BÀI ÔN TẬP GIỮA KỲ 2
KHÁI NIỆM PHÁP LUẬT
Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự có tính bắt buộc chung, do Nhà nước ban hành và được bảo đảm thực hiện bằng quyền lực nhà nước.
BÀI 11: KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT
ĐẶC ĐIỂMCỦA PHÁP LUẬT
Tính quy phạm phổ biến
Tính quyền lực bắt buộc chung
Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự chung, được áp dụng nhiều lần, ở nhiều nơi, đối với tất cả mọi người. Đây là đặc điềm để phân biệt pháp luật với các quy phạm xã hội khác.
Pháp luật do Nhà nước ban hành và bảo đảm thực hiện bằng quyền lực nhà nước. Mọi hành vi vi phạm pháp luật đều bị xử lí nghiêm minh
+ Pháp luật phải được thể hiện bằng các văn bản có chứa quy phạm pháp luật.
+ Văn bản quy phạm pháp luật phải do các cơ quan nhà nước có thầm quyền ban hành theo trình tự, thủ tục, hình thức luật định. Chì các cơ quan nhà nước có thầm quyền do Hiến pháp, luật quy định mới được ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
+ Tất cả văn bản quy phạm pháp luật đều phải phù hợp, không được trái với Hiển pháp. Văn bản quy phạm pháp luật do cấp dưới ban hành không được trái với nội dung văn bản do cấp trên ban hành
Tính xác định chặt chẽ về mặt hình thức:
2. Vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội
Vai trò của pháp luật
a) Pháp luật là phương tiện để nhà nước quản lý xã hội
b) Pháp luật là phương tiện để công dân thực hiện quyền và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
a) Pháp luật là phương tiện để nhà nước quản lý xã hội
01
02
03
Pháp luật là phương tiện để Nhà nước kiểm tra, kiểm soát hoạt động của cá nhân, tổ chức, trong phạm vi lãnh thổ của mình
Pháp luật là phương tiện để công dân thực hiện quyền và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Pháp luật xác lập, ghi nhận các quyền của công dân trong mọi lĩnh vực đời sống xã hội
Tạo cơ sở pháp lí để công dân thực hiện quyền và yêu cầu Nhà nước bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cùa bản thân.
Tạo cơ sở pháp lí để giải quyết các tranh chấp, khiếu nại và xử lí các hành vi xâm hại quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.
Chế định pháp luật là tập
hợp các quy phạm pháp
luật có cùng tính chất điều chỉnh nhóm quan hệ xã hội tương ứng trong một hoặc nhiều ngành luật.
Ngành luật là tập
hợp các quy phạm pháp luật có đặc
tính chung để điều chỉnh các quan hệ
xã hội trong một
lĩnh vực nhất định
của đời sống xã hộ.
Quy phạm pháp luật là quy tắc xử sự chung do Nhà
nước đặt ra hoặc thừa
nhận và bảo đảm thực
hiện đề điều chỉnh quan
hệ xã hội theo định hướng và nhằm đạt được những
mục đích nhất định.
BÀI 12: HỆ THỐNG PHÁP LUẬT VÀ VĂN BẢN PHÁP LUẬT VIỆT NAM
Văn bản áp dụng pháp luật
Văn bản áp dụng pháp luật là văn bản chứa
đựng các quy tắc xử sự cá biệt, mang tính
quyền lực nhà nước, do cơ quan, công chức
nhà nước có thẩm quyền hoặc cá nhân, tổ
chức xã hội được Nhà nước trao quyền ban
hành theo trình tự, thủ tục luật định trên cơ sở áp dụng các quy phạm pháp luật đối với
những quan hệ cụ thể, cá biệt, nhằm xác lập
quyền và nghĩa vụ cụ thể của cá nhân,
tổ chức nhất định hoặc xác định trách nhiệm
pháp lí đối với chủ thể vi phạm pháp luật.
BÀI 13
THỰC HIỆN PHÁP LUẬT
BÀI 13: THỰC HIỆN PHÁP LUẬT
Thực hiện pháp luật là quá trình hoạt động có mục đích, làm cho những quy định của pháp luật đi vào cuộc sống và trở thành hành vi hợp pháp của cá nhân, tồ chức
KHÁI NIỆM
THỰC HIỆN PHÁP LUẬT
Nhóm 1
Nhóm 2
Nhóm 3
Nhóm 4
Tuân thủ pháp luật
Tuân thủ pháp luật
Thi hành pháp luật
Sử dụng pháp luật
Áp dụng pháp luật
CÁC HÌNH THỨC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT
Hình thức | Nội dung | Bản chất |
Sử dụng PL | | |
Thi hành PL | | |
Tuân thủ PL | | |
Áp dụng PL | | |
Cơ quan, công chức nhà nước có thẩm quyền căn cứ vào pháp luật để ra các quyết định làm phát sinh, chấm dứt, thay đổi việc thực hiện quyền, nghĩa vụ của cá nhân, tổ chức.
Cá nhân, tổ chức không làm những điều pháp luật cấm.
Cá nhân, tổ chức thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của mình.
Cá nhân, tổ chức sử dụng đúng các quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Được làm
Phải làm
Không được làm
Hoạt động theo trình tự thủ tục do PL quy định.
Các hình thức thực hiện pháp luật
BÀI 14:
GIỚI THIỆU VỀ HIẾN PHÁP NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Khái niệm và vị trí của hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Khái niệm
Hiến pháp là hệ thống các quy phạm pháp luật có hiệu lực pháp lí cao nhất quy định những vấn đề cơ bản nhất về chủ quyền quốc gia, chế độ chính trị, chính sách kinh tế, văn hoá, xã hội, tổ chức quyền lực nhà nước, địa vị pháp lí của con người và công dân.
Vị trí
Vị trí
Hiến pháp
Là luật cơ bản, có hiệu lực pháp lí cao nhất, do Quốc hội ban hành
Quy định những vấn đề quan trọng của đất nước.
2. Đặc điểm của hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Đặc điểm
Đặc điểm
Đặc điểm
01
Bước 1: Yêu cầu làm, sửa đổi Hiến pháp
02
03
04
05
Bước 2: Quốc hội quyết định làm, sửa đổi Hiến pháp
Bước 3: Quốc hội thành lập Ban dự thảo Hiến pháp
Bước 4: Soạn thảo Dự thảo Hiến pháp
Bước 5: Lấy ý kiến nhân dân về Dự thảo Hiến pháp
06
Bước 6: Trình Quốc hội thảo luận Dự thảo Hiến pháp
07
Bước 7: Quốc hội thông qua Hiến pháp
08
Bước 8: Chủ tịch nước công bố Hiến pháp
Quy trình làm và sửa đổi Hiến pháp
CHỦ QUYỀN VÀ LÃNH THỔ
Vùng biển
Vùng
trời
Đất liền
Hải đảo
Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là một nước độc lập, có chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, bao gốm
HIẾN PHÁP NĂM 2013 VỀ CHỦ QUYỀN, LÃNH THỔ
BÀI 15:NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA HIẾN PHÁP VỀ CHÊ ĐỘ CHÍNH TRỊ
NHÀ NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân
Bản chất
Bản chất
Bản chất
Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam do Nhân dân làm chủ; tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức.
Quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp, kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp.
TỔ CHỨC QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ VIỆT NAM
Nhà nước
Mặt trận
Tổ chức CT_XH
Đảng
Và các tổ chức chính trị - xã hội
Giáo dục nâng cao trình độ mọi mặt cho đoàn viên, hội viên, vừa tham gia quản li nhà nước, quản lí xã hội
Mặt trận Tổ quốc
Tập hợp, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, vừa chăm lo, bảo vệ các lợi ích thiết thực,
Đảng Cộng sản Việt Nam
Là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội
Nhà nước
Quản lí xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ
Quy định về đường lối đối ngoại
Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ, chủ động và tích cực hội nhập, hợp tác quốc tế trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, bình đẳng, cùng có lợi; tuân thủ Hiến chương Liên hợp quốc và điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩaViệt Nam là thành viên; là bạn, đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế vì lợi ích quốc gia, dân tộc, góp phần vào sự nghiệp hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới.
Quy định về Quốc kì, quốc huy, quốc ca, quốc khánh và thủ đô của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Quốc kỳ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hình chữ nhật, chiều rộng bằng hai phần ba chiều dài, nền đỏ, ở giữa có ngôi sao vàng năm cánh.
Quốc huy nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hình tròn, nền đỏ, ở giữa có ngôi sao vàng năm cánh, xung quanh có bông lúa, ở dưới có nửa bánh xe răng và dòng chữ Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là ngày Tuyên ngôn độc lập 2 tháng 9 năm 1945.
4
1
2
3
Mọi người đều bình đẳng trước pháp luật, không ai bị phân biệt đối xử trong đời sống chính trị, dân sự, kinh tế, văn hoá, xã hội
Mọi người đều có quyền sống
Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thề, được pháp luật bảo hộ về sức khoẻ, danh dự, nhân phầm; Mọi người có quyền hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác theo quy định cùa luật
Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình; Mọi người có quyền bảo vệ danh dự, uy tín của mình; Mọi người có quyền bí mật thư tín, điện thoại, điện tín và các hình thức trao đồi thông tin riêng tư khác
HIẾN PHÁP NĂM 2013 QUY ĐỊNH QUYỀN CON NGƯỜI
BÀI 16: QUYỀN CON NGƯỜI,
QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CƠ BẢN CỦA CÔNG DÂN TRONG HIẾN PHÁP
Quyền có nơi ở hợp pháp; quyền tự do đi lại và cư trú ở trong nước, có quyền ra nước ngoài và từ nước ngoài về nước theo luật định
Quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình theo luật định
Quyền bầu cử khi đủ 18 tuổi trở lên và quyền ứng cử vào Quốc hội, Hội đồng nhân dân khi đủ 21 tuổi trở lên; quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội, tham gia thảo luận và kiến nghị với cơ quan nhà nước về các vấn đề của cơ sở, địa phương và cả nước
Quyền biểu quyết khi Nhà nước tồ chức trưng cầu ý dân khi đù 18 tuổi trở lên
HIẾN PHÁP NĂM 2013 QUY ĐỊNH CÔNG DÂN CÓ CÁC �QUYỀN VỀ CHÍNH TRỊ, DÂN SỰ
Quyền xác định dân tộc của mình, sử dụng ngôn ngữ mẹ đẻ, lựa chọn ngôn ngữ giao tiếp
quyền làm việc, lựa chọn nghề nghiệp, việc làm và nơi làm việc
Quyền bình đẳng về kinh tế, văn hóa, xã hội
Quyền được bảo đảm an sinh xã hội
Kinh tế - Văn hóa – Xã hội
HIẾN PHÁP NĂM 2013 QUY ĐỊNH CÔNG DÂN CÓ CÁC QUYỀN VỀ
KINH TẾ, VĂN HOÁ, XÃ HỘI
c) Nghĩa vụ cơ bản của công dân
nghĩa vụ
học tập
nghĩa vụ bảo
vệ môi trường
nghĩa vụ trung
thành với Tồ quốc
Nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc, nghĩa vụ quân sự và tham gia xây dựng nền quốc phòng toàn dân
Nghĩa vụ tuân theo Hiến pháp và pháp luật, tham gia bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội và chấp hành những quy tắc sinh hoạt công cộng
nghĩa vụ nộp thuế theo luật định
Các thành phần kinh tế
Quản lý tài sản nhà nước
Bản chất nền kinh tế
Sở hữu toàn dân
.
NỘI DUNG CỦA HIẾN PHÁP 2013
VỀ KINH TẾ:
Là nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa với nhiều hình thức sở hữu
Nhiều thành phần kinh tế, kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo
Đất đai, tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản, nguồn lợi ở vùng biển, vùng trời, tài nguyên thiên nhiên khác và các tài sản do Nhà nước đầu tư, quản lí là tài sản công thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước là đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lí
Ngân sách nhà nước, dự trữ quốc gia, quỹ tài chính nhà nước và các nguồn tài chính công khác do Nhà nước thống nhất quản lí và phải được sử dụng hiệu quả, công bằng, công khai, minh bạch, đúng pháp luật
BÀI 17: NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA HIẾN PHÁP
VỀ KINH TẾ, VĂN HÓA, XÃ HỘI, GIÁO DỤC, KHOA HỌC, CÔNG NGHỆ, MÔI TRƯỜNG
01
Tạo việc làm cho người lao động, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, người sử dụng lao động và tạo điều kiện xây dựng quan hệ lao động tiến bộ, hài hoà và ồn định
02
Chăm lo, phát triển sức khoẻ của nhân dân; tạo bình đẳng về cơ hội để công dân thụ hưởng phúc lợi xã hội, phát triển hệ thống an sinh xă hội
03
Chăm lo xây dựng và phát triền nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại;...
NỘI DUNG CỦA HIẾN PHÁP NĂM 2013 VỀ VĂN HOÁ, XÃ HỘI
01
02
03
04
NỘI DUNG CỦA HIẾN PHÁP NĂM 2013 VỀ GIÁO DỤC
Điều 61 Hiến pháp năm 2013 xác định
Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu
nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài
Ưu tiên đầu tư và thu hút các nguồn đầu tư cho giáo dục
Chăm lo phát triển giáo dục ở các cấp học, thực hiện phổ cập giáo dục và các chính sách về học bổng, học phí
Khoa
Công
Nghệ
Học
1. Vị trí
2. Biện pháp
3. Biện pháp
NỘI DUNG CỦA HIẾN PHÁP 2013 VỀ KHOA HỌC, CÔNG NGHỆ
Phát triển khoa học công nghệ là quốc sách hàng đầu, giữ vai trò then chốt trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Nhà nước tạo điều kiện cho mọi người tham gia và được thụ hưởng lợi ích từ các hoạt động khoa học và công nghệ.
Nhà nước ưu tiên đầu tư và khuyến khích tổ chức, cá nhân đầu tư nghiên cứu, phát triển chuyển giao, ứng dụng có hiệu quả thành tựu khoa học và công nghệ; bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ
1
2
3
4
5
NỘI DUNG CỦA HIẾN PHÁP 2013 VỀ MÔI TRƯỜNG.
Nhà nước có chính sách bảo vệ môi trường; quản lí, sử dụng hiệu quả, bền vững các nguồn tài nguyên thiên nhiên
Bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học; chủ động phòng, chống thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu
Nhà nước khuyến khích mọi hoạt động bảo vệ môi trường, phát triển, sử dụng năng lượng mới, năng lượng tái tạo
Tổ chức, cá nhân gây ô nhiễm môi trường, làm suy kiệt tài nguyên thiên nhiên và suy giảm đa dạng sinh học phải bị xử lí nghiêm