บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
โดย พุฒิพงศ์ ไชยราช
การติดตั้งไฟฟ้าในอาคาร (Electrical Installation)
รหัสวิชา 20104-2005
1
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
2
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
สาระสําคัญ
3
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
การผลิต การส่ง และจำหน่ายไฟฟ้า เริ่มต้นจากการผลิตกำลังไฟฟ้าจากเครื่องกำเนิดไฟฟ้า ซึ่งสามารถผลิตกำลังไฟฟ้าได้ที่ระดับแรงดันไฟฟ้าประมาณ 13.8 กิโลโวลต์ (kV) ด้วยปัญหาด้านฉนวน จึงไม่สามารถที่จะสร้างแรงดันให้สูงกว่านี้ได้ แต่เนื่องจากการส่งกำลังไฟฟ้าในระยะทางไกลให้ได้ประสิทธิภาพสูงนั้น จำเป็นต้องทำการเพิ่มระดับแรงดันไฟฟ้าที่ได้จากเครื่องกำเนิดไฟฟ้าให้สูงขึ้นที่สถานีแปลงแรงดัน จากนั้นกำลังไฟฟ้าจะถูกส่งไปตามสายส่งไฟฟ้าแรงดันสูง เมื่อเข้าสู่บริเวณชุมชนจะทำการลดระดับแรงดันลงให้เป็นแรงดันระดับปานกลางที่สถานีจำหน่ายไฟฟ้าย่อยทั้งนี้ เพื่อความปลอดภัยและเมื่อกำลังไฟฟ้าถูกส่งไปยังผู้ใช้ไฟฟ้า จะต้องทำการลดระดับแรงดันลงที่หม้อแปลงจำหน่ายให้เป็นระดับแรงดันตํ่า เพื่อจ่ายไฟฟ้าให้กับอาคาร สำนักงาน บ้านพักอาศัย
สาระการเรียนรู้
2
ระบบการส่งจ่ายกำลังไฟฟ้าในประเทศไทย
3
การจ่ายกำลังไฟฟ้าให้กับผู้ใช้ไฟฟ้า
1
ระบบกำลังไฟฟ้า
4
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
จุดประสงค์การเรียนรู้
5
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
อธิบายระบบกำลังไฟฟ้าได้
อธิบายระบบการส่งจ่ายกำลังไฟฟ้าในประเทศไทยได้
บอกวิธีการป้องกันอันตรายที่เกิดจากไฟฟ้าได้
1
2
3
6
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
ระบบกำลังไฟฟ้า หมายถึง ระบบไฟฟ้าที่ประกอบด้วย ระบบการผลิต ระบบการส่งจ่าย ระบบการจำหน่าย และระบบการใช้กำลังไฟฟ้า
รูปที่ 2.1 ระบบส่งจ่ายไฟฟ้าในประเทศไทย
7
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
หมายถึง ระบบที่มีหน้าที่เปลี่ยนพลังงานรูปอื่น ๆ มาเป็นพลังงานไฟฟ้า
หมายถึง ระบบการส่งพลังงานไฟฟ้าที่ได้จากแหล่งกำเนิดไฟฟ้า ส่งต่อไปยังสถานีไฟฟ้าย่อยเพื่อเข้าสู่ระบบจำหน่าย และจำหน่ายกำลังไฟฟ้าให้แก่ผู้ใช้ไฟฟ้า
หมายถึง ระบบไฟฟ้าที่ได้รับกำลังไฟฟ้าจากระบบการส่ง แล้วทำการลดระดับแรงดันลงจากแรงดันสูงให้เป็นแรงดันปานกลาง เพื่อที่จะส่งกำลังไฟฟ้าให้ระบบการใช้ไฟฟ้า
หมายถึง ระบบไฟฟ้าที่ได้รับกำลังไฟฟ้าจากระบบการจำหน่ายที่มีระดับแรงดันสูงเป็นแรงดันปานกลาง แล้วทำการลดระดับแรงดันลงให้เป็นแรงดันตํ่า
8
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย มีหน้าที่จัดหาแหล่งพลังงานและผลิตกำลังไฟฟ้าให้เพียงพอ
ต่อความต้องการของประเทศการไฟฟ้าฝ่ายผลิต ซึ่งแบ่งเป็น 2 ขนาด
1. บริษัทผลิตไฟฟ้าขนาดใหญ่ (Independent Power Producer : IPP) คือ ผู้ผลิตไฟฟ้าเอกชน
ที่มีกำลังผลิตไฟฟ้าที่ขายเข้าระบบไม่ตํ่ากว่า 90 เมกะวัตต์
2. บริษัทผลิตไฟฟ้าขนาดเล็ก (Small Power Producer : SPP) คือ ผู้ผลิตไฟฟ้าเอกชนที่มีกำลัง
ผลิตไฟฟ้าที่ขายเข้าระบบ 10-90 เมกะวัตต์
9
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
การไฟฟ้านครหลวง ได้จำแนกระบบการส่งกำลังไฟฟ้าออกเป็น 3 ระบบ
1.ระบบการส่งกำลังไฟฟ้าย่อย (Subtransmission System)
2. ระบบการจำหน่าย (Distribution System)
3. ระบบการใช้กำลังไฟฟ้า (Utilization System)
รูปที่ 2.2 ระบบแรงดัน 12 kV หรือ 24 kV 3 เฟส 3 สาย Solidly Grounded System
รูปที่ 2.3 ระบบการใช้กำลังไฟฟ้าของ กฟน.
10
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
2.3.1 แหล่งพลังงานไฟฟ้า
เนื่องจากการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค มีพื้นที่รับผิดชอบเกือบทั้งประเทศ จึงมีแหล่งผลิตอยู่หลายแห่งหลายแบบด้วยกัน ตามความเหมาะสมของแต่ละพื้นที่ ดังนี้
1. ผลิตเอง
2. ซื้อจากการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย
3. ซื้อจากการไฟฟ้านครหลวง
4. ซื้อจากการพลังงานแห่งชาติ
11
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
2.3.2 ระบบการจำหน่ายแรงดันปานกลาง
1. ระบบแรงดัน 22 kV Conventional Solidly Grounded System
รูปที่ 2.4 ระบบแรงดัน 22 kV Conventional Solidly Grounded System
12
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
2. ระบบแรงดัน 33 kV Multi-Grounded System With Overhead Ground Wire
รูปที่ 2.5 ระบบแรงดัน 33 kV Multi-Grounded System With Overhead Ground Wire
13
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
ระบบการจำหน่ายทั้ง 2 ระบบ โดยทั่วไปมีลักษณะการจ่ายเป็นแบบสายส่งเหนือศีรษะ (OverheadAerial System) โดยมี 2 แบบ
แบบ Radial Line
รูปที่ 2.6 ระบบการจำหน่ายแรงดันปานกลางแบบ Radial Line
14
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
แบบมี Tie Line ระหว่างสายป้อน คือ การทำจุดต่อไลน์ (Tie Line) ระหว่างสายป้อนที่ 1
กับสายป้อนที่ 2 ของสถานีไฟฟ้าย่อย ก. และการทำจุดต่อไลน์ (Tie Line) ระหว่างสถานีไฟฟ้าย่อย ก.กับสถานีไฟฟ้าย่อย ข. สำหรับการทำจุดต่อไลน์จะต้องทำการติดตั้งบริภัณฑ์ตัดตอนด้วยเสมอ
2.3.3 ระบบการจำหน่ายแรงดันต่ำ
ระบบการจำหน่ายแรงดันตํ่าของการไฟฟ้าส่วนมีอยู่ 2 ระบบ คือ
1. ระบบจำหน่ายแรงดันตํ่า 1 เฟส
รูปที่ 2.7 ระบบการจำหน่ายแรงดันตํ่า 1 เฟส
15
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
2. ระบบจำหน่ายแรงดันตํ่า 3 เฟส 4 สาย
รูปที่ 2.8 ระบบการจำหน่ายแรงดันตํ่า 3 เฟส 4 สาย
16
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
รูปที่ 2.9 ระบบแรงดันของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค
17
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
1. แรงดันตํ่า
รูปที่ 2.10 การจ่ายไฟฟ้าในระบบแรงดันตํ่า
18
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
2. แรงดันปานกลาง
รูปที่ 2.11 ผู้ใช้ไฟฟ้ารับไฟฟ้าด้วยสายอากาศ
จากสายป้อนอากาศของการไฟฟ้าฯ
รูปที่ 2.12 ผู้ใช้ไฟฟ้ารับไฟฟ้าด้วยสายไฟฟ้าใต้ดิน
จากสายป้อนอากาศของการไฟฟ้าฯ
19
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
รูปที่ 2.13 ผู้ใช้ไฟฟ้ารับไฟฟ้าด้วยสายไฟฟ้าใต้ดิน จากสายป้อนใต้ดินของการไฟฟ้าฯ
20
บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด
หน่วยที่2�ระบบการผลิต การส่ง และจำหน่ายไฟฟ้า
หน่วยที่3
เครื่องมือ วัสดุ อุปกรณ์สำหรับงานติดตั้งไฟฟ้า
หน่วยที่ 1วิธีการป้องกันอุบัติภัยเกี่ยวกับ�การปฏิบัติงานทางไฟฟ้า