1 of 50

CHÀO MỪNG CÁC EM

ĐẾN VỚI BÀI HỌC NGÀY HÔM NAY!

2 of 50

KHỞI ĐỘNG

Ở bài trước các em đã biết hệ QTCSDL với vai trò là một bộ phần mềm hỗ trợ khởi tạo, cập nhật, truy xuất CSDL để người dùng có thể cập nhật, truy xuất CSDL. Ngày nay người ta thực hiện công việc đó chủ yếu thông qua ngôn ngữ truy vấn có cấu trúc SQL.

Sự khác biệt của việc sử dụng SQL so với việc truy xuất dữ liệu bằng ngôn ngữ lập trình là gì?

3 of 50

Sự khác biệt

SQL

NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH

Được thiết kế để làm việc với CSDL, truy xuất và cập nhật dữ liệu trong CSDL

Để thực hiện các tác vụ phức tạp khác như xử lý dữ liệu, tính toán và hiển thị kết quả cho người dùng

4 of 50

BÀI 14:

SQL – NGÔN NGỮ TRUY VẤN

CÓ CẤU TRÚC

5 of 50

NỘI DUNG BÀI HỌC

01

Lợi ích của ngôn ngữ truy vấn

02

Khởi tạo CSDL

03

Cập nhật và truy xuất dữ liệu

04

Kiểm soát quyền truy cập

6 of 50

S

Q

L

PHẦN 1.

LỢI ÍCH CỦA NGÔN NGỮ TRUY VẤN

7 of 50

Để lấy danh sách các bản nhạc do nhạc sĩ Văn Cao (mã định danh Aid = 1), sáng tác trong bảng dữ liệu Bản nhạc, ta có thể thực hiện theo một trong hai cách sau:

  • Dùng một ngôn ngữ lập trình, viết chương trình mở tệp chứa bảng dữ liệu Bản nhạc, rồi lần lượt lấy ra từng nhóm dữ liệu liên quan đến từng bản nhạc, sau đó tách phần Aid để kiểm tra, nếu Aid = 1 thì đưa ra tên bản nhạc (TenBN).
  • Dùng ngôn ngữ truy vấn, viết “CHỌN TenBN TỪ Bản nhạc VỚI Aid = 1" rồi gửi cho hệ QTCSDL thực hiện.

Sự khác biệt cơ bản trong cách truy vấn nhờ ngôn ngữ truy vấn so với lập trình trực tiếp theo em là gì?

Hoạt động 1 Thảo luận về hai cách truy vấn dữ liệu

8 of 50

Khác biệt

Người lập trình phải hiểu chi tiết cấu trúc tệp dữ liệu 🡺 Xây dựng thuật toán

Cung cấp các câu lệnh truy vấn khái quát 🡺 Gửi yêu cầu cho hệ QTCSDL thực hiện

Truy xuất dữ liệu bằng ngôn ngữ lập trình

Truy xuất dữ liệu bằng ngôn ngữ truy vấn

9 of 50

Thảo luận nhóm: Đọc thông tin và trả lời câu hỏi

  • Nêu khái niệm SQL.
  • SQL có bao nhiêu thành phần?

10 of 50

Khái niệm:

  • Là ngôn ngữ truy vấn định chuẩn cho việc định nghĩa, cập nhật, truy xuất và điều khiển dữ liệu từ các CSDL quan hệ.

SQL

Structured Query Language

=

11 of 50

Thành phần

DDL

Data Definition Language - ngôn ngữ định nghĩa dữ liệu

DML

Data Manipulation Language – ngôn ngữ thao tác dữ liệu

DCL

Data Control Language – ngôn ngữ kiểm soát dữ liệu

12 of 50

Ngoài việc hỗ trợ SQL, hệ QTCSDL còn cung cấp giao diện lập trình ứng dụng (API – Application Programming Interface) dưới dạng các phương thức mà những người lập trình có thể sử dụng để gửi các câu truy vấn đến hệ QTCSDL và nhận về kết quả.

“

13 of 50

S

Q

L

PHẦN 2.

