12.SINIF�EDEBİYAT NOTLARI���

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

12.SINIF TÜRK DİLİ ve EDEBİYATI

2. ÜNİTE (HİKAYE)

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

2.ÜNİTE : HİKAYE /ÖYKÜ

ÜNİTE İÇERİĞİ

• A-Hikaye Hakkında Genel Bilgiler
• Nedir,Yapı Unsurları, Planı,Özellikleri ,Türleri,
• Türün Tarihi Gelişimi,

​

• B-1960 Sonrası Türk Edebiyatında Hikâye
• (1960 Sonrası Hikaye, Modernizm -Modernist Eserlerin Özellikleri-Postmodernizm)

​

• C-Küçürek (minimal) Hikâye
• D-Bazı Önemli Sanatçılar
•  

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• A-Hikaye Hakkında Genel Bilgiler

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

1-Hikaye Nedir?�

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

1-Hikaye Nedir?�

• TANIM: Yaşanmış veya yaşanması mümkün olan olayların okuyucuya haz verecek şekilde anlatıldığı kısa edebî yazılara "hikâye (öykü) denir

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

2-Hikâyenin Öğeleri/Yapı Unsurları

• ?

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

2-Hikâyenin Öğeleri/Yapı Unsurları

• a. Olay: Öykü kahramanının başından geçen olay ya da durumdur.
• �b. Çevre/Mekan (yer): Olayın yaşandığı yer.
• �c. Zaman: Hikâye kısa bir zaman diliminde geçer. Hikâyeler geçmiş zamana göre (mi'li-di'li) anlatılır.
• �d. Kişi: Hikâyede anlatılan olayları veya durumları yaşayan kahramanlardır.
•  

​

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

YARDIMCI UNSURLAR

• e.Dil ve Anlatım -Anlatıcı�"birinci kişili anlatım“�"üçüncü kişili anlatım"
•  
• f.Bakış açısı
• I. Hâkim/İlahi/Tanrısal bakış açısı:Yaşanmış, yaşanan ve yaşanacak olan her şeyi bilir, görür ve duyar.
• II. Kahraman Bakış Açısı:Hikayede anlatıcı kahramanlardan birisidir.
•  
• III.  Müşahit/Gözlemci Bakış Açısı
• Olup bitenlere dahil olmadan sadece müşahede etmekle yetinir. Gözlemlerini adeta bir kamera tarafsızlığı ile okuyucuya nakleder. Bir “yansıtıcı” konumundadır. 

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

3-Hikaye Planı �

  Hikâyenin    planı  üç  bölümden  oluşur:

​

• 1.SERİM:   Hikâyenin   giriş   bölümüdür.Çevre ,  kişiler tanıtılarak  ana  olaya giriş  yapılır.

​

• 2.DÜĞÜM: Hikâyenin  bütün  yönleriyle  anlatıldığı en  geniş  bölümdür.

​

• 3.ÇÖZÜM : Hikâyenin sonuç  bölümü  olup   merakın bir  sonuca bağlanarak  giderildiği bölümdür

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

4-Hikaye Türünün Özellikleri

• 1-Hikayede olmuş ya da olma ihtimali olan olaylar anlatılır.
• 2- Hikayelerde olay ve kahraman sayısı sınırlıdır.
• 3-Hikayelerde mekan ve zaman betimlemesi kısa tutulur.
• 4- Neredeyse her konuda hikaye yazılabilir.
• 5- Hikayelerde dil sadedir.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• 6-Hikayelerde –miş ya da –di’li zaman dilimi kullanılır.
• 7-Hikayelerin olay örgüsü çoğunlukla sıralı yani kronolojiktir.
• 8-   Hikaye türü edebiyatımızda masalların gerçeklik unsurunun artırılması ile ortaya çıkmıştır.
• 9-Hikâyelerde düşündürmekten çok, duygulandırmak ve heyecanlandırmak esastır
• 10-Hikâyeler, gerçek ya da düş ürünü bir olayı kısa şekilde anlatır.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

5-Hikaye Türleri

​

• Hikayelerimiz konu, üslup, sanat, anlatım yönleri ile türlere ayrılır. Gelişim sırasına göre hikaye türleri şunlardır:

