2 of 22

Psikolojik Sağlamlığı Yüksek Kişilerin Belirgin Özellikleri;

Kendi kaynaklarının farkındadırlar.
Problem çözme, dikkat ve adapte olma yetenekleri gelişmiştir.
Gerçekçi yaşam amaçları vardır.
Öz-yeterlilik, öz-denetim, öz-saygı, öz-güven ve özerklikleri gelişmiştir,
Duygularını düzenleyebilirler,
Duygularının farkında olup onları bastırmazlar.

İyimser ve ümitvar kişilerdir.,
Kendilerini oldukları gibi kabul ederler,
Mizah anlayışları yüksektir
Pozitif duyguları daha çok yaşarlar,
Dini inançları yüksektir,
Fiziksel olarak aktif kişilerdir.
Ve başlarına gelen olayların geçici olduğunun farkındadırlar.

3 of 22

Psikolojik Sağlamlığı Artırmak İçin Neler Yapılabilir?

1. Öncelikli olarak bireyde travmatik etkiler yaratan, strese sebep veren yaşamını olumsuz yönde etkileyen sorun veya sorunlar belirlenir.

2. Bireyin elinde var olan etkenler belirlenir. Bunlar; bireyin başarısı, mizah yetkisi, olumlu rol model, güçlü anne-baba, sağlıklı, merhametli, empati yeteneğinin

iyi derecede olması vb. gibi olumlu özellikleri varsa bunlar belirlenir.

4. Bireyin olumsuz durumu atlatamaması durumunda karşılaşacağı tehlikeli durumlar. Akran zorbalığı, madde kullanımı vb. gibi.

5. En son adımda ise yukarda saydığımız 5 adım dikkate alınarak danışanla konu hakkında tartışılır ve plan yapılarak süreç ilerler.

3. Bireyin yaşamış olduğu olumsuz süreçlerde yanında kimlerin olduğu belirlenir. Olumsuz süreçleri atlatmasındaki rezevleri neler bunlar araştırılır. Aile ve arkadaşlık ilişkilerinin olumlu olması, maddi durumun iyi olması vb. gibi

4 of 22

Psikolojik İlk Yardım (PİY) Nedir?

Dünyada savaş , doğal afet, kaza, yangın ve kişilerarası şiddet (örneğin cinsel şiddet) gibi farklı türlerde acı veren olaylar yaşanmaktadır. Bu olaylardan bireyler, aileler veya tüm toplum etkilenmektedir. İnsanlar evlerini veya sevdiklerini kaybetmekte, aile ve diğer tanıdıklarından ayrı kalmakta veya şiddet/ölüm olaylarına tanık olmaktadırlar.

5 of 22

Herkes bu tür olaylardan bir şekilde etkilenirken, her birey farklı etkilenip, farklı tepkiler verebilir. İnsanların birçoğu olanlar hakkında yoğun şaşkınlık, anlam verememe, güvensizlik veya belirsizlik hissedebilir. Aşırı korku ve kaygı duyguları baskın olabileceği gibi bir şey hissedememe ya da içe kapanma gibi duygular da yaşanabilir.

6 of 22

Psikolojik İlk Yardım(PİY) Nedir?

Psikolojik ilk yardım (PiY), acı çeken ya da desteğe ve yardıma ihtiyaç duyan kişiye sunulan insani ve destekleyici müdahale olarak tanımlanmaktadır.

7 of 22

Kişileri zorlamayan pratik bakım ve destek sağlamak,
İhtiyaç ve kaygıları belirlemek,
İnsanların temel ihtiyaçlarını karşılamalarına yardımcı olmak (gıda, su, bilgi alma gibi),
İnsanları konuşmaya zorlamadan dinlemek,

Rahatlatıp sakinleşmelerine yardımcı olmak,

İnsanların bilgi edinmesi, hizmetlere ve sosyal desteklere ulaşmaları için yardım sağlamak,
Kişileri gelecekteki olası zararlardan korumak.

8 of 22

Psikolojik İlk Yardım(PİY) Ne Değildir?

PİY, insanların hikâyelerini dinlemek için hazır bulunmayı içermesine rağmen, onlara olaydaki duygu ve tepkilerini anlatmaları için baskı yapmak değildir.

Sadece profesyonellerin yapabileceği bir psikolojik danışmanlık hizmeti değildir.
Kişilere başlarına ne geldiklerini analiz etmelerini ya da zaman ve olayları sıralamalarını istemek değildir

9 of 22

PİY NE ZAMAN VERİLİR?

PİY kriz olayından etkilenen insanlara hemen yardım etmeyi amaçlamaktadır. Stres altındaki kişilerle ilk temasa geçtiğiniz anda psikolojik ilk yardım sağlayabilirsiniz. Bu yardım genellikle afet sırasında ya da afetten hemen sonra uygulanır.

10 of 22

PİY NEREDE SUNULUR?

PİY, yeterince güvenli her yerde sunulabilir. Bunun için genellikle olay/kaza yeri veya yardım hizmetlerinin verildiği sağlık merkezleri, sığınaklar, kamplar, okullar ve gıda gibi yardımların dağıtıldığı tesisler önerilir. İmkânlar uygun olduğunda PİY’ i özel olarak konuşulabilecek bir yerde vermeye çaba gösterilmelidir.

11 of 22

GÜVENLİK

HAKLAR

İTİBAR

Zorlu olaylardan etkilenmiş insanlara yardım etme sorumluluğunu aldığınız zaman, yardım ettiğiniz insanların güvenliğine, itibarına ve haklarına saygı gösterecek şekilde davranmanız önemlidir.

