CẬP NHẬT ĐIỀU TRỊ NHỒI MÁU NÃO CẤP
PGS. TS. BS. VÕ HỒNG KHÔI
Giám đốc Trung tâm Thần kinh, Bệnh viện Bạch Mai
Trưởng bộ môn Nội thần kinh, ĐH Y dược, ĐH Quốc Gia Hà Nội
Phó trưởng bộ môn Thần kinh, ĐH Y Hà Nội
DỊCH TỄ ĐỘT QUỴ
DỊCH TỄ ĐỘT QUỴ
Số ca Đột quỵ mới hàng năm: 250.000 ca (Bộ Y tế)
Việt Nam đứng hàng thứ 5 trong 10 nước có tỷ lệ Đột quỵ hàng năm tăng cao nhất.
https://www.world-stroke.org/world-stroke-day-campaign/world-stroke-campaign
Stroke. 2023;54:1330–1339
Lancet Neurol 2021; 20: 795–820
Trước 1995 | Điều trị triệu chứng và dự phòng (chưa điều trị đặc hiệu). |
1995 | Tiêu sợi huyết |
2015 | Lấy huyết khối cơ học trong cửa sổ 6 giờ |
2019 | Lấy huyết khối cơ học trong cửa sổ 6-24 giờ |
SAU 2019
CHÚNG TA CÓ GÌ ?
EXTEND
NỘI DUNG CHÍNH
1. Điều trị bắc cầu hay lấy huyết khối trực tiếp
2. Nhồi máu não lõi lớn - lấy huyết khối cơ học
3. Nhồi máu não tắc ĐM thân nền - LHKCH
4. Tenecteplase
5. Các chiến lược bảo vệ tế bào thần kinh
1
ĐIỀU TRỊ BẮC CẦU
hay
LẤY HUYẾT KHỐI TRỰC TIẾP
Từ trước 2020, các NC: MR CLEAN, EXTEND 1A, ESCAPE, SWIFT-PRIME, REVASCAT đã chứng minh hiệu quả của lấy huyết khối trực tiếp điều trị NMN cấp. Tuy nhiên hiệu quả của Alteplase trước và trong điều trị lấy huyết khối vẫn chưa rõ. Vậy, liệu giữa lấy huyết khối trực tiếp với điều trị bắc cầu có hiệu quả tương đương nhau hay không?
NGHIÊN CỨU DIRECT-MT (2020)
N Engl J Med 2020; 382:1981-1993 DOI: 10.1056/NEJMoa2001123
NGHIÊN CỨU DEVT (2021)
JAMA. 2021;325(3):234-243. doi:10.1001/jama.2020.23523
NGHIÊN CỨU DIRECT-SAFE (2021)
Lancet. 2022 Jul 9;400(10346):116-125. doi: 10.1016/S0140-6736(22)00564-5.
NGHIÊN CỨU MR-CLEAN NO-IV (2021)
N Engl J Med 2021; 385:1833-1844 DOI: 10.1056/NEJMoa2107727
NGHIÊN CỨU SKIP (2021)
JAMA. 2021 Jan 19;325(3):244-253. doi: 10.1001/jama.2020.23522.
NGHIÊN CỨU SWIFT-DIRECT (2021)
Lancet. 2022 July 09;400(10346):104-115. doi.org/10.1016/S0140-6736(22)00537-2
PHÂN TÍCH GỘP IRIS (2023)
1,7%
Lancet. 2023 Sep 16;402(10406):965-974. doi: 10.1016/S0140-6736(23)01142-X. Epub 2023 Aug 25.
PHÂN TÍCH GỘP IRIS (2023)
Lancet. 2023 Sep 16;402(10406):965-974. doi: 10.1016/S0140-6736(23)01142-X. Epub 2023 Aug 25.
2
NHỒI MÁU NÃO �LÕI LỚN
18
NIHSS = Core + Penumbra
NIHSS cao = Chưa hết hy vọng
Core/Penumbra mismatch = Quyết định điều trị
NGHIÊN CỨU RESCUE JAPAN (2022)
N Engl J Med 2022; 386:1303-1313 DOI: 10.1056/NEJMoa2118191
NGHIÊN CỨU SELECT2 (2023)
N Engl J Med 2023; 388:1259-1271 DOI: 10.1056/NEJMoa2214403
NGHIÊN CỨU ANGEL ASPECT (2023)
N Engl J Med 2023;388:1272-1283 DOI: 10.1056/NEJMoa2213379
PHÂN TÍCH GỘP MAGNA (2023)
PHÂN TÍCH GỘP MAGNA (2023)
J Neurol Neurosurg Psychiatry 2023 Oct;94(10):781-785. doi: 10.1136/jnnp-2023-331513. Epub 2023 Jul 14.
