1 of 55

Technegau Adolygu

TGAU HANES

​

​

2 of 55

TROSEDD A CHOSB

Uned 3

3 of 55

4 of 55

Brad

​

Ystyr:

​

​

​

Brawddeg:

​

​

Smyglo

​

Ystyr:

​

​

​

Brawddeg:

​

​

Heresi

​

Ystyr:

​

​

​

Brawddeg:

​

​

Lladrata Pen-ffordd

​

Ystyr:

​

​

​

Brawddeg:

​

​

5 of 55

Mynachlogydd

​

Ystyr:

​

​

​

Brawddeg:

​

​

Crwydraeth

​

Ystyr:

​

​

​

Brawddeg:

​

​

Pobl dlawd haeddiannol

​

Ystyr:

​

​

​

Brawddeg:

​

​

Pobl dlawd abl

​

Ystyr:

​

​

​

Brawddeg:

​

​

6 of 55

Tebyg Gwahanol

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Beth sydd yn debyg

am y 3?

Beth sydd yn

wahanol

am y 3?

7 of 55

Tebyg Gwahanol

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Beth sydd yn debyg

am y 3?

Beth sydd yn

wahanol

am y 3?

8 of 55

Tebyg Gwahanol

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Beth sydd yn debyg

am y 3?

Beth sydd yn wahanol

am y 3?

9 of 55

​

​

Diffiniwch y drosedd:

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Diffiniwch y drosedd:

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Diffiniwch y drosedd:

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Pam oedd yn boblogaidd?:

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Pam oedd yn boblogaidd?:

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Pam oedd yn boblogaidd?:

​

​

​

​

​

​

​

​

10 of 55

Diffiniwch y drosedd:

​

​

​

​

​

​

​

​

Pam oedd yn boblogaidd?:

​

​

​

​

​

​

​

​

Diffiniwch y drosedd:

​

​

​

​

​

​

​

​

Diffiniwch y drosedd:

​

​

​

​

​

​

​

​

Pam oedd yn boblogaidd?:

​

​

​

​

​

​

​

​

Pam oedd yn boblogaidd?:

​

​

​

​

​

​

​

​

11 of 55

Disgrifwch.....

...y weithred o ladrata pen-ffordd.

​

​

*

​

~

​

​

​

*

​

~

​

​

​

*

​

~

​

​

Disgrifwch.....

...y gwahanol fathau o dlodion a oedd bodoli yn 16eg ganrif.

​

​

*

​

~

​

​

​

*

​

~

​

​

​

*

​

~

​

​

12 of 55

Disgrifwch.....

...effaith crwydriaid ar drefi a phentrefi.

​

​

*

​

~

​

​

​

*

​

~

​

​

​

*

​

~

​

​

​

Disgrifwch.....

...effaith diwygiadau crefyddol y Tuduriaid ar drosedd y 16eg ganrif.

​

​

*

​

~

​

​

​

*

​

~

​

​

​

*

​

~

​

​

13 of 55

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Esboniwch pam welwyd anhrefn amaethyddol yn 19eg ganrif.

​

​

​

​

​

14 of 55

15 of 55

16 of 55

17 of 55

Trosedd a chosb

A

A

A

A

A

A

​

​

Diffiniwch y gair Heresi.

​

Beth oedd y gosb am heresi?

Roedd heresi yn cael ei weld fel cosb arall yn erbyn y goron. Beth oedd y gosb arall?

​

​

Beth oedd trawsgludo?

​

Pa wledydd oedd yn gysylltiedig a thrawsgludo?

​

Pam ddaeth i ben?

​

​

​

Beth oedd y cod gwaedlyd?

​

Pam cafodd ei greu i leihau trosedd?

​

​

C

C

C

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Pa fath o blismona welir Yn oes y Tuduriaid?

​

Beth oedd y problemau gyda’r fath o blismona yn oes Tuduriaid?

​

​

Pwy oedd John Fielding?

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

C

​

​

Disgrifiwch ardal China ym Merthyr.

​

Disgrifiwch yr ymdrech i blismona China.

​

​

​

​

Beth oedd wedi arwain ar lefelau troseddau uwch yn y trefi diwydiannol newydd?

