Eppetin semwenin paiking me Angangen tumwun ren eppetin COVID-19

January 18, 2022

Echiechi ngeni:

Asian Pacific American Labor Alliance

NYU Center for the Study of

Asian American Health

Pacific Islander Community Association of Washington

Philippine Nurses Association of America Foundation

Philippine Nurses Association of America

Papa Ola Lokahi

Chòn fèri angangen rekoot me ekkewe pisekin mwiich me chòn òtòòt.

• Samoan channel - IPC Champion Malie Chanel
• Tagalog channel - IPC Champion Dr. Jennifer Aying
• Vietnamese channel - IPC Champions Amy Hoang, Suzy Tran
• Chuukese channel - IPC Champion Martina Naich
• Mandarin Chinese channel - IPC Champion Anna Hao
• English channel - IPC Champions Dr. Gloria Beriones,

Romeo Devera

​

​

​

Tettenin mwiich

​

1. Ifa usun an (variants: keangen ewe menun paiking) maar/fis?
2. Mettochun/àninnisin Tùmwùn/Eppet: Eppetin menun paiking ren COVID-19
3. Pwata ammen èùchea ekkei Mettochun/àninnisin Tùmwùn/Eppet?
4. Angangen Tùmwùn/eppeti mènùn COVID-19
5. Pisekin Tùmwùn/eppeti mènùn COVID-19

Ifa usun an (variants: keangen ewe menun paiking) maar/fis?

• Mènùn paiking (virus) mei wor ar (genes) re wisen anomwu awewen/napapen ar repwe pwan feratà ekkoch tàppir.
• Iteiten minafèn tàppin (kei mènùn paiking) mei wor rer kei (instructions/awewe ika anapanap) rer pwan.
• Fàn ekkòch mi tongeni wor mwanino epwe fis nupwen ar ra efisifis/ika koupwutiw .

​

Ifa usun an (variants: keangen ewe menun paiking) maar/fis?

• Nupwen ekkei (instructions/awewe ika anapanap) ra mwaninò non ar angangen efisifis/koupw, ew minafèn sòkkun mènun paiking (virus) a pwan sòkkònò.
• Ekkei mwàninò/sòkkòfesen mei pachonong non ekkei (genes) minne kei mènùn paiking iir mi uwei/anomwu.
• Ekkòch ekkei mwàninò mei tongeni efisata àn ekkei mènùn paiking (virus) resapw tongeni manaw me repwene peno.
• Ika pwun ew minafèn mènùn paiking (virus)mei tongeni chiwen pwan manaw, ika mwo a fis ekkei mwàninò nòn ar efisifis/oupwupw, iwe ew minafèn sòkkun mènùn paiking (virus) a pwan upwutiw ika fis.

Ifa usun ach sipwe tùmwùnù ika eppeti COVID-19 an esapw efisatà ekkei (variants: minafèn sòkkun mènùn paiking (virus)?

​

• Sipwe aporous fengen won anen eppetin me tùmwùn epwe fòkkun mwurinnè angangan ne eppeti COVID-19.

Met òmw kapas eis mei wor ren ei angangen eppetin/tùmwùnù COVID-19 an esapw kawor ika koupwutiw minafèn (variants: (variants: minafèn sòkkun mènùn paiking (virus)?

Met ke mochen kopwe sinei ren usun porousen napanapen an ekkei (variants: minafèn sòkkun mènùn paiking (virus) fisità?

Ifa usun òmw kopwe aea angangen eppeti/tùmwùnù COVID-19 pwun esapw napònò ika chèw fetàn?

​

Mettochun/àninnisin Tùmwùn/Eppet: Eppetin menun paiking ren COVID-19

Met ei (Source Control: Mettochun/àninnisin Tùmwùn/Eppet)?                                               

• Ren COVID-19, mei afòtòfòt wòn (“masking”: àeà maas ika pwènùpwènùn pwèèt me aaw, àeàn ekkei maas epwe pwènùèchùwenò pwèèt me aaw pwun epwe eppeti (droplets: parasen chènùn non ach paipen ngasangas) an esapw tou nùkùn ika ààs nòn asapwan ren an epwe mwùt ngeni kei mènùn paiking repwe kounò ika nòmwònò chèk nenier me mwen ar repwe chèw fàtàn ngeni ekkòch aramas.

​

​

Mettochun/àninnisin Tùmwùn/Eppet: Eppetin menun paiking ren COVID-19

• Maas mei ùkùwèch ne pwènùwònò pwèèt me aaw ra tongeni eppeti ewe mènùn paiking (virus SARS-CoV-2) me ekkewe (variants: keangan), mei pwà me nòn (droplets: parasen chènùn non ach paipen ngasangas) seni aramas mi ùriir COVID-19 ra fen tou ika chèw nòn àsàpwààn nupwen ar kapas, mwesi, ika moor/fafa/naw.

Mettochun/àninnisin Tùmwùn/Eppet: Eppetin menun paiking ren COVID-19

​

• Iei pwopwun, angangen ika mwèkùtùn eppet ika tùmwùn ren àeà maas àn ekkewe aramas mi ùriir ika nòmw rer mènùn paiking mei fòkkùn èùchea pwun esapw chèw fàtàn.

​

Pwata ammen èùchea ekkei Mettochun/àninnisin Tùmwùn/Eppet?

• Sipwe poputà wòn SARS CoV2, minne mi wewe ngeni (Sever Acute Respiratory Syndrome Corona Virus 2: Wàtten chowun esissinen ika memmefin wènùngawen semwenin ach paipen ngasangas a keràn chèk fisità nòn mochomochen fansoun ren Corona Virus 2). Iei ei mènùn paiking (virus) e efisatà semwenin COVID-19. Ei fòòs (COVID-19) sia nèùnèw nupwen sia kapasen/porous ren ei mènùn paiking (virus).

​

• Napengeni aramas kewe ra fen semwen ika ùriir ei semwenin SARS-CoV-2, mei tongeni ar resapw mefi wènùngaw ika semwen ika fen pwan sinei pwun mei nòmw ika ùriir… RESAPW MWO NGE MEEFI EKKEWE ESSISNEN SEMWEN ren PWICHIKKAR, MWII (WEIRES AR NGASANGAS), MOOR/NAW/FAFA (ASYMPTOMATIC), me pwan ekkoch.

​

Pwata ammen èùchea ekkei Mettochun/àninnisin Tùmwùn/Eppet?

​

​

• Ekkewe aramas rese mefi semwen nge mei wor rer ei SARS-CoV-2, pachonong keangang kewe Delta, iir mei tongeni repwe achèwù ei semwen seni nòn ar (droplets: parasen chènùn non ach paipen ngasangas). Ifa usun? Nupwen repwe kapas ika fòòs, mwesi ika moor, ika fen pwan nupwen ekkewe (droplets: parasen chènùn non ach paipen ngasangas) repwe parasetà ika mwechùnò won pisek me neeni ika fen aramas mei nòmw ùnùkkùùr… achèwù fàtànei ei mènùn paiking (virus).
• Iwe ei mei pwan ennet ren ekkewe aramas iir mei waroto ika iir mi mefi ekkewe essisinen matter ika semwen ren ei COVID-19.

Pwata ammen èùchea ekkei Mettochun/àninnisin Tùmwùn/Eppet?

​

• Ren ei wewe, mei fòkkùn euchea me namwot ach sipwe àeà maas ika mwo pwun sise mefi semwen, pwùn sipwe tongeni pwan eppeti seni ika achèwù ngeni ekkòch aramas me eppeti ika tùmwùnù ei mènùn paiking (virus) an esapw chèw fàtàn.

​

​

​

Angangen Tùmwùn/eppeti mènùn COVID-19

• Sòpwenò ne fiti ngeni ekkewe ènnùkkun eppetin ika tùmwùnùn semwenin paiking. Ekkewe pisekin ika mettòch sia àeà ne anganga eppetin me tùmwùnùn ei semwenin paiking.

​

• Napengeni ekkei èùrèùr seni (CDC: Center for Disease Control) ren COVID-19 rese ekkesiwin ika ese wor ekkesiwin wòr.

​

• Àeà Personal Protective Equipment (PPE):pisekin epet ren maas, uuf, me pèùpèw ese pwan wor ekkesiwin wòr.

​

• (Respirator: maas ika pwènùpwènùn pwèèt me aaw)- mi eppeti ach sipwe ngaseranong mènùn paiking (virus) mei sàà ika nòmw nòn kewe (droplets: parasen chènùn non ach paipen ngasangas).

​

Angangen Tùmwùn/eppeti mènùn COVID-19

• Àeà maas- ew anen eppet mei fòkkùn mwùrinnè ne eppeti ekkewe (droplets: parasen chènùn non ach paipen ngasangas ar resapw ààs ika chèw fàtàn nòn àsàpwàn me tori ekkòch.

​

• (Physical Distancing: atowawakich (6 ngaw anefiin nein aramas)- mei ànisi aramas ar resapw ngasaranong ekkewe (droplets: parasen chènùn non ach paipen ngasangas) seni pwan ekkòch.

​

• (Good ventilation: kaworen enienin àsàpwàn epwe ekkesiwin)- mi ànisi ne atou ika àimwùnau ekkewe (droplets: parasen chènùn non ach paipen ngasangas) mei wor ekkewe mènùn paiking (virus) nòn.

​

​

Angangen Tùmwùn/eppeti mènùn COVID-19

​

• Achocho ne tùmwùnochùw nimenimen paaw mei fòkkùn pwan èùchea.
• Enimenim me nimeti ekkewe neeni seni mènùn paiking mei pwan fòkkùn èùchea.

​

​

PISEKIN EPPETIN COVID-19

​

​

• Àkkàà chok maas iteiten fansoun meinisin nupwen òmw nòmw òrùn ekkewe mi semwen me ekkewe rese semwen.

​

​

​

PISEKIN EPPETIN COVID-19

• Àkkàea chok PPE nupwen kopwe tùmwùnù ekkewe mi semwen.

​

Isolation gown: ekkewe ùfèùfen nòn pioing mi usun kiren makaku mi chèk chàchchàk me wor ririin rekan ùfèùfetà wòn ika nùkùn ùfer pwun esapw nimengaw ren mènùn me nimengawen nòn pioing.

Ew pea (gloves: paaw ika pèupèw) epwe nimenimèch ika esapw mwo piin àeà.

Isolation gown: ekkewe ùfèùfen nòn pioing mi usun kiren makaku mi chèk chàchchàk me wor ririin rekan ùfèùfetà wòn ika nùkùn ùfer pwun esapw nimengaw ren mènùn me nimengawen nòn pioing.

Ew pea (gloves: paaw ika pèupèw) epwe nimenimèch ika esapw mwo piin àeà.

N95 ika higher respirator: Kewe maas ika pwènùpwènun pwèèt me aaw mi fat pwun mi morei ika eppeti arapakkan (95%) tiwe me nimu pèrsenin mènùn nòn àsàpwàn.

Nupwen esapw wor ekkei (respirators: pwènùpwènun pwèèt me aaw, mei mwùrinnè àeà ekkòch maas mi wòr, usun chowàn (face mask: ekkewe pwènùpwènun pwèèt me aaw mi usun mangaku ika kewe chòn pioing rekan àeà.

Pwènùpwènun maas usun kinaas ika kewe maas usun àntios

face mask: ekkewe pwènùpwènun pwèèt me aaw mi usun mangaku ika kewe chòn pioing rekan àeà.

N95 ika higher respirator: Kewe maas ika pwènùpwènun pwèèt me aaw mi fat pwun mi morei ika eppeti arapakkan (95%) tiwe me nimu pèrsenin mènùn nòn àsàpwàn) ikana kewe rekoon mwùrinnè an aramas repwe àeà nge (face mask: ekkewe pwènùpwènun pwèèt me aaw mi usun mangaku ika kewe chòn pioing rekan àeà) mi pwan ketiw an aramas repwe àeà nupwen ese wor N95. .

Pwènùpwènun maas usun kinaas ika kewe maas usun àntios

Sòkkun ika tàppin PPE aramas repwe àeà- àeà

N95 ika kewe Higher Respirator

Ekkewe PPE mei ketiw ika aramas mi tongeni repwe àeà- àeà

face mask: ekkewe pwènùpwènun pwèèt me aaw mi usun mangaku ika kewe chòn pioing rekan àeà

PISEKIN EPPETIN COVID-19

​

​

• En mi tongeni aninis ne tùmwùnù ika eppeti an esapw chèw fetan COVID-19.

​

PISEKIN EPPETIN COVID-19

​

• Ekkei angangen ika mwèkùtùn tùmwùn ika eppetin an esapw chèw mènùn paiking (virus), pachonong SARS-CoV-2, minne e wisen feratà semwenin COVID-19.

​

​

​

​

KAPAS EIS?

​

​

​

Pekin àninnis

​

• Kosapw mènùki òmw kopwe churi kich wòn aanhpiprojectfirstline.org

​

• CDC mei pwan àeà ngeni kich ekkòch sòpwòsòpwùn pekin àninnis �wòn ei Project Firstline webpage. Kosapw mennin òmw kopwe tètà �wòn cdc.gov/infectioncontrol/projectfirstline ren òmw kopwe sinei sòpwòsòpwùn porous.

​

• CDC Project Firstline launched several Continuing Education courses on Infection Control. (Sòpwòsòpwùn pekin kàè ren angangen tùmwùnù me eppeti semwen. Mei wor (CE: sòpwòsòpwùn kàè) pachonong CME, CNE, CPE. Annea sòpwòsòpwùn porous wòn: https://www.aanhpiprojectfirstline.org/cecredit

​

​

​

Language Zoom Poll

​

​

Kapas eis ika memmef epwe ànisi ar repwe sinei me weweiti mefiomw me kèùkùn òmw wewe.

​

https://www.surveymonkey.com/r/Infection_Control_Training

​

​

Kinisow chapùr ren òmw wanòng!

Ka tongeni kùna kich me wòn: covid@apiahf.org!