KHỞI TẠO CSDL

14 of 50

Thành phần DDL của SQL cung cấp các câu truy vấn khởi tạo CSDL, khởi tạo bảng, thiết lập các khoá,

15 of 50

Quan sát bảng 14. 1 và bảng 14.2: phân tích các câu truy vấn và kiểu dữ liệu trong hai bảng

Bảng 14.1. Các câu truy vấn định nghĩa CSDL

Bảng 14.2. Kiểu dữ liệu

16 of 50

Hoạt động nhóm: Đọc ví dụ khởi tạo CSDL âm nhạc và khởi tạo các bảng Nhạc sĩ, Bản nhạc SGK trang 70 và thực hiện yêu cầu:

Hãy phân tích, khái quát cách viết các câu truy vấn.

17 of 50

CREATE DATABASE music;

CREATE DATABASE bannhac (

Mid CHAR (4),

Aid INT,

TenBN VARCHAR (128)�);

ALTER TABLE bannhac ADD PRIMARY KEY (Mid);

CREATE TABLE nhacsi (

Aid INT,

TenNS VARCHAR (64)

);

Khởi tạo CSDL music

Khởi tạo bảng bannhac

Thêm khóa chính Mid cho bảng bannhac

Khởi tạo bảng nhacsi

Các dấu chấm phẩy “;” được dùng để kết thúc câu truy vấn

Ví dụ: Khởi tạo CSDL âm nhạc và khởi tạo các bảng Nhạc sĩ, Bản nhạc

18 of 50

Kết luận

🡪 Viết câu truy vấn tạo lập CSDL:

CREATE DATABASE tên_CSDL ;

🡪 Thực hiện các câu truy vấn tạo bảng dữ liệu với mô tả cấu trúc bảng: tên bảng, danh sách các tên trường và kiểu dữ liệu tương ứng.

CREATE TABLE tên_bảng (danh sách các tên trường và kiểu dữ liệu) ;

🡪 Sửa chữ, thay đổi cấu trúc của bảng, thêm khóa chính, khóa ngoài với câu truy vấn ALTER:

ALTER TABLE tên_bảng Yêu cầu thay đổi ;

19 of 50

Em có nhận xét gì về quy tắc đặt tên CSDL, tên bảng và tên trường?

Tên CSDL, tên bảng và tên trường chỉ gồm các kí tự La-tinh và chữ số, không chứa kí tự trống và các kí tự đặc biệt.

20 of 50

Làm việc cá nhân: Đọc thông tin và trả lời câu hỏi

  • Câu 1: Hãy viết câu truy vấn tạo bảng Ca sĩ như đã mô tả trong Bài 11 với tên bảng là casi.
  • Câu 2: Hãy viết câu truy vấn thêm khóa chính Sid cho bảng casi.

21 of 50

Câu 1

ALTER TABLE casi (

Sid INT,

TenCS VARCHAR (128)

);

Câu 2

ALTER TABLE casi ADD PRIMARY KEY (Sid);

Hướng dẫn trả lời

22 of 50

S

Q

L

PHẦN 3.

CẬP NHẬT VÀ TRUY XUẤT DỮ LIỆU

23 of 50

Thành phần DML của SQL cung cấp các câu truy vấn cập nhật và truy xuất dữ liệu.

24 of 50

Bảng 14.4. Các câu truy vấn cập nhật dữ liệu

Bảng 14.3. Câu truy xuất dữ liệu

Làm việc nhóm: Quan sát bảng 14.3 và bảng 14.4: phân tích và ghi nhớ các câu truy xuất dữ liệu và các câu truy vấn cập nhật dữ liệu.

25 of 50

SELECT

Thực hiện toàn bộ việc truy xuất dữ liệu theo mọi yêu cầu, hoàn cảnh

Là câu truy vấn được xây dựng với độ khái quát cao, nhiều thành phần, mệnh đề và rất phức tạp để hiểu toàn bộ.

26 of 50

SELECT Mid, TENBN

FROM bannhac

WHERE Aid=1;

ORDER by TenBN;

�SELECT bannhac.TenBN, nhacsi.TenNS

FROM bannhac INNER JOIN nhacsi

ON bannhac.Aid = nhacsi.Aid;

​

INSERT INTO nhacsi VALUES

(5, ‘Phú Quang’),

(6, ‘Phan Huỳnh Điểu’);

​

DELETE FROM bannhac

WHERE Mid = ‘005’;

​

UPDATE nhacsi

SET TenNS = ‘Hoàng Hiệp’

WHERE Aid = 6;

Chọn ra từ bảng bannhac các dòng có Aid = 1, ở mỗi dòng chỉ lấy giá trị các cột Mid và TenBN. Sắp xếp các dòng kết quả theo thứ tự TenBN

Chọn lấy tất cả các dòng từ bảng bannhac, liên kết các bảng nhacsi theo khóa Aid, ở mỗi dòng lấy cột TenBN ở bảng bannhac và cột TenNS ở bảng nhacsi

Thêm vào bảng nhacsi hai dòng mới

Xóa dòng có Mid = ‘0005’ trong bảng bannhac.