PHÂN TÍCH GỘP MAGNA (2023)
Giảm mức độ tàn tật (giảm ≥1 điểm mRS sau 3 tháng)
mRS 0-3
J Neurol Neurosurg Psychiatry 2023 Oct;94(10):781-785. doi: 10.1136/jnnp-2023-331513. Epub 2023 Jul 14.
PHÂN TÍCH GỘP MAGNA (2023)
mRS 0-2
mRS 0-1
J Neurol Neurosurg Psychiatry 2023 Oct;94(10):781-785. doi: 10.1136/jnnp-2023-331513. Epub 2023 Jul 14.
MỘT SỐ NHẬN XÉT
3
NHỒI MÁU DO TẮC
ĐỘNG MẠCH THÂN NỀN
NGHIÊN CỨU ATTENTION (2022)
N Engl J Med 2022; 387:1361-1372 DOI: 10.1056/NEJMoa2206317
NGHIÊN CỨU BAOCHE (2022)
N Engl J Med 2022;387:1373-1384 DOI: 10.1056/NEJMoa22075
CA LÂM SÀNG
24h sau CT
Hôn mê, liệt tứ chi có dấu hiệu hồi phục
Khởi phát
Chóng mặt
12h
-Rối loạn ý thức
-Co giật
-Liệt tứ chi
-Rối loạn cơ tròn
G: 8T (E:3, M:5)
NIHSS: 13 điểm
Ngày 4
Ngày 6
G: 9T (E:4, M:5)
NIHSS: 8 điểm
Ra viện
G:15 điểm
NISHH: 3 điểm
mRS:2 điểm
30h
-Hôn mê (G 10 diểm)
-Liệt tứ chi
-Rối loạn cơ tròn
MRI: nhồi máu não đa ổ do tắc ĐM thân nền
CĐ: Nhồi máu não do tắc ĐM thân nền giờ thứ 30
Can thiệp lấy huyết khối cơ học
Sau �2 tháng
G: 15 điểm
NIHSS: 1 điểm
mRS:1 điểm
Trước CT
Sau CT 24h
Kết quả tái thông: mTICI 2c
Kết quả tái thông: mTICI 2c
CA LÂM SÀNG
Sau 2 tháng:
- Ý thức: Bệnh nhân tỉnh: G: 15 điểm
- Liệt kín đáo tay phải, cơ lực tay phải 4+/5, chân phải không liệt (cơ lực 5/5).
- NIHSS 1 điểm
4
TENECTEPLASE
(TNK)
TENECTEPLASE
https://doi.org/10.1161/SVIN.123.001110Stroke: Vascular and Interventional Neurology. 2024;0:e001110
NGHIÊN CỨU EXTEND IA TNK (2018)
N Engl J Med 2018;378:1573-1582 DOI: 10.1056/NEJMoa1716405
NGHIÊN CỨU EXTEND IA TNK (2018)
N Engl J Med 2018;378:1573-1582 DOI: 10.1056/NEJMoa1716405
NGHIÊN CỨU TIMELESS (2024)
N Engl J Med 2024;390:701-711 DOI: 10.1056/NEJMoa2310392
NGHIÊN CỨU TIMELESS (2024)
N Engl J Med 2024;390:701-711 DOI: 10.1056/NEJMoa2310392
NGHIÊN CỨU TIMELESS (2024)
N Engl J Med 2024;390:701-711 DOI: 10.1056/NEJMoa2310392
NGHIÊN CỨU TRACE III (2024)
Lancet. 2022 May 04. doi.org/10.1016/S1474-4422(22)00171-5
NGHIÊN CỨU TRACE III (2024)
Kết quả:
Lancet. 2022 May 04. doi.org/10.1016/S1474-4422(22)00171-5
NGHIÊN CỨU TEMPO-2 (2024)
Lancet. 2024 Jun 15;403(10444):2597-2605. doi: 10.1016/S0140-6736(24)00921-8.