​

Pa drosedd sy’n ymwneud gyda phobl o bob dosbarth cymdeithasol?

​

Pa drosedd ddaeth yn fwy cyffredin yn y ddeunawfed ganrif?

​

Pa fath o weithwyr oedd yn rhan o Derfysgoedd Swing yn 1830?

C

C

18 of 55

​

​

​

​

Disgrifiwch yr amodau byw wnaeth arwain at gynnydd mewn troseddu ym Merthyr yn y 19eg ganrif

​

​

​

​

1 marc

2 marc

3 marc

1801 - 8,000

1851 - 46,000

China neu ‘Uffern bach’

34 cwnstabl

Tai o safon isel/ orlawn

Y fro fwyaf drwg-enwog yng Nghymru gyfan

12 cwnstabl

Lledaenodd epidemigau - colera, tyffws a thwbercwlosis

Yn adroddiad Syr Henry de la Beche yn 1845, sylweddolodd nad oedd unrhyw...

enw drwg Merthyr am droseddu

Cyfradd marwolaethau uchaf holl drefi Cymru

carthffosydd agored

​

= /21

19 of 55

Esboniwch pam roedd cynnydd mewn troseddu yng nghyfnod y Tuduriaid?

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

20 of 55

Esboniwch pam roedd cynnydd mewn troseddu yng nghyfnod y Tuduriaid?

Lambert Simnel a Perkin Warbeck oedd yn ymhonni eu bod yn aelodau o'r teulu Iorc, Gwrthryfel Essex yn 1601; anghyfraith gyffredinol yn ardal y Mers e.e. dwyn gwartheg, ac roedd arglwyddi'r Mers eu hunain yn annog hyn yn aml

Daeth aflonyddwch yn sgil newid economaidd – oherwydd bod y boblogaeth yn tyfu roedd yn anoddach dod o hyd i waith ac roedd hynny'n rhoi pwysau ar gyflenwadau bwyd; gwahardd byddinoedd preifat gan Harri VII; diddymu'r mynachlogydd gan Harri VIII; cau tiroedd ar gyfer ffermio defaid

Ychwanegodd y cyfan at nifer y diwaith, wnaeth arwain at lawer ohonyn nhw'n dod yn grwydriaid. Trodd rhai o'r crwydriaid at droseddu e.e. pigo pocedi a dwyn. O dro i dro digwyddodd cyfnodau mawr o aflonyddwch e.e. gwrthryfel Kett, 1549 – protest yn erbyn cau tiroedd.

Roedd newid crefyddol yn achosi troseddu

ar ôl i Harri VIII dorri i ffwrdd o Rufain arweiniodd hynny at ddeddfau brad newydd, ac roedd y Bererindod Gras yn brotest yn erbyn cau'r mynachlogydd; dan Mari Tudur, daeth heresi'n drosedd ddifrifol a llosgwyd mwy na 250 o hereticiaid e.e. Cranmer; roedd yn rhaid i Elizabeth ddelio â Mari Brenhines y Sgotiaid hefyd a chynllwynion a gwrthryfeloedd e.e. Ieirll y Gogledd.

Roedd yn anoddach plismona oherwydd bod maint y trefi'n tyfu; rhesymau gwleidyddol/llinachyddol

21 of 55

Natur/Achosion troseddau yn y cyfnod hwn

Natur/Achosion troseddau yn sydd wedi aros yr un peth a natur/achosion sydd wedi newid er y cyfnod blaenorol

Yr unfed ganrif ar bymtheg a’r ail ganrif ar bymtheg

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Y ddeunawfed a’r bedwaredd ganrif ar bymtheg

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Yr ugeinfed a’r unfed ganrif ar hugain

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

22 of 55

CYMRU! - DIGON O ENGHREIFFTIAU!

​

O leiaf 1 am bob cyfnod!

23 of 55

CYMRU! - DIGON O ENGHREIFFTIAU!

​

O leiaf 1 am bob cyfnod!