Thay đổi giá trị cột TenNS thành ‘Hoàng Hiệp’ ở dòng có cột Aid = 6 65ony bảng nhacsi

27 of 50

Thảo luận nhóm đôi: Đọc ví dụ trong SGK và thực hiện yêu cầu:

Thảo luận về mệnh đề JOIN và điều kiện sau ON.

  • Khái quát câu truy vấn chứa mệnh đề JOIN:

SELECT danh sách các trường

FROM tên_bảng_1 INNER JOIN ten_bang_2 ON điều kiện

28 of 50

  • Mệnh đề JOIN là mệnh đề sử dụng khi muốn thực hiện liên kết các bảng theo khóa ngoài của một bảng với khóa chính của bảng khác.
  • Điều kiện sau ON là điều kiện so sánh bằng giữa khóa ngoài và khóa chính.

Kết luận

29 of 50

Thảo luận nhóm đôi: Đọc thông tin trong SGK và trả lời câu hỏi:

  • Câu 1: Hãy viết câu truy vấn lấy tất cả các dòng của bảng nhacsi.
  • Câu 2: Hãy viết câu truy vấn thêm các dòng cho bảng casi với các giá trị là (‘TK’, ‘Nguyễn Trung Kiên’), (‘QD’, ‘Quý Dương’), (‘YM’, ‘Y Moan’).

30 of 50

Câu 1: Hãy viết câu truy vấn lấy tất cả các dòng của bảng nhacsi.

Hay

SELECT Aid, tenNS FROM nhacsi ;

Hướng dẫn:

SELECT * FROM nhacsi ;

31 of 50

Câu 2: Hãy viết câu truy vấn thêm các dòng cho bảng casi với các giá trị là (‘TK’, ‘Nguyễn Trung Kiên’), (‘QD’, ‘Quý Dương’), (‘YM’, ‘Y Moan’).

Hướng dẫn:

INSERT INTO casi VALUES ( ‘TK’ , ‘Nguyễn Trung Kiên ‘ ) ;

INSERT INTO casi VALUES ( ‘QD’ , ‘Quý Dương’) ;

INSERT INTO casi VALUES ( ‘YM’ , ‘Y Moan’ ) ;

32 of 50

S

Q

L

PHẦN 4.

KIỂM SOÁT QUYỀN TRUY CẬP

33 of 50

Thành phần DCL của SQL cung cấp các câu truy vấn kiểm soát quyền người dùng đối với CSDL.

34 of 50

Thảo luận nhóm: Đọc thông tin và trả lời câu hỏi:

  • Có bao nhiêu mẫu câu truy vấn kiểm soát quyền người dùng?
  • Tìm hiểu danh sách các quyền được cấp/thu hồi.
  • Viết khái quát các câu truy vấn.

35 of 50

Câu truy vấn

GRANT

Cấp quyền

REVOKE

Thu hồi

  • Các quyền có thể là: CREATE, SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE,…

36 of 50

  • GRANT danh sách quyền ON tên_CSDL . tên_bảng TO tài_khoản_người_dùng ;
  • REVOKE danh sách quyền ON tên_CSDL . tên_bảng FROM tài_khoản_người_dùng ;
  • Câu truy vấn khái quát là:

37 of 50

GRANT select

ON music.*

TO guest;

​

REVOKE create, alter

ON music.bannhac

FROM mod ;

Cấp quyền dùng truy vấn SELECT đối với tất cả các bảng trong CSDL music cho người dùng guest.

Thu hồi quyền CREAT và ALTER cho bảng bannhac trong CSDL music đối với người dùng mod.

Ví dụ:

38 of 50

Câu 1: Hãy viết câu truy vấn cấp quyền UPDATE đối với tất cả các bảng trong CSDL music cho người dùng mod.

