HAZIRLIK ÇALIŞMALARI

1. Deniz denince aklınıza neler geliyor?

Dalgalar, martılar, gemiler, yaz tatili, güneş, yüzme, balık geliyor.

2. Denize gitmeyi sever misiniz? Niçin?

Severim. Dalgaları, yüzen gemileri izlemek hoşuma gidiyor. Deniz bana huzur veriyor.

3. Denizler hakkında neler biliyorsunuz? Anlatınız.

Denizler genelde tuzlu sudan oluşan su kütleleridir. Dünya’nın yüzde yetmişi denizlerle kaplıdır. Tuzlu olduğu için deniz suyu arıtılmadan içilmez. Ulaşım yolu olarak kullanılabilir. Denizde yaşayan canlılardan bazıları gıda olarak tüketilebilir.

DENİZ HASRETİ

Gözümde bir damla su deniz olup taşıyor,

Çöllerde kalmış gibi yanıyor, yanıyorum.

Bütün gemicilerin ruhu bende yaşıyor;

Başımdaki gökleri bir deniz sanıyorum.

Nasıl yaşayacağım ey deniz, senden uzak?...

Yanıp sönüyor gibi gözlerimde fenerin!...

Uyuyor mu limanda her gece sallanarak,

Altundan çivilerle çakılmış gemilerin?...

Sevmiyorum suyunda yıkanmamış rüzgârı;

Dalgaların gözümde tütüyor mavi, yeşil...

İçimi güldürmüyor sensiz ay ışıkları;

Ufkundan yükselmeyen güneşler güneş değil!

Bir gün nehirler gibi çağlayarak derinden

Dağlardan, ormanlardan sana akacak mıyım?

Ey deniz, şöyle bir gün sana bakacak mıyım,

Elma bahçelerinden, fındık bahçelerinden?..

Şiirde geçen aşağıdaki kelimelerin anlamlarını tahmin ediniz.

Çöllerde kalmış gibi yanıyor, yanıyorum.

susuz ve ıssız, geniş, kumluk yer.

Yanıp sönüyor gibi gözlerimde fenerin!...

Gemilere yol gösteren ışık kulesi

Uyuyor mu limanda her gece sallanarak,

Gemilerin barınmalarına, yük alıp boşaltmalarına, yolcu indirip bindirmelerine yarayan doğal veya yapay sığınak

Bir gün nehirler gibi çağlayarak derinden

Su, köpürerek ve ses çıkararak coşkun bir biçimde akmak

Denize duyulan özlem ve hasret

CEVAPLAR DEFTERE YAZILACAKTIR.

1. Şair, “Gözümde bir damla su deniz olup taşıyor / Çöllerde kalmış gibi yanıyor, yanıyorum.” dizeleriyle ne anlatmak istiyor?

Çölde kalan biri suya nasıl hasretse, şairin de denize o kadar hasret olduğunu, bu hasret duygusunun onu ağlattığını anlatmak istiyor.

2. Şair, gemicilerle kendisi arasında nasıl bir bağ kuruyor?

Gemiciler sürekli deniz üzerinde olduğu için gökyüzünü de deniz gibi görürler. Şair de gemicilerle aynı duyguları paylaşmaktadır.

3. Şair, denizden uzak yaşamanın kendisi için çok zor olacağını hangi dizelerle anlatıyor?

“Nasıl yaşayacağım ey deniz senden uzak? / Yanıp sönüyor gözlerimde fenerin.”

4. Şair, denizden esmeyen, denizden geçmeyen rüzgârları niçin sevmemektedir?

Deniz kokusu taşımadıkları için sevmiyor.

5. Şairin denize kavuşma ümidi var mıdır?

Vardır.

6. Son dörtlükteki “Elma bahçelerinden, fındık bahçelerinden” ifadesinden şairin nereli olduğu ya da şiiri yazdığı sırada nerede yaşadığı tahmin edilebilir mi?

Edilemez. Şair bu ifadeleri ile denize nereden bakmak istediğini dile getirmektedir. Şiiri yazdığı sırada hasretlik çektiğine göre denizden uzak bir yerde olduğunu söyleyebiliriz. Fakat bu ifadelerde nereli olduğu veya şiiri nerede yazdığı konusunda bir ipucu bulunmamaktadır.

7. Dinlediğimiz şiir sizde hangi duyguları uyandırdı? Şiiri beğendiniz mi? Açıklayınız.

(örnek) Şiiri okurken şaire acıma duygusu hissettim. Neye karşı olursa olsun hasretlik çekmek kötü bir duygudur. Şiiri beğendim. Şair hasret duygusunu çok iyi yansıtmış.

1- DENİZ

2- HASRETİM

3- DENİZİ ÖZLEDİM

Deniz ve İnsan Konusu İçin Şiir Örneği

DENİZ GİBİDİR İNSAN

Deniz gibidir insan,�Bazen dalgalı, bazen sakin.�Duygular yüzer içinde�Bazen sinirli, bazen dingin.

Deniz gibidir insan,�Maviliğinde arar huzuru,�Kapılır akıntıya bazen,�Kayıverir elinden umudu.

Deniz gibidir insan,�Balık bilmez, Halik bilir,�Kötülükleri yıkar da göğsünde,�Kirleri hep kalır ellerinde.

Deniz Kirliliği Konusu İçin Bilgilendirici Metin Örneği

SU KİRLİLİĞİ

Canlıların yaşamlarının devamlılığı için su oldukça önemlidir. Dünyadaki suların yaklaşık %2’si içilebilir tatlı sudur. Ancak bu kısıtlı oranlardaki tatlı sular insanların bilinçsiz kullanımı sonucunda kirlenir.

Su kirliliği, genel olarak insanların neden olduğu etkenlerden dolayı suların kalitesinin azalması veya kullanılmaz hâle gelmesidir. Zararlı maddeler suyun niteliğini bozacak miktar ve yoğunlukta suya karıştığında kirlilik meydana gelir. Konutlar, endüstri kuruluşları, termik santraller, gübreler, kimyasal mücadele ilaçları, tarımsal sanayi atık suları, nükleer santrallerden çıkan sıcak sular ve toprak erozyonu gibi süreçler ve maddeler su kirliliğini meydana getiren başlıca sebeplerdir.

Bunların hepsi doğrudan doğruya veya dolaylı olarak canlı ve cansız varlıklara zarar verir.

MEHMET POLAT