у=кх² ფუნქცია ,
მისი გრაფიკი და თვისებები.
9 კლასი თ.ვეფხვაძე, გ.გოგიშვილი ......
თინათინ სვანაძე
ი.ოცხელის სახ. ქუთაისის
№2 საჯარო სკოლა
х
у
х | | | | | | | |
У | | | | | | | |
0
0
1
1
2
4
3
9
-1
1
-2
4
-3
9
у=х²
1 2 3
0
-3 -2 -1
1
9
4
სიმეტრიის
ღეძი
გრაფიკი წარმოადგენს პარაბოლას.
პარაბოლას წვერო
პარაბოლას შტო
პარაბოლასშტო
შტოები მიმართულია ზევით
პარაბოლას წვერო – წერტილი (0;0)
სიმეტრიის ღერძია – oy ღერძი
ავაგოთ у=х² გრაფიკი, ამისათვის არგუმენტის (х) მნიშვნელობისთვის ვიპოვოთ ფუნქციის (у) შესაბამისი მნიშვნელობა ფორმულით у=х².
-3 -2 -1 0 1 2 3
y = 2x2
х | - 2 | -1 | 0 | 1 | 2 |
у | | | | | |
8
2
0
2
8
х
у
ააგეთ ფუნქციის გრაფიკი
4
6
3
2
1
7
5
8
9
y = 0,5x2
ააგეთ ფუნქციის გრაფიკი
х | - 3 | - 2 | -1 | 0 | 1 | 2 | 3 |
у | | | | | | | |
4,5
2
0,5
0
0,5
2
4,5
-3 -2 -1 0 1 2 3
х
у
4
6
3
2
1
7
5
8
9
y = kx2
0 < k <1
y = kx2
k > 1
პარაბოლას შტოების ,,გაშლილობა’’ დამოკიდებულება k კოეფიციენტზე.
7.
უწყვეტია.
-3 -2 -1
ფუნქცია ზრდადია როცა
ფუნქცია შემოსაზღვრულია ქვემოდან, ზემოდან შემოსაზღვრული არ არის.
1
х
у
0
у=кх² ფუნქციის თვისებები(к>0):
განსაზღვის არე
2
6
-1
4
მნიშვნელობათა არე
3. у=0, როცა х=
0
1 2 3
у>0, როცა
х
4. ფუნქცია კლებადია როცა
х
х
5. შემოსაზღვრულობა
1.
2.
5.
6. Уmin =
уmax.=
არა
0
7. უწყვეტობა
8
-3 -2 -1 0 1 2 3
х
у
4
6
3
2
1
7
5
8
9
у=2х² ფუნქციის გრაფიკის მიხედვით იპოვეთ ფუნქციის მნიშვნელობა მოცემული არგუმენტისთვის :
1) 0
у=0
2) 1
у=2
3) -1
у=2
4) 2
у=8
4) -1,5
у=4,5
х
у
1 2 3
0
-3 -2 -1
1
8
4
Уmax.=8
Уmin.=0
იპოვეთ уmax. და уmin.
შუალედზე
у=2х² ფუნქციისთვის
х
у
1 2 3
0
-3 -2 -1
1
8
4
Уmax.=8
Уmin.=2
იპოვეთ уmax. და уmin.
.
შუალედზე
у=2х² ფუნქციისთვის
2
х
у
1 2 3
0
-3 -2 -1
1
8
4,5
Уmax.=4,5
Уmin.=0
იპოვეთ уmax. და уmin.
.
შუალედზე
у=2х² ფუნქციისთვის
2
3
ავაგოთ у=-х² ფ უნქციის გრაფიკი .არგუმენტის (х) მნიშვნელობისთვის გამოვთვალოთ ფუნქციის (у)მნიშვნელობა у=- х² ფორმულით.
წერტილი (0;0) – პარაბოლას წვერო
х
у
1 2 3
-3 -2 -1
-1
х | | | | | | | |
У | | | | | | | |
0
0
1
-1
2
-4
3
-9
-1
-1
-2
-4
-3
-9
у=-х²
0
-9
-4
სიმეტრიის
ღერძი
პარაბოლას წვერო
გრაფიკს წარმოადგენს პარაბოლა.
შტოები მიმართულია ქვევით
სიმეტრიის ღერძია – oyღერძი
-3 -2 -1 0 1 2 3
х
у
-6
-4
-7
-8
-9
-3
-5
-2
-1
y = -2x2
х | - 2 | -1 | 0 | 1 | 2 |
у | | | | | |
-8
-2
0
-2
-8
ააგეთ ფუნქციის გრაფიკი:
y = -0,5x2
ააგეთ ფუნქციის გრაფიკი:
х | - 3 | - 2 | -1 | 0 | 1 | 2 | 3 |
у | | | | | | | |
-4,5
-2
-0,5
0
-0,5
-2
-4,5
7.
არ არის უწყვეტი.
-3 -2 -1
ფუნქცია კლებადია როცა
ფუნქცია შემოსაზღვრულია ზემოდან, ქვემოდან არ არის შემოსაზღვრული.
х
у
0
у=кх² ფუნქციის თვისებები (к<0):
1.განსაზღვრის არეა
-6
-2
-8
-4
2.მნიშვნელობათა არეა
3. у=0, როცა х=
0
1 2 3
у<0, როცა
х
4. ფუნქცია ზრდადია როცა
х
х
5. შემოსაზღვრულობა
1.