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• 1-         Meddah Hikayeleri:
• Tek bir kişinin orta yere gelerek halkı bazen güldürmek bazen düşündürmek bazen de insanlara ders vermek maksadı ile anlattığı hikayelere meddah hikayeleri denir

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• 2-         Dede Korkut Hikayeleri
• Asıl adı “Kitab-ı Dede Korkut Alâ Lisan-ı Taife-i Oğuzan”'dır.Göçebe hayattan yerleşik hayata, Destandan Halk hikâyeciliğine ve İslamiyet Öncesinden Müslümanlığa Geçiş gösteren, geçiş hikâyelerdir 11. yy'de Müslüman Oğuz boylarının geleneklerini, göreneklerini, iç mücadelelerini, doğa üstü güçlerle, yaratıklarla savaşmalarını ele alır.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• 3-         Halk Hikayeleri
• Türk edebiyatında 16.asırdan itibaren görülmeye başlanan, genellikle âşıklar tarafından nazım-nesir karışık bir ifade tarzı ile dinleyicilere karşı anlatılarak nesilden nesile sözlü olarak aktarılan , yer yer masal ve destan özellikleri gösteren hikayelerdi

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

4-         Çağdaş Hikaye: 

• a. Olay öyküsü: Bu tarz öykülere "klasik olay öyküsü" de denir. Bu tür öykülerde olaylar zinciri, kişi, zaman, yer öğesine bağlıdır. Olaylar serim, düğüm, çözüm sırasına uygun olarak anlatılır. Bu teknik, Fransız sanatçı Guy de Maupassant tarafından geliştirildiği için bu tür öykülere 'Maupassant tarzı öykü" de denir.
• Batı’da
• Guy de Maupassant
• Türk edebiyatında;
• —Ömer Seyfettin —Refik Halit Karay
• —Reşat Nuri Güntekin —Yakup Kadri Karaosmanoğlu

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• b. Durum öyküsü:  Yazar, bu öykülerde günlük hayattan bir kesit sunar veya bir insanlık durumunu anlatır. Okuyucuyu sarsan, çarpan, heyecana getiren bir anlatım sergilemez. Onun yerine Bu öykülerde kişisel ve sosyal düşünceler, duygu ve hayaller ön plana çıkar. Durum öyküsü ünlü Rus edebiyatçı Anton Çehov tarafından geliştirildiği için bu tür öykülere "Çehov tarzı öykü' de denir.
• Batı’da;
•  Anton Çehov
• Türk edebiyatında;
• —Sait Faik Abasıyanık
• —Memduh Şevket Esendal

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• c. Ben merkezci/ Modern öykü: Durum hikâyesine benzeyen ancak kahramanın daha çok kendi ruh hâli ve hayal dünyasını yansıttığı hikâyelere ben merkezli hikâye" denir Bu hikâye türünde yazar, bireysel bunalım ve çıkmazlara yönelir. Bu nedenle bu hikâyelere "bireyi birey olarak ele alan hikâyeler" de denir.
•  
• İlk defa batıda görülen bu tarz hikâyenin önde gelen temsilcisi Franz Kafka'dır.
•  
• Ben merkezli öykünün Türk edebiyatındaki ilk temsilcisi Haldun Taner'dir.
• Bilge Karasu, Oğuz Atay ve Nezihe Meriç de bireyi birey olarak ele alan (ben merkezli) hikâyeler yazmışlardır.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• d. Küçürek Öykü :
• Çok kısa öykü, minimal öykü olarak da anılan küçürek öykü; kısa öykünün bir cümleye kadar küçültülmüş şeklini ifade eder. Küçürek hikaye yoğun bir öykü türüdür.Öykünün alt koludur. Küçürek öyküde az kelimeyle bir şeyler anlatmak amacı  güdülür.
• Türk edebiyatında öne çıkan temsilcileri Ferit Edgü, Hulki Aktunç ve İsmetKür'dür.