24 of 55

25 of 55

Heresi a brad

Crwydraeth

Smyglo

Lladrata Penffordd

Anrhefn amaethyddol

Anrhefn diwydiannol

Merthyr - China

Merthyr troseddau hamdden

Datblygiadau technolegol

Terfysgaeth

Moduro

26 of 55

America

Uned 2

27 of 55

Mewnfudo: Defnyddiwch Termau/Rhifau/Lluniau i esbonio’r newid i’r polisi mewnfudo

​

​

​

​

​

​

​

​

1919: 40 miliwn

70%

1929

150,000

28 of 55

Cwestiwn 1

2 farc- ffynhonnell

Beth rydych yn ei wed yn y ffynhonnell? (2bwynt):

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

4 marc- cyd-destun/gwybodaeth eich hun

Nodwch 4 pwynt sy’n dangos gwybodaeth eich hun ar y testun:

​

​

1)Erbyn 1919 dros 40 miliwn o bobl wedi cyrraedd UDA = tawddlestr o wahanol hiliau, diwylliannau a chrefydd o Dde a Dwyrain Ewrop.

2) Llywodraeth yn awyddus i boblogi’r cyfandir ac felly roeddent yn annog pobl i symud i’r UDA - CYFEIRIO AT Y FFYNHONNELL. - Polisi i hawlio pobl i ymagartrefi/polisi’n galluogi iddyn nhw wneud yn hawdd.

3) Pam symud? Dianc o dlodi, awyddus i ddianc o erledigaeth - Gobaith.

4) Ynys Elis

​

​

​

​

​

Defnyddiwch Ffynhonnell A a’r hyn rydych chi’n ei wybod i ddisgrifio polisi drws agored America. [6]

29 of 55

Twf Senoffobia/ Streiciau/ Cyrchoedd Palmer

Beth?

Pryd?

Ble?

Pwy?

Pam?

Ofn pobl tramor

Protestio yn erbyn amodau gwaith

1919-20

Mai 1920

Mitchell Palmer

Bygythiad Coch : Ofn Comiwnyddiaeth

Bygythiad Coch : Ofn Comiwnyddiaeth

Bygythiad Coch : Ofn Comiwnyddiaeth

30 of 55

Cwestiwn 2: Disgirifiwch Achos Sacco a Vanzetti [8]

Mae angen darllen y cwestiwn yn fanwl a disgrifio’r hyn sydd yn ofynnol i chi. Mi fydd rhaid i chi feddwl am 3 ffaith pendant wedi ei ddisgrifio am farciau llawn.

1

2

3

31 of 55

Cwestiwn 3 [8 marc]

32 of 55

Cynnwys

Cyd-destun

Cynulleidfa

Pwrpas

50% cyd-destun

50% ffynhonnell

Ffocws - PWRPAS PWRPAS PWRPAS!

33 of 55

Cynnwys

Cyd-destun

Cynulleidfa

Pwrpas

50% cyd-destun

50% ffynhonnell

Ffocws - PWRPAS PWRPAS PWRPAS!

Pwrpas y ffynhonnell yma oedd i gael Americanwyr i gefnogi’r gwaharddiad yn America yn ytsod y Rhyfel Byd Cyntaf. Mae’r ffynhonnell yn dangos llun cartwn o alchohol yn hysbysebu pam ei fod yn wael i bobl e.e ‘we cause poverty and crime’. Pwrpas hyn oedd i godi ofn ar bobl.

Yn ytsod y 20au roedd America yn ansefydlog i bobl America. Roedd llawer o lygredd o fewn y gymdeithas ac roedd carfannau pwyso megis y Gynghrair Gwrth Salwn o blaid y gwaharddiad i reoli’r gymdeithas. Roedd pobl yn ceisio codi ofn ar Americanwyr wrth hysbyebu peryglon alcohol; niweidio iechyd, creu meddwdod gan annog trais a throsedd, creu tlodi, pobl colli gwaith. Roedd nifer o grafwyr America o’r Almaen yn wreiddiol felly ymgyrchodd y Mudiad Dirwest a’r Gynghrair Gwrth salwnau o blaid gwaharddiad fel wgeithred wladgarol. Wrth i deimladau gwrth-Almaenig dyfu roedd pobl yn cyfeirio at gwrw fel ‘diod y Kaiser’

Dynion o fewn byd gwaith - ceisio annog rhag gwastraffu cyflogau ar alcohol

Ceisio arbed dynion o achosi trais yn y cartref

Bragdai - i ddilyn rheolau

​

Pwrpas ar leiahau trosedd a llygredd o fewn America

​

I gael bawb i gefnogi’r ymgyrch o waharddiad

​

Annog dynion o fewn y byd gwaith i weithio/gofalu am eu teuluoedd yn hytrach na treulio amser o fewn tafarndai.

