CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI BÀI HỌC NGÀY HÔM NAY!
KHỞI ĐỘNG
Ở bài trước các em đã biết hệ QTCSDL với vai trò là một bộ phần mềm hỗ trợ khởi tạo, cập nhật, truy xuất CSDL để người dùng có thể cập nhật, truy xuất CSDL. Ngày nay người ta thực hiện công việc đó chủ yếu thông qua ngôn ngữ truy vấn có cấu trúc SQL.
Sự khác biệt của việc sử dụng SQL so với việc truy xuất dữ liệu bằng ngôn ngữ lập trình là gì?
Sự khác biệt
SQL
NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH
Được thiết kế để làm việc với CSDL, truy xuất và cập nhật dữ liệu trong CSDL
Để thực hiện các tác vụ phức tạp khác như xử lý dữ liệu, tính toán và hiển thị kết quả cho người dùng
BÀI 14:
SQL – NGÔN NGỮ TRUY VẤN
CÓ CẤU TRÚC
NỘI DUNG BÀI HỌC
01
Lợi ích của ngôn ngữ truy vấn
02
Khởi tạo CSDL
03
Cập nhật và truy xuất dữ liệu
04
Kiểm soát quyền truy cập
S
Q
L
PHẦN 1.
LỢI ÍCH CỦA NGÔN NGỮ TRUY VẤN
Để lấy danh sách các bản nhạc do nhạc sĩ Văn Cao (mã định danh Aid = 1), sáng tác trong bảng dữ liệu Bản nhạc, ta có thể thực hiện theo một trong hai cách sau:
Sự khác biệt cơ bản trong cách truy vấn nhờ ngôn ngữ truy vấn so với lập trình trực tiếp theo em là gì?
Hoạt động 1 Thảo luận về hai cách truy vấn dữ liệu
Khác biệt
Người lập trình phải hiểu chi tiết cấu trúc tệp dữ liệu 🡺 Xây dựng thuật toán
Cung cấp các câu lệnh truy vấn khái quát 🡺 Gửi yêu cầu cho hệ QTCSDL thực hiện
Truy xuất dữ liệu bằng ngôn ngữ lập trình
Truy xuất dữ liệu bằng ngôn ngữ truy vấn
Thảo luận nhóm: Đọc thông tin và trả lời câu hỏi
Khái niệm:
SQL
Structured Query Language
=
Thành phần
DDL
Data Definition Language - ngôn ngữ định nghĩa dữ liệu
DML
Data Manipulation Language – ngôn ngữ thao tác dữ liệu
DCL
Data Control Language – ngôn ngữ kiểm soát dữ liệu
Ngoài việc hỗ trợ SQL, hệ QTCSDL còn cung cấp giao diện lập trình ứng dụng (API – Application Programming Interface) dưới dạng các phương thức mà những người lập trình có thể sử dụng để gửi các câu truy vấn đến hệ QTCSDL và nhận về kết quả.
“
S
Q
L
PHẦN 2.
KHỞI TẠO CSDL
Thành phần DDL của SQL cung cấp các câu truy vấn khởi tạo CSDL, khởi tạo bảng, thiết lập các khoá,
Quan sát bảng 14. 1 và bảng 14.2: phân tích các câu truy vấn và kiểu dữ liệu trong hai bảng
Bảng 14.1. Các câu truy vấn định nghĩa CSDL
Bảng 14.2. Kiểu dữ liệu
Hoạt động nhóm: Đọc ví dụ khởi tạo CSDL âm nhạc và khởi tạo các bảng Nhạc sĩ, Bản nhạc SGK trang 70 và thực hiện yêu cầu:
Hãy phân tích, khái quát cách viết các câu truy vấn.
CREATE DATABASE music;
CREATE DATABASE bannhac (
Mid CHAR (4),
Aid INT,
TenBN VARCHAR (128)�);
ALTER TABLE bannhac ADD PRIMARY KEY (Mid);
CREATE TABLE nhacsi (
Aid INT,
TenNS VARCHAR (64)
);
Khởi tạo CSDL music
Khởi tạo bảng bannhac
Thêm khóa chính Mid cho bảng bannhac
Khởi tạo bảng nhacsi
Các dấu chấm phẩy “;” được dùng để kết thúc câu truy vấn
Ví dụ: Khởi tạo CSDL âm nhạc và khởi tạo các bảng Nhạc sĩ, Bản nhạc
Kết luận
🡪 Viết câu truy vấn tạo lập CSDL:
CREATE DATABASE tên_CSDL ;
🡪 Thực hiện các câu truy vấn tạo bảng dữ liệu với mô tả cấu trúc bảng: tên bảng, danh sách các tên trường và kiểu dữ liệu tương ứng.
