2 of 33

1924	1925	1926	1927	1928	1929	1930	1931	1932	1933	1934	1935	1936

Ανακήρυξη

Αβασίλευτης

Δημοκρατίας

Πολίτευμα ευάλωτο

Δικτατορία

Πάγκαλου

🡱

Εκλογή κόμματος

Φιλελευθέρων

🡱

«Ιδιώνυμο»

Ελληνοτουρκικό

Σύμφωνο Φιλίας

Πτώχευση

Λαϊκό Κόμμα στην εξουσία

Κίνημα 1935

Παλινόρθωση Μοναρχία

Δικτατορία

Μεταξά

Βενιζελική τετραετία

3 of 33

Η Β΄ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ (1924)

▲Αλέξανδρος Παπαναστασίου �στην παρέλαση της 25^ης Μαρτίου 1924

4 of 33

Πολλοί απέδιδαν ευθύνες στη μοναρχία για την ήττα στον μικρασιατικό πόλεμο και την καταστροφή.
Έτσι, τέθηκε ξανά το ζήτημα του πολιτεύματος.
Αλέξανδρος Παπαναστασίου (πρωθυπουργός από το 1923): προτείνει αβασίλευτη δημοκρατία
25 Μαρτίου 1924: η Βουλή ανακηρύσσει με ψήφισμα τη Δημοκρατία.
13 Απριλίου 1924: Δημοψήφισμα επικυρώνει την απόφαση.
Έτσι, ανακηρύχθηκε η Β΄ Ελληνική Δημοκρατία

▲ Ιανουάριος 1924. Ο βασιλιάς Γεώργιος Β' και η σύζυγός του Ελισσάβετ αναχωρούν από την Ελλάδα.

5 of 33

Α΄ περίοδος Αβασίλευτης Δημοκρατίας

1828-1832

Β΄ περίοδος Αβασίλευτης Δημοκρατίας

1924-1935

Γ΄ περίοδος Αβασίλευτης Δημοκρατίας

1974 έως σήμερα

► Πανηγυρισμοί για την ανακήρυξη της δημοκρατίας, Αθήνα, 25 Μαρτίου 1924.

► Ο ναύαρχος Παύλος

Κουντουριώτης

(1855–1935) έγινε ο

πρώτος πρόεδρος

της Ελληνικής

Δημοκρατίας

(1924).

6 of 33

Η ΠΕΡΙΟΔΟΣ 1924-1928

7 of 33

Νέο πολίτευμα ευάλωτο ⇨

Διάφοροι στρατιωτικοί εκδήλωναν ανοιχτά προτίμηση σε

αυταρχικές, δικτατορικές λύσεις.

επικρατεί κυβερνητική αστάθεια.

1918: ιδρύονται Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος (ΓΣΕΕ)
το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδος (ΣΕΚΕ)
1924 μετονομάστηκε σε Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος (ΚΚΕ)

Παράλληλα, ενισχύεται το εργατικό κίνημα:

8 of 33

1925: Θεόδωρος Πάγκαλος επέβαλε δικτατορία.

Κοινή αντίθεση όλων των κομμάτων,
καταστροφική διαχείριση οικονομίας & εξωτερικής πολιτικής,
οδήγησαν σύντομα σε ανατροπή από τον Γεώργιο Κονδύλη.

1927: Προκηρύσσει εκλογές ⇨ οικουμενική κυβέρνηση (εκτός ΚΚΕ).
Νέα κυβέρνηση εισηγήθηκε ψήφιση νέου δημοκρατικού συντάγματος (1927).

◄ Δικτατορία Θόδωρου Πάγκαλου: Μέτρα κατά της κοντής φούστας

9 of 33

ΒΕΝΙΖΕΛΙΚΗ ΤΕΤΡΑΕΤΙΑ 1928-1932

► 17 Οκτωβρίου 1928. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος διαβάζει τις προγραμματικές του δηλώσεις στη Βουλή.

