulama sac parçası (100x50x5 mm ölçüsünde�iki adet lama)�• Elektrik ark kaynak donanımı�• Rutil kaynak elektrodu (Ø 2.5 mm) �• Markalama aletleri�• Tel fırça�• Zımpara

​

İşlem Basamakları �1) İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak gerekli olan kişisel koruyucu donanımlarını hazırlayınız. Özellikle kaynak maskesi ve duman emiş sistemlerini kullanınız. Yangına karşı güvenlik tedbirlerinizi alınız.

2) 100 mm boyunda 50x5 mm ölçülerinde iki adet lama malzemeyi temin ediniz.

3) Uygulama parçası üzerinde mekanik temizleme işlemini yaparak markalama işlemlerini gerçekleştiriniz.Parçaya okul numaranızı markalayınız.

4) Elektrik ark kaynak makinesini ve avadanlıklarını hazırlayınız. Kaynak pensine 2,5’lik rutil elektrodu kanal içine gelecek şekilde yerleştiriniz. Kaynak makinesinde uygun kaynak akımı için uygun amper değerini ayarlayınız.

ELEKTRİK ARK KAYNAĞI İLE YATAYDA KÜT EK KAYNAK

​

​

​

Elektrotların üzerinden akım geçmektedir ve bu elektrot tellerinin belli bir kapasitesi vardır.

Şekilde bir elektrot kutusunun üzerindeki yazılar görülmektedir.Bu yazılardan çıkaracağımız sonuç kutudaki elektrotların 3.25 mm çapında ve kaynak akım aralığının da 90- ila 140 amper arasında olduğudur.

Biz kaynak akımını bu değerlerden fazla seçersek

Kaynak alaşım elementlerinin bir kısmı buharlaşır ve kaynakta aşırı nüfuziyet oluşur.

İnce malzemeler delinir.

Kaynak ısı bölgesi daha büyük ve geniş olur.

Kaynak çevresinde normalden daha geniş bir alan tavlanması ve renk değişimi görülür.

Örtülü elektrotların üzerindeki örtü aşırı ısınır ve ark bölgesi ile elektrot pensi arasında kalan örtü yapısı özelliğini kaybeder.

Malzemede şekilsel çarpılma oluşur.

Kaynakta daha kısa sürede malzeme yorulması görülür ve malzeme çatlar

Kaynak dikişi kenarında çizgisel çukurlar oluşur.

Çatlaklar ve gözenek oluşumları görülür.

ELEKTRİK ARK KAYNAĞI İLE YATAYDA KÜT EK KAYNAK YAPMA

​

​

​

5) İki parçayı aralarında elektrot çapı kadar boşluk olacak şekilde görselde görüldüğü gibi birbiri ne puntalayınız.

​

​

​

​

​

​

​

​

​

6) Aşağıdaki işlem sırasını takip ediniz.�• Kaynak işlemine iş parçasının solundan başlanarak uygun bir hızda sağa kaynak işlemi yapınız.�• Elektrodu kaynak bölgesi ile 80°lik açıda tutunuz.�• Ark boyunu elektrot çapı olan 2,5 mm seviyesinde tutmaya çalışınız.�• Elektrodu ileri hareket ettirirken hafif yay salınımı veriniz.�

​

​

​

• Kaynak dikişi sonunda örtü maddesi ve sıçramadan meydana gelen artıkları kaynak çekici ve tel fırça yardımıyla temizleyiniz.�• Kaynağı tamamlandıktan sonra dikişi gözle kontrol ediniz.

​

7) İş bitiminde kullanılan alet ve donanımı temiz, düzenli ve güvenli bir şekilde yerlerine bırakınız.

​

​

​

​

​

​