CREATE TABLE tên_bảng (danh sách các tên trường và kiểu dữ liệu) ;
🡪 Sửa chữ, thay đổi cấu trúc của bảng, thêm khóa chính, khóa ngoài với câu truy vấn ALTER:
ALTER TABLE tên_bảng Yêu cầu thay đổi ;
Em có nhận xét gì về quy tắc đặt tên CSDL, tên bảng và tên trường?
Tên CSDL, tên bảng và tên trường chỉ gồm các kí tự La-tinh và chữ số, không chứa kí tự trống và các kí tự đặc biệt.
Làm việc cá nhân: Đọc thông tin và trả lời câu hỏi
Câu 1
ALTER TABLE casi (
Sid INT,
TenCS VARCHAR (128)
);
Câu 2
ALTER TABLE casi ADD PRIMARY KEY (Sid);
Hướng dẫn trả lời
S
Q
L
PHẦN 3.
CẬP NHẬT VÀ TRUY XUẤT DỮ LIỆU
Thành phần DML của SQL cung cấp các câu truy vấn cập nhật và truy xuất dữ liệu.
Bảng 14.4. Các câu truy vấn cập nhật dữ liệu
Bảng 14.3. Câu truy xuất dữ liệu
Làm việc nhóm: Quan sát bảng 14.3 và bảng 14.4: phân tích và ghi nhớ các câu truy xuất dữ liệu và các câu truy vấn cập nhật dữ liệu.
SELECT
Thực hiện toàn bộ việc truy xuất dữ liệu theo mọi yêu cầu, hoàn cảnh
Là câu truy vấn được xây dựng với độ khái quát cao, nhiều thành phần, mệnh đề và rất phức tạp để hiểu toàn bộ.
SELECT Mid, TENBN
FROM bannhac
WHERE Aid=1;
ORDER by TenBN;
�SELECT bannhac.TenBN, nhacsi.TenNS
FROM bannhac INNER JOIN nhacsi
ON bannhac.Aid = nhacsi.Aid;
INSERT INTO nhacsi VALUES
(5, ‘Phú Quang’),
(6, ‘Phan Huỳnh Điểu’);
DELETE FROM bannhac
WHERE Mid = ‘005’;
UPDATE nhacsi
SET TenNS = ‘Hoàng Hiệp’
WHERE Aid = 6;
Chọn ra từ bảng bannhac các dòng có Aid = 1, ở mỗi dòng chỉ lấy giá trị các cột Mid và TenBN. Sắp xếp các dòng kết quả theo thứ tự TenBN
Chọn lấy tất cả các dòng từ bảng bannhac, liên kết các bảng nhacsi theo khóa Aid, ở mỗi dòng lấy cột TenBN ở bảng bannhac và cột TenNS ở bảng nhacsi
Thêm vào bảng nhacsi hai dòng mới
Xóa dòng có Mid = ‘0005’ trong bảng bannhac.
Thay đổi giá trị cột TenNS thành ‘Hoàng Hiệp’ ở dòng có cột Aid = 6 65ony bảng nhacsi
Thảo luận nhóm đôi: Đọc ví dụ trong SGK và thực hiện yêu cầu:
Thảo luận về mệnh đề JOIN và điều kiện sau ON.
SELECT danh sách các trường
FROM tên_bảng_1 INNER JOIN ten_bang_2 ON điều kiện
Kết luận
Thảo luận nhóm đôi: Đọc thông tin trong SGK và trả lời câu hỏi:
Câu 1: Hãy viết câu truy vấn lấy tất cả các dòng của bảng nhacsi.
Hay
SELECT Aid, tenNS FROM nhacsi ;
Hướng dẫn:
SELECT * FROM nhacsi ;
Câu 2: Hãy viết câu truy vấn thêm các dòng cho bảng casi với các giá trị là (‘TK’, ‘Nguyễn Trung Kiên’), (‘QD’, ‘Quý Dương’), (‘YM’, ‘Y Moan’).
Hướng dẫn:
INSERT INTO casi VALUES ( ‘TK’ , ‘Nguyễn Trung Kiên ‘ ) ;
INSERT INTO casi VALUES ( ‘QD’ , ‘Quý Dương’) ;
INSERT INTO casi VALUES ( ‘YM’ , ‘Y Moan’ ) ;
S
Q
L
PHẦN 4.
KIỂM SOÁT QUYỀN TRUY CẬP
Thành phần DCL của SQL cung cấp các câu truy vấn kiểm soát quyền người dùng đối với CSDL.