10 of 33

Εκλογές 1928: πλειοψηφία Κόμματος Φιλελευθέρων

Βενιζέλος πρωθυπουργός

Άξονες προγράμματος
οικονομική ανάπτυξη,
εδραίωση δημοκρατίας,

εκπαιδευτική μεταρρύθμιση
ενίσχυση υποχρεωτικής α/βάθμιας & τεχνικής-επαγγελματικής εκπαίδευσης
εισαγωγή δημοτικής γλώσσας στα γυμνάσια, κατασκευή νέων σχολείων

εξωτερική πολιτική:
προσέγγιση γειτονικών χωρών
1930: υπογραφή ελληνοτουρκικού συμφώνου φιλίας.

11 of 33

▲ «Το υπουργικό συμβούλιο του 1928»,

σατιρικό σκίτσο που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πρωία. 4 Νοεμβρίου 1928.

► 29 Οκτωβρίου 1930: �Συνάντηση Βενιζέλου – Κεμάλ Ατατούρκ

◄ Υπογραφή ελληνοτουρκικής φιλίας.�Να σχολιάσετε το σκίτσο.

12 of 33

1929 ψηφίζεται το «Ιδιώνυμο»:

Νόμος που έδινε στο κράτος την εξουσία να τιμωρεί με συλλήψεις ή απολύσεις οποιονδήποτε θεωρούσε

ότι προωθούσε «ιδέες που υποστήριζαν τη βίαιη ανατροπή της κοινωνικής τάξης».

Με τη διάταξη αυτή νομιμοποιήθηκαν οι διώξεις εναντίον των κομμουνιστών και όσων συμμετείχαν σε κοινωνικούς αγώνες.

Παρόμοιοι νόμοι και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, με σκοπό να ανακόψουν τη διάδοση των σοσιαλιστικών ιδεών.

13 of 33

«Το νομοσχέδιον δεν επιδιώκει να διώξη τον κομμουνισμόν ως ιδέαν, αλλά τη Γ' Διεθνή και τας μπολσεβικικάς αρχάς αυτής, αίτινες απέχουν πολύ του ιδεώδους κομμουνισμού. Το νομοσχέδιον επιδιώκει τη δίωξιν των οπαδών της Γ' Διεθνούς. Δε δυνάμεθα να διώξωμεν τον κομμουνισμόν, διότι και ο Χριστός υπήρξε κήρυξ της ιδέας αυτής. Ο Χριστός διεκήρυξε πρώτος τον κομμουνισμόν, αλλά από την υψηλήν ιδεολογίαν του κομμουνισμού μέχρι των ανατρεπτικών ενεργειών των ανθρώπων της Μόσχας, υπάρχει διαφορά»

14 of 33

ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΟΥ ΙΔΙΩΝΥΜΟΥ

Ο νόμος αργότερα ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων, τόσο στο εσωτερικό, όσο και στο εξωτερικό. Την αντίθεσή του εξέφρασε ο νομικός κόσμος της χώρας με αρθρογραφία στα περιοδικά «Θέμις» και «Δικαιοσύνη».

Φωνή διαμαρτυρίας ύψωσαν διανοούμενοι, όπως ο Γρηγόριος Ξενόπουλος, η Γαλάτεια Καζαντζάκη, ο Γεώργιος Νιρβάνας, ο Κωνσταντίνος Άμαντος, ο Δημήτρης Γληνός, ο Αλβέρτος Αϊνστάιν και ο Ανρί Μπαρμπίς.

15 of 33

ΤΟ ΛΑΪΚΟ ΚΟΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ (1933)

16 of 33

Η διεθνής οικονομική κρίση του 1929 επηρέασε και την Ελλάδα, την οποία ο Βενιζέλος κήρυξε σε πτώχευση το 1932.

Εκλογές 5 Μαρτίου 1933: πλειοψηφία αντιβενιζελικών,

Απόπειρα βενιζελικού πραξικοπήματος.

Νέα κυβέρνηση του Λαϊκού Κόμματος με αρχηγό Παναγή Τσαλδάρη.