​

34 of 55

CWESTIWN 4: Pa un o'r ffynonellau sydd fwyaf defnyddiol i hanesydd sy'n astudio’r Prawf Mwnci?  [12]

Cynnwys

​

Priodoliad (Awdur, Math, Dyddiad)

​

Cyd-destun (Beth oedd yn digwydd ar y pryd?)

​

Defnyddiol?

​

Cynnwys

​

Priodoliad (Awdur, Math, Dyddiad)

​

Cyd-destun (Beth oedd yn digwydd ar y pryd?)

​

Defnyddiol?

​

35 of 55

Crefydd

​

​

​

​

Datblygiad Crefydd

​

​

​

​

​

​

​

​

Achos y Mwnci

​

​

​

​

CWESTIWN 4: Pa un o'r ffynonellau sydd fwyaf defnyddiol i hanesydd sy'n astudio’r Prawf Mwnci?  [12]

36 of 55

Cwestiwn 5 Cynllun Marcio

37 of 55

Ai deddfau Jim Crow oedd yr enghreifftiau gwaethaf o anoddefgarwch (intolerance) yn UDA rhwng 1910 ac 1929? [16 + 3]

Dechrau’r ateb - defnyddio geiriau’r cwestiwn

​

​

Dadleuon i gefnogi: Deddfau Jim Crow oedd yr enghreifftiau gwaethaf

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Dadleuon Eraill:

​

Y Prawf Mwnci

​

​

​

Brodorion America

​

​

​

​

Penderfyniad - defnyddio geiriau’r cwestiwn

​

​

38 of 55

Ai deddfau Jim Crow oedd yr enghreifftiau gwaethaf o anoddefgarwch (intolerance) yn UDA rhwng 1910 ac 1929? [16 + 3]

Dechrau’r ateb - defnyddio geiriau’r cwestiwn

​

​

Dadleuon i gefnogi: Deddfau Jim Crow oedd yr enghreifftiau gwaethaf

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Dadleuon Eraill:

​

Y Prawf Mwnci

​

​

​

Brodorion America

​

​

​

​

Penderfyniad - defnyddio geiriau’r cwestiwn

​

​

Pwyso a mesur

Beth yw’r ffocws??

Beth yw’r cyfnod o dan astudiaeth?

Ffactorau eraill (Gwrthdadl)

39 of 55

Datblygiad Radio

Datblygiad cerddoriaeth Jazz

Datblygiad

Y Sinema a Ffilm

Twf Adloniant poblogaidd – Cymdeithas America

Angen i chi ychwanegu geirfa allweddol, dyddiadau, ffeithiau penodol am y datblygiad.

​

Unwaith rydych wedi gwneud hyn, mae angen i chi ysgrifennu paragraff gan gyfiawnhau a’i hyn oedd y prif ddatblygiad yn niwylliant a chymdeithas America yn y cyfnod dan sylw.

40 of 55

Cwestiwn 5 : Traethawd

Ffactor 3

​

​

​

​

​

Casgliad:

​

Ffactor 2

Ffactor 1( testun y cwestiwn)

CAYC

CAYC

CAYC

41 of 55

Prydain

Uned 1

42 of 55

Beth ddigwyddodd pryd? Mi fydd angen i chi ddarganfod y dyddiad am bob ddigwyddiad isod.

Cytundeb Versailles yn cael ei arwyddo:

Hitler yn cael ei benodi’n Ganghellor:

Pa flwyddyn sefydlwyd Gwasanaeth Wardeiniaid y Cyrchoedd Awyr?

Adeiladwyd llochesi gan y llywodraeth yn:

Pryd oedd cyfnod y Blitz?

Pryd oedd ymosodiad cyntaf ar ddinas Abertawe?