Thảo luận nhóm: Đọc thông tin và trả lời câu hỏi:
Câu truy vấn
GRANT
Cấp quyền
REVOKE
Thu hồi
GRANT select
ON music.*
TO guest;
REVOKE create, alter
ON music.bannhac
FROM mod ;
Cấp quyền dùng truy vấn SELECT đối với tất cả các bảng trong CSDL music cho người dùng guest.
Thu hồi quyền CREAT và ALTER cho bảng bannhac trong CSDL music đối với người dùng mod.
Ví dụ:
Câu 1: Hãy viết câu truy vấn cấp quyền UPDATE đối với tất cả các bảng trong CSDL music cho người dùng mod.
GRANT update ON music.* TO mod;
Câu 2: Hãy viết câu truy vấn thu hồi quyền DELETE đối với bảng nhacsi trong CSDL music cho người dùng mod.
REVOKE delete ON music.nhacsi FROM mod;
Nhiệm vụ 1. Khoanh tròn vào đáp án đặt trước câu trả lời đúng:
Câu 1. SQL gồm mấy thành phần?
A. 1
B. 2
C. 3
D. 4
C. 3
LUYỆN TẬP
Nhiệm vụ 1. Khoanh tròn vào đáp án đặt trước câu trả lời đúng:
Câu 2. SQL được xây dựng từ những năm:
A. 1960
B. 1970
C. 1980
D. 1990
B. 1970
Nhiệm vụ 1. Khoanh tròn vào đáp án đặt trước câu trả lời đúng:
Câu 3. Câu truy vấn DDL “FOREIGN KEY … REFERENCES …” có ý nghĩa:
A. Khai báo khóa ngoài
B. Khởi tạo bảng
C. Thay đổi định nghĩa bảng
D. Khai báo khóa chính
A. Khai báo khóa ngoài
Nhiệm vụ 1. Khoanh tròn vào đáp án đặt trước câu trả lời đúng:
Câu 4. Trong câu truy vấn yêu cầu tạo lập CSDL, tên CSDL phải tuân thủ quy tắc đặt tên như thế nào?
A. Chỉ gồm các kí tự La-tinh và chữ số
B. Không chứa kí tự trống và các kí tự đặc biệt
C. Cả A, B đều đúng
D. Cả A, B đều sai
C. Cả A, B đều đúng
Nhiệm vụ 1. Khoanh tròn vào đáp án đặt trước câu trả lời đúng:
Câu 5. Hàm AVG là:
A. Giá trị trung bình
B. Giá trị nhỏ nhất
C. Giá trị lớn nhất
D. Tổng các phần tử
A. Giá trị trung bình
Nhiệm vụ 2. Làm bài tập trong phần Luyện tập
Bài 1: Hãy viết câu truy vấn tạo bảng Bản thu âm (banthuam) như đã mô tả trong Bài 13.
Bài 2: Viết câu truy vấn tạo khóa ngoài Mid và Sid cho bảng banthuam.
Bài 3: Viết câu truy vấn lấy ra tất cả các dòng trong liên kết bảng banthuam với bảng bannhac, mỗi dòng lấy các cột: Mid, Sid của bảng banthuam và cột TenBN của bảng bannhac.
Bài 1
CREATE TABLE banthuam (Mid CHAR (4), Sid INT) ;
Bài 2
Bài 3
SELECT banthuam.Mid, banthuam.Sid, bannhac.TenBN
FROM banthuam INNER JOIN bannhac ON banthuam.Mid=bannhac.Mid;
hay
SELECT a.Mid, a.Sid, b.TenBN
FROM banthuam as a INNER JOIN bannhac as b ON a.Mid=b.Mid;
VẬN DỤNG
Nhiệm vụ: Viết câu truy vấn lấy ra tất cả các dòng trong liên kết bảng banthuam với bảng bannhac và bảng casi, mỗi dòng lấy các cột: Mid, Sid của bảng banthuam, cột TenBN của bảng bannhac và TenCS của bảng casi.
Kết quả:
SELECT a.Mid, a.Sid, b.TenBN, c.TenCS
FROM banthuam a
LEFT JOIN bannhac b ON a.Mid = b.Mid
LEFT JOIN casi c ON a.Sid = c.Sid ;
Ôn tập lại kiến thức đã học trong bài.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Làm bài tập trong Sách bài tập.
Đọc và tìm hiểu trước Bài 15 – Bảo mật và an toàn hệ cơ sở dữ liệu.
CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ CHÚ Ý
LẮNG NGHE BÀI GIẢNG!