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• BU��— Bu ne bu?�— Kar.�— Böyle kar hiç görmemiştim.�— Burda daha neler göreceksin.�— Neymiş göreceklerim?�— Kurt, köpek.�— Başka?�— Ayı, tilki.�— Başka?�— İşin rast giderse, bir insanoğlu.�— Bu karda mı?�— Bu karda, eğer yolunu bulabilirsen. Ya da o, yolunu�yitirmişse. Artık bahtına…�Ferit EDGÜ, Doğu Öyküleri (Toplu Öyküler)

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• Konuk�Bu akşam biri ölecek, dedi adam.�Yemekten önce konuşulacak bir konu değil�bu, dedi kadın�Yemekten sonra vaktim olmayacak, dedi�adam�Tam o sıra kapı çalındı.�Kadın ayağa kalkmıştı ki,�Hayır, hayır, açma! dedi adam.
• �Ferit Edgü

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

ÜNİTE İÇERİĞİ

A-Hikaye Hakkında Genel Bilgiler

Nedir,Yapı Unsurları, Planı,Özellikleri ,Türleri,

Türün Tarihi Gelişimi,

​

B-1960 Sonrası Türk Edebiyatında Hikâye

(1960 Sonrası Hikaye,Modernizm -Modernist Eserlerin Özellikleri)

​

C-Küçürek (minimal) Hikâye

D-Bazı Önemli Sanatçılar

B-1960 Sonrası Türk Edebiyatında Hikâye

• �(1960 Sonrası Hikaye,Modernizm -Modernist Eserlerin Özellikleri)�

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• *Cumhuriyet’in ilk yıllarından itibaren hikâyeciliğimizin öncü isimleri Memduh Şevket Esendal, Sait Faik Abasıyanık, Sabahattin Ali, Haldun Taner gibi sanatçılar olmuştur.
• Bu sanatçıların açtığı yollar; birçok yazarın yeni ürünleriyle çeşitlenmiş, zenginleşmiş ve hikâye sanatının nitelikli örneklerinin verilmesine zemin hazırlamıştır.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• *1950’lerden sonra özellikle şekil yönünden yenilikler ve tema çeşitliliği, hikâye dünyamızda büyük gelişmeler oluşturmuştur.

​

• *1960’lı yıllara gelindiğinde önceki yılların birikimine,e sosyal-siyasi gelişmelere bağlı olarak Türk hikâyeciliğinde önemli gelişmeler görülür.

​

• *Bu dönemde hikâye türünde eser veren yazar sayısı artar, farklı eğilimleri yansıtan eserler kaleme alınır.

​

• *Türk hikâyeciliğinde tema ve kurgu bakımından tamamıyla yenilikçi gelişmeler yaşanır. Temalar da çeşitlenir.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• *Toplumcu gerçekçi anlayışla işçi, köy, kasaba ve şehirlerde yaşayan insanların sorunları, Almanya’ya işçi göçü gibi konular işlenir.

​

• *Bireyin iç dünyasını esas alan eserler de verilmeye devam eder.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• *Toplumun farklı kesimlerini temsil eden kişiler üzerinde durularak daha çok bireyin çevresiyle ve toplumla olan uyumsuzluğu, bu uyumsuzluğun neden olduğu yabancılaşma ve yalnızlık duygusu üzerinde durulur.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• *Toplumsal konular olarak da köylülerin, işçilerin kenar semt halkının sorunları sürerken, kadın-erkek ilişkilerinin cinsellik açısından ele alındığı, 27 Mayıs'ı hazırlayan olayların 12 Mart'ın öykülere yansıdığı görülüyor.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• *Geleneksel anlatımın dışında gelişen bir sanat anlayışı ortaya çıkmıştır
• *Türk hikâyeciliğinde varoluşçuluk akımı etkili olur.
• *Hikâye yazarlarının değişmeyen ortak özellikleri, alışılagelmiş tema ve kurgulardan sıyrılarak yeni arayışlara yönelmeleridir. Yeni ifade yolları arayan ve farklı teknikleri eserlerinde kullanmaya çalışan sanatçılar, edebiyatta modernist anlayışla ürünlerini vermeye başlamışlardır.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

Bu dönem hikayesinde farklı eğilimler görülür kabaca bu eğilimler şu şekilde:

*50 Kuşağının Varoluşçu Bunalımını İçeren Hikayeler

*50 Kuşağının İçinde yükselen Kadın Duyarlılığı

*Köy Enstitüsü Hikayeciliği

*Halkçı Mizah

*Muhafazakar Söylem

*Politik Söylem

*Sosyal- Psikolojik Öykü

*Göç ve Gecekondu Sorunsalı

*Muhafazakar Söylemin İslami Duyarlılığa Dönüşmesi

*Sait Faik Çizgisini Sürdürenler

*Bölgesel Sorunları İşleyenler

*Postmodern Çizgide Eser Verenler

*Postmodern Çizginin Yanı Sıra Doğu *Çizgisini Hikayeye Ekleyenler

*Kentçi Milliyetçi Tutum

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

60 Sonrası Önemli İsimler:

• Mehmet Seyda
• Leylâ Erbil,
• Füruzan,
• Bilge Karasu,
• Adalet Ağaoğlu,
• Yusuf Atılgan ,
• Oğuz Atay,
• Tomris Uyar,
• Sevinç Çokum,
• Mustafa Kutlu ,
• Rasim Özdenören,
• Sevgi Soysal,
• Sevim Burak,
• Nedim Gürsel,
• Necati Tosuner,
• Orhan Duru,
• Talip Apaydın,
• Ferit Edgü,
• Selim İleri vs.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

1970’li Yıllar

• 1970’li yıllarda ise dönemin önemli siyasi ve toplumsal olayları Türk hikâyeciliği üzerinde etkili olur.
• Yazarlar bu dönemde ideolojilerini ön plana çıkaran eserler verirler.
• Hikâyelerde daha çok siyasi, toplumsal ve günlük konular ele alınır.

​

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• 1970’li yıllardan itibaren modern hikâyeyle birlikte postmodern hikâyeler yazılmaya başlanmıştır.
•  Oğuz Atay, Yusuf Atılgan, Nazlı Eray, Murathan Mungan, Latife Tekin, Bilge Karasu, Pınar Kür, Metin Kaçan, İhsan Oktay Anar, Murat Gülsoy, Sema Kaygusuz, Erendüz Atasü, Müge İplikçi, Küçük İskender gibi yazarlar hikâyelerinde postmodernist eğilimlere yer veren isimler arasında sayılabilir.

​

• Bu dönemde
• Adalet Ağaoğlu, Tomris Uyar, Füruzan gibi yazarlar toplumcu gerçekçilik anlayışıyla hikâyeler yazarken

​

• Mustafa Kutlu, Sevinç Çokum, Rasim Özdenören gibi yazarlar, dinî ve millî duyarlılıkları yansıtan hikâyeler kaleme alırlar.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

1980’li Yıllar

• 1980’li yılların başında Türkiye’de yaşanan önemli siyasi ve toplumsal olaylar edebiyat dünyasını derinden etkiler, sanatçılar yeni arayışlara girer.

​

• Özellikle siyasi darbe sanatçıları toplumdan koparır ve iç dünyalarına yöneltir.

​

• Dönemin sanatçıları; toplumsal sorunlardan uzaklaşır, bireyin kendi içindeki gerçekleri daha fazla öne çıkararak bireysel temaları ele alırlar.

​

• Yeni ve farklı bir hikâye dili oluşturarak gözleme dayalı bir olayı ve durumu anlatmak yerine şiirsel, bölük pörçük, denemeyi andıran hikâyeler kaleme alırlar. Bu hikâyelerde kendini merkeze yerleştiren yazar; dünyayı, çevreyi kendine göre yorumlar.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• Bu dönemde 1980’den önceki kuşaklardan gelen hikâye yazarlarının yanı sıra Murathan Mungan, Cemil Kavukçu, Ayfer Tunç, Murat Gülsoy, Murat Yalçın, Nalan Barbarosoğlu, Özcan Karabulut, Müge İplikçi, Nazan Bekiroğlu gibi yeni yazarlar da dil ve anlatım biçimi, konu ve kurgu bakımından özgün eserler verirler.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

1980 Sonrası

• 1980 sonrasındaki sosyal ve siyasi gelişmelerden etkilenen Türk hikâyeciliğinde yeni bir dönem başlar.
• Pek çok hikâye yazarı, toplumsal gerçekçilikten uzaklaşarak bireyin iç dünyasına yönelir.
• Farklı kurgu teknikleri ile eserlerini kaleme alırlar.
• Teknolojinin getirdiği yenilikler insandaki etkisinden ötürü eserlerin içeriği çok değişmiştir

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

Modernizm Nedir ?

•  Modernizm, bütün dünyada yankılar uyandırmış bir sanat-edebiyat akımıdır.

​

• “Modernizm”i kısaca “geleneksel olanı reddetme tavrı” olarak tanımlayabilir. Bununla birlikte çağa uygun anlamı da çıkar

​

• Modernizmin doğuşunda 1.ve 2.Dünya Savaşları’nın insanlık üzerindeki yıkıcı etkileri büyük rol oynamıştır. İnsan, yaşadığı dünyada hep acılarıyla baş başa kalmış ve yalnızlıktan kurtulamamıştır. Öyleyse insanın bu durumunu anlatmak gerekir. 

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• Modernist yazarların temsilciliğini Franz Kafka, Albert Camus, J.P. Sartre yapmaktadır.

​

• Modrnizmde  varoluşçuluk etkileri görülür.

​

• Burjuva toplumuna karşı isyancı yaklaşımı destekleyen varoluşçuluk, eserlerde özellikle küçük burjuva aydınının ruhsal bunalımlarının işlenmesine neden olmuştur.
• Modernist edebiyat bu yüzden “bunalım edebiyatı” olarak da adlandırılmıştır.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

“Modernizm”i esas alan eserlerde;

•  İnsan, karmaşık bir varlık olarak sunulur.
• Bireysellik ve bireyin kozmik yalnızlığı anlatılır.
• Bireysel ve toplumsal huzursuzluk geniş biçimde işlenir.
• İnsanın geleneklere isyanı ve toplumdan kaçışı ele alınır.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

Modernizmi Esas Alan Eserlerin Özellikleri

• *Bireyin bunalımları, toplumla çatışmaları ve huzursuzlukları anlatılır.
• *Eserlerde “bilinç akışı” tekniği kullanılır; diyaloglara ve hikaye etmeye pek yer verilmez.
• *Kişilerin psikolojik özellikleri ön plandadır, toplum içindeki statü ve rolleri pek önemsenmez.
• *Anlatımda geleneksel yapı reddedilir.
• *Klasik romanda temel alınan “olay, karakter ve çevre” unsurları önemsizleştirilmiş; “simge, imge ve bakış açısı” gibi öğeler öne çıkarılmıştır.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• *Anlatımda sıradan bir zaman akışı kullanılmaz, anlatı kişisi aynı zaman dilimi içinde değişik zaman dilimlerini yaşar.
• *Bu eserlerde insan duygu, düşünceleriyle karmaşık ve çok yönlü bir varlık olarak tanıtılır.
• *Dil ve anlatımda geleneksel tekniklerin dışına çıkılır, anlatıcı birey bilinciyle kendi “ben”ini öne çıkarır.
• *Anlatımda şiirsel bir söyleyiş amaçlanır.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• *Bireysel yalnızlık ve toplumdan kaçış eserlerde işlenen kahramanların karakteristik özelliğidir.
• *Olayın temel alındığı anlatılarda “çağrışım”a çok yer verilir.
• *Alegorik (simgesel) bir anlatım görülür.
• *Geleneksel tekniklerin dışına çıkılarak bilinç akışı,iç konuşma, iç çözümleme, parodi,pastiş,geriye dönüş gibi
• anlatım teknikleri kullanılmıştır.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• Batı edebiyatında bu türün önemli temsilcileri şunlardır:
• James Joyce, Robret Musil, Virgina Wolf, Henry James, Marcel Proust

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• Türk edebiyatında önemli modernist sanatçılar ise şunlardır:
• Sait Faik Abasıyanık, Ferit Edgü, Bilge Karasu, Yusuf Atılgan, Orhan Pamuk, Fürüzan, Oğuz Atay, Rasim Özdenören, Adalet Ağaoğlu, Vüs’at O. Bener, Nezihe Meriç, Elif Şafak