Cafodd y gwaith o symud faciwis ei ddechrau ar:

Pryd ddechreuwyd dogni ar fwydydd megis menyn, cig moch a siwgr?

Pryd oedd Cwymp Wall St?

Pryd cyflwynodd y llywodraeth y Dol?

Ym mha flwyddyn cyflwynwyd y Prawf modd am y tro cyntaf?

Ym mha flwyddyn oedd gorymdaith Jarrow?

Pryd oedd gorymdeithiau newyn o Gwm Rhondda?

Pryd cyhoeddodd John Boyd Orr ganlyniadau arolwg i ddeiet ac iechyd pobl Prydain?

Roedd y ffilm sain gyntaf, The Jazz Singer wedi cael ei gyhoeddi ym mha flwyddyn?

43 of 55

Hen diwydiannau

Gorymdeiti-au newyn

Menywod+ Hunangymorth

Adloniant

Effaith Cwymp Wall st

Y Dôl

Prawf modd

Ymfudo o Gymru

Hen diwydiannau

Effaith Cwymp Wall st

Ymfudo o Gymru

Adloniant

Dirwasgiad

Ymchwiliwch ffeithiau am bob testun isod o’r uned

Menywod+ Hunangymorth

Gorymdeiti-au newyn

Prawf modd

Y Dôl

44 of 55

45 of 55

46 of 55

47 of 55

Mae’r cwestiwn yma yn son am gynnal ysbryd.

Esboniwch y cysylltiadau rhwng unrhyw DRI o’r canlynol: [12]

• Posteri propaganda

• Winston Churchill

• Y radio a’r sinema

• Ymgyrch ‘Dig for Victory'

Rhaid gwneud cysylltiad rhwng 3

​

Rhaid gwneud yn siwr bod y cysylltiadau yma yn glir wrth i chi ateb y cwestiwn. - Cysylltiadau rhwng 1+2, 1+3 ac wedyn y 3 ohonyn nhw.

​

COFIWCH - mae rhaid i chi gadw ffocws ar y cwestiwn o hyd.

48 of 55

Posteri Propaganda (1)

W. Churchill (3)

Radio a’r Sinema (2)

Ceisio diddanu pobl er mwy codi a chynnal ysbryd

Denu cynulleidfaoedd mawr

Gwneud i bobl teimlo gobaith am lwyddiant i flwyr Prydain

Llywodraeth yn sensori’r gwybodaeth i’r cyhoedd

Darlledu gwybodaeth

Diddanu’r cyhoedd- rhoi rhyw fath o adloniant i bobl

Sicrhau diogelwch y cyhoedd

Cynnal threfn yn y wlad

Derbyn negeseuon addas a chynnal cefnogaeth

Annog pobl i gefnogi’r ymgyrch

Perswadio pobl i feddwl mewn ffordd penodol

Rhyfel y geiriau yn arf pwysig

“Bulldog spirit”

Pwysleisio am fuddugoliaethau megis Brwydr Prydain

Pwysleisio ‘ysbryd rhyfel

y bobl’

Pethau sy’n debyg rhwng PP a RaS

Pethau sy’n debyg rhwng PP a WC

Pethau sy’n debyg rhwng Y 3

49 of 55

​

Esboniwch y cysylltiadau rhwng unrhyw 3 o’r canlynol [12 marc]:

​

  • Adroddiad Beveridge
  • Y Gwasanaeth iechyd gwladol
  • Gwladoli diwydiannau allweddol
  • Polisi ‘Cartrefi i bawb’

Rhaid gwneud cysylltiad rhwng 3

​

Rhaid gwneud yn siwr bod y cysylltiadau yma yn glir wrth i chi ateb y cwestiwn. - Cysylltiadau rhwng 1+2, 1+3 ac wedyn y 3 ohonyn nhw.

​

COFIWCH - mae rhaid i chi gadw ffocws ar y cwestiwn o hyd.

50 of 55

Adroddiad Beveridge (1)

Polisi ‘Cartrefi i Bawb’ (3)

Y Gwasanaeth Iechyd Gwladol (2)

Pethau sy’n debyg rhwng AB a GIG

Pethau sy’n debyg rhwng AB a PCiB

Pethau sy’n debyg rhwng AB -GIG -PCiB

Un o’r pump cawr oedd Afiechyd- GIG ymtaeb fel datrysiad i hyn.

​

Deddf GIG yn cael ei gyflwyno yn 1946.

​

Gwasanaeth cynhwysfawr gyda phob dinesydd yn cael yr holl gyngo, holl driniaeth ar holl ofal!

O’r Crud- ir bedd.

​

5o Orffennaf 1948- tri chwarter y boblogaeth wedi cofrestru.

​

GWASANAETH AM DDIM!

​

​

​

​

​

​

​

Aflendid - angen i bawb cael cartef clud.

​

Polisi yn ymateb i hyn , gwella cyflwyr tai Prydain ar ddiwedd y rhyfel.

​

Ymateb i gymdeithas - llawer wedi colli carterf yn ystod y rhyfel - rhoi yn ol i’r gymdeithas.

​

Tai Cyngor, Tai Parod

​

​

Ehangu gwiethredodd gwleidyddol

​

Ymateb i’r newid oeddd angen mewn gymdeithas - gwella’r gymdeithas. Cymdeithas les- welfare state.

​

Gofal i bawb

​

O’r Crud I’r Bedd

​

Pawb yn cael yr un cyfleoedd.

51 of 55

Cwestiwn 4 - (12 marc)

Esboniwch y cysylltiadau rhwng unrhyw 3 o’r canlynol:

​

  • Y Dirwasgiad
  • Y dôl a’r prawf modd
  • Gorymdeithiau newyn
  • Ymfudo o Gymru

Rhaid gwneud cysylltiad rhwng 3

​

Rhaid gwneud yn siwr bod y cysylltiadau yma yn glir wrth i chi ateb y cwestiwn. - Cysylltiadau rhwng 1+2, 1+3 ac wedyn y 3 ohonyn nhw.

​

COFIWCH - mae rhaid i chi gadw ffocws ar y cwestiwn o hyd.

52 of 55

Y Dirwasgiad

Gorymdeithiau Newyn

Prawf Modd + Dol

Nid oedd un achos neu un digwyddiad oedd yn gyfrifol am Dirwasgiad. Cyfuniad o broblemau; cystadleuaeth han wledydd eraill - diwydiannau ddim pellach o flawn gwledydd eraill.

Rhyfel wedi bod yn ddrus

Cwymp Wall St - canlyniadu dirwasgiad economaidd enfawr y 30au.

​

Cafodd effaith y Dirwasgiad argraff negyddol o Brydain yn yr 30au - blynyddoedd dum degawd diafol.

​

​

​

​

​

Deddf Yswiriant Diwethdra gan geru system o daliadau i’r di waith- 3 miliwn o bobl wedi colli’u gwaith. Roedd hyn yn rhoi cymorth ariannol i weithwyr wrth chwilio am swydd newydd,.

Swm arferol oedd 15 swllt yt wythnos a 5swllt ar gyfer pob plentyn.

​

Prawf Modd 1931 - arolwg cartrefi diwaith i asesu eu hangen am fudd-daliadau = gwrthod arian = tlodi.

Roedd gorymdeithiau newyn wedi dod yn ffordd draddodiadol i withwyr fynegi eu pryderon am eu hamodau byw i’r rhai oedd yn llywodraeth drostyn nhw. Yn aml roeddent yn digwydd mewn ardaloedd pell o Lundain a gallen nhw gael eu hanwybyddi gan wleidyddion a’r llywodraeth yn hawdd.

​

Jarrow

Gorymdeithiau o Gwm Rhondda

​

Cysylltiadau Dirwasgiad + PModd + Dol:

​

Pobl a oedd yn ddiwaith o ganlyniad i’r dirwasgiad yn dibynnu ar y dol er mwyn cael arian i oroesi wrth chwilio am waith.

​

Casau y prawf modd - roedd llawer o bobl yn honni bod gan y llwyodraeth fwy o ddiddordeb mewn ceisio arbed arian na helpu’r diwaith.

​

Cysylltiadau Dirwasgiad + Gorymdeithiau Newyn

​

Dirwasgiad yn gwaethygu roedd diwethdra yn ardaloedd fel Rhondda wedi codi ail ddechreuodd y syniad o orymmdeithio fel ffordd o dynnu sylw’r llywodraeth at y sefyllfa.

53 of 55

Dirwasgiad

Prydain Hen a Newydd

​

​

 

Roedd Cymru’n perthyn i’r Brydain oedd yn ddibynnol ar y diwydiannau trwm: glo, haearn, dur, tunplat a llechi.

O ganlyniad i gostau’r rhyfel nid oedd economi’r wlad erbyn yr 1920au yn medru cynnal ei safle fel prif wlad fasnachol y byd. Rhesymau…

​

Effaith Cwymp Wall Street ar ddiwydiannau Prydain

​

Diweithdra

Y Dôl

 

Y Prawf Modd

Tlodi

Mudo

​

Gorymdeithiau newyn

Pwysigrwydd y radio a’r sinema

ac adloniant arall

Menywod

​

Datblygiad Trydan

Deddfau’r Ardaloedd Arbennig

5 munud!

​

  • Rhwng 1929 ac 1931 ½ yr allforion o Brydain.
  • Gwaethygodd mantol fasnach Prydain (y berthynas rhwng allforion a mewnforion). 1931 roedd diffyg masnach o £114 miliwn o’i gymharu â gwarged (surplus) masnach o £104 miliwn yn 1928.
  • Diwethdra canol 1930 roedd 2 filiwn o bobl yn ddi-waith a 3 miliwn erbyn 1932.

Yn 1920 cyflwynodd y llywodraeth Ddeddf Yswiriant Diweithdra gan greu system o daliadau i’r di-waith. Roedd yn rhoi ychydig o gymorth ariannol i weithwyr oedd wedi colli’u gwaith wrth iddynt geisio dod o hyd i waith newydd. Tâl diweithdra oedd y term i ddisgrifio’r arian y byddai gweithiwr diwaith yn derbyn am chwe mis. Y dôl oedd’r enw ar yr arian wedi’r hynny

Cyflwynwyd y Prawf

Modd am y tro cyntaf yn

1931. Anfonwyd arolygwyr i

gartrefi’r diwaith i asesu eu hangen am fudd-daliadau ar ôl derbyn y dôl am chwe mis. Nid oedd y llywodraeth yn deall effeithiau diweithdra tymor hir ar deuluoedd yr ardaloedd dirwasgiedig. Roedd y diwaith yn casáu’r Prawf Modd oherwydd y ffordd caent eu trin

Nid oedd un achos neu un digwyddiad oedd yn gyfrifol am y Dirwasgiad. Roedd bod yn un o’r gwledydd diwydiannol cyntaf yn fantias fawr ond roedd hefyd yn golygu bod cystadleuaeth gan wledydd eraill wedi tyfu a chystadlu â Phrydain. Doedd diwydiannau Prydain ddim bellach yn arwain

y byd ac roedd yn anodd iddynt gystadlu

54 of 55

Rhyfel

Cytundeb Versailles

Polisi Dyhuddo

(heddychiaeth) Prydain

Methiant Cynghrair y Cenhedloedd

Paratoadau at ryfel

Wardeiniaid a llochesau

Llochesau cyrch awyr

Y Blacowt

Bomio dinasoedd Prydain

Faciwîs a’u cymunedau newydd yng Nghymru

Dogni

Cyfraniad menywod at yr ymdrech ryfel

Cynnal yr ysbryd

5 munud!

55 of 55

Adferiad

5 munud!

Dadfyddino

Arwyddocâd Etholiad Cyffredinol 1945

Canlyniadau etholiad 1945

Difrod Rhyfel

Adroddiad Beveridge,

Disgwyliadau pobl ar ôl y rhyfel:

Sefydlu’r ‘Wladwriaeth Lês

Y Ddeddf Gwasanaeth Iechyd Gwladol

Gwrthwynebiad a Chefnogaeth i’r Gwasanaeth Iechyd Gwladol

Polisi Cartrefi i Bawb

Cyfleoedd addysgol yn dilyn Deddf 1944

Gwladoli (Nationalisation) diwydiannau allweddol (Segurdod)