1 of 12

Bab 2 Budi Pakarti Utama

sumber: shuttestock.com

2 of 12

  • Menganalisis, mengevaluasi informasi berupa gagasan, pikiran, perasaan, pandangan, arahan atau pesan yang akurat dari teks tembang Gambuh yang disimak.
  • Menentukan informasi berupa gagasan, pandangan, arahan atau pesan dari teks tembang Gambuh yang dibaca.
  • Menyampaikan gagasan, pikiran, pandangan, arahan, atau pesan tentang isi tembang Gambuh dengan bahasa Jawa sesuai dengan kaidah unggah-ungguh basa, tata bahasa dan kagunan basa untuk menyampaikan pendapat, pemecahan masalah, dan pemberian solusi secara lisan dalam bentuk monolog dan dialog logis, kritis, dan kreatif.
  • Menuliskan gagasan, pikiran, pandangan, arahan atau pesan tertulis tentang nilai-nilai budi pekerti dalam tembang Gambuh unuk berbagai tujuan secara logis, kritis, dan kreatif dengan menggunakan bahasa Jawa sesuai kaidah unggah-ungguh basa dan tata bahasa.

Tujuan Pembelajaran

3 of 12

Bernalar kritis:

  • Memperoleh dan memproses informasi dan gagasan melalui isi tembang Gambuh.

Kreatif:

  • Menghasilkan karya dan tindakan yang orisinal dengan memproduksi video tembang macapat Gambuh dengan prinsip diferensiasi produk.

Bergotong royong:

  • Kolaborasi melalui didkusi kelompok menganalisis isi tembang dengan ragam basa Jawa krama alus.

Berkebinekaan global:

  • Mengenal dan menghargai budaya Jawa melalui apresiasi tembang macapat Gambuh.

Profil Pelajar Pancasila

4 of 12

A. Nyemak Teks Tembang Gambuh

B. Maca Tembang Gambuh

C. Micara Tembang Gambuh lan Isine Tembang

D. Nulis isine Tembang Gambuh

Materi Pembelajaran

5 of 12

A. Nyemak Teks Tembang Gambuh

Gambuh

Sekar gambuh ping catur

Kang cinatur polah kang kalantur

Tanpa tutur katula-tula katali

Kadaluarsa katutuh

Kapatuh pan dadi awon

6 of 12

B. Maca Tembang Gambuh

Ayo gladhen maca endah tembung Gambuh ing ngisor iki.

Aja nganti kabanjur

Sabarang polah kang nora jujur

Yen kebanjur sayekti kojur tan becik

Becik ngupayaa iku

Pitutur ingkang sayektos*

*Mardika Basa lan Sastra Jawa kanggo SMP/MTs Kelas VII hlm 23-24

7 of 12

Pangikete Tembang Macapat

Guru Gatra

Guru Lagu

Guru Wilangan

Yaiku cacahing larik saben satembang

Yaiku cacahing wanda saben larik

Yaiku tibaning swara ing pungkasan larik

8 of 12

Guru gatra

Guru gatra yaiku cacahing larik/baris saben satembang wutuh. Tembang Gambuh guru gatrane ana 5.

9 of 12

Guru wilangan

Guru wilangan yaiku cacahing wanda saben larik. Guru wilangane tembang Gambuh yaiku 7, 10, 12, 8, 8.

10 of 12

Guru lagu

Guru lagu yaiku tibaning swara (dhong dhing) ing pungkasan gatra. Guru lagune tembang Gambuh yaiku u/u/i/u/o.

11 of 12

C. Micara Tembang Gambuh lan Isine Tembang

sumber: shutterstock.com

Ngandharake isine tembang Gambuh mawa ragam krama.

Tembang gambuh ingkang kaping sekawan, inggih punika ngadharaken tindak tanduk ingkang kebablasen. Tanpa pitutur bakal nemahi kacilakan. Menawi sampun dados pakulinan, satemah ndadosaken pakartinipun awon.

12 of 12

D. Nulis Isine Tembang Gambuh

Kanggo nulis isine tembang Gambuh kasebut, para siswa prelu nggatekake babagan:

  • Negesi tembung angel sajroning tembang.
  • Tema saka tembang kasebut paugeran nulis ing antarane aksara, tandha waca lan sapiturute.
  • Gunakna tembung konjungsi (pangiket) supaya ukara lan paragrape luwih bisa dingerteni pamaca.
  • Tulisan kudu trawaca lan resik.