GRANT update ON music.* TO mod;

Câu 2: Hãy viết câu truy vấn thu hồi quyền DELETE đối với bảng nhacsi trong CSDL music cho người dùng mod.

REVOKE delete ON music.nhacsi FROM mod;

39 of 50

Nhiệm vụ 1. Khoanh tròn vào đáp án đặt trước câu trả lời đúng:

Câu 1. SQL gồm mấy thành phần?

A. 1

B. 2

C. 3

D. 4

C. 3

LUYỆN TẬP

40 of 50

Nhiệm vụ 1. Khoanh tròn vào đáp án đặt trước câu trả lời đúng:

Câu 2. SQL được xây dựng từ những năm:

A. 1960

B. 1970

C. 1980

D. 1990

B. 1970

41 of 50

Nhiệm vụ 1. Khoanh tròn vào đáp án đặt trước câu trả lời đúng:

Câu 3. Câu truy vấn DDL “FOREIGN KEY … REFERENCES …” có ý nghĩa:

A. Khai báo khóa ngoài

B. Khởi tạo bảng

C. Thay đổi định nghĩa bảng

D. Khai báo khóa chính

A. Khai báo khóa ngoài

42 of 50

Nhiệm vụ 1. Khoanh tròn vào đáp án đặt trước câu trả lời đúng:

Câu 4. Trong câu truy vấn yêu cầu tạo lập CSDL, tên CSDL phải tuân thủ quy tắc đặt tên như thế nào?

A. Chỉ gồm các kí tự La-tinh và chữ số

B. Không chứa kí tự trống và các kí tự đặc biệt

C. Cả A, B đều đúng

D. Cả A, B đều sai

C. Cả A, B đều đúng

43 of 50

Nhiệm vụ 1. Khoanh tròn vào đáp án đặt trước câu trả lời đúng:

Câu 5. Hàm AVG là:

A. Giá trị trung bình

B. Giá trị nhỏ nhất

C. Giá trị lớn nhất

D. Tổng các phần tử

A. Giá trị trung bình

44 of 50

Nhiệm vụ 2. Làm bài tập trong phần Luyện tập

Bài 1: Hãy viết câu truy vấn tạo bảng Bản thu âm (banthuam) như đã mô tả trong Bài 13.

Bài 2: Viết câu truy vấn tạo khóa ngoài Mid và Sid cho bảng banthuam.

Bài 3: Viết câu truy vấn lấy ra tất cả các dòng trong liên kết bảng banthuam với bảng bannhac, mỗi dòng lấy các cột: Mid, Sid của bảng banthuam và cột TenBN của bảng bannhac.

45 of 50

Bài 1

CREATE TABLE banthuam (Mid CHAR (4), Sid INT) ;

Bài 2

  • ALTER TABLE banthuam ADD FOREIGN KEY (Mid) REFERENCES bannhac (Mid) ;
  • ALTER TABLE banthuam ADD FOREIGN KEY (Sid) REFERENCES casi (Sid) ;

46 of 50

Bài 3

SELECT banthuam.Mid, banthuam.Sid, bannhac.TenBN

FROM banthuam INNER JOIN bannhac ON banthuam.Mid=bannhac.Mid;

hay

SELECT a.Mid, a.Sid, b.TenBN

FROM banthuam as a INNER JOIN bannhac as b ON a.Mid=b.Mid;

47 of 50

VẬN DỤNG

Nhiệm vụ: Viết câu truy vấn lấy ra tất cả các dòng trong liên kết bảng banthuam với bảng bannhac và bảng casi, mỗi dòng lấy các cột: Mid, Sid của bảng banthuam, cột TenBN của bảng bannhac và TenCS của bảng casi.

48 of 50

Kết quả:

SELECT a.Mid, a.Sid, b.TenBN, c.TenCS

FROM banthuam a

LEFT JOIN bannhac b ON a.Mid = b.Mid

LEFT JOIN casi c ON a.Sid = c.Sid ;

49 of 50

Ôn tập lại kiến thức đã học trong bài.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Làm bài tập trong Sách bài tập.

Đọc và tìm hiểu trước Bài 15 – Bảo mật và an toàn hệ cơ sở dữ liệu.

50 of 50

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ CHÚ Ý

LẮNG NGHE BÀI GIẢNG!