NGHIÊN CỨU TASTE-A (2022)
Lancet. 2022 May 04. doi.org/10.1016/S1474-4422(22)00171-5
���3/2025 FDA: �TNK điều trị NMN cấp
Dựa vào nghiên cứu AcT (2022): Tenecteplase đường tĩnh mạch (0,25 mg/kg) là một lựa chọn thay thế hợp lý cho alteplase đối với tất cả bệnh nhân bị đột quỵ thiếu máu cục bộ cấp tính đáp ứng các tiêu chuẩn tiêu sợi huyết tiêu chuẩn
MỘT SỐ NHẬN XÉT
5
BẢO VỆ TẾ BÀO THẦN KINH
LÀM GÌ CHO NHỮNG CA KHÔNG ĐƯỢC TÁI THÔNG
Brain Circ 2020;6:11-8
Sacco, R.L., et al, 2013. Stroke 44, 2064–2089
V. VAI TRÒ CỦA THUỐC BẢO VỆ TẾ BÀO THẦN KINH
Circulation Research. 2022;130:1230–1251. DOI: 10.1161/CIRCRESAHA.121.319948
Giảm máu đến tế bào, gây giảm chuyển hoá
Giảm ATP, ảnh hưởng tới hoạt động bơm Na/K, dẫn tới dòng calcium đi vào tế bào, gây chết tế bào.
Các yếu tố dẫn tới tổn thương não: độc tế bào, viêm tại chỗ, các gốc oxy hoá và khử cực quanh ổ nhồi máu.
Hiện nay, các thuốc tác động đa cơ chế trong dòng thác nhồi máu được quan tâm hơn
Dòng thác nhồi máu não
V. VAI TRÒ CỦA THUỐC BẢO VỆ TẾ BÀO THẦN KINH
Thất bại của các thử nghiệm trước đây:
Circulation Research. 2022;130:1230–1251. DOI: 10.1161/CIRCRESAHA.121.319948
CEREBROLYSIN
Cerebrolysin được khuyến cáo trong guideline của 4 cơn quan tham chiếu của bộ y tế Việt Nam
Danh sách 15 cơ quan quản lý tham chiếu | |
1 | Áo |
2 | Úc |
3 | Bỉ |
4 | Canada |
5 | Châu Âu |
6 | Đan Mạch |
7 | Pháp |
8 | Đức |
9 | Ireland |
10 | Nhật |
11 | Hà Lan |
12 | Thuỵ Điển |
13 | Thuỵ Sỹ |
14 | Anh |
15 | Mỹ |
NEUROAID MLC 601
Đa cơ chế:
NEUROAID MLC 601
Cerebrovasc Dis . 2015;39(5-6):309-18. doi: 10.1159/000382082
NEUROAID MLC 601
Kết quả NC CHIMES-E
Cerebrovasc Dis . 2015;39(5-6):309-18. doi: 10.1159/000382082
NEUROAID MLC 601
Stroke Res Treat. 2020 May 1;2020:1419720. doi: 10.1155/2020/1419720
��Xu hướng mới�
Đơn vị Đột quỵ Di động (MSU)
Alamowitch S, et al. European Stroke Organisation (ESO) expedited recommendation
on tenecteplase for acute ischaemic stroke. Eur Stroke J 2023;8(1):8-54.
Y học từ xa (TeleMedicine)
TeleStroke, TeleRadiology có thể giúp BS đưa ra quyết định IV tPA và hướng dẫn BS qua quy trình quản lý đúng cách. (IIa-BR)
|
|
|
Powers WJ, et al. Stroke 2019;50(12):e344-e418.
CSYT không có BS CĐHA, TeleRadiology được khuyến nghị để xem xét kịp thời hình ảnh học sọ não ở BN nghi ngờ bị ĐQ cấp. (I-A)
Khi triển khai mạng lưới TeleStroke, TeleRadiology rất hữu ích trong việc đánh giá hình ảnh nhanh chóng, giúp quyết định dùng IV tPA kịp thời. (I-A)
2025
Trí tuệ nhân tạo (AI)
Giai đoạn | Trước khi có AI | Sau khi có AI |
Chẩn đoán ĐQ | Phụ thuộc vào BS đọc phim, mất nhiều thời gian | AI phát hiện ĐQ trong vài phút |
Đánh giá mô não | Dựa vào BS thần kinh và hình ảnh học | AI tự động tính toán vùng nhồi máu và penumbra |
Quy trình cấp cứu ĐQ | Chậm do liên lạc thủ công | AI gửi kết quả ngay lập tức đến đội ngũ y tế |
Lựa chọn BN LHK | Chủ yếu dựa vào thời gian | Dựa trên hình ảnh học, giúp mở rộng cửa sổ điều trị |
Phục hồi sau ĐQ | Phụ thuộc BS PHCN | AI hỗ trợ cá nhân hoá tập luyện |
TAKE-HOME MESSAGES
XIN TRÂN TRỌNG CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ!