Bitki Koruma makinaları�-Damla üretimi �-Damla istatistikleri�-Damla tutulması

Prof. Dr. Ali BAYAT

Çukurova Üniversitesi

Tarım Makinaları Bölümü

DAMLA OLUŞUMU

• PÜLVERİZASYON?

​

SIVI İLACIN DAMLALAR HALİNDE PÜSKÜRTÜLMESİ İŞLEMİNE PÜLVERİZASYON DENİR

​

Spray ?

Eski bir teknoloji !!!!

​

DAMLA OLUŞTURMA TEKNİKLERİ

Damla oluşumu

Damla Hacmi nedir?

=

1 damla hacmi = 8 damla hacmi

Fiziksel olarak damlaları toplamak mümkün değil

Damla çapı ölçüm metodları

• Fotoğraf tekniği
• Viskoz sıvılar
• Lazer

Görüntü/Fotoğraf Tekniği

​

-Suya Duyarlı Kartlar

Damlaların Lazerle Analizi

• Malvern Partikül ölçücü
• Knollenburg Partikül ölçme sisitemi (PMS)

​

​

Farklı ölçme yöntemleri

nedeniyle farklı sonuçlar

​

• Malvern sistem daha küçük

partikülleri ölçebiliyor

Damla ölçüleri

Damla spektrumu istatistik analizleri

Mikron Nedir?

• 1 mikron (yada 1 μ) = 1/1000 milimetre
• 1 mikron = 0.000001 metre
• 150 μm Dikiş ipliği
• 100 μm İnsan saçı

Spektrumda Damlaların Damla Çapına Göre Dağılımı

Dv0.5 ?

VMD ve NMD ÇAPLARI

Karekteristik Çaplar

Damla Spektrumu Homojenlik Katsayısı

VMD = Volume Median Diameter

NMD = Number Median Diameter

VMD/NMD=CH=Homojenlik katsayısı

​

CH =

VMD

NMD

VMD arttıkça Damla/cm² azalmaktadır

NMD arttıkça parazit damla sayısı artar

VMD/NMD = 1 Mükemmel homojenlik

Sayılan damla adeti NMD üzerinde etkilidir.

Homojenlik Katsayısı

• Hidrolik esasa göre çalışan memeler

- İnce pülv. 3.0 - 7.0

- Orta pülv. 8.0 - 11.0

• Döner diskli ve kafesli memeler

1.5 - 3.5

• Elektrohidrodinamik meme

1.1 - 1.5

VMD / NMD =1 olması tüm damlaların çapları birbirine eşit demektir. Bu teorik duruma erişilmez.

​

D_v0.1 ?

• D_v0.1; püskürtülen sıvı hacmi veya kütlesinin %10 ‘nun bu çaptan daha küçük yada bu çapa eşit damlalardan oluştuğunu ifade eder.

​

• Örneğin: D_v0.1 =100 mikron olduğunda püskürtülen sıvı hacminin %10’nun 100 mikron, yada daha küçük damlalardan oluştuğu, hacmin %90 ‘nın ise 100 mikrondan daha büyük damlalardan oluştuğu anlaşılmalıdır.

D_v0.9

• D_v0.9; püskürtülen sıvı hacmi veya kütlesinin %90 ‘nın bu çaptan daha küçük yada bu çapa eşit damlalardan oluştuğunu ifade eder
• Örneğin: D_v0.9 =500 mikron olduğunda püskürtülen sıvı hacminin %90’nın 500 mikron yada daha küçük damlalardan oluştuğu, püskürtülen hacmin sadece %10 ‘nun ise 500 mikrondan daha büyük damlalardan oluştuğu anlaşılmalıdır

Nisbi dağılım (R)

​

​

• Daha büyük R değerleri daha geniş damla spektrumu anlamını taşır

​

Diğer Damla Karakteristik Çapları

n_i = (i) çap grubuna giren damla sayısı

d_i = (i) çap grubunun orta değeri

n = toplam damla sayısı

​

Fotoğraf

Özel kağıt

Damla ÖRNEKLERİ

Damla numunesi almada izlenen yol

GERÇEK DAMLA ÇAPI

• Fotoğraf ve viskoz sıvılar için;

Yayılma katsayısı E= d_g/d_c

d_g=E. D_c

Silikonlu lam yüzeyde E= 0,75

• Suya Duyarlı Karlar İçin;