2.
5.
6. уmax.=
уmin.=
არა
0
7. უწყვეტობა
х
у
1 2 3 4
0
-4 -3 -2 -1
-8
-1
-4
Уmax.=0
Уmin.=-2
იპოვეთ уmax.და уmin.
შუალედზე
მოც. у=-0,5х² ფუნქცია
-2
-6
х
у
1 2 3 4
0
-4 -3 -2 -1
-8
-1
-4
Уmax.=0
Уmin.=-8
მოც. у=-0,5х² ფუნქცია
.
შუალედზე
იპოვეთ
уmax.და уmin.
-2
-6
х
у
1 2 3 4
0
-4 -3 -2 -1
-8
-1
-4
Уmax.=-2
Уmin.=არა
იპოვეთ
уmax.და уmin.
ინტერვალზე
მოც. у=-0,5х² ფუნქცია
-2
-6
х
у
1 2 3 4
0
-4 -3 -2 -1
-8
-1
-4
Уmax.=0
Уmin.=-2
მოც. у=-0,5х² ფუნქცია
იპოვეთ уmax.და уmin.
ინტერვალზე
-2
-6
1 2 3 4
0
х
у
-4 -3 -2 -1
1
4
9
3
2
8
6
ამოხსენით განტოლება გრაფიკულად:
0,5х²=х+4
ავაგოთ ერთ საკოორდინატო სიბრტყეში გრაფიკები
1
у=0,5х²
у=х+4
Х | | | | |
У | | | | |
0
0
±1
0,5
±2
±4
2
8
Х | | |
У | | |
0
4
-4
0
у=0,5х²
у=х+4
2
ვიპოვოთ გადაკვეთის წერტილების ბსცისები
3
პასუხი:
х=-2, х=4
ამოხსენით განტოლება გრაფიკულად:
-3х²=3х-6
ავაგოთ ერთ საკოორდინატო სიბრტყეში გრაფიკები
1
у=-3х²
у=3х-6
Х | | | |
У | | | |
0
0
±1
-3
±2
-12
1 2 3 4 5
0
-3 -2 -1
-9
-1
-4
-5
-12
-3
-6
х
у
у=-3х²
Х | | |
У | | |
0
-6
2
0
у=3х-6
2
ვიპოვოთ გადაკვეთის წერტილების ბსცისები
1
-2
3
პასუხი:
х=-2, х=1
1 2 3
0
-6 -3 -2 -1
-1
-4
-5
-8
3
-2
х
у
ამოხსენით განტოლება გრაფიკულად:
-0,5х²=0,5х+3
ავაგოთ ერთ საკოორდინატო სიბრტყეში გრაფიკები
1
у=-0,5х²
у=0,5х+3
Х | | | |
У | | | |
0
0
±1
-0,5
±2
-2
Х | | |
У | | |
0
3
-6
0
у=0,5х+3
2
ვიპოვოთ გადაკვეთის წერტილების ბსცისები
3
პასუხი:
у=-0,5х²
გადაკვეთის წერტილები არ აქვთ
არ აქვს ფესვები
ამოხსენით განტოლებათა სისტემა გრაფიკულად:
გარდაქმნა
у+х²=0
2х-у-3=0
у=-х²
у=2х-3
ავაგოთ ერთ საკოორდინატო სიბრტყეში გრაფიკები:
1
у=-х²
у=2х-3
Х | | | | |
У | | | | |
0
0
±1
-1
±2
±3
-4
-9
Х | | |
У | | |
0
-3
2
1
х
у
1 2 3
-3 -2 -1
-1
0
-9
-4
у=2х-3
-3
2
ვიპოვოთ გადაკვეთის წერტილის კოორდინატები
(1;-1)
(-3;-9)
3
პასუხი:
(1;-1),
(-3;-9)
ააგეთ ფუნქციის გრაფიკი
დაადგინეთ მისი თვისებები.
f(x)=
2х², როცა -1≤х≤1
2, როცა 1<х≤6
f(x)=
2х²,როცა -1≤х≤1
х
у
2,როცა 1<х≤5
6
4
-3 -2 -1 0 1 2 3 4 5 6
1
2
3
5
8
у=2х²
Х | | | |
У | | | |
0
0
±1
2
±2
8
-1 ≤ х ≤ 1
у=2
Х | | |
У | | |
1
2
6
2
1 < х ≤ 5
1 2 3 4 5
ფუნქცია ზრდადია როცა
ფუნქცია შემოსაზღვრულია ზემოდანაც და ქვემოდანაც.
1
х
у
0
ფუნქციის თვისებები:
1.განსაზღვრის არე
3
2x²,როცა -1≤х≤1
f(x)=
2, როცა 1<х≤5
-1
2
2.მნიშვნელობათა არე
3. у=0, როცა х=
у>0, როცა
х
4.ფუნქცია კლებადია როცა
х
х
5. შემოსაზღვრულობა
1.
2.
5.
6. уmin.=
уmax.=
0
2
7. უწყვეტობა
7.
უწყვეტია.
-1
0
ფუნქცია მუდმივია როცა
х
ააგეთ ფუნქციის გრაფიკი
გარდაქმნები
გრაფიკი
х
у
1 2 3
0
-3 -2 -1
1
9
4
3