It ûnderwerp ferkenne

Gefinancierd door de Europese Unie. De hier geuite ideeën en meningen komen echter uitsluitend voor rekening van de auteur(s) en geven niet noodzakelijkerwijs die van de Europese Unie of het Europese Uitvoerende Agentschap onderwijs en cultuur (EACEA) weer. Noch de Europese Unie, noch het EACEA kan ervoor aansprakelijk worden gesteld.

​

Les 4

Lesdoelen

​

​

Watsto dizze les dwaan silst.

​

.

• De wichtichste kritearia foar in goed Wiki-artikel begripe

​

• Goede ûndersyksboarnen selektearje

​

• In artikel om fierder út te wurkjen kieze

​

​

Efkes gearfetsje

5 minuten

• Wat makket in artikel op Wikipedy goed?

​

• Watfoar boarnesoarten kinne wy brûke?

​

​

​

Unthâld de pylders!

​

​

Dy binne wichtich om yn ‘e holle te hawwen by it utein setten fan dyn ûndersyk.

​

​

• Bliuw neutraal

​

• Ferifiearber

​

• Gean konflikten oer it belang út de wei!

​

​

Bliuw neutraal

• Alle artikels op Wikipedy (en oare ensyklopedyen) moatte skreaun wurden út in neutraal stânpunt wei, sûnder foaroerdiel.

​

• Gjin persoanlike sjochwizen, gjin mieningen.

​

• Skriuw artikels dy’t dúdlik subjektyf skreaun binne opnij.

​

• Ferifikaasje betsjut dat lêzer/bewurkers fan de ensyklopedy tsjekke kinne dat de ynformaasje út in betroubere boarne komt.

​

• Materiaal en sitaten moatte ferwize nei in beskikbere, publisearre boarne.

​

• Goede boarnefermelding is by elk artikel nedich – hoe en wat besjogge wy letter!

​

​

Ferifiearber

Tsjekbere feiten:

• Ynformaasje moat út betroubere boarne komme en oaren moatte dat tsjekke kinne.

​

Gjin persoanlike ideeën:

• Kinst gjin persoanlike oertsjûging of ûnderfining tafoegje, hâld it by earder publisearre en bewiisd materiaal.

​

Balâns en neutraliteit:

• As boarnen it net iens binne, bliuw neutraal en jou alle siden earlik en likefolle oandacht.

​

“Ferifikaasje, gjin wierheid”

“Ferifiearberens,gjin orizjineel ûndersyk en in neutraal stânpunt binne Wikipedy’s basisregels. Se wurkje mei-inoar om ynhâld te bepalen, dus bewurkers moatte dy kaaiprinsipes begripe.”

​

​

Sjoch hjir foar mear oer betrouberens op Wikipedy.

​

​

• It wurk sels

In artikel/boek (In boek kin in brûkbere boarne wêze foar in artikel) en sokssoarte (In rouadvertinsje kin in biografyske boarne wêze / In resinte boarne is better as in âlde).

​

​

Wat makket in boarne betrouber?

​

​

Sjoch ek (Ingelsk): https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Verifiability#What_counts_as_a_reliable_source

​

​

• De publikaasje

Bygelyks de krante, ferslach, magazine en publikaasjes dy’t dêrop lykje. (In krante is net in betroubere boarne foar medyske feiten).

​

​

​

​

​

• De makker fan it wurk

De skriuwer/sjoernalist (wat witte wy oer syn of har reputaasje?) en oare minsken (In medysk ûndersiker is mear betrouber as in sjoernalist yn it gefal fan…).

​

​

• De útjouwer fan it wurk

Bygelyks Cambrige University Press, Elsevier of ScienceDirect. (In akademyske útjouwer is in goeie boarne om nei te referearjen).

​

• Transparânsje is baas.
• Bewurkje gjin artikels oer dysels, dyn famylje of freonen, dyn bedriuw, klanten of konkurrinten.

​

​

Gean konflikten oer belang út de wei!

​

​

Kinst konflikten oer belang betinke?

Diskusje yn ‘e klasse

5 minuten

Wêr soesto sykje om boarnen foar dyn artikel?

​

​

Diskusje yn ‘e klasse

​

​

5 minuten

Watfoar ûnderwerp of persoan wolsto oer skriuwe foar dyn artikel?

​

​

​

Hoe fine wy in ûnderwerp dat noch net behannele is op Wikipedy?

​

​

Handich Wiky-Ark

​

​

​

GapFinder is in setsje ark dat make is om manieren te jaan om gatten yn it oanbod op Wikipedy te foljen.

​

Link nei GapFinder:

https://www.mediawiki.org/wiki/GapFinder

​

• Doel:
• Helpt mei yn it sykjen nei missende artikels op WIkipedy.
• Hoe’t it wurket:
• Fynt gatten troch it ferlykjen fan Wikipedy yn ferskate talen.

Wêrom’t it handich is:

• Follet hiaten yn de ynformaasje:
• Helpt mei om missende artikels yn ferskate talen ta te foegjen.
• Befoarderet represintaasje:
• Liedt ta in folsleinere werjefte fan ûnderwerpen.

​

​

Yntroduksje: GapFinder

​

​

1. Gean nei GapFinder ta:

Sykje it GapFinder ark op Wikipedy.

• Kies talen:

Kies de talen dy’tst ferlykje wolst (bygl. Nederlânsk en Frysk).

• Fier category yn:

Brûk "20e-iuwske Fryske froulike artysten" as de kategory.

• Tsjek de resultaten:

GapFinder lit sjen watfoar artikels der yn it Nederlânsk binne, mar net yn it Frysk (en oarsom).

​

​

Groepsopdracht

​

​

10 minuten

• Foarmje groepkes.

​

• Brûk GapFinder om mooglike artikels te finen dy’t makke of bewurke wurde kinne.

​

• Bepraat dyn befinings en kies in artikel om fierder oan te wurkjen.

​

​

Wat online boarnen

​

​

Om dy op gong te helpen

​

• Wikimedia
• Delpher
• De Krant van Toen
• Archieven.nl
• Weromrop
• FAME
• Bibliotheek
• World Catalogue
• Huygens Instituut Resources

​

​

Húswurk

​

​

Doch dit foar de folgjende les!

​

​

​

Undersykje it keazen artikel mei de boarnen dy’t neamd wurde.

• Brûk (ek) boarnen dy’t wy earder neamd hawwe: bibleteken, online boarnen, ensfh.

​

Bepaal de besteande ynhâld (as dy der is), sitewaasjes en kwaliteit fan it gehiel.

• Set oantekenings yn dyn sânbak* om de folgjende les te bepraten.

​

* noch net folslein brûkber op de Fryske ferzje

​

​

​

Ein fan de les