Damla Çapı(µm) Yayılma Faktör

100. 1,7
200. 1,8

300 1,9

400. 2,0

500 2,1

Karakteristik çaplarla ilgili örnek hesaplar

VMD ve NMD çaplarının hesabı

Sayısal / hacimsel Eklemeli (kümülatif) yüzde (%)

Eklemeli Sayısal

Eklemeli Hacimsel

Damla çapı (µm)

Karakteristik Damla çapı hesaplama örnekleri

Damlaların Başlangıç hızı ve durma mesafeleri

• Memeden çıkan damlalar bir başlangıç hızına sahiptirler
• Daha iri damlalar daha uzak mesafelere ulaşmak için bu hızları ve kütlelerinden dolayı daha büyük enerjiye sahiptirler. Dolayısıyla daha büyük durma mesafelerine sahiptirler
• Çoğu damlalar bu kinetik enerjilerini harcamadan önce hedeflerine ulaşırlar
• Fakat bazıları hedef üzerine çökelmeden önce durur ve daha sonra diğer kuvvettelerin etkisi altında olurlar.

Damlalar NEREYE GİDER?

Havada serbest bırakılan bir damlaya nereye gider (Teori) ?

Damlara gerçekten nereye gider?

Farklı Büyüklükteki damlalar nereye gider (teori)?

Gerçekte Damlalar Nereye Gider ?

Konveksiyon Etkileri

Damlanın Hedef üzerinde tutunması

Eğer;

• Türbülans yoksa
• Sıçrama yoksa
• Damla birleşmesi / yıkama oluşmazsa,

​

TUTUNMA ETKİNLİĞİ % 100 olur

1. Damla birikimi (çökelmesi)

Büyük damlalar yolları üzerindeki hedeflere daha kolayca çarparlar

Oysa küçük çaplı damlalar engelin çevresindeki hava akımını izlerler dolayısıyla engele çarpmazlar

Orta şiddetli rüzgar

Orta şiddetli rüzgar

Damlanın Hedef üzerinde tutunması

2. Çarpma

(a)

(b)

Damla yolu üzerindeki engel ve damlacık arasındaki daha büyük bağıl hızlar, daha fazla çarpmayı olası kılmaktadır

DAHA KÜÇÜK ENGELLERDE, KÜÇÜK DAMLALARIN ÇARPMA OLASILIĞI DAHA YÜKSEKTİR

Orta şiddetli rüzgar

(c)

(d)

Çarpma

(e)

Çarpma

Küçük Damlalar Buharlaşır

Büyük damlalar da sorun yaratır

Teorik damla yoğunluğu �(1 L/ha uygulama hacmi)

Damla Çapına göre Damla Spektrumu Anma Adı

Optimum Damla Ölçüleri

Kaplamadaki farklılıklar

Sistemik etkili herbisitler için mükemmel

Kontak etkili fungisitler

için mükemmel

Damla Büyüklüğü

Damla Büyüklüğü

Çok

kaba

İnce

Ne zaman İNCE PÜLVERİZASYON

• Hedef yüzeylerde tutunmayı iyileştirmeye ihtiyaç duyulduğu zaman
• Örneğin;

-Tahıllarda yaprağa etki ederek yabancı ot kontrolü,

-Şeker pancarında kotiledon aşamasında yabancı ot kontrolü,

-Sadece kontak etkili insektisit ve fungisit uygulamlarında,

- iyi koveraj (ilaçla kaplama oranı) ihtiyaç duyulduğu yerde

​

İnce Pülverizasyon için KISITLAR

• Uygun olamayan hava koşulları (özellikle rüzgarlı durumlarda)
• Etiketinde TOKSİK yazılı ürünlerin uygulanmasında
• Sürüklenmenin (drift) insan, çevre sağlığı için risk teşkil ettiği alanlar

NOT: İnce pülverizasyon 200 l /ha lık uygulama hacimlerinin altında sağlanabilir

Ne zaman ORTA ve KABA Pülverizasyon

• Ürün etiketi üzerinde işaret edilen bir pülverizasyon şekli yoksa ORTA Pülverizasyon kullanılmalıdır.
• Ürün etiketinde KABA pülverizasyonla uygulayın diye bir özel öneri varsa KABA pülverizasyon kullanılmalıdır.