12 of 22

YAPIN

Dürüst ve güvenilir olun.
İnsanların kendi kararlarını verme haklarına saygı duyun.
Kendi önyargılarınızın ve eğilimlerinizin farkında olun ve

onları bir kenara bırakın.

İnsanları u an yardım istemeseler dahi ileride istediklerinde yardıma ulaşabilecekleri konusunda bilgilendirin.
Mahremiyete saygı gösterin ve gerekiyorsa hikâyeleri gizli tutun.
Kişilerin kültürüne, yaşına ve

cinsiyetine uygun bir şekilde

davranın.

YAPMAYIN

Bir yardım sağlayıcı olarak ilişkilerinizi kötüye kullanmayın. Yardım karşılığında para ya da herhangi bir iyilik istemeyin.
Yerine getiremeyeceğiniz sözler ya da yanlı bilgiler vermeyin.
Becerilerinizi abartmayın.
Kişileri yardım almaya zorlamayın, ısrarcı ve rahatsız edici olmayın.
Size hikâyelerini anlatmaları için baskı yapmayın.
Kişilerin hikâyelerini başkalarıyla paylaşmayın.
Kişileri eylemleri ya da duygularından ötürü yargılamayın.

13 of 22

Farklı kültürlere psikolojik ilk yardım sunarken insanlarla nasıl ilişki kurduğunuza, nelerin söylenmesinin ve yapılmasının uygun olup olmadığına dikkat edin. Özellikle kıyafet, dil, cinsiyet, yaş ve güç, dokunma ve davranış, inanç ve din gibi ögeler dikkate alınmalıdır.

14 of 22

PSİKOLOJİK İLK YARDIM HİZMETİ SUNMA

ETKİLİ İLETİŞİM

15 of 22

SÖYLENMESİ VE YAPILMASI GEREKENLER

Konuşmak için sessiz bir yer

bulmaya ve dışarıdan gelebilecek

dikkat dağıtıcı şeyleri en aza

indirmeye çalışın.

Sabırlı ve sakin olun.

Kişinin yanında durun ama aynı

zamanda yaşına, cinsiyetine ve

kültürüne uygun bir mesafede

kalın.

Mahremiyete saygı gösterin ve

uygunsa hikâyeleri gizli tutun.

Kişileri güçlü yanları ve

kendilerine nasıl yardım ettikleri

konusunda bilgilendirin.

Kişilerin kendilerini nasıl

hissettiklerini ve size anlattıkları

kayıp ya da önemli olayları anladğınızı belli edin.

Bilgiyi kişinin anlayabileceği

biçimde verin. Basit tutun.

Eğer sahipseniz doğru bilgi

sağlayın. Ne bildiğiniz ya da

bilmediğiniz konusunda dürüst

olun.

16 of 22

SÖYLENMEMESİ VE YAPILMAMESI GEREKENLER

Kişiyi hikâyesini anlatması için zorlamayın.

Kişilerin ne yaptıklarını, yapmadıklarını ya da nasıl hissettiklerini yargılamayın.

Uygun olduğundan emin değilseniz kişiye dokunmayın.

Kimsenin hikâyesini yarıda kesmeyin veya aceleye getirmeyin.

İnsanları güçlü yanlarından ve kendilerine bakabilecekleri duygusundan uzaklaştırmayın.

Kişilerin tüm problemlerini onlar için çözmek zorundaymış gibi düşünüp davranmayın.

Kişilere başkalarının hikâyesini anlatmayın.

Bilmediğiniz şeyleri uydurmayın.

Çok teknik terim kullanmayın.

17 of 22

HAZIRLIK - DURUM HAKKINDA BİLGİ TOPLAMA

Kriz olayı hakkında bilgi edinin.
Mevcut hizmetler ve destekler hakkında bilgi edinin.
Emniyet ve güvenlik problemleri hakkında bilgi edinin.

18 of 22

PİY İLKELERİ

İZLE

DİNLE

BAĞ KUR

19 of 22

İZLE

Güvenliği kontrol edin.

Acil temel ihtiyaçları olan kişileri kontrol edin.

Ciddi stres tepkileri gösteren insanları kontrol edin.

Ciddi stres tepkileri gösteren insanların yalnız kalmamalarına ve tepkileri geçinceye kadar sağlık personeli, yerel liderler veya alandaki diğer ekip üyelerinden yardım bulana kadar güvende kalmalarına özen gösterin.

20 of 22

KRİZ DURUMUNDA ÖZEL İLGİYE İHTİYAÇ DUYABİLECEK KİŞİLER

Çocuklar (ergenler dahil)
Fiziksel ve zihinsel yetersizlikleri olanlar ( yaşlılar, hamileler, ciddi ruhsal bozuklukları olanlar, görme ve duyma güçlüğü yaşayanlar)
Kadınlar, bazı etnik gruplar, ayrımcılık veya şiddet riski altında olan kişiler

21 of 22

DİNLE

Desteğe ihtiyacı olabilecek insanlara yaklaşın.

İnsanların ihtiyaç ve kaygılarını sorun.

İnsanları dinleyin ve sakinleşmelerine yardımcı olun.

22 of 22

BAĞ KUR

İnsanların temel ihtiyaçlarını bildirmelerine ve hizmetlere ulaşmalarına yardım edin.

Problemleriyle baş etmelerine yardım edin.

Bilgi verin.

İnsanların sevdikleriyle bağlantı kurmasına ve sosyal destek sağlamasına yardım edin.