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• Örnek hikayeler:
• *Korkuyu Beklerken (O.Atay),
• *Yüksek Gerilim, Sessizliğin İlk Sesi,(A.Ağaoğlu),
• *Troya’da Ölüm Vardı, Uzun Sürmüş Bir Günün Akşamı *(B.Karasu),
• Bozbulanık, Topal Koşma, Menekşeli Bilinç, Dumanaltı (N.Meriç),
• *Kaçkınlar, Bir Gemide, Bozgun, Av, Ressamın Öyküsü (F.Edgü)

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

POSTMODERNİZM ?

• Post: Sonraki, sonra gelen / Modern: Şimdiki,yaşanmakta olan / İzm: Belirli düşünce,
• Modernizmden sonra gelen, onu eleştiren, onun özelliklerine karşı gelen veya onu tamamlayan bir düşünce hareketidir. Burada iki nokta vardır. Modernizmden sonra gelmesi ve onun eksik yönlerini tamamlaması.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• “Postmodernizm:1970’lerden başlayarak bugüne kadar Batı modernizminin ve onunla ilgili Aydınlanma ve hümanizm projelerinin politik güç ve çıkar amacına hizmet eden normlarını sorgulayan, onun düşünce yapısını çözen, çelişkilerine, çarpık ve kendine dönük norm ve yaklaşımlarına ışık tutan en önemli eleştiri yöntemidir"

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

*1970'lerden sonra görülür

*Öneki anlayışları reddetme vardır.

*Konu değil şekil/işleniş önemlidir.

*Modernizmin insanda oluşturduğu yıkım anlatılır.

*Yeni anlatım teknikleri kullanılır.

*Dil oyunlarına başvururlar.

*Gizem ve farkındalık yaratma amaçlanır.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

2.ÜNİTE : HİKAYE /ÖYKÜ

ÜNİTE İÇERİĞİ

• A-Hikaye Hakkında Genel Bilgiler
• Nedir,Yapı Unsurları, Planı,Özellikleri ,Türleri,
• Türün Tarihi Gelişimi,

​

• B-1960 Sonrası Türk Edebiyatında Hikâye
• (1960 Sonrası Hikaye, Modernizm -Modernist Eserlerin Özellikleri-Postmodernizm)

​

• C-Küçürek (minimal) Hikâye
• D-Bazı Önemli Sanatçılar
•  

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

3-Küçürek (minimal) Hikâye

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• �Küçürek Öykü (Minimal Öykü) Nedir?
• Hikayelerin bir alt dalı olarak kabul gören ve çok kısa bir şekilde yazılmakla beraber yoğun bir anlatım içeren yazılara “Küçürek hikayesi” ya da “Minimal hikayesi” denilmektedir. Bu adlar dışında Türk Edebiyatı’nda Öykücük, kısa öyküler, kısa kısa öyküler, minik öykü” gibi değişik isimlerle de anılmıştır.

​

• “Dünya edebiyatında “flash fiction”, “short‐short story”, “anlık kurmaca” diye tanımlanır. 
• Franz Kafka, Max Jacob küçürek öykünün temsilcileridir.

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• Özellikleri
• *Küçürek hikaye yoğun bir öykü türüdür. Az kelimeyle bir şeyler anlatmak amacı güdülür.
• �*Çok kısa olmalarına rağmen bu hikâyeler yazarının dile hâkimiyetini, kelime dağarcığını,kurgu yeteneğini, duygu ve düşünce dünyasının derinliğini gösteren hikayelerdir
• �*Küçürek hikâyenin üç önemli belirleyici özelliği vardır: Kısalık, yoğunluk ve birlik.
• �*Anlam yoğunluğu, doku zenginliği ve biçim sıklığı dikkat çeker.�

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• *Bu hikâyeler; betimlemeye ve çözümlemeye dayanmayan, yalnızca bir anın saptaması olan anlatılardır.
• �*Yazar, okuyucu üzerinde sanatsal bir etki yaratmak ve bu etkiyi artırmak amacıyla yazar.

