1 of 28

BÀI ÔN TẬP GIỮA KỲ 2

2 of 28

KHÁI NIỆM PHÁP LUẬT

Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự có tính bắt buộc chung, do Nhà nước ban hành và được bảo đảm thực hiện bằng quyền lực nhà nước.

BÀI 11: KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT

3 of 28

ĐẶC ĐIỂMCỦA PHÁP LUẬT

Tính quy phạm phổ biến

Tính quyền lực bắt buộc chung

Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự chung, được áp dụng nhiều lần, ở nhiều nơi, đối với tất cả mọi người. Đây là đặc điềm để phân biệt pháp luật với các quy phạm xã hội khác.

Pháp luật do Nhà nước ban hành và bảo đảm thực hiện bằng quyền lực nhà nước. Mọi hành vi vi phạm pháp luật đều bị xử lí nghiêm minh

+ Pháp luật phải được thể hiện bằng các văn bản có chứa quy phạm pháp luật.

+ Văn bản quy phạm pháp luật phải do các cơ quan nhà nước có thầm quyền ban hành theo trình tự, thủ tục, hình thức luật định. Chì các cơ quan nhà nước có thầm quyền do Hiến pháp, luật quy định mới được ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

+ Tất cả văn bản quy phạm pháp luật đều phải phù hợp, không được trái với Hiển pháp. Văn bản quy phạm pháp luật do cấp dưới ban hành không được trái với nội dung văn bản do cấp trên ban hành

Tính xác định chặt chẽ về mặt hình thức:

4 of 28

2. Vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội

Vai trò của pháp luật

a) Pháp luật là phương tiện để nhà nước quản lý xã hội

b) Pháp luật là phương tiện để công dân thực hiện quyền và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

5 of 28

a) Pháp luật là phương tiện để nhà nước quản lý xã hội

01

02

03

  • Pháp luật điều chỉnh, định hướng các quan hệ xã hội theo khuôn mẫu chung thống nhất, tạo nên trật tự xã hội ổn định, đảm bảo sự phát triển bền vững của xã hội.

Pháp luật là phương tiện để Nhà nước kiểm tra, kiểm soát hoạt động của cá nhân, tổ chức, trong phạm vi lãnh thổ của mình

  • Pháp luật tạo cơ sở pháp lí để Nhà nước phát huy quyền lực, sức mạnh trong quản lí nhà nước nhằm đảm bảo dân chủ, công bằng, bình đẳng và tiến bộ xã hội.

6 of 28

Pháp luật là phương tiện để công dân thực hiện quyền và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Pháp luật xác lập, ghi nhận các quyền của công dân trong mọi lĩnh vực đời sống xã hội

Tạo cơ sở pháp lí để công dân thực hiện quyền và yêu cầu Nhà nước bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cùa bản thân.

Tạo cơ sở pháp lí để giải quyết các tranh chấp, khiếu nại và xử lí các hành vi xâm hại quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

7 of 28

  1. Về cấu trúc: hệ thống pháp luật bao gồm: các ngành luật, các chế định pháp luật và các quy phạm pháp luật.

Chế định pháp luật là tập

hợp các quy phạm pháp

luật có cùng tính chất điều chỉnh nhóm quan hệ xã hội tương ứng trong một hoặc nhiều ngành luật.

Ngành luật là tập

hợp các quy phạm pháp luật có đặc

tính chung để điều chỉnh các quan hệ

xã hội trong một

lĩnh vực nhất định

của đời sống xã hộ.

Quy phạm pháp luật là quy tắc xử sự chung do Nhà

nước đặt ra hoặc thừa

nhận và bảo đảm thực

hiện đề điều chỉnh quan

hệ xã hội theo định hướng và nhằm đạt được những

mục đích nhất định.

  1. Về hình thức: hệ thống pháp luật được thể hiện qua các văn bản quy phạm pháp luật.

BÀI 12: HỆ THỐNG PHÁP LUẬT VÀ VĂN BẢN PHÁP LUẬT VIỆT NAM

8 of 28

Văn bản áp dụng pháp luật

Văn bản áp dụng pháp luật là văn bản chứa

đựng các quy tắc xử sự cá biệt, mang tính

quyền lực nhà nước, do cơ quan, công chức

nhà nước có thẩm quyền hoặc cá nhân, tổ

chức xã hội được Nhà nước trao quyền ban

hành theo trình tự, thủ tục luật định trên cơ sở áp dụng các quy phạm pháp luật đối với

những quan hệ cụ thể, cá biệt, nhằm xác lập

quyền và nghĩa vụ cụ thể của cá nhân,

tổ chức nhất định hoặc xác định trách nhiệm

pháp lí đối với chủ thể vi phạm pháp luật.

9 of 28

BÀI 13

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT

10 of 28

BÀI 13: THỰC HIỆN PHÁP LUẬT

Thực hiện pháp luật là quá trình hoạt động có mục đích, làm cho những quy định của pháp luật đi vào cuộc sống và trở thành hành vi hợp pháp của cá nhân, tồ chức

KHÁI NIỆM

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT

Nhóm 1

Nhóm 2

Nhóm 3

Nhóm 4

Tuân thủ pháp luật

Tuân thủ pháp luật

Thi hành pháp luật

Sử dụng pháp luật

Áp dụng pháp luật

CÁC HÌNH THỨC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT

11 of 28

Hình thức

Nội dung

Bản chất

Sử dụng PL

​

​

Thi hành PL

​

​

​

Tuân thủ PL

​

​

Áp dụng PL

​

​

​

​

​

​

Cơ quan, công chức nhà nước có thẩm quyền căn cứ vào pháp luật để ra các quyết định làm phát sinh, chấm dứt, thay đổi việc thực hiện quyền, nghĩa vụ của cá nhân, tổ chức.

Cá nhân, tổ chức không làm những điều pháp luật cấm.

Cá nhân, tổ chức thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của mình.

Cá nhân, tổ chức sử dụng đúng các quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Được làm

Phải làm

Không được làm

Hoạt động theo trình tự thủ tục do PL quy định.

Các hình thức thực hiện pháp luật

12 of 28

BÀI 14:

GIỚI THIỆU VỀ HIẾN PHÁP NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Khái niệm và vị trí của hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Khái niệm

Hiến pháp là hệ thống các quy phạm pháp luật có hiệu lực pháp lí cao nhất quy định những vấn đề cơ bản nhất về chủ quyền quốc gia, chế độ chính trị, chính sách kinh tế, văn hoá, xã hội, tổ chức quyền lực nhà nước, địa vị pháp lí của con người và công dân.

Vị trí

Vị trí

Hiến pháp

Là luật cơ bản, có hiệu lực pháp lí cao nhất, do Quốc hội ban hành

Quy định những vấn đề quan trọng của đất nước.

13 of 28

2.  Đặc điểm của hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Đặc điểm

Đặc điểm

Đặc điểm

  • Hiến pháp là đạo luật cơ bản của Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
  • Hiến pháp có hiệu lực pháp lí lâu dài và tương đối ổn định
  • Hiến pháp có quy trình làm sửa đổi đặc biệt được quy định tại Hiến pháp

14 of 28

01

Bước 1: Yêu cầu làm, sửa đổi Hiến pháp

02

03

04

05

Bước 2: Quốc hội quyết định làm, sửa đổi Hiến pháp

Bước 3: Quốc hội thành lập Ban dự thảo Hiến pháp

Bước 4: Soạn thảo Dự thảo Hiến pháp

Bước 5: Lấy ý kiến nhân dân về Dự thảo Hiến pháp

06

Bước 6: Trình Quốc hội thảo luận Dự thảo Hiến pháp

07

Bước 7: Quốc hội thông qua Hiến pháp

08

Bước 8: Chủ tịch nước công bố Hiến pháp

Quy trình làm và sửa đổi Hiến pháp

15 of 28

CHỦ QUYỀN VÀ LÃNH THỔ

Vùng biển

Vùng

trời

Đất liền

Hải đảo

Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là một nước độc lập, có chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, bao gốm

HIẾN PHÁP NĂM 2013 VỀ CHỦ QUYỀN, LÃNH THỔ

BÀI 15:NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA HIẾN PHÁP VỀ CHÊ ĐỘ CHÍNH TRỊ

16 of 28

NHÀ NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân

Bản chất

Bản chất

Bản chất

Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam do Nhân dân làm chủ; tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức. 

Quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp, kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp.

17 of 28

TỔ CHỨC QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ VIỆT NAM

Nhà nước

Mặt trận

Tổ chức CT_XH

Đảng

Và các tổ chức chính trị - xã hội

Giáo dục nâng cao trình độ mọi mặt cho đoàn viên, hội viên, vừa tham gia quản li nhà nước, quản lí xã hội

Mặt trận Tổ quốc

Tập hợp, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, vừa chăm lo, bảo vệ các lợi ích thiết thực,

Đảng Cộng sản Việt Nam

Là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội

Nhà nước

Quản lí xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ

18 of 28

Quy định về đường lối đối ngoại

Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ, chủ động và tích cực hội nhập, hợp tác quốc tế trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, bình đẳng, cùng có lợi; tuân thủ Hiến chương Liên hợp quốc và điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩaViệt Nam là thành viên; là bạn, đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế vì lợi ích quốc gia, dân tộc, góp phần vào sự nghiệp hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới.

19 of 28

Quy định về Quốc kì, quốc huy, quốc ca, quốc khánh và thủ đô của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Quốc kỳ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hình chữ nhật, chiều rộng bằng hai phần ba chiều dài, nền đỏ, ở giữa có ngôi sao vàng năm cánh.

Quốc huy nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hình tròn, nền đỏ, ở giữa có ngôi sao vàng năm cánh, xung quanh có bông lúa, ở dưới có nửa bánh xe răng và dòng chữ Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là ngày Tuyên ngôn độc lập 2 tháng 9 năm 1945.  

20 of 28

4

1

2

3

Mọi người đều bình đẳng trước pháp luật, không ai bị phân biệt đối xử trong đời sống chính trị, dân sự, kinh tế, văn hoá, xã hội

Mọi người đều có quyền sống

Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thề, được pháp luật bảo hộ về sức khoẻ, danh dự, nhân phầm; Mọi người có quyền hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác theo quy định cùa luật

Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình; Mọi người có quyền bảo vệ danh dự, uy tín của mình; Mọi người có quyền bí mật thư tín, điện thoại, điện tín và các hình thức trao đồi thông tin riêng tư khác

HIẾN PHÁP NĂM 2013 QUY ĐỊNH QUYỀN CON NGƯỜI

BÀI 16: QUYỀN CON NGƯỜI,

QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CƠ BẢN CỦA CÔNG DÂN TRONG HIẾN PHÁP

21 of 28

Quyền có nơi ở hợp pháp; quyền tự do đi lại và cư trú ở trong nước, có quyền ra nước ngoài và từ nước ngoài về nước theo luật định

Quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình theo luật định

Quyền bầu cử khi đủ 18 tuổi trở lên và quyền ứng cử vào Quốc hội, Hội đồng nhân dân khi đủ 21 tuổi trở lên; quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội, tham gia thảo luận và kiến nghị với cơ quan nhà nước về các vấn đề của cơ sở, địa phương và cả nước

Quyền biểu quyết khi Nhà nước tồ chức trưng cầu ý dân khi đù 18 tuổi trở lên

HIẾN PHÁP NĂM 2013 QUY ĐỊNH CÔNG DÂN CÓ CÁC �QUYỀN VỀ CHÍNH TRỊ, DÂN SỰ

22 of 28

Quyền xác định dân tộc của mình, sử dụng ngôn ngữ mẹ đẻ, lựa chọn ngôn ngữ giao tiếp

quyền làm việc, lựa chọn nghề nghiệp, việc làm và nơi làm việc

Quyền bình đẳng về kinh tế, văn hóa, xã hội

Quyền được bảo đảm an sinh xã hội

Kinh tế - Văn hóa – Xã hội

HIẾN PHÁP NĂM 2013 QUY ĐỊNH CÔNG DÂN CÓ CÁC QUYỀN VỀ

KINH TẾ, VĂN HOÁ, XÃ HỘI

23 of 28

c) Nghĩa vụ cơ bản của công dân

nghĩa vụ

học tập

nghĩa vụ bảo

vệ môi trường

nghĩa vụ trung

thành với Tồ quốc

Nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc, nghĩa vụ quân sự và tham gia xây dựng nền quốc phòng toàn dân

Nghĩa vụ tuân theo Hiến pháp và pháp luật, tham gia bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội và chấp hành những quy tắc sinh hoạt công cộng

nghĩa vụ nộp thuế theo luật định

24 of 28

Các thành phần kinh tế

Quản lý tài sản nhà nước

Bản chất nền kinh tế

Sở hữu toàn dân

.

NỘI DUNG CỦA HIẾN PHÁP 2013

VỀ KINH TẾ:

Là nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa với nhiều hình thức sở hữu

Nhiều thành phần kinh tế, kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo

Đất đai, tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản, nguồn lợi ở vùng biển, vùng trời, tài nguyên thiên nhiên khác và các tài sản do Nhà nước đầu tư, quản lí là tài sản công thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước là đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lí

Ngân sách nhà nước, dự trữ quốc gia, quỹ tài chính nhà nước và các nguồn tài chính công khác do Nhà nước thống nhất quản lí và phải được sử dụng hiệu quả, công bằng, công khai, minh bạch, đúng pháp luật

BÀI 17: NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA HIẾN PHÁP

VỀ KINH TẾ, VĂN HÓA, XÃ HỘI, GIÁO DỤC, KHOA HỌC, CÔNG NGHỆ, MÔI TRƯỜNG

25 of 28

01

Tạo việc làm cho người lao động, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, người sử dụng lao động và tạo điều kiện xây dựng quan hệ lao động tiến bộ, hài hoà và ồn định

02

Chăm lo, phát triển sức khoẻ của nhân dân; tạo bình đẳng về cơ hội để công dân thụ hưởng phúc lợi xã hội, phát triển hệ thống an sinh xă hội

03

Chăm lo xây dựng và phát triền nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại;...

NỘI DUNG CỦA HIẾN PHÁP NĂM 2013 VỀ VĂN HOÁ, XÃ HỘI

26 of 28

01

02

03

04

NỘI DUNG CỦA HIẾN PHÁP NĂM 2013 VỀ GIÁO DỤC

Điều 61 Hiến pháp năm 2013 xác định

Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu

nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài

Ưu tiên đầu tư và thu hút các nguồn đầu tư cho giáo dục

Chăm lo phát triển giáo dục ở các cấp học, thực hiện phổ cập giáo dục và các chính sách về học bổng, học phí

27 of 28

Khoa

Công

Nghệ

Học

1. Vị trí

2. Biện pháp

3. Biện pháp

NỘI DUNG CỦA HIẾN PHÁP 2013 VỀ KHOA HỌC, CÔNG NGHỆ

Phát triển khoa học công nghệ là quốc sách hàng đầu, giữ vai trò then chốt trong sự nghiệp phát triển kinh tế -  xã hội của đất nước.

Nhà nước tạo điều kiện cho mọi người tham gia và được thụ hưởng lợi ích từ các hoạt động khoa học và công nghệ.

Nhà nước ưu tiên đầu tư và khuyến khích tổ chức, cá nhân đầu tư nghiên cứu, phát triển chuyển giao, ứng dụng có hiệu quả thành tựu khoa học và công nghệ; bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ

28 of 28

1

2

3

4

5

NỘI DUNG CỦA HIẾN PHÁP 2013 VỀ MÔI TRƯỜNG.

Nhà nước có chính sách bảo vệ môi trường; quản lí, sử dụng hiệu quả, bền vững các nguồn tài nguyên thiên nhiên

Bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học; chủ động phòng, chống thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu

Nhà nước khuyến khích mọi hoạt động bảo vệ môi trường, phát triển, sử dụng năng lượng mới, năng lượng tái tạo

Tổ chức, cá nhân gây ô nhiễm môi trường, làm suy kiệt tài nguyên thiên nhiên và suy giảm đa dạng sinh học phải bị xử lí nghiêm