Waskitha Basa lan Sastra Jawa
Kanggo SMA/MA KELAS X
BAB 4
Ndhudhah Pewayangan kanthi Tlesih
sumber:shutterstock.com
Tujuan Pembelajaran
Profil Pelajar Pancasila
Ancang-ancang
Ngrembung babagan crita wayang sumbere ana loro yaiku Crita Ramayana lan Mahabrata.
Crita Ramayana
Crita Mahabrata
Crita Wayang
Mahabrata
Nyritakake lelakone Bharata, yaiku Pandhawa lan Kurawa. Pandawa nggambarake golongan kang becik lan bener. Kurawa nggambarake kang ala lan luput. Pandhawa artine anake Pandhu, Raja Hastinapura, Kurawa iku anake Drestrarastra, sadhereke Pandhu.
Mahabrata
Pandhawa
Kurawa
sumber:shutterstock.com
Materi Pembelajaran Ndhudhah Pewayangan kanthi Tlesih
A. Mangerteni Tegese Tembung Sajroning Teks Wayang kanthi Tumemen
B. Tepung Paraga Wayang
C. Dhudhah Isi Wacan
A. Mangerteni Tegese Tembung Sajroning Teks Wayang kanthi Tumemen
Para siswa maca teks crita wayang “Bima Bungkus“ ing buku. Para siswa uga bisa ngrungokake utawa nyemak pacelathon kanthi mindai tandha QR ing ngisor iki.
B. Tepung Paraga Wayang
Yaiku putra Sanghyang Tunggal. Amarga menang sayembara ngulu jagad,
Bathara Guru bisa dadi ratuning titah jagad tribuwana. Nalika nguwasi
jagad, Bathara Guru disabda cacad marang Sanghyang Tunggal lan tindak
Tansah nitih Lembu Nandini.
Wosing budi pakarti :
Aja adigang, adigung, adiguna
→ aja ngendel-ngendelake panguwasane, kalenggahane, kapinterane
Yaiku putrane Prabu Abiyasa karo Dewi Ambalika. Pandhu duwe sdulur tuwa yaiku
Drestrarastra kang dikurmati kanthi luhur. Pandhu duwe garwa Dewi Kunthi lan
Dewi Madrim. Kagungan putra Yudhistira, Werkudara, Arjuna, Nakula lan
Sadewa.
Wosing budi pakarti :
Kadang enom tresna bekti tuhu marang kadang wredha
→ Pandu ding luwih enom bekti marang Drestrarastra.
Yaiku putrine Prabu kunthiboja ratu ing Mandura karo Dewi Bondhasari. Kunthi kagarwa
Prabu Pandu Dewanata ratu ing Astina. Kunthi peputra telu aran Puntadewa, Werkudara,
lan Janaka. Kacarita Kunthi tau tetulung marang Resi Druwasa kanthi paring boga. Banjur
Diwenehi aji Adhityaredaya.
Wosing budi pakarti : Sing nandur kabecikan, bakal ngundhuh kabecikan.
Para siswa bisa nuduhake budi pakartine Duryudana lan Arjuna. Para siswa uga bisa ngrungokake utawa nyemak crita kanthi mindai tandha QR kang sumadya. Sawise ngrungokne crita, coba tulisen dudutan budi pakarti saka Duryudana lan Arjuna.
C. Dhudhah Isi Wacan
Sawise maca crita kanthi irah-irahan “Sumantri Ngenger“ para siswa bisa ngrembug gegayutan sastra. Banjur siswa bisa dhudhah isi wacan kanthi cara ing ngisor iki :