​

• *Okuyucuyu şaşırtmak, öykünün başını ve sonunu okuyucuya bırakmak, küçük ve sıradan duyguları etkileyici bir tarzda anlatmak özellikleriyle öne çıkar.

​

• *Mesaj, öğüt, eğiticilik gibi didaktik amaçlar içermez.�

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

Köyün en hoppa kızını, köyün en aptal gencine verdiler. Sayısız çocukları oldu ama hiçbiri o aptal gençten değildi.

(Ferit Edgü)

• *Yabancılaşma, umutsuzluk ve bunaltı gibi  ana temalar üzerine kurulan küçürek hikâyeler daha çok bireysel ögeleri ön plana çıkarır.

​

• *Klasik hikayedeki serim, düğüm, çözüm bölümleri yoktur. Bu bölümler okurun düş gücüne bırakılır.

​

• Yazar, çoğu zaman mecazlı bir dille imgeler kurar ve onların gücünden yararlanarak hikayesini anlatır.

​

• Edebiyatımızda ilk olarak Cumhuriyet Döneminde görülür.

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

Önemli Temsilcileri

• Ferit Edgü
• Necati Tosuner
• Hulki Aktunç
• İsmet Kür
• Haydar Ergülen
• Rasim Özdenören
• Ayfer Tunç
• Tezer Özlü
• Küçük İskender
• Sevim Burak
• Tarık Günersel

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

ÖRNEKLER

• FOTOĞRAF
• Gülfidan Kalfa saray artığıydı. Doksanına yaklaşmış Sudanlı, Kadıköy çarşısının tek kadın eskicisiydi. Odasında namaz kılarken, duvardaki Celal Bayar resmini tersine çeviriyordu. Yastığı altında bir hançerle uyurdu. Re’fet Paşa İstanbul’a girdiğinde, kalfa, bir elinde sancak, komutanın atını yedmişti. Tek fotoğrafı, bu olayı gösteren fotoğraftı. Öldüğünde, hiç kimsenin tanımadığı bir zenci çıkageldi, Kalfa’nın lokmasını döktü ve aynı akşam, adını bile kimseye söylemeden sırrolup gitti. (Hulki Aktunç)

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• Tortu�Sadece kemanını vermedim. Yıllar sonra yeğenine armağan ettim. O da öğrenememiş doğru dürüst, evlerinin bir duvarına asmış.Ben zaten hiç beceremedim, hiçbir şey, iç yangını anılar yaratmaktan başka. (Vüs’at O. BENER, Kara Tren)

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

SEÇKİN GÖZ

Orada.

Ve durduk yerde büyüyen deniz.

Kayalıkları köpüklerle döverek biçimleyen deniz.

Dur, dinle bir bak: Sana bir şey mi söylüyor?..Ne söylüyor?..

Ve kendi çapında yırtıcı kuşların erişilmez o çığlık çığlığa güzelliği.

Burada.Aman, bir suç olmasın bu!

İnsan birini sevince her şeyi yapar.

Her şey dedikse mantıklı olsun biraz.

Yanlışım varsa, düzelt-me!

Necati TOSUNER,

​

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

• Biz ayrı dünyaların insanlarıyız dedi. Aman Allah’ım. Üzüntüden kahrolacağım. Ben iki dünya olduğunu sanan bir malı mı sevmişim.
• Küçük İskender

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

2.ÜNİTE : HİKAYE /ÖYKÜ

ÜNİTE İÇERİĞİ

• A-Hikaye Hakkında Genel Bilgiler
• Nedir,Yapı Unsurları, Planı,Özellikleri ,Türleri,
• Türün Tarihi Gelişimi,

​

• B-1960 Sonrası Türk Edebiyatında Hikâye
• (1960 Sonrası Hikaye, Modernizm -Modernist Eserlerin Özellikleri-Postmodernizm)

​

• C-Küçürek (minimal) Hikâye
• D-Bazı Önemli Sanatçılar
•  

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN

D-Bazı Önemli Sanatçılar

kaynak:derskonum / Hazırlayan: Mustafa ŞAHİN