Πολιτική κρίση κλιμακώνεται.

Δολοφονική επίθεση κατά Βενιζέλου

►Η δεύτερη απόπειρα δολοφονίας κατά του Ελευθέριου Βενιζέλου, 6^η Ιουνίου 1936�ΠΗΓΗ: http://www.sansimera.gr/articles/149#ixzz3Ua2yZSIs

17 of 33

ΚΙΝΗΜΑ 1935 �& ΠΑΛΙΝΟΡΘΩΣΗ ΒΑΣΙΛΕΙΑΣ

18 of 33

Περίοδος πολιτικής έντασης:

Νέο κίνημα βενιζελικών

την 1^η Μάρτιου 1935.

Καταστολή από Γ. Κονδύλη (υπουργός στρατιωτικών).

Ακολούθησαν διώξεις και εκτελέσεις βενιζελικών.

Κονδύλης ανατρέπει κυβέρνηση Τσαλδάρη,

επιβάλει δικτατορία και επαναφέρει τη μοναρχία (Νοέμ. 1935).

19 of 33

▲ Επιστροφή Γεωργίου Β΄

◄ O Γ. Κονδύλης υποδέχεται το Γεώργιο Β΄ (Νοέμβριος 1935)

20 of 33

▲ Κηδεία Παναγή Τσαλδάρη

▲ Θάνατος Γεωργίου Κονδύλη

◄ Θάνατος Ελευθερίου Βενιζέλου: Μάρτης 1936. Κρητικοί βρακοφόροι συνοδεύουν τη σορό του Βενιζέλου στο Ακρωτήρι Χανίων

21 of 33

◄ Ο δικτάτορας �Ιωάννης Μεταξάς

22 of 33

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΑΛΙΝΟΡΘΩΣΗ

23 of 33

1935: Γεώργιος Β΄ επιστρέφει στην Ελλάδα (από το 1923).

Εκλογές 1936

γνωστό για τις αντιδημοκρατικές του ιδέες.

Βασιλιάς διόρισε πρωθυπουργό τον Ιωάννη Μεταξά,

ισοδυναμία βενιζελικών και βασιλικών ώστε το ΚΚΕ (με 15 βουλευτές) να παίξει ρυθμιστικό ρόλο.

Χορήγησε αμνηστία σε κινηματίες 1935.

Παραμέρισε τον Κονδύλη.

24 of 33

Διορισμός Μεταξά ως πρωθυπουργού και οικονομική κρίση προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις.
Αποκορύφωμα οι αιματηρές διαδηλώσεις της Θεσσαλονίκης τον Μάιο του 1936.
Ο Γιάννης Ρίτσος, έχοντας ασπαστεί τις σοσιαλιστικές ιδέες από το 1929, συνεργαζόταν από το 1933 με το αριστερό περιοδικό Πρωτοπόροι και από το 1934 με την εφημερίδα του Κ.Κ.Ε. – ήταν ήδη μέλος του - το Ριζοσπάστη που εξέδωσε το τρίτο του βιβλίο, τον Επιτάφιο (1936), εμπνευσμένο από την καταστολή των εργατικών διαδηλώσεων στη Θεσσαλονίκη το Μάιο του 1936, μία από τις δημοφιλέστερες δημιουργίες του με τη μελοποιημένη μορφή του αργότερα από τον συνθέτη Μίκη Θεοδωράκη. Ο Επιτάφιος είναι θρήνος μιας μάνας, που ο γιος της σκοτώθηκε σε μια διαδήλωση εργατών στη Θεσσαλονίκη. Το καθεστώς της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου έριξε στην πυρά αντίτυπα του Επιτάφιου, στους Στύλους του Ολυμπίου Διός.

25 of 33

Διαδήλωση απεργών στη Θεσσαλονίκη, Μάιος 1936

26 of 33

Η ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ �ΤΗΣ 4^ΗΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1936

27 of 33

Με πρόσχημα τα γεγονότα της Θεσ/κης και επικαλούμενοι «κομμουνιστικό κίνδυνο», ο Γεώργιος Β΄

και ο Μεταξάς κήρυξαν δικτατορία στις 4 Αυγ. 1936, παραμονή 24ωρης απεργίας.

28 of 33

► Προπαγανδιστική φωτογραφία με το δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά να χαιρετάει το χάρτη της Ελλάδας. 1939.

Οι αντικοινοβουλευτικές απόψεις του Ιωάννη Μεταξά

[…] Συνεπώς δι’ ημάς τους Έλληνας, το πρόβλημα δεν είναι πώς θα μείνωμεν εις τον κοινοβουλευτισμόν, αλλά διά ποίας θύρας θα εξέλθωμεν εξ αυτού. Διά της θύρας του κομμουνισμού ή διά της θύρας του εθνικού κράτους […]. Συνέντευξη στην εφημερίδα Καθημερινή, 6 Ιανουαρίου 1934. Πηγή: Σπ. Λιναρδάτος, Η 4η Αυγούστου (1967), σ. 11.

29 of 33

Όνειρο του Μεταξά ήταν ένα καθεστώς κατά τα πρότυπα της φασιστικής Ιταλίας & της ναζιστικής Γερμανίας.

Όμως στην Ελλάδα δεν υπήρχε φασιστικό κόμμα.

Για να αναπληρώσει το κενό οργάνωσε την ΕΟΝ (Εθνική Οργάνωση Νέων)

Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος ανέκοψε τα σχέδιά του.

►Επίσκεψη Μεταξά σε δημοτικό σχολείο

30 of 33

ΜΕΤΑΞΑΣ

προσπάθησε να προσεταιριστεί τους αγρότες και τους εργάτες,
με προπαγάνδα και λήψη κοινωνικών μέτρων: ρύθμιση αγροτικών χρεών, ΙΚΑ.

ΑΠΟΔΟΧΗ

Ωστόσο, το καθεστώς της 4^ης Αυγ.
ποτέ δεν απέκτησε ισχυρή κοινωνική στήριξη.

ΔΙΑΦΟΡΑ

Σ’ αυτό διέφερε από τον φασισμό και τον ναζισμό.

◄ Αφίσα της ΕΟΝ από τις γιορτές για τα 120 χρόνια από την επανάσταση του 1821.

31 of 33

Ο Μεταξάς περιορίστηκε στην οργάνωση ενός αυταρχικού κράτους, που καταδίωκε τους αντιπάλους του, ιδίως τους κομμουνιστές.

Σε σχέση με τη διεθνή θέση της Ελλάδας, ο Μεταξάς επηρεασμένος από τον βασιλιά ήταν προσανατολισμένος εξ αρχής προς τη Μ. Βρετανία, θεωρώντας την αδιαμφισβήτητο νικητή σε ενδεχόμενο πόλεμο.

32 of 33

Γιατί χαίρεται ο κόσμος και χαμογελάει, πατέρα,'

'γιατί λάμπει ο ήλιος έτσι γιατί φέγγει έτσι η μέρα;

Γιατί σαν αυτή, παιδί μου, την ημέρα τη χρυσή''''

'που τη χαίρεσαι και συ '

'στέρεψε το μαύρο δάκρυ '

'κλείσανε πολλές πληγές, '

'αψηλώσανε τα στάχυα '

'κι ένα γύρω όλα τα βράχια '

'εγινήκαν ανθοβούνια και χρυσοπηγές. �

Μιαν ημέρα σαν ετούτη ''''

'την ολόφωτη κι ωραία '

'ξεδιπλώθηκε και πάλι η γαλάζια μας Σημαία '

'που 'χει τ' ουρανού το χρώμα '

'και σκεπάζει τ' άγιο χώμα '

'που ελεύθερος πατάς.�

Κι έτσι με χαρά κι ελπίδα ''''

'για μιαν ένδοξη Πατρίδα '

'η Σημαία κυματίζει μ' ένα Ταν ή επί Τας!'

1 of 33