Білет №10. Пытанне №1. Аграрная рэформа 1861 г., Сталыпінская рэформа на беларускіх землях: асноўныя мерапрыемствы, асаблівасці правядзення, вынікі і значэнне

Матэрыялы для падрыхтоўкі да экзамену па Гісторыі Беларусі 9 клас.

Праект " Скарбонка гісторыка»

​

​

​

​

​

​

Павел Дзмітрыевіч Кісялёў

• рускі дзяржаўны дзеяч. Паслядоўны прыхільнік адмены прыгоннага права. Першы міністр дзяржаўных маёмасцяў (1837-1856), рэфармаваў побыт дзяржаўных сялян (1837-1841).

Аляксандр II

• Імператар Усерасійскі, цар польскі і вялікі князь Фінляндскі (1855-1881). удастоены асаблівага эпітэта ў рускай гісторыі-вызваліцель (у сувязі з адменай прыгоннага права)

Прагонныя

19 лютага 1861 г. - Маніфест аб адмене прыгоннага права

Умовы адмены прыгоннага права

• Надзел, які адыходзіў сялянам, вызначаў памешчык
• Селянін не мог адмовіцца ад выкупу зямлі
• Сума платы вызначалася такім чынам, каб памешчык, паклаўшы яе ў банк пад 6% гадавых, мог атрымліваць кожны год суму роўную чиншу (грашоваму падатку з сялян)
• 20% сумы сяляне плацілі непасрэдна памешчыку, а астатнія 80% памешчыку давала дзяржава
• Сяляне былі абавязаны на працягу 49 гадоў (да 1910 г.) выплаціць дзяржаве гэтую суму і працэнты

Умовы адмены прыгоннага права

• Сяляне станавіліся даўжнікамі дзяржавы
• Большасць сялян былі вымушаныя выплачваць дзяржаве суму, у тры разы перавышаемую рэальны кошт зямлі
• - Сяляне заставаліся часоваабавязанымі і павінны былі як і раней адпрацоўваць паншчыну або плаціць чынш (грашовы падатак)

Уплыў Паўстанне 1863-1864 гг.

• Царскі ўрад змякчыў шэраг умоў адмены прыгоннага права для беларускіх зямель, каб прадухіліць удзел сялян у паўстанні
• У Гродзенскай, Віленскай і Мінскай губерні з 1 мая 1863 г., а ў Віцебскай і Магілёўскай губерні з 1 студзеня 1864 г. спыняліся часоваабавазаныя адносіны
• Сяляне пераводзіліся на абавязковы выкуп зямлі, а выкупныя плацяжы зніжаліся ў сярэднім на 20%.

Вынікі адмены прыгоннага права

• Сялянская рэформа садзейнічала развіццю капіталістычных адносін у вёсцы
• Сяляне, якія атрымалі свабоду, ператвараліся ў вольнанаёмных рабочых, а гаспадаркі пачалі насіць прадпрымальніцкі характар
• Пачаўся пераход ад феадальнага грамадства да буржуазнага
• Быў абраны т. зв "Прускі шлях" развіцця сельскай гаспадаркі, дзе захоўвалася памешчыцкая ўласнасць на зямлю

Прычыны рэформаў П. А. Сталыпіна

• Правядзенне сялянскай рэформы 1864 г. не пазбавіла вёску Расійскай імперыі ад усіх феадальных перажыткаў
• Захоўвалася малоземелье і церазпалосіца, памешчыцкае землеўладанне па-ранейшаму адыгрывала важную ролю
• З мэтай далейшага развіцця капіталістычных адносін у вёсцы патрабавалася правядзенне новай рэформы

Пётр Аркадзьевіч Сталыпін

расійскі дзяржаўны дзеяч, аўтар і ініцыятар правядзення аграрнай рэформы ў пачатку XX ст.

Палажэнні рэформы П. А. Сталыпіна

• Разбурэнне сельскай абшчыны. Супольныя надзелы перакладаліся ў асабістую ўласнасць сялян
• Сяляне атрымлівалі вотруб (участак зямлі) у межах вёскі, які належаў яму.
• Цераспалосіца ліквідавалася за кошт аб'яднання і пераразмеркавання зямлі.

Палажэнні рэформы П. А. Сталыпіна

• Перасяленне сялян на хутары – асобна стаяўшы ўчастак зямлі за межамі вёскі. Хутар замацоўваўся ва ўласнасці селяніна, туды пераносілася яго маёмасць.
• Пытанне з недахопам зямлі (малазямеллем) прапаноўвалася вырашыць шляхам перасялення малазабяспечаных сялян за Урал і Сібір
• Увядзенне земскага самакіравання (выбарных органаў мясцовага самакіравання) у 1911 г. на тэрыторыі Віцебскай, Мінскай і Магілёўскай губерні

Вынікі рэформы П. А. Сталыпіна

Не забудь подписаться!

vk.com/teacher_historikan